B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH HOÀNG NGC THIÊN THANH
LINH HOT T GIÁ VÀ T DO HÓA
TÀI KHON VN TI VIT NAM CHUYÊN NGÀNH: KINH T TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MÃ S: 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
GVHD: PGS.TS NGUYN TH NGC TRANG Hoàng Ngc Thiên Thanh
CH VIT TT
ASEAN: Châu Á Thái Bình Dng
USD: ô La M
VND: Vit Nam đng
NHNN: Ngân Hàng Nhà Nc
CPI: Ch s giá tiêu dùng
FDI: u t trc tip
FII: u t gián tip
GDP: Tng sn phm quc dân
ODA: Vn h tr phát trin chính thc ( Official Development Assistance)
UBCK: y ban chng khoán
DANH MC HÌNH V
Hình 1.1 : Linh hot t giá Trang 7
Hình 1.2: B ba bt kh thi 10
Hình 2.1: Mi liên h gia giá tr danh ngha tin đng và xut khu thc t 24
Hình 2.2: Mi liên h gia giá tr thc tin đng và xut khu thc t 25
Hình 2.3: Mi liên h gia giá tr danh ngha tin đng và nhp khu thc t 28
Hình 2.4: Mi liên h gia giá tr thc tin đng và nhp khu th
c t 28
Hình 4.1: Tình hình kinh t ca Thái Lan 52
Hình 4.2: Tình hình kinh t ca Hàn Quc 53
DANH MC BNG BIU Bng 1.1: Trng Phái ng h linh hot t giá có nh hng tích cc đn nn kinh t
Bng 4.4: Phân b ngun lc kinh t ca Vit Nam 61
MC LC
LI CM N
LI CAM OAN
CH VIT TT
DANH MC HÌNH V
DANH MC BNG BIU
GII THIU CHUNG 1
1. Vn đ nghiên cu 1
2. Tính cp thit ca đ tài 4
3. Mc tiêu đ tài 4
4. i tng nghiên cu 5
5. Phm vi nghiên cu 5
6. Phng pháp nghiên cu 5
7. Kt cu đ tài 6
CH
NG 1: LÝ THUYT VÀ NGHIÊN CU THC NGHIM V TÍNH LINH
HOT T GIÁ VÀ T DO HÓA TÀI KHON VN. 7
1.1 Linh hot t giá 7
1.1.1 Khái nim 7
1.1.2 u đim và nhc đim ca linh hot t giá 7
2.2.1.1.1 Phân tích bng đ th 23
2.2.1.1.2 Phân tích bng hi quy 26
2.2.1.1.3 Kim đnh hi quy 27
2.2.1.2 Mi liên h gia t giá tin đng và nhp khu 27
2.2.1.2.1 Phân tích bng đ th 27
2.2.1.2.2 Phân tích bng hi quy 29
2.2.1.2.3 Kim
đnh hi quy 30
2.2.2. Tác đng theo ngành 32
2.2.2.1 Nông nghip 32
2.2.2.2 Công nghip 32
2.2.2.3 Dch v 33
2.2.3. Tác đng đn lm phát 33
2.2.3.1 Phân tích hi quy 33
2.2.3.2 Kim đnh hi quy 35
2.2.3.3 Kim đnh gi thit mô hình 35
2.2.4 Tác đng đn n nc ngoài 36
2.3 Chi phí tim n khi không linh hot t giá 37
Kt lun 39
CHNG 3: ÁNH GIÁ T DO HÓA TÀI KHON VN VÀ TÁC NG T
DO HÓA TÀI KHON VN N TNG TRNG NN KINH T VIT NAM
42
3.1 ánh giá mc đ
t do hóa tài khon vn ti Vit Nam 42
3.2 Tác đng ca t do hóa tài khon vn đn tng trng kinh t Vit Nam 44
3.2.1 Thc trng t do hóa tài khon vn ti Vit Nam 44
3.2.2 Phân tích hi quy t do hóa tài khon vn nh hng đn tng trng kinh t Vit
Nam 46
3.2.2.1 phân tích hi quy 46
3.2.2.2 Kim đnh hi quy 48
1
GII THIU CHUNG
1. Vn đ nghiên cu
Trong các nghiên cu gn đây ca các ông Eswar Presad, Thomas
Rumbaugh, và Qing Wang bài vit có ta là “ T do hóa tài khon vn và linh
hot t giá Trung Quc- Có th đt c xe trc con nga”. Các ông đã đa ra các
