Β浦 ΓΙℑΟ ∆影Χ ςℵ AℵΟ Τ萎Ο
ΤΡ姶云ΝΓ A萎Ι Η窺Χ ΚΙΝΗ Τ蔭 Τπ.ΗΧΜ
−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−
Λ ΝΓ窺Χ ΤΗ∧Ψ ΑΝΗ
ΝΓΗΙ⊇Ν Χ永Υ ΝΗ頴ΝΓ ΝΗℜΝ Τ渦
謂ΝΗ Η姶雲ΝΓ A蔭Ν ΝΗΥ Χ井Υ ς渦Ν Λ姶Υ A浦ΝΓ
Χ曳Α ΧℑΧ ΧΝΓ ΤΨ Σ謂Ν ΞΥ遺Τ ΤΡΟΝΓ
ΛΝΗ ς衛Χ ΝΓΥΨ⊇Ν ς一Τ ΛΙ烏Υ

ΤΡ姶云ΝΓ A萎Ι Η窺Χ ΚΙΝΗ Τ蔭 Τπ.ΗΧΜ
−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−−
Λ ΝΓ窺Χ ΤΗ∧Ψ ΑΝΗ ΝΓΗΙ⊇Ν Χ永Υ ΝΗ頴ΝΓ ΝΗℜΝ Τ渦
謂ΝΗ Η姶雲ΝΓ A蔭Ν ΝΗΥ Χ井Υ ς渦Ν Λ姶Υ A浦ΝΓ
Χ曳Α ΧℑΧ ΧΝΓ ΤΨ Σ謂Ν ΞΥ遺Τ ΤΡΟΝΓ
ΛΝΗ ς衛Χ ΝΓΥΨ⊇Ν ς一Τ ΛΙ烏Υ Χηυψν νγ◊νη: Κινη τ院 Τ◊ι χηνη − Νγν η◊νγ
Μ σ嘘: 60.31.12
sao chép ca ai. Ni dung lun vn có tham kho và s dng các tài
liu, thông tin c ng ti trên các tác phm, tp chí và các trang
web theo danh mc tài liu ca lun vn. Tác gi lun vn Lô Ngc Thùy Anh
ii

LI CM N

Trc ht, tôi xin bày t lòng cm n chân thành và sâu sc n PGS. TS.
Nguyn Th Ngc Trang ã tn tình ch bo, nh hng khoa hc và to mi iu kin
thun li nht cho tôi trong sut thi gian thc hin lun vn.
Tôi xin chân thành cm n các Thy Cô trong khoa Tài Chính Doanh Nghip ã
cung cp cho tôi nhng kin thc chuyên môn quý báu, nhng li khuyên hu ích và

Li cm n
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc các bng, các hình

Bn tóm tt
Phn m u 1
1. Li m% u 1
2. &i tng và phm vi nghiên cu 2
2.1 &i tng nghiên cu 2
2.2 Phm vi nghiên cu 2
3. Mc ích nghiên cu 2
4. Phng pháp nghiên cu 3
5. Các ngu n t liu d kin 3
6. Ý ngh∋a khoa hc và thc tin ca  tài 4
7. Cu trúc bài lun vn 4
Chng 1: C s lý thuyt, nhng xu hng nghiên cu trên th gii v vn
lu ng và các bng chng thc nghim v nhng nhân t tác ng n nhu
cu vn lu ng

1.1 C s% lý thuyt 5

iv

1.1.1 &nh ngh∋a v vn lu ng và nhng cách ánh giá nhu cu vn lu
ng 5
1.1.2 Nhng nhân t nh h%ng n nhu cu vn lu ng 6
1.2 Nhng xu hng nghiên cu trên th gii v vn lu ng và các b(ng chng
thc nghim v nhng nhân t tác ng n nhu cu vn lu ng 9
1.2.1 Tóm lc các xu hng nghiên cu quc t v Vn lu ng 9

