B GIÁO DC & ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
NGUYN THÀNH DANH Chuyên ngƠnh: Kinh t TƠi chính ậ Ngân hàng
Mƣ s: 60.31.12 LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC:
PGS. TS S ÌNH THÀNH
TP. H CHÍ MINH - 2011
MC LC
Trang
Li cam đoan
Li cm n
2.1.2 B máy t chc qun lý 39
2.2 Kho sát s b kt qu hot đng ca CCT.PN 41
2.2.1 V d toán thu ngân sách nhà nc 41
2.2.2 Kt qu v công tác kim tra tính tuân th pháp lut ca ngi np thu
42
2.2.3 Kt qu theo dõi tình hình n đng ca đi tng np thu 44
2.2.4 Kt qu theo dõi v tính chp hành kê khai thu ca đi tng np thu
45
2.3 ánh giá ci cách hành chính công ti CCT.PN 45
2.3.1 V c ch “Mt ca” thc hin ti CCT.PN 46
2.3.2 V thc hin chng trình kê khai qua mng 47
2.4 Mt s tn ti trong công tác qun lý ca CCT.PN 49
2.4.1 V hot đng ni ti ca các đi thu 50
2.4.2 V s phi hp gia các đi thu 51
2.4.3 V s ch đo, điu hành các đi thu 52
2.4.4 Kt qu hài lòng ca doanh nghip đi vi dch v thu ti CCT.PN 53
Chng 3: Xây dng mô hình Qun lý cht lng toƠn din trong qun
lý thu 55
3.1 ánh giá khó khn và thun li khi vn dng mô hình TQM vào qun lý
thu 55
3.1.1 Khó khn 55
3.1.2 Thun li 56
3.2 Mt s gii pháp c bn đa vic xây dng TQM trong qun lý thu 57
3.2.1 Chun b tt v yu t đu vào 57
3.2.2 Xây dng mô hình TQM vào t chc qun lý thu (Chi cc Thu Phú
Nhun) 58
3.3 Xây dng mô hình TQM trong qun lý thu đi vi các b phn chc
nng 62
3.4 Mô hình áp dng TQM trong qun lý thu đi vi vic phi hp gia các
b phn chc nng 63
DN Doanh nghip
DNTN Doanh nghip t nhân
HTX Hp tác xã
ISO International Standard Organization (t chc tiêu chun quc t)
NNT Ngi np thu
NSNN Ngân sách Nhà nc
QLT Qun lý thu
TNCN Thu nhp cá nhân
TNDN Thu nhp doanh nghip
Tp.HCM Thành ph H Chí Minh
TQM Total Quality Management (Qun lý cht lng toàn din)
TTHC Th tc hành chính
TTHT Tuyên truyn h tr DANH MC HÌNH V VÀ BIU
I. HÌNH V
Hình 1.1: Mô hình phân chia trách nhim theo c ch T khai t np
Hình 1.2: Chu trình vòng tròn Deming (PDCA)
Hình 2.1: Mô hình chc nng ca i Tng hp - Nghip v - D toán -
Tuyên truyn - H tr
Hình 2.2: Mô hình chc nng ca i Kê khai - K toán thu và Tin hc
Hình 2.3: Mô hình chc nng ca i Kim tra thu
Hình 2.4: Mô hình chc nng ca i Qun lý n và Cng ch n
Hình 2.5: Mô hình chc nng ca i Hành chính - Nhân s - Tài v - n ch
Hình 2.6: Mô hình chc nng ca i Trc b và thu khác
Hình 2.7: Mô hình chc nng ca i Qun lý thu Thu nhp cá nhân
Hình 2.8: Mô hình chc nng ca i thu liên xã, phng
Hình 2.9: Mô hình chc nng ca i Kim tra Ni b
Hình 2.10: S đ t chc Chi cc thu qun Phú Nhun
nn kinh t đt nc trong tng giai đon. Nm 2006, đánh du mt bc ngoc
trong công cuc ci cách hành chính thu là Lut Qun lý thu ra đi, chuyn t
c ch chuyên qun trc đây sang c ch doanh nghip t khai t np và t
chu trách nhim và c quan thu thc hin mô hình qun lý theo chc nng
(Tuyên truyn h tr; Thanh tra – Kim tra; Kê khai thu và Qun lý - cng ch
n thu). Tuy nhiên, thc t cho thy mô hình này cha tht s phù hp vì thiu
s phi hp đng b gia các đn v chc nng. T đó vn đ đt ra là làm sao
nâng cao cht lng qun lý thu theo mô hình chc nng trên. Vic qun lý
thu tt s giúp cho vic ci cách th tc hành chính thu hiu qu hn, b máy
qun lý thu vn hành ngày càng tt hn dn ti làm tng s hài lòng ca ngi
np thu và vì th vic thu thu s hiu qu hn theo phng châm “Thu thu
khoan sc dân”.