dn chng rng Trung Quc đang đnh giá thp đng nhân dân t. và đa ra đ ngh
“Mt ch đ t giá hi đoái linh ho
t hn cho phép Trung Quc thc hin mt
chính sách tin t đc lp hn, cung cp mt công c hu ích đi vi nhng cú sc
bên trong và bên ngoài nn kinh t. ng thi, nhng yu kém trong h thng tài
chính Trung Quc khin cho vic t do hóa tài khon vn gây ra nhiu ri ro nên
trong ngn hn t do hóa tài khon vn không nên đc xp u tiên” Theo các ông
này nhn đnh Trung Quc nên linh hot t
giá trc ri mi tng bc t do hóa
tài khon vn, th t xp u tiên thì không nên đa t do hóa tài khon vn đt lên
hàng đu cng nh không th đt c xe trc con nga đc. Và hin nay thì Trung
quc đang đnh giá thp đng nhân dân t. Vì vy linh hot t giá đi vi Trung
Quc là cn thit.
Áp dng cho Vit Nam, hin Vit Nam cng đang trong quá trình t
do hóa tài
khon vn. Ti Hi ngh B trng Tài chính ASEAN ln th 7 vào tháng 8/2003
đã đ cp T do hoá tài khon vn là mt trong bn ni dung ca L trình Hi nhp
Tin t và Tài chính khu vc ASEAN. Vi mc tiêu là t do hóa hn các lung chu
chuyn vn vào nm 2020. Vit Nam đang hng ti t do hóa tài khon vn trong
khu vc. Tuy nhiên các tác đng v t do hóa tài khon vn đi vi Vi
t Nam có là
tích cc hay không là mt vn đ cn nghiên cu.
Cng nh nhiu nc trên th gii, đc bit là Trung Quc, Vit Nam cng đt
tài khon vn khá rng thm chí mt cng quc mi ni nh Trung Quc còn
cha m ca tài khon vn vi h s rng nh Vit Nam.
Các chuyên gia nhn đnh rng Vit Nam đang đnh giá cao đng ni t, do
nguyên nhân là nm 2005 khi mt lng ln ngoi t đ vào Vit Nam. Nhà nc
mun c đnh t
giá nên đã thu gom ngoi t vào và bán ni t ra bên ngoài nhm
c đnh v th cho đng ni t, trc áp lc đó lm phát càng ngày càng tng cao
dn đn vic đng Vit Nam tng bc b mt giá. Tuy nhiên đ theo đui mc tiêu
c đnh t giá ca mình mt ln na ngân hàng nhà nc li đy đng ngoi t ra
bên ngoài đ hút ni t vào nh
m n đnh t giá và kim ch lm phát.
3
Khi tin hành tính t giá thc song phng đ có cái nhìn tng quan v t giá
thc ca Vit Nam. Và nhn đnh có thc s Vit Nam đang đnh giá cao đng ni
t hay không. Kt qu cho ta thy tht đáng ngc nhiên là Vit Nam ch đnh giá cao
đng ni t t nm 2006 tr li đây, còn các nm trc đó nh t nm 2000 đn
nm 2005 thì đng ni t
ca Vit Nam đang đnh giá thp so vi đng ngoi t mà
đin hình đây ta tính là đng ô La M. Trong 5 tháng đu nm 2011, lm phát
ca Vit Nam đã tng đn 12.07% so vi nm 2010, t giá danh ngha cng gim
cùng vi xu hng ca t giá thc, nu tính theo t giá thc thì mt đô la M s đi
đc 22614 VND/USD, xét v tng th thì Vit Nam không ph
i là quc gia có
đng ni t đnh giá cao duy nht mà hu nh các quc gia đu đánh giá cao đng
ni t quá nhiu
1
. ây có th là hu qu ca cuc khng hong tài chính toàn cu
va qua đa s các nc ít nhiu đu chu nh hng khin cho đng ni t yu đi.