Chng 3: Mt s khuyn ngh 37
3.1 Các khuyn ngh xut phát t∀ kt qu nghiên cu 37
3.1.1 Xut phát t∀ mi quan h thun chiu gia gia Chu k, chuyn hóa
tin m−t và Nhu cu vn lu ng 37
3.1.2 Xut phát t∀ mi quan h thun chiu gia &òn by tài chính và Nhu
cu Vn lu ng 41
3.1.3 Xut phát t∀ mi quan h nghch chiu gia Quy mô công ty và Nhu
cu Vn lu ng 42
3.2 Các khuyn ngh xut phát t∀ vic nghiên cu nhng xu hng nghiên cu
khác trên th gii v Vn lu ng 43
Phn kt lun 44
Tài liu tham kho 46
Ph lc
- Danh sách các công ty niêm yt trong l∋nh vc nguyên vt liu tính n tháng 6
nm 2011
- C s% d liu SPSS
- Các bng kt qu t∀ chng trình SPSS c s dng trong lun vn

vi

Danh mc các ký hiu, ch vit tt:
A/R D : S ngày các khon phi thu (Account receivables days)
A/P D : S ngày các khon phi tr (Account payables days)
CVC : Chu k, chuyn hóa tin m−t (Cash conversion cycle)
DN : Doanh nghip
Growth : T. l tng tr%ng doanh thu ca doanh nghip
GDPG : T. l tng tr%ng GDP thc

Bng 2.1: Tóm tt s lng công ty trong m∗u nghiên cu
Bng 2.2: Bng tóm tt bin ph thuc và các bin c lp c s dng trong mô
hình
Bng 2.3: Mô t thng kê các bin cho toàn b m∗u nghiên cu
Bng 2.4: Giá tr trung bình ca các bin (theo nm quan sát)
Bng 2.5: Giá tr trung bình ca các bin (theo nm quan sát) ca Ngành 1: Sn
phm nha, Cao su, Hóa cht
Bng 2.6: Giá tr trung bình ca các bin (theo nm quan sát) ca Ngành 2: Giy,
Bao bì
Bng 2.7: Giá tr trung bình ca các bin (theo nm quan sát) ca Ngành 3: Kim
loi công nghip
Bng 2.8: Ma trn tng quan ca các bin trong mô hình
Bng 2.9: Tóm tt th tc chn bin vào mô hình
Bng 2.10: Bng tóm tt các thông s thng kê
Bng 2.11: Phân tích phng sai (ANOVA) ca mô hình c la chn
Bng 2.12: Thông s thng kê ca các bin c lp trong mô hình c la chn
Bng 3.1: Khuyn ngh ci thin chu k, chuyn hóa tin m−t cho t∀ng công ty trong
l∋nh vc nguyên vt liu

Danh mc các hình:
Hình 1.1: S  minh ha chu k, hot ng viii

Bn tóm tt
& xây dng c mt chính sách qun tr VL& hiu qu, các DN cn có hiu
bit v các nhân t tht s nh h%ng n nhu cu VL& ca mình. Các nghiên cu
kinh t quc t cho thy nhng nhân t có nh h%ng ln n Nhu cu VL& có kh
nng thay )i theo −c thù ca nn kinh t mà DN ang hot ng. Vì th vic nghiên

qun lý không cn lo lng trong vic sit ch−t các dòng tin này, −c bit là khi hành
ng ó có th làm gim bt kt qu li nhun và tng tr%ng doanh thu k, báo cáo.
Nhng ngày nay khi mà vn và các khon tín dng ang dn tr% nên cn kit, khách
hàng thc hin chính sách tht lng buc bng, còn nhà cung cp thì không còn chp
nhn các khon thanh toán tr h0n, thì c#ng chính là lúc các DN cn nhìn li chính sách
qun tr VL& ca mình.
Lý thuyt tài chính DN xa nay thng chú trng n vic nghiên cu nhng
quyt nh tài chính dài hn, c th là quyt nh u t, cu trúc vn, c) tc hay nh
giá công ty. Tuy nhiên, nhng tài sn và n ngn hn là nhng thành t quan trng ca
t)ng tài sn và c#ng cn c phân tích k1 l!ng. Vic qun lý nhng tài sn và n
ngn hn cn c thc hin cn thn, vì qun tr VL& óng mt vai trò quan trng
trong vic quyt nh li nhun, ri ro c#ng nh giá tr ca công ty. Vic qun tr VL&
hiu qu là mt vn  thit yu trong chin lc chung ca DN nh(m to ra giá tr cho
c) ông.
& xây dng c mt chính sách qun tr VL& hiu qu, các DN cn có hiu
bit v các nhân t tht s nh h%ng n nhu cu VL& ca mình. Các nghiên cu
kinh t quc t cho thy nhng nhân t có nh h%ng ln n Nhu cu VL& có kh
nng thay )i theo −c thù ca nn kinh t mà DN ang hot ng. Vì th vic nghiên
cu nhng nhân t nh h%ng n Nhu cu VL& ca các DN Vit Nam là cn thit.
L∋nh vc nguyên vt liu là l∋nh vc sn xut quan trng ca Vit Nam do các
DN thuc l∋nh vc này là ngu n cung cp u vào cho các ngành sn xut khác. Ngoài

