B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN MINH TUYN
MT S GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH
CA CÔNG TY C PHN VINACAFE BIÊN HÒA
GIAI ON 2011-2015
LUN VN THC S KINH T B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN MINH TUYN
MT S GII PHÁP NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH
CA CÔNG TY C PHN VINACAFE BIÊN HÒA
GIAI ON 2011-2015 Chuyên ngành : Qun tr kinh doanh
Mã s : 60.34.05 LUN VN THC S KINH T Ngi hng dn khoa hc: TS. Nguyn Hu Quyn
2. Mc tiêu đ tài 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 2
4. Phng pháp nghiên cu 2
5. im mi ca đ tài 3
6. Ni dung nghiên cu. 3
CHNG 1: C S LÝ THUYT V CNH TRANH 4
1.1 KHÁI NIM V CNH TRANH, NNG LC CNH TRANH VÀ LI
TH CNH TRANH CA DOANH NGHIP 4
1.1.1 Khái nim cnh tranh 4
1.1.2 Các quan đim v cnh tranh 4
1.1.3 Li th cnh tranh 5
1.1.4 Khái nim nng lc cnh tranh 6
1.1.5 Tm quan trng ca vic nâng cao nng lc cnh tranh 7
1.2 TIÊU CHÍ ÁNH GIÁ NNG LC CNH TRANH CA DOANH
NGHIP 7
1.3 NHNG YU T TÁC NG N NNG LC CNH TRANH CA
DOANH NGHIP 8
1.3.1 Môi trng v mô 8
1.3.1.1 Yu t kinh t 9
1.3.1.2 Yu t Chính ph và chính tr 9
1.3.1.3 Yu t xã hi 9
1.3.1.4 Yu t t nhiên 10
1.3.1.5 Yu t công ngh và k thut 10
1.3.2 Môi trng vi mô 10
1.3.3 Môi trng ni b (môi trng bên trong) 16
2.4.1 Tài chính 54
2.4.2 Ngun nhân lc 54
2.4.3 Mc đ tip cn và ng dng công ngh hin đi trong sn xut 55
2.4.4 Nghiên cu phát trin 56
2.4.5 Hot đng Marketing 56
3.1 Nhng c s đ ra gii pháp: 60
3.1.1 Xu hng phát trin ca th trng 60
3.1.2 Xu hng phát trin ca ngành cà phê và thc phm dinh dng 61
3.1.3 Mc tiêu phát trin Vinacafé BH đn nm 2015 62
3.2 Các gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh giai đon 2011-2015 63
3.2.1 Các gii pháp nâng cao nng lc qun tr kinh doanh và tài chính 63
3.2.2 Các gii pháp v xây dng, cng c và phát trin ngun nhân lc 65
3.2.2.1 Xây dng vn hoá Công ty Vinacafé BH có bn sc riêng, đc đáo 66
3.2.2.2 Xây dng hình tng cp lãnh đo Công ty Vinacafé BH 67
3.2.2.3 Xây dng ch đ lng, khen thng, phúc li tha đáng 67
3.2.2.4 Xây dng con đng phát trin ngh nghip cho ngi lao đng 68
3.2.2.5 Cung cp các c hi hc tp cho lãnh đo và nhân viên Công ty 69
3.2.2.6 T chc có hiu qu h thng thông tin qun tr doanh nghip 69
3.2.3 Gii pháp duy trì và phát trin thng hiu mnh thông qua chin lc
Marketing toàn din 71
3.2.3.1 Truyn thông và qung cáo thng hiu 71
3.2.3.2 Nghiên cu và phát trin th trng 72
3.2.3.3 Nâng cao tính hiu qu ca các kênh phân phi 74
3.2.3.4 Xây dng chính sách giá 75
3.2.3.5 y mnh công tác nghiên cu nâng cao cht lng s
n phm và phát trin sn
Trang
Hình 1.1 Các li th cnh tranh ca Michael Porter 5
Hình 1.2 Xây dng các khi tng th ca li th cnh tranh 6
Hình 1.3 Các yu t môi trng v mô tác đng đn doanh nghi