Mc dù, đng đô la M cng yu đi so vi trc đây, nhng mc gim ca đng đô
la không nhiu bng mc gim ca các đng khác, nên mi dn
hng gii quyt cho câu hi này.
2. Tính cp thit ca đ tài
Nm 2009 là nm con s lm phát ca Vit Nam tng cao so vi các nc khu
vc nói riêng và th gii nói chung, mi vn đ dn lên nn kinh t Vit Nam lúc
này là làm sao có th kìm hãm đc lm phát mà vn duy trì đc mc tng trng,
nhiu ch
tiêu k hoch đc đt ra. Theo nhn đnh thì hin Vit Nam đang có
nhng du hiu ca cuc khng hong tài chính nh cuc khng hong tài chính
châu á vào nhng nm 1997. Cuc khng hong làm cho nhiu nn kinh t nh
Thái Lan, Indonesia và Hàn Quc ri vào cnh khng hong n nng n. Nhn đnh
các quc gia đó đu có đim chung là trong quá trình t do hóa tài khon vn nhm
thu hút đu t nc ngoài vào đt nc li thc hin chính sách c đnh t giá, cuc
khng hong n ra khin cho Vit Nam là mt nc đi sau nên suy ngh v vn đ
này.
Bài nghiên cu s đi tìm hiu v s linh hot t giá Vit Nam và t do hóa tài
khon vn, tip theo s đa ra quan đim là Vit Nam có nên tip tc t do hóa tài
khon v
n nh hin nay hay không. Và đ phát trin bn vng, Vit Nam nên thc
hin nh th nào trong bi cnh suy thoái kinh t toàn cu hin nay. ó là tính cp
thit ca đ tài.
3. Mc tiêu đ tài
tài s đi sâu phân tích tính linh hot t giá ca Vit Nam và mc đ t do hóa tài
khon vn ca Vit Nam hin nay nh th nào. Các kch bn có th xy ra nu c
đnh t
giá mà t do hóa tài khon vn và nu t do hóa tài khon vn trong hoàn
5
cnh linh hot t giá đc thc hin. Hin nay, Vit Nam nên t do hóa tài khon
vn không, và Vit Nam có nên linh hot t giá trc khi tin ti t do hóa tài
khon vn.
4. i tng nghiên cu
¬ Phng pháp đnh tính bng đ th: so sánh mi quan h gia t giá
danh ngha vi xut khu, t giá danh ngha vi nhp khu và t giá thc vi xut
khu và t giá thc vi nhp khu.
¬ Phng pháp đnh lng bng phn mm Eviews: phân tích mi quan
h gia t giá và giá tr xut khu, mi quan h gia t giá và giá tr
nhp khu. Mi
liên h gia t giá và lm phát. Tác đng ca t do hóa tài khon vn đn tng
trng ca Vit Nam, Trung Quc . Ngoài ra có các phng pháp kim đnh thng
kê nhm kim đnh gi thit mô hình. Hi quy ca t giá và lm phát, tng trng
và t do hóa tài khon vn.
¬ Ngun d liu: T các ngun d liu t Tng cc th
ng kê (GSO),
Ngân hàng Ngoi Thng Vit Nam (VCB), B tài chính, Qu Tin t quc (IMF),
ngân hàng th gii (WB), Ngân hàng phát trin châu Á (ADB), B lao đng M,
Cc d tr liên bang M (FED), liên hp quc, cc k hoch hóa gia đình, … công
b trong khong thi gian 21 nm t 1990 đn 2010.