2
ra, ây còn là l∋nh vc sn xut rt nhy cm vi bin ng giá c và tình hình kinh t
th gii. Vì th tác gi la chn “Nghiên cu nhng nhân t nh h%ng n nhu cu
vn lu ng ca các công ty sn xut trong l∋nh vc nguyên vt liu” là bc nghiên
cu u tiên trong kin thc kinh t rng ln v VL&.

2. i t ng và phm vi nghiên cu:
2.1 i t ng nghiên cu:

 Trc ht, tác gi kim nh s tng quan gia các bin trong mô hình b(ng
cách s dng th tc tng quan hai bin ca SPSS,  tính toán h s tng
quan hng Pearson. Bng kt qu s2 th hin mt ma trn vuông g m các h s
tng quan.
 Sau ó, tác gi s dng phng pháp phân tích h i quy  c lng các quan
h nhân qu gia các bin trong mô hình nghiên cu. Phn mm SPSS tip tc
c s dng  xây dng mô hình h i quy tuyn tính a bin. Th tc chn
bin mà tác gi la chn là Phng pháp loi tr∀ dn (backward elimination).

5. Các ngu!n t liu d kin:
• Ngu n s liu v báo cáo tài chính, giá th trng ca c) phiu và s lng c)
phiu ang lu hành ca các công ty trong m∗u nghiên cu c ly t∀ các trang web
ca các công ty chng khoán uy tín.
• Ngoài ra, s liu v t. l tng tr%ng GDP thc t c tham chiu t∀ Bách khoa
toàn th m% Wikipedia (
), có ngu n gc cn bn t∀ Niên giám
các nm 2000-2010 ca T)ng cc Thng kê. 4
6. Ý ngha khoa h∀c và thc ti#n ca  tài:
• Là mt nghiên cu  các công ty sn xut trong l∋nh vc Nguyên vt liu ti Vit
Nam nhn bit c các nhân t tht s nh h%ng n Nhu cu VL& ca DN. T∀ ó
có c s% iu chnh vic qun tr VL& hiu qu nh(m mang li li nhun và tính thanh
khon cao nht cho DN, c#ng nh nâng cao giá tr tài sn ca c) ông.
• Ngoài ra  tài c#ng óng góp các kin ngh  gi m% xu hng và m% rng phm
vi nghiên cu liên quan n VL& ti Vit Nam.

7. Cu trúc bài lun v∃n:
Ngoài phn m% u và kt lun, Lun vn c trình bày theo kt cu sau:

nhau, dng nh hai thut ng này luôn c dùng thay th nhau, khác nhau có th do
cách dch hay do phng thc s dng riêng ca t∀ng nhà phân tích mà iu chnh các
thành phn ca nó. Tuy nhiên, do thut ng Vn luân chuyn thng c dùng  ch
phn tài sn ngn hn c tài tr b(ng ngu n dài hn, mà cách tip cn này không
tng thích vi nhu cu s dng ca tác gi, nên tác gi s dng thut ng ting Vit

6
“Vn lu ng”  dch cho thut ng ting Anh “Working capital” xuyên sut bài
lun vn này.
• Nhng cách ánh giá nhu cu vn lu ng:
 Cách truyn thng:
Nhu cu VL& = các khon phi thu + hàng t n kho – (các khon phi tr + nhng
chi phí phi tr + các khon phi tr khác)
 Cách tip cn n gin hn nh(m nhn mnh n hiu qu hot ng kinh
doanh ca DN:
Nhu cu VL& = các khon phi thu thng mi + hàng t n kho – các khon phi
tr thng mi
Cách tip cn này c  cp trong quyn “Tài chính doanh nghip – Nhng
nguyên tc và thc tin” (2010) ca Denzil Watson và Antony Head; và nghiên cu v
VL& ca Hill & các  ng tác gi nm 2010.

