ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO CÁCH TIẾP CẬN MODULE
Trong giai đoạn hiện nay, với việc ứng dụng mạnh mẽ những thành tựu mới
nhất của khoa học – kĩ thuật hiện đại vào giảng dạy, việc thiết kế bài học từ lối
truyền thống đã và đang dần chuyển sang các cách tiếp cận mới mang lại hiệu quả
cao hơn. Một trong những cách tiếp cận đang được chú ý hiện nay đó là tổ chức
dạy học theo cách tiếp cận Module.
Trong giáo dục, tiếp cận Module gắn liền với tư tưởng công nghệ dạy học, nó
là cách thức hiện đại của việc cấu trúc hay tổ chức biên soạn nội dung dạy học sao
cho chương trình đào tạo trở nên mềm dẻo hơn, dễ dàng thích hợp hơn với việc tổ
chức học tập vừa đa dạng, vừa luôn biến động.
Ngày nay, người ta cần thiết kế ra những hệ dạy học có khả năng cung cấp
cho người học những cơ hội có thể học lên theo nhịp độ cá nhân, được cá thể hóa
và phân hóa cao độ, vừa mềm dẻo, vừa đa dạng. Những hệ dạy học này cho phép
người học có thể từ bỏ nó, rồi đến lúc có điều kiện lại quay trở lại với nó, hoặc
chuyển sang một hệ dạy học liên thông khác. Việc đào tạo ở đại học, đào tạo bồi
dưỡng nghề nghiệp, những hệ giáo dục suốt đời hoặc đào tạo liên tục đều là những
hệ dạy học vừa mềm dẻo, vừa đa dạng, dễ dàng thích nghi với những biến đổi về
mục tiêu và nội dung đào tạo. Tiếp cận Module ra đời chính là để đáp ứng nhu cầu
cho hệ dạy học như thế.
Khái niệm Module dạy học:
Khái niệm Module dạy học được chuyển hoá từ khái niệm Module trong kĩ
thuật vào các lĩnh vực đào tạo đại học, dạy nghề, giáo dục thường xuyên. Trong
các lĩnh vực giáo dục kể trên, Module cũng được định nghĩa khác nhau. Trong
trường hợp tổng quát, người ta coi Module dạy học là một đơn vị, một bộ phận của
nội dung chương trình dạy học, được tổ chức theo một nhiệm vụ hoặc một chủ đề
học tập nhất định.
Định nghĩa đầy đủ và cụ thể về Module dạy học là định nghĩa do L.D’Hainaut
và GS. Nguyễn Ngọc Quang đưa ra: “Module dạy học là một đơn vị, một chương
trình dạy học tương đối độc lập, được cấu trúc một cách đặc biệt nhằm phục vụ
cho người học, nó chứa đựng cả mục tiêu dạy học, nội dung dạy học, phương pháp
dạy học và hệ thống các công cụ đánh giá kết quả lĩnh hội, gắn bó chặt chẽ với

Module người học phải có những điều kiện tiên quyết về kiến thức, kĩ năng, thái
độ. Học xong một Module, người học có khả năng ứng dụng những điều đã học
vào môi trường hoạt động.
- Module dạy học có nhiều cấp độ:
+ Module lớn. Một Module lớn thường tương đương với số tiết học của một
hoặc một vài chương.
+ Module thứ cấp.
+ Module nhỏ (tiểu Module).
Các chức năng của Module dạy học:
Module dạy học có chức năng rất quan trọng trong lĩnh vực tổ chức quá trình
dạy học
- Mỗi Module dạy học là một phương tiện tự học hiệu quả vì nó tương ứng
với một chủ đề dạy học xác định, lại được phân chia thành từng phần nhỏ (tiểu
Module) với hệ thống mục tiêu chuyên biệt và các test đánh giá tương ứng. Sau khi
học xong tiểu Module này người học tiến tới tiểu Module tiếp theo và cứ thế hoàn
thành nhiệm vụ học tập. Tâm lí học đã chứng minh rằng: Nếu một nhiệm vụ học
tập được phân chia thành các phần nhỏ, hướng dẫn cho người học từng bước làm
việc độc lập, tiến hành củng cố và đánh giá ngay sau mỗi phần nhỏ thì sẽ giúp
người học nâng cao được chất lượng học tập.
- Do tính chất độc lập tương đối về mặt nội dung dạy học, có thể lắp ghép và
tháo gỡ các Module để xây dựng các chương trình dạy học đa dạng, phong phú.
Nhờ khả năng lắp ghép của các Module, người học dưới sự hướng dẫn của GV có
thể thiết kế được chương trình học tập riêng và học tập theo nhịp độ cá nhân để đạt
tới mục tiêu. Khi cần chuyển sang ngành học khác họ lại tháo gỡ các Module đã
tích luỹ được, sử dụng các Module phù hợp và lắp ghép thêm các Module mới để
đạt tới mục tiêu dạy học mới (có thể là văn bằng mới) mà không phải học lại từ
đầu như kiểu dạy học truyền thống. Nhờ tính lắp ghép và tháo gỡ của Module sẽ
tránh được tình trạng bỏ trống hoặc trùng lặp nội dung dạy học như trong tổ chức
dạy học theo kiểu truyền thống.
- Do các Module dạy học được biên soạn theo một số chuẩn mực nên nó có