Xut phát t nhng đòi hi trên, mt s Cc thu và các Chi cc thu đã
và đang áp dng h thng qun lý cht lng quc t ph bin nh ISO
9001:2000 [2] cho mt s b phn chc nng. Hin nay, ngành thu tp trung
vào b phn chc nng Tuyên truyn – H tr và tip theo là b phn chc nng
Kê khai. Nh vy, cho thy ngành thu hin nay áp dng h thng qun lý cht
Trang 2
lng cha đc đng b gia các b phn chc nng, do vy cn phi có gii
pháp thc hin đng b đ nâng cao hiu qu công tác qun lý thu.
Vi mt s h thng qun lý cht lng hin nay cho thy mô hình qun
lý cht lng toàn din (TQM) đã đc ng dng thành công Nht và mt s
quc gia trong mt s lnh vc nh: Sn xut kinh doanh, giáo dc, y t, ngân
hàng ….; đc bit là nghiên cu ng dng trong công tác qun lý thu (Brasil,
Phillipin, Thy S…). Vi mô hình qun lý thu theo chc nng ca ngành thu
nc ta hin nay cng bc l nhng hn ch nht đnh đó là s vn hành không
đng b gia các b phn chc nng (mang tính t phát), s phi hp gia các
đi chc nng cha tht s tt, nhp nhàng dn đn hiu qu cha cao trong công
tác qun lý thu. Chính vì vy, vi mô hình TQM này s giúp ci tin không
ngng cht lng dch v, t chc thu hút s tham gia ca tt c các công chc
- Cc thu Tp.HCM qun lý các DN ngoài quc doanh có quy mô ln, còn
các Chi cc Thu (qun, huyn) qun lý các DN va và nh và các h kinh
doanh cá th nên s lng c s kinh doanh chim s lng ln. CCT.PN li là
mt trong bn qun đim ca Cc thu Tp.HCM trong công cuc thc hin
nhim v CCHC thu; Vì th đ tài này đã chn Chi cc Thu qun Phú Nhun
đ thc hin.
- i tng nghiên cu ca đ tài này là vic s dng ngun lc ca c
quan thu (nhân s, c s vt cht) và ngi np thu đ có th huy đng mt
cách tt nht và hiu qu nht ngun thu NSNN nhm hoàn thành nhim v
chính tr đc giao và to s hài lòng ca ngi np thu mc cao nht.
Trang 4
Phm vi nghiên cu: Da vào mô hình Qun lý cht lng toàn din, da
vào mô hình qun lý theo chc nng ca ngành thu đ ng dng trong công tác
qun lý thu hin nay ti CCT.PN.