1.1.2 Nhng nhân t nh hng n nhu cu vn lu ng:
Nhng nhân t nh h%ng n nhu cu vn lu ng g m có:
• Bn cht hay −c tính hot ng ca doanh nghip:
V m−t c bn, nhu cu VL& ca mt công ty ph thuc vào bn cht ca DN.
Có th d dàng thy c r(ng nhng công ty dch v công cng cn ít VL& trong khi
nhng công ty hot ng trong l∋nh vc thng mi và tài chính thì cn lng VL& rt
ln và các công ty sn xut thì c#ng cn có lng VL& áng k.
• Quy mô ca doanh nghip/ quy mô hot ng kinh doanh:
Nhu cu VL& ca mt công ty b nh h%ng trc tip b%i quy mô DN hay quy

t
liu
Tin m−t

8
Có mi quan h nghch chiu % mc  cao gia s lng VL& và tc  luân
chuyn các khon mc hàng t n kho mà có tác ng n doanh thu. Mt công ty có tc
 vòng quay hàng t n kho nhanh s2 cn ít VL& hn so vi công ty có tc  vòng
quay hàng t n kho chm.
• Chính sách tín dng:
Kh nng thng lng  dài thi gian các khon phi thu và các khon phi
tr ca DN có nh h%ng áng k n nhu cu VL&. Nu mt DN có th mua chu các
ngu n lc u vào và thu tin m−t ngay khi bán hàng, doanh nghip s2 cn ít vn lu
ng hn rt nhiu vì có th to ra tin m−t ngay khi ghi nhn doanh thu.
• Chu k, kinh doanh:
Chu k, kinh doanh có nh h%ng n nhng k hoch m% rng và mc  hot
ng kinh doanh ca DN. Trong thi k, bùng n) kinh t, nhu cu VL& s2 tng lên do
s gia tng trong doanh thu, giá c hàng hóa, hay các k hoch m% rng kinh doanh lc
quan ca DN,… Ngc li trong giai on kinh t khó khn, có xu hng st gim
trong các hp  ng kinh doanh nên doanh thu st gim, khó khn trong vic thu h i n
và DN s2 có nhiu VL& b ách tc trong chu k, hot ng.
• Kh nng to ra li nhun ca DN và chính sách c) tc:
Mt s DN có kh nng to ra nhiu li nhun hn mt vài DN khác nh vào
cht lng sn phm, kinh doanh % th c quyn, …, nhng công ty có kh nng to
ra li nhun cao có th to ra nhiu li nhun b(ng tin t∀ hot ng kinh doanh và
óng góp vào s lng VL&. Chính sách c) tc c#ng c xem là có th nh h%ng
nhu cu VL&. Mt công ty duy trì chính sách c) tc )n nh % mc cao bt k kh
nng to ra li nhun s2 cn nhiu VL& hn là mt công ty gi li phn ln li nhun
và không chi tr c) tc % mc cao.
• Các nhân t khác:

1.2.2 Các nghiên cu thc nghim v nhng nhân t tác ng n nhu
cu vn lu ng:
Tác gi không tìm thy nhiu bài nghiên cu quc t liên quan n xu hng
nghiên cu này, nhng có th lit kê mt vài bài nghiên cu tiêu biu nh sau:
1.2.2.1 Bài nghiên cu ca Nazir, M.S. & Afza, T. (2009): “Nhu
cu vn lu ng và nhng nhân t quyt nh  Pakistan”
• Tóm tt mc ích và phm vi nghiên cu:
Bài nghiên cu này kim tra các nhân t mang tính cht quyt nh n Nhu cu
VL& ca công ty. Vi mc ích này, các tác gi thc hin mt cuc nghiên cu v 132
công ty sn xut thuc 14 nhóm ngành công nghip ang niêm yt trên th trng
chng khoán Karachi (KSE) trong khong thi gian t∀ 2004-2007.
• Cách tính Nhu cu VL& và các nhân t c a vào mô hình nghiên cu:
 Nhu cu VL& (kí hiu: WCR): trong ó
WRC = (Tin & các khon tng ng tin + Các khon u t ngn hn +
Hàng t n kho + Các khon phi thu) – (Các khon phi tr và Các
khon phi tr khác)
 S ngày chu k, hot ng ca công ty (kí hiu: OC): trong ó
OC

= S ngày hàng t n kho + S ngày các khon phi thu
 Dòng tin hot ng ca công ty (kí hiu: OCF)
 Mc  hot ng ca nn kinh t (kí hiu: EA)
 Tng tr%ng doanh thu ca công ty (kí hiu: Growth)
 T. sut sinh li trên tài sn ca công ty (kí hiu: ROA)
 Giá tr Tobin’s Q ca công ty (kí hiu: Q): trong ó
(Giá tr s) sách T)ng N + Giá tr th trng Vn ch s% hu)
Q