7. Kt cu đ tài
tài gm có 5 phn:
GII THIU CHUNG.
CHNG 1: LÝ THUYT VÀ NGHIÊN CU THC NGHIM V TÍNH LINH
HOT T
GIÁ VÀ T DO HÓA TÀI KHON VN.
CHNG 2: O LNG VÀ TÁC NG LINH HOT T GIÁ N VÀI
KHÍA CNH KINH T VIT NAM.
CHNG 3: ÁNH GIÁ T DO HÓA TÀI KHON VN VÀ TÁC NG T
DO HÓA TÀI KHON VN N TNG TRNG NN KINH T VIT NAM.
CHNG 4: KCH BN CHO QUÁ TRÌNH LINH HOT T GIÁ VÀ T DO
HÓA TÀI KHON VN TI VIT NAM.
KT LUN .
Ch đ
t giá
c đnh
Ch đ
t giá
th ni
Ch đ
trun
g
g
ian
Linh hot t giá
8
1.1.2.2 Nhc đim
Mc dù linh hot t giá có nhiu u đim nhng đi kèm theo đó cng là nhng
nhc đim mà không ít các quc gia gp phi. i vi các quc gia có nn kinh t
phát trin không mnh thì linh hot t giá s thng làm trm trng thêm các vn đ
ca quc gia đó. Các quc gia có nn kinh t đang phát trin thì vn rt d b
tác
đng bi xu hng by đàn nu nh đng ni t rt giá mnh do th ni t giá.
1.2 T do hóa tài khon vn
1.2.1 Khái nim
T do hóa tài chính đc thc hin trong ni đa cng nh trong quan h vi
nc ngoài. T do hóa tài chính ni đa trong điu kin thâm ht ngân sách vn tn
ti buc chính ph phi da vào th trng tài chính quc t
đ huy đng tit kim
nc ngoài tài tr cho thâm ht. Do vy, vic xóa b các bin pháp áp ch tài chính
ni đa thng đi lin vi vic ni lng kim soát tài khon vn. G b các kim
trng là chính sách kinh t v mô, quy đnh v hot đng thn trng áp dng cho
ngân hàng cng nh các t chc tài chính phi ngân hàng, thông l k toán – kim
toán và lut phá sn.
Lý do là t do hóa tài khon vn đc bit nguy him khi:
Kinh t bt n đnh do không có chính sách qun lý v mô vng mnh.
Các thông l k toán, kim toán và công b thông tin yu kém trong khu vc tài
chính và doanh nghip t đó làm suy yu k lu
t th trng;
C ch giám sát không hu hiu, không có quy đnh v kinh doanh thn trng và
lut phá sn không hot đng , t đó dn ti hành vi đu t ri ro đ hng li nu
thng cuc, cho vay da vào quan h và tham nhng.
Thêm vào đó, t do hóa vn to ra nhiu ri ro ngay c cho các h thng tài
chính đc qun lý tt nu ch bó hp trong dòng vn vay n thông qua ngân hàng.
Do v
y, t do hóa dòng vn cn đc tin hành trên din rng bt đu t đu t trc
tip nc ngoài, đu t chng khoán (trái phiu và c phiu) và vay thng mi dài
hn.
1.3 Mi liên h gia linh hot t giá và t do hóa tài khon vn.
Linh hot t giá và t do hóa tài khon vn là hai mc tiêu trong ba mc tiêu ca
b ba bt kh thi. B ba bt kh thi là lý thuyt
đc phát trin bi Robert Mundell
10
n đnh
t giá
Th trng vn đóng
Chính sách tin
t
đ
mc tiêu là đc lp tin t và hi nhp tài chính và buc phi t b mc tiêu
n đnh
t giá. Vi s la chn này chính ph quc gia đó đc quyn t do n đnh lãi sut
nhng đi li t giá phi vn hành theo nhng nguyên tc ca th trng.