chương trình
Phân tích
mục tiêu
Phân tích
nội dung
Xác định
các chủ đề
Module
1
Module
2
Module
n
Sơ đồ quy trình thiết kế Module dạy học
Thiết kế bài học theo Module – một cách tiếp cận mới theo quan điểm
của công nghệ dạy học:
Hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – kĩ thuật hiện đại, sự bùng
nổ của công nghệ thông tin, đã có rất nhiều sản phẩm công nghệ được ứng dụng
vào giảng dạy. Việc thiết kế bài giảng điện tử bằng các phần mềm như PowerPoint,
Violet… đã trở nên phổ biến. Bên cạnh những ưu điểm của các phần mềm này thì
việc thiết kế bài học với sự trợ giúp của PowerPoint hay Violet vẫn còn những vấn
đề tồn tại như người giáo viên bị phụ thuộc rất nhiều vào các slide trình chiếu do
chúng được thiết kế theo kiểu “đường thẳng”, để dạy học, giáo viên sẽ phải lần
lượt đi từ slide đầu tiên đến slide cuối cùng, nhiều khi do thiết kế quá nhiều slide
mà giáo viên sẽ bị “cháy giáo án” hoặc bài giảng sẽ trở thành một buổi “trình
chiếu” khiến cho mục tiêu dạy học không thể đạt được. Vậy làm thế nào để khắc
phục được tình trạng này?
Như trên đã trình bày, Module dạy học với những đặc trưng của mình có thể
khắc phục được tính thụ động của giáo viên khi sử dụng bài giảng điện tử thiết kế
bằng các phần mềm trên. Việc thiết kế Module như là những đơn vị kiến thức tương

Đạt
Không đạt
- Giúp học sinh học tập ở lớp và ở nhà có hiệu quả vì Module là tài liệu tự
học học sinh có thể mang theo mình để học tập bất cứ ở đâu và bất cứ lúc nào có
điều kiện.
- Tạo điều kiện cho học sinh học tập với nhịp độ cá nhân, luyện tập việc tự
đánh giá kết quả học tập, học tập theo cách giải quyết vấn đề, do đó nâng cao được
chất lượng dạy học thực tế.
- Tránh được sự tuỳ tiện của giáo viên trong quá trình dạy học vì nội dung và
phương pháp dạy học đều đã được văn bản hoá.
- Cập nhật được những thông tin mới về khoa học và công nghệ do đó có điều
kiện thuận lợi trong việc bổ xung nội dung mới và tài liệu dạy học (nhờ các
Module phụ đạo).
- Cho phép sử dụng đội ngũ cán bộ giảng dạy, theo dõi kèm cặp một cách tối
ưu tuỳ theo mức độ phức tạp của nhiệm vụ dạy học.
- Đảm bảo tính thiết thực của nội dung dạy học.
- Đảm bảo được tính vững chắc của tri thức, kĩ năng, kĩ xảo vì người học tự
chiếm lĩnh nó, đồng thời hình thành và rèn luyện được thói quen tự học để họ tự
đào tạo suốt đời.
Tuy nhiên, việc thiết kế Module phục vụ cho việc tự học của học sinh cũng có
những hạn chế sau:
- Việc thiết kế hệ thống Module dạy học và biên soạn tài liệu dạy học theo
Module khá công phu và tốn kém. Cần khoảng 5 đến 7 giờ biên soạn Module dạy
học cho một giờ học .
- Đòi hỏi học sinh phải có động cơ học tập tốt, có năng lực học tập nhất định
(vì tự học đòi hỏi họ có trình độ và sự nỗ lực cao hơn các phương pháp học tập
khác). Có thể nảy sinh tâm lí buồn chán do tính đơn điệu của việc tự học.
- Không thích hợp với việc huấn luyện những kĩ năng làm việc theo kíp công
tác.
Những hạn chế trên không phải là cố hữu không thể khắc phục được mà do

học này nhất thiết phương pháp dạy học của người dạy và người học phải thay đổi
tương ứng. Do vậy, với việc định hướng về cách thức thiết kế các Module dạy học,
người dạy sẽ có khả năng tự tạo ra những điều kiện để hoàn thiện phương pháp dạy
học của cả bản thân và người học. Việc hình thành các Module dạy học cũng đòi
hỏi người dạy cần biết và nắm quy trình thiết kế nó để từ đó thiết kế các Module
trong quá trình dạy học môn học.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Benjamin Bloom. Nguyên tắc phân loại mục tiêu giáo dục – Lĩnh vực
nhận thức. NXB Giáo dục Hà Nội, 1995.
2. Nguyễn Trọng Di. Nhìn lại bản thiết kế của thầy. Tạp chí Phát triển giáo
dục, 3/1998.
3. Đặng Văn Đức, Nguyễn Thị Thu Hằng. Phương pháp dạy học Địa lí theo
hướng tích cực. NXB Đại học Sư Phạm, 2004.
4. Tô Xuân Giáp. Phương tiện dạy học. NVB Giáo dục, 1997.
5. Trần Đức Tuấn. Bài giảng Công nghệ dạy học. Hà Nội, 2006.
6. Trần Đức Tuấn. Đổi mới tổ chức dạy học Địa lí phổ thông theo quan điểm
công nghệ dạy học. Hội thảo Khoa học khoa Địa lý, 2010.
7. Intel Teach to the Future. Chương trình dạy học cho tương lai của Intel,
Hà Nội 2007.
8. Tư liệu trên Website: webdayhoc.net
Dương Thị Sáng - TTGDTX&DN Yên Lạc