4. Phng pháp nghiên cu
tài s dng các phng pháp nghiên cu sau:
- Phng pháp phng vn: bng nhng câu hi m, tác gi trao đi trc tip
vi các đi tng là lãnh đo Chi cc Thu và các đi trng phó các đi chc
nng. Qua đó, rút ra nhng đim then cht trong quá trình ci cách qun lý thu
đ có th điu chnh và ng dng mô hình TQM sao cho thích hp vi s đi
mi ca ngành.
- Phng pháp mô t: bng quan sát và nghiên cu các vn bn, bng báo
cáo, lun vn tin hành phân tích và đánh giá nhng công vic đc thù ca các
công chc ti các đi thc hin theo tng chc nng, s lng công vic mô t
ch yu tp trung vào 4 chc nng: kê khai - k toán thu; kim tra thu; qun lý
n và cng ch n thu và Nghip v - d toán.
- Phng pháp thng kê, phân tích, đánh giá: trên c s thng kê tình hình
bin đng các s liu v qun lý thu nh: s thu NSNN, kt qu thc hin công
tác kim tra, t l gim n đng theo k hoch đ ra …… qua đó đánh giá hiu
qu công tác qun lý thu.
- Chng I. Mô hình Qun lý cht lng trong Qun lý thu.
Trang 6
- Chng II. Thc trng công tác Qun lý thu (Nghiên cu trng hp
Chi cc Thu qun Phú Nhun Tp.HCM).
- Chng III. Xây dng mô hình Qun lý cht lng toàn din trong Qun
lý thu.
- Kt lun.
(4) U nhim thu thu;
(5) Trách nhim hoàn thành ngha v np thu;
(6) Th tc min thu, gim thu; xoá n tin thu, tin pht;
(7) Th tc hoàn thu, bù tr thu;
(8) Kim tra thu, thanh tra thu;
(9) Gii quyt KNTC, khi kin liên quan đn thc hin pháp lut thu.
Vi ni dung qun lý trên và vi mô hình phân chia trách nhim theo c ch
T khai t np cho thy vic qun lý thu đc thc hin theo 4 chc nng:
(1) Tuyên truyn – H tr; (2) Kê khai; (3) Qun lý n và (4) Kim tra thu.
Trang 8
thu
thc
hin
tuyên
truyn
vƠ h
tr
NNT
thc
hin
ngha
v thu
Trách
nhim
ca
ngi
np
thu Trách
nhim
ca c
quan
thu
Trang 9
(1) Thu là ngun thu ch yu ca ngân sách nhà nc. Np thu theo quy
sn xut và phi da vào s n lc ca tt c các thành viên trong t chc doanh
nghip.
Khái nim v qun lý cht lng hin nay tn ti rt nhiu phát biu nh sau:
Theo Armand V. Feigenbaum [26] giáo s M rt ni ting trong lnh vc cht
lng cho rng: “TQM là mt h thng hu hiu nhm hi nhp nhng n lc v
phát trin duy trì và ci tin cht lng ca các t, nhóm trong mt t chc đ có th
tip th, áp dng khoa hc k thut, sn sut và cung ng dch v nhm tho mãn
hoàn toàn nhu cu ca khách hàng mt cách kinh t nht”.
Theo giáo s Nht Histoshi Kume [29]: “TQM là mt phng pháp qun tr
đa đn thành công to thun li cho tng trng bn vng ca mt t chc thông
qua vic huy đng ht tt c tâm trí ca tt c thành viên nhm to ra cht lng mt
cách kinh t theo yêu cu ca khách hàng”.
Theo ISO 8402: 1994 (TCVN 5814: 1994) [10]: “TQM là cách qun lý mt t
chc tp trung vào cht lng da vào s tham gia ca tt c các thành viên ca nó
nhm đt đc s thành công lâu dài nh vic tho mãn khách hàng và đem li li
ích cho các thành viên ca t chc và cho xã hi”.