p 9
Hình 1.4 Mô hình nm áp lc cnh tranh ca Michael Porter 12
Hình 1.5 Quy trình thc hin Phng pháp chuyên gia và xây dng ma trn
hình nh cnh
tranh
15
Hình 1.6 Chui giá tr ca doanh nghip 21
Hình 2.1 S đ b máy t chc ca Vinacafé BH 28
Hình 2.2 Th phn cà phê hòa tan Vit Nam nm 2010 35
Hình 2.3 C cu tài sn c đnh ca Vinacafé BH nm 2010 40
Hình 2.4 C cu lao đng 2008 – 2010 . 44
Hình 2.5
Quy trình sn xut Cà phê 53
Hình 2.6 Quy trình sn xut Bt ng cc dinh dng 54
Hình 2.7 Doanh thu và t trng doanh thu ca các sn phm 57
Hình 3.1: Sn lng và tiêu th cà phê ti Vit Nam 75 DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
Ting Vit
Agrofa : B Nông nghip và Phát trin nông thôn Vit Nam
CP : C phn
KCS : Kim tra cht lng xut xng
nhà sn xut cà phê hòa tan đu tiên ti Vit Nam. Tuy nhiên, hin nay trong th trng cà
phê ch bin đang din ra cuc chin cnh tranh gay gt gia các đi th mnh ca c quc
t và trong nc mà ni tri hn c phi k đn sn phm Nescafé ca tp đoàn thc phm
ni ting th gii Nestlé và G7 ca tp đoàn Trung Nguyên. T ch thng lnh trong th
trng cà phê hòa tan, cà phê sa vi 50-60% th phn cách đây 10-15 nm, đn nay các
đi th trên đã giành li th phn gn nh ngang bng thm chí có xu hng vt qua
Vinacafé BH trong thi gian ti. Vi chin lc cnh tranh kt hp ngun lc mnh m t
tp đoàn quc t, Nestlé đang cho thy u th cnh tranh ca mình trên th trng Vit
Nam. Bên cnh đó, Trung Nguyên cng cho thy mt công ty vi sc tr và chin lc
kinh doanh đúng đn đang tng bc khng đnh v th ca mình.
Trc tình hình cnh tranh nêu trên, vic nghiên cu nng lc cnh tranh ca
Vinacafé BH tr nên cp thit hn bao gi ht và điu này là vn
đ trn tr đi vi toàn
b ban lãnh đo Vinacafé BH trong nhng nm qua.
Vi mong mun đóng góp công sc ca mình cho s phát trin ln mnh hn ca
Vinacafé BH, tác gi chn đ tài “Mt s gii pháp nhm nâng cao nng lc cnh tranh ca
công ty c phn Vinacafé Biên Hòa đn nm 2015”. T nghiên cu thc trng cnh tranh
ca Vinacafé BH đ tn dng nhng c hi và phát huy đim mnh, đng thi gim thiu
nguy c và khc phc đim yu nhm đa ra các gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh
ca công ty trong thi gian ti.
2
2. Mc tiêu đ tài
Mc tiêu nghiên cu ca đ tài là dùng lý thuyt cnh tranh đ phân tích và xác đnh
nng lc cnh tranh ca Vinacafé BH da trên vic xác đnh và đánh giá các ngun lc ct
lõi đng thi đánh giá tng hp các đim mnh, đim yu trong ngun lc này. T đó, đ
xut các nhóm gii pháp nhm hoàn thin và nâng cao nng lc cnh tranh cho Vinacafé
BH giai đon 2011 - 2015.
+Tham kho ý kin chuyên gia bng cách trao đi vi b phn Marketing, các
đi lý ca Vinacafé BH, mt s chuyên gia trong ngành cà phê ca cao Vit Nam…, làm
c s xác đnh các yu t xây dng ma trn hình nh cnh tranh, ma trn đánh giá các
yu t bên ngoài, ma trn đánh giá các yu t bên trong ca Vinacafé BH.