=
Giá tr s) sách T)ng tài sn ca công ty

u tiên”
• Tóm tt mc ích và phm vi nghiên cu:
Bài nghiên cu nh(m t c s hiu bit sâu sc hn v nhng nhân t nh
h%ng n cách hot ng ca VL& thun, c phn ánh trong Nhu cu VL&. Các
tác gi s dng mt m∗u nghiên cu g m 3.343 công ty, to thành 20.710 quan sát
trong giai on t∀ nm 1996 n 2006. D liu nghiên cu c ly t∀ ngu n ca
COMPUSAT, mt n v ch yu ca Công ty dch v tài chính Standard & Poor’s
(S&P).
• Cách tính Nhu cu VL& và các nhân t c a vào mô hình nghiên cu:
 Nhu cu VL& (kí hiu: WCR): trong ó
 WRC = (Các khon phi thu + Hàng t n kho) – Các khon phi tr
 Lý do n gin hóa cách tính WRC: th nht, nh(m  ng b hóa vi mt
nhân t ch yu trong mô hình là Chu k, chuyn hóa tin m−t; k n, ngoi
tr∀ Các khon phi thu – Hàng t n kho – Các khon phi tr, các lý thuyt
hin ti v VL& không cho thy tm quan trng trong vic nm gi các
thành t khác ca Tài sn lu ng hay N ngn hn (không tính n Tin
m−t và Các khon u t ngn hn); sau cùng, cách tính này bao hàm toàn
din chu trình hot ng sn xut kinh doanh ca doanh nghip.
 Tng tr%ng doanh thu ca công ty (kí hiu: Growth)
 T. l li nhun gp (kí hiu: GPM)

13

 Mc  bin ng ca doanh thu (c o lng b(ng SaleVAR: là t. l gia
& lch tiêu chun ca doanh thu trên Tài sn thun. Trong ó, Tài sn thun
b(ng T)ng tài sn tr∀ i Tin và Các khon u t ngn hn)
 Dòng tin hot ng ca công ty (kí hiu: OCF)
 Bt cân xng thông tin và Chi phí tài tr b(ng ngu n bên ngoài (c o lng
b(ng M/B: là t. l gia (T)ng giá tr th trng ca Vn ch s% hu và T)ng
N, tr∀ cho Các khon phi tr) trên Tài sn thun

khin nhng iu kin hot ng sn xut kinh doanh ca DN l∗n kh nng tìm
và t c ngu n tài tr.

1.2.2.3 Bài nghiên cu ca Amarjit Gill (2011): “Các nhân t
nh hng nhu cu Vn Lu ng  Canada”:
• Tóm tt mc ích và phm vi nghiên cu:
Mc tiêu ca bài nghiên cu này là phát hin các nhân t nh h%ng n Nhu
cu VL& % Canada. Tác gi s dng mt m∗u nghiên cu g m 166 công ty niêm yt
trên TTCK Toronto (Canada) t∀ 2008-2010.
• Cách tính Nhu cu VL& và các nhân t c a vào mô hình nghiên cu:

15

 Nhu cu VL& (kí hiu: WCR): trong ó
WRC = (Tin & các khon tng ng tin + Các khon u t ngn hn +
Hàng t n kho + Các khon phi thu) – (Các khon phi tr và Các
khon phi tr khác)
 S ngày chu k, hot ng ca công ty (kí hiu: OC)
 Dòng tin hot ng ca công ty (kí hiu: OCF)
 Tng tr%ng doanh thu ca công ty (kí hiu: Growth)
 T. sut sinh li trên tài sn ca công ty (kí hiu: ROA)
 Giá tr Tobin’s Q ca công ty (kí hiu: Q)
 &òn by tài chính (kí hiu: Lev)
 Quy mô ca công ty (kí hiu: Size)
 S quc t hóa ca công ty (kí hiu: Multi)
 Ngành công nghip mà công ty ang hot ng (kí hiu: Ind)
• Kt qu nghiên cu t c:
Bng 1.3: Trích lc kt qu phân tích h i quy ca Amarjit Gill (2011)

Ngu n: Amarjit Gill (2011), Factors that influence working capital requirements in Canada, Economics and