Các quan nim tuy có cách din đt khác nhau nhng ch yu tp trung vào s
n lc ca tt c các thành viên trong t chc doanh nghip nhm xây dng mt h
thng qun lý cht lng ca t chc, đm bo duy trì ci tin cht lng, nâng cao
Trang 11
hiu qu qun lý cht lng tho mãn nhu cu khách hàng góp phn thúc đy s phát
trin ca t chc mình.
1.2.2 Bn cht ca TQM
TQM là mt phng cách qun lý cht lng đòi hi tt c các thành
viên, mi b phn trong t chc cùng n lc phn đu vì mc tiêu chung là
tho mãn nhu cu ca khách hàng, đm bo cho t chc đó phát trin mt cách
bn vng.
Mun t chc hot đng có hiu qu thì mi b phn ca t chc phi
hp tác tt vi nhau. Vi bt k mt s yu kém ca b phn chc nng nào
- Tính khoa hc làm cho TQM tr thành mt h thng qun lý tiên tin,
hiu qu lâu dài và ci tin liên tc.
- Tính h thng ca TQM đc th hin ch: Bt k mt hot đng nào
cng nm trong mt h thng và đc coi là mt quy trình (do đó liên quan đn
nhiu yu t). S phi hp nhp nhàng ca các yu t các ngun lc làm cho
các hot đng ca quy trình đc din ra mt cách liên tc và n đnh. u vào
ca quy trình là các ngun lc (nguyên vt liu, tài chính, con ngi……) sau
s bin đi bi các hot đng ca quy trình s cho ra kt qu đu ra (sn phm).
Do đó h thng s tr nên hoàn thin và liên tc đc ci tin khi nó có s phi
hp nhp nhàng gia các yu t vi mc tiêu là tho mãn nhu cu khách hàng
mt cách ti đa.
Trang 13
- Tính t chc ca TQM th hin ch trong mt h thng qun lý ca t
chc không th thiu nhân t con ngi, tính t chc đây là s cam kt ca
tt c các thành viên di s lãnh đo điu hành ca cán b lãnh đo các cp,
các phòng ban phân xng. Khi đó con ngi tr thành yu t trung tâm, là yu
t c bn nht to ra cht lng. Con ngi trong TQM đc khuyn khích đ
luôn ci tin sao cho đáp ng ti đa mong mun ca khách hàng vi chi phí
phù hp.
1.2.3.2 Các nguyên tc c bn ca TQM
TQM là h thng qun lý mang tính toàn din. Các nguyên tc mà TQM
đa ra bao gm:
* Lãnh đo cp cao phi là ngi trc tip chu trách nhim v cht
lng trong t chc: Mc dù cht lng là do tt c các yu t các khâu trong
quy trình to nên, nhng to ra quyt đnh c bn ban đu v làm cht lng
hay không li do lãnh đo quyt đnh. Theo Juran [31] thì “80% nhng sai hng
v cht lng là do qun lý gây ra‟‟. iu này cho thy nguyên tc này là
nguyên tc c bn và quan trng.
* Nguyên tc coi trng con ngi: Con ngi luôn luôn là yu t trung
- Thc hin (Doing): Mun k hoch đc thc hin tt thì ngi thc hin
phi hiu tng tn yêu cu ca công vic do đó cn phi cung cp đy đ các thông
tin cn thit cho h.
- Kim tra (Checking): Trong quá trình thc hin phi có s so sánh
gia k hoch vi thc hin. Khi kim tra phi đánh gía c hai vn đ:
+ K hoch có đc thc hin nghiêm túc không, đ lch gia k hoch
và thc hin.
A
P
C
D
Trang 15
+ Bn thân k hoch có chính xác không.
TQM coi phòng nga là phng châm chính trong qun tr do đó phi
kim tra c khâu phòng nga. Vic kim tra trc ht phi do ngi thc hin
t kim tra, nu thy s không phù hp thì h s t đ ngh các bin pháp đ
khc phc điu chnh. Sau mt thi gian di s ch đo ca giám đc cht
lng các chuyên gia đánh giá ni b (thng đc gi là IQA) s tin hành
đánh giá các đn v trong doanh nghip.