Phn gii pháp đc thc hin da vào kt qu phân tích thc trng, các mc
tiêu, chin lc và tham kho ý kin mt s phòng ban ca Vinacafé BH.
5. im mi ca đ tài
- Lun vn này là công trình nghiên cu đu tiên mt cách toàn din v nng
lc cnh tranh ca Vinacafé BH đn nm 2015, trên c s phân tích các yu t liên
quan nh môi trng bên ngoài và bên trong, xác đnh các ngun lc ct lõi, đim
mnh và đim yu so vi đi th cnh tranh ca Vinacafé BH t đó làm c s đa ra
các ki
n ngh và gii pháp phù hp.
- Nhng kin ngh và gii pháp đa ra trên c s rút ra t kt qu nghiên cu
khoa hc trong lun vn này có th vn dng trong thc tin hot đng kinh doanh ca
Vinacafé BH trong thi gian ti nhm khai thác tt các nng lc vn có ca Công ty.
6. Ni dung nghiên cu.
Chng 1: C s lý thuyt v nng lc cnh tranh.
Chng 2: Phân tích thc trng v nng lc cnh tranh ca Công ty C phn
Vinacafe Biên Hòa (Vinacafé BH).
Chng 3: Mt s gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh ca Công ty C phn
Vinacafe Biên Hòa (Vinacafé BH) giai đon 2011- 2015.
4
CHNG 1: C S LÝ THUYT V CNH TRANH
Phn m đu tác gi đã gii thiu tng quan v nghiên cu gm: mc tiêu, đi
tng và phm vi nghiên cu, phng pháp nghiên cu, ni dung nghiên cu. Chng 1
này s gii thiu lý thuyt c bn v cnh tranh; các mô hình phân tích, đánh giá nng lc
5
1.1.3 Li th cnh tranh
Li th cnh tranh là s hu ca nhng giá tr đc thù, có th s dng đc đ “nm
bt c hi”, đ kinh doanh có lãi. Khi nói đn li th cnh tranh, là nói đn li th mà mt
doanh nghip, mt quc gia đang có và có th có, so vi các đi th cnh tranh ca h. Li
th cnh tranh là mt khái nim va có tính vi mô (cho doanh nghip), va có tính v mô
( cp quc gia). Theo quan đim ca Michael Porter, doanh nghip ch tp trung vào hai
mc tiêu tng trng và đa dng hóa sn phm, chin lc đó không đm bo s thành
công lâu dài cho doanh nghip. iu quan trng đi vi bt k mt t chc kinh doanh nào
là xây dng cho mình mt li th cnh tranh bn vng. Theo Michael Porter li th cnh
tranh bn vng có ngha là doanh nghip phi liên tc cung cp cho th trng mt giá tr
đc bit mà không có đi th cnh tranh nào có th cung cp đc.
PHM VI
CNH TRANH
LI TH CNH TRANH
Chi phí thp Khác bit hóa
Mc tiêu rng 1. DN U CHI PHÍ 2. KHÁC BIT HÓA
Mc tiêu hp
3A. TP TRUNG VÀO
CHI PHÍ
3B. TP TRUNG VÀO
KHÁC BIT HÓA
Hình 1.1 Các li th cnh tranh ca Michael Porter
(Ngun: Micheal Porter, “Competitive Advantage”, 1985)[7]
s tha mãn
6
duy trì li th cnh tranh, theo Micheal Porter, phi đáp ng đc ba điu
kin nh sau:
- Th nht, h thng cp bc ca ngun gc (tính bn vng và tính bt chc),
nhng li th cp thp hn nh chi phí lao đng thp thì rt d dàng b các đi th bt
chc trong khi nhng li th cao hn nh đc quyn v công ngh, danh ting
thng hiu, hay đu t tích ly và duy trì các mi quan h vi khách hàng thì các đi
th khó có th bt chc đc.
- Th hai, s lng ca nhng ngun gc khác bit, càng nhiu thì các đi th
càng khó bt chc.