1.4 Các nghiên cu thc nghim v linh hot t giá và t do hóa tài khon vn.
Trong chng này, chúng ta s đi ngc thi gian đ xem các tác gi đi trc trên
th gii đã nh
n xét v linh hot t giá, t do hóa tài khon vn nh th nào. Vic
linh hot t giá, t do hóa tài khon vn này có li hn hay tiêu cc hn cho nn
kinh t ca mt đt nc, mi quan h gia linh hot t giá và t do hóa tài khon
vn.
Hình 1.2: B
ba b
t kh thi
11
1.4.1 Linh hot t giá
Trong các nghiên cu trc đây v linh hot t giá, có nhiu ý kin xung quanh vn
đ là nên hay không nên linh hat t giá, linh hot t giá có nh hng tiêu cc hay
tích cc đn nn kinh t ca các quc gia.
1.4.1.1 Trng phái ng h linh hot t giá có nh hng tích cc đn nn
kinh t.
Bng 1.1: Trng phái ng h linh hot t giá có nh hng tích c
c đn nn
kinh t
Tác gi Quan đim Bài trích
Sebastian Edwards &
Eduardo Levy Yeyati
Exchange Rate
adjustment: New Evidence
from Dual Exchange Rates
in Developing Countries”
Ashima Goyal* and
Ankita Agarwal, (March
2005)
Linh hot t giá làm gim
ri ro trong lnh vc ngân
hàng. i vi các EMEs
Châu Á thì linh hot t
“Risk and Asian
Exchange Rate
Regimes”
12
giá là cn thit.
Jeffrey Frankel (August
2004)
Trung quc nên chn c
ch linh hot t giá hn là
t giá c đnh hin nay,
mc dù đã rt hiu qu
đi vi kinh t Trung
Quc trong thi gian qua,
trc khi t do hóa tài
chính hn na.
“On the Renminbi: The
Choice between
Adjustment under a Fixed
Exchange Rate and
thì vi mt chính sách
linh hot t giá, không to
điu kin cho nn kinh t,
“Monetary policy rules
and exchange rate
flexibility in a simple
dynamic general
13
đng thi cng không
giúp các quc gia vt
qua đc các cú sc kinh
t, mà ngc li chính
sách t giá c đnh có th
làm tt hn.
equilibrium model”
Ngun: Tác gi tng hp t bài trích ca tác gi Devereux
i vi các tác gi này thì có nhng ý kin đi ngc li, h cho rng linh hot t
giá không giúp các quc gia vt qua đc cú sc kinh t bng chinh sách c đnh
t giá.
1.4.2 T do hóa tài khon vn
Trong các nghiên cu ca các nhà kinh t trên th gii đu liên h gia t do
hóa tài khon vn và s tng trng kinh t. Có nhiu tr
ng phái khác nhau, h
cùng nhau tranh lun v t do hóa tài khon vn và tng trng kinh t.
M đu là lý thuyt v vic m ca th trng ra bên ngoài bng cách t do s
dch chuyn ca dòng vn nc ngoài bi Ricardo, và đc ng h hàng lot sau đó
bi các ông Eichengreen, Henry, Eswar Prasad Raghuram. Rajan và nhiu ngi
khác. Lý thuyt này đã đt tin đ cho các nc đang phát trin đt đc nhng li
ích v kinh t đáng n trong mt thi gian dài. Tuy nhiên t nm 1997 tr đi, các
nc này cng đã phi tri qua mt cuc rút vn t và mt cân bng v th trng
Wyplosz (2001)
Tn ti tính liên quan gia t
do hóa tài khon vn và s
tng trng.
“When Does
Capital Account
liberalization Help
More than It
Hurts?”
Peter Henry (2007) T do hóa tài khon vn có
tác dng tích cc đn s tng
trng kinh t.
“Capital account
liberalization:
Theory, Evidence,
and Speculation”
Phát trin mô hình
tân c đin đ hin
th hiu ng lý
thuyt ca t do
hóa. Ông kt lun