- Hot đng (Action). Thc cht đây là hành đng khc phc và phòng
nga sau khi dã tìm ra nhng trc trc sai lch. đây có th s dng các công c
thng kê đ tìm ra các trc trc sai lch và đ ra các bin pháp gii quyt khc phc
và phòng nga s tái din.
Vòng tròn PDCA đc thc hin xoay mt cách liên tc và qua đó cht
lng liên tc đc ci tin.
* S dng các công c thng kê đ ci tin cht lng
* Thit lp hp lý d liu và ng dng công ngh thông tin đ phân tích
d liu nhm cung cp cho ngi qun lý thông tin cn thit cng là mt trong
nhng yu t ni bt trong TQM.
1.3 Ni dung c bn ca TQM
Trang 17
What: Là cái gì ?
Why: Ti sao ?
Who :Ai làm ?
1. Là cái gì
2. Vic gì đang đc làm
3. Nên làm vic gì.
4. Vic gì khác na có
th làm
5. Còn vic gì khác nên
làm
1. Ti sao làm vic đó
2. Ti sao anh ta làm vic đó
3. Ti sao không phi là
ngi khác
4. Ti sao làm vic đó đy
5. Ti sao làm vic đó nh
vy
1. Ai làm vic đó
2. Ai đang làm vic đó
3. Ai nên làm vic đó
4. Ai khác có th làm vic đó
5. Còn ai khác nên làm vic
đó
When: Khi nào?
Where: đâu ?
How: Làm th nào ?
C 3 cách đu có th áp dng rng rãi linh hot trong vic gii quyt vn
đ khi áp dng TQM và to ra kt qu Kaizen mt cách hu hiu.
Trang 18
Kinh nghim ca các t chc, doanh nghip Nht Bn và Tây âu cho thy
cách tip cn bng h thng và bng Genba có th áp dng cho tt c các ngành
kinh doanh dch v mt cách d dàng.
1.3.2 Nhóm qun lý cht lng (QC) nn tng ca TQM
Nhóm QC (Quality Control) là mt nhóm nh khong 10 ngi, tham gia
t đng vào các hot đng ci tin cht lng. ây là mt nhóm làm vic có hiu
qu có kh nng khai thác tim nng ca tt c các thành viên vi s giúp đ ln
nhau đ cùng phát trin và đáp ng các mc tiêu hot đng ca nhóm.
Theo Oakland [32] “Nu QC làm vic có hiu qu đúng hng đúng mc
tiêu thì s rt hiu qu và hiu qu đó có th còn hn bt kì mt phòng ban chc
nng nào”
Thông qua hot đng ca nhóm QC tt c các thành viên cùng đóng góp ý
kin đ ci tin liên tc, nâng cao cht lng. Mô hình này đã rt thành công
Nht và đa đt nc Nht tin đn nh ngày nay. nhóm QC hot đng có
hiu qu hn thì đnh k nhóm này nên tip xúc vi các chuyên gia cht lng
đ hc hi kinh nghim phc v tt hn cho hot đng ca nhóm. Chính nhóm
cht lng to nên ý thc t giác tinh thn hc hi và phát huy đc nhng sáng
kin mi. Nó to ra đc môi trng vn hoá trong công ty.
1.4 Các yêu cu vƠ li ích c bn ca TQM
1.4.1 Các yêu cu
Nh đã nói trên TQM liên tc đc ci tin, cho đn nay cha có mt
vn bn c th nào bt buc hay chun hoá TQM mà TQM đc xây dng và
áp dng hoàn toàn da trên s sáng to, tinh thn tp th và ý thc ca mi
ngi trong t chc. Các yêu cu các nguyên tc ca TQM không bt buc áp
dng đi vi bt k t chc, doanh nghip nào áp dng TQM. Nhng đ thành