- Th ba, không ngng ci tin và nâng cp, luôn to ra nhng li th cnh
tranh mi ít nht là nhanh hn đ
i th đ thay th nhng cái c.
1.1.4 Khái nim nng lc cnh tranh
Hin nay, có nhiu quan đim khác nhau v nng lc cnh tranh trên các cp đ:
quc gia, doanh nghip và sn phm. Và hin cha có mt lý thuyt nào hoàn toàn có tính
thuyt phc v vn đ này, do đó không có lý thuyt “chun” v nng lc cnh tranh. Các
quan đim v nng lc cnh tranh có th tóm l
c nh sau:
Nng lc cnh tranh là kh nng tn ti trong kinh doanh và đt đc mt s kt
qu mong mun di dng li nhun, giá c, li tc hoc cht lng các sn phm cng
nh nng lc ca nó đ khai thác các c hi th trng hin ti và làm ny sinh th trng
mi.
Nng lc cnh tranh ca doanh nghi
p là th hin thc lc và li th ca doanh
nghip so vi đi th cnh tranh trong vic thõa mãn tt nht các đòi hi ca khách hàng
kh nng thanh toán, t s li nhun …
Qun lý ngun nhân lc, gm các hot đng nh tuyn dng, đào to, duy trì và
phát trin nhân viên.
Mc đ tip cn và ng dng công ngh hin đi trong sn xut, là kh nng áp
dng thành tu khoa hc vào sn xut to ra sn phm dch v tt hn.
Nghiên cu phát trin là tìm ra nhng nguyên liu, công ngh, công thc mi nhm
hoàn thin hoc thay th quy trình c.
Hot đng Marketing, là quá trình nghiên cu th trng, d báo nhu cu, đa dng
hóa sn phm, chính sách giá, hot đng phân phi, qung cáo khuyn mi nhm đáp ng
nhu cu ca ngi tiêu dùng. [8]
Trong quá trình hot đng ca doanh nghip, các tiêu chí trên luôn b sung cho
nhau và thay đi di tác đng ca môi trng. Vic phân tích, đánh giá chúng đc tin
hành đng b và thng xuyên đ có các gii pháp khc phc kp thi nhm góp phn
nâng cao nng lc cnh tranh cho doanh nghip.
8
1.3 NHNG YU T TÁC NG N NNG LC CNH TRANH CA
DOANH NGHIP
Mi doanh nghip hot đng sn xut kinh doanh đu b chí phi bi các yu t môi
trng. Môi trng ca t chc có th chia thành hai loi: môi trng bên ngoài và môi
trng bên trong doanh nghip. Do vy kh phân tích các nh hng môi trng đn hot
đng kinh doanh ca doanh nghip đu phi xác đnh và phân tích các yu t
tác đng, tính
phc tp và nng đng ca nó.
1.3.1 Môi trng v mô
Vic phân tích môi trng v mô giúp doanh nghip bit đc hin ti doanh nghip
đang trc din vi nhng vn đ gì?
-
…
Yu t kinh t:
- Tc đ tng trng
kinh t.
-Lãi sut, lm phát,
chính sách tài khóa,
tin t.
- Chu k kinh t.
- Cán cân thanh tóan.
- Tht nghip, thu nhp
quc dân…
Yu t t nhiên :
-V trí đa lý.
-Khí hu, môi trng
sinh thái.
-t đai.
-Sông, bin
-Chu k kinh t.
-Tài nguyên, khoáng
sn
…
Yu t chính tr,
pháp lý :
-Mc đ n đnh
chính tr.
- Các chính sách, quy
ch, đnh ch, th tc
hành chính, ch đ lao
đng, xã hi….do nhà
tiêu, nghiên cu th trng, d báo nhu cu các nhà qun tr đu tham kho các yu t
kinh t này.
1.3.1.2 Yu t Chính ph và chính tr
Các yu t Chính ph và chính tr ngày càng có nh h
ng to ln đn các hot đng
ca doanh nghip. S n đnh chính tr, h thng pháp lut rõ ràng, to môi trng thun
li cho hot đng lâu dài ca doanh nghip. Vic thi hành lut pháp nghiêm minh hay cha
trit đê có th to ra c hi hoc nguy c cho môi trng kinh doanh.
Nhn xét, các yêu tô Chính ph và chính tr tác đng gián tip nhng nh hng rt
ln đn doanh nghip, các doanh nghip đu phi quan tâm đn yu t này khi đu t lâu
dài.
1.3.1.3 Yu t xã hi
Bao gm các yu t nh hành vi xã hi, tôn giáo, trình đ nhn thc, dân s, tui
tác, phân b đa lý, nh hng phm cht đi sng và thái đ mua sm ca khách hàng.
Nhng yu t trên thay đi đu nh hng đn hot đng ca doanh nghip.
Nhn xét, mt trong nhng yu t xã hi này thay đi hoc tin trin chm khó nhn
ra nên doanh nghip phi phân tích d đoán đ có chin lc phù hp.
10
1.3.1.4 Yu t t nhiên
Là nhng yu t liên quan đn v trí đa lý, môi trng thiên nhiên, điu kin khí
hu, tài nguyên, khoáng sn, th nhng Nhiu doanh nghip nhn thc tác đng ca môi
trng thiên nhiên tác đng đn điu kin kinh doanh ca doanh nghip nh ô nhim thiu
nng lng và s dng lãng phí các tài nguyên cng nh gia tng các nhu cu v ngun tài
nguyên.
Nhn xét, yu t
t nhiên tác đng rt ln đn hot đng sn xut kinh doanh, khi
Hình 1.4 Mô hình nm lc cnh tranh ca Michael E. Porter
(Ngun: Michael Porter, “Competitive Strategy”,1980) [6]
- i th cnh tranh
Mc đ cnh tranh trên th trng ph thuc vào s lng các doanh nghip hot
đng trong ngành, tc đ tng trng ca ngành, c cu chi phí c đnh và mc đ đa dng
hóa sn phm. đ ra chin lc cnh tranh hp lý, doanh nghi
p cn phân tích tng đi
th cnh tranh đ hiu đc thc lc, kh nng phn kháng, cng nh d đoán chin lc
kinh doanh ca các đi th.
- Khách hàng
S tn ti và phát trin ca doanh nghip ph thuc vào khách hàng, do đó doanh
nghip cn phi đáp ng ngày mt tt hn nhu cu ca khách hàng, đáp ng chui giá tr
giành cho khách hàng. Tuy nhiên khách hàng có th to áp lc lên doanh nghip bng cách
ép giá hoc đòi hi cht lng phc v cao hn. Nu doanh nghip nào không đáp ng
đc các đòi hi quá cao ca khách hàng thì doanh nghip đó cn phi thng lng vi
khách hàng hoc tìm nhng khách hàng mi có ít u th hn.
- Nhà cung ng
- i th tim n
Trong lnh vc kinh doanh, đi th tim n đc hiu là nhng đi th chun b
tham gia vào ngành hoc ai đó mua li mt công ty hot đng không hiu qu trong ngành
đ thâm nhp vào môi trng kinh doanh ngành. Mi đe da xâm nhp s thp nu rào cn
xâm nhp cao và các đi th tim n này gp phi s tr đa quyt lit ca các doanh
nghip đang hot đng trong ngành.
- Sn phm thay th
Phn ln các sn phm thay th là kt qu ca cuc bùng n công ngh. V c bn
sn phm thay th thng có u th hn bi nhng đc trng riêng bit. S xut hin các
sn phm thay th rt đa dng và phc tp to thành nguy c cnh tranh v giá rt mnh
đi vi sn phm hin có ca doanh nghip, làm gim li nhun ca doanh nghip.
Trong mt ngành kinh doanh, các doanh nghip hot đng trong ngành đu b áp
lc bi nm yu t cnh tranh nh trên, tuy nhiên có mt s công ty luôn đt li nhun cao
hn so vi các nhng công ty khác, điu này chng t các công ty đt li nhun cao có
nng lc cnh tranh cao hn các đn v trong ngành khác.
Nhn xét chung, các yu t vi mô tác đng trc tip đn hot đng kinh doanh ca
doanh nghip. Nghiên cu s tác đng riêng l và tng tác qua li ca chúng đ doanh
nghip nhn ra đim mnh và đim yu ca mình, qua đó doanh nghip có c s xây dng
ma trn đánh giá các yu t bên trong.
13
* Ma trn hình nh cnh tranh
Bên cnh đánh giá v th cnh tranh ca doanh nghip so vi đi th bng đnh tính,
ngi ta s dng ma trn hình nh cnh tranh.
Phng pháp này cho phép so sánh trc tip
gia doanh nghip đc nghiên cu vi các đi th cnh tranh.
Hình 1.5. Quy trình thc hin Phng pháp chuyên gia
và xây dng ma trn
hình nh cnh tranh
T VN
(
Xác đ
quan
trng
Doanh nghip A Doanh nghip B Doanh nghip C
im
im
quan
trng
im
im
quan
trng
im
im
quan
trng
1 Yu t 1
2 Yu t 1
3 ……………
N Yu t n
Tng cng 1.00 XX YY ZZ
Nhn xét, công c đánh giá bng ma trn hình nh cnh tranh doanh nghip giúp
các doanh nghip đánh giá đc nng lc cnh tranh ca mình trong mi tng quan so
sánh vi các đi th cnh tranh trên th trng mc tiêu, t đó tìm ra đc nhng li th c
bn nhm nâng cao nng lc cnh tranh ca doanh nghip trên th trng.
Sau khi xác đnh li th ca doanh nghip so vi các đi th cnh tranh chính trong
ngành qua ma trn hình nh cnh tranh, ngi ta s dng ma trân đánh giá các yu t bên
ngoài đ đnh lng các c hi và nguy c ca doanh nghip.
* Ma trn đánh giá các yu t bên ngoài
Cách thành lp ma trn đánh giá các yu t bên ngoài gm 5 bc (xem bng 1.2),
trong đó:
tn dng c hi và ng phó vi các nguy c.
1.3.3 Môi trng ni b (môi trng bên trong)
Môi trng bên trong ca doanh nghip bao gm các hot đng: qun tr, tài chính,
k toán, sn xut/kinh doanh/tác nghip, nghiên cu và phát trin (R&D), marketing, h
thng thông tin doanh nghip…
tn ti và phát trin, các doanh nghip cn phi phân tích k lng môi trng
bên trong ca doanh nghip nhm xác đnh rõ nhng đim mnh, đim yu ca doanh
nghip mình, t đó doanh nghip cn có bin pháp đ ci t, thay đi nhng yu t tác
đng xu đn doanh nghip, phát huy nhng đim mnh đ đt đc u th cnh tranh ti
đa.
Trong hoch đnh chin lc ca doanh nghip, phân tích môi trng bên trong rt
quan trng đ nhn din nhng đim mnh, đim yu đ t đó thit lp mt chin lc
hoàn ho.
Vic nghiên cu môi trng ca doanh nghip bao gm các công vic sau:
- Thu thp các thông tin cn thit tác đng đn hot đng doanh nghip.
- Chn l
c và x lý thông tin.
- a ra nhng d báo din bin các yu t môi trng có kh nng tác
đng đn doanh nghip.
17
- Lp bng tng hp thông tin v môi trng bên ngoài, bên trong.
- Phân tích đnh tính: s dng phng pháp chuyên gia đ nhn đnh các
yu t tác đng đn hot đng doanh nghip.
- Phân tích đnh lng: phng pháp đnh lng s dng phng pháp lp
ma trn đánh giá các yu t bên ngoài (EFE Maxtrix- External Factor
Evaluation Matrix), phng pháp lp ma trn hình nh cnh tranh và lp
ma trn đánh giá các yu t bên trong (IFE Maxtrix- Internal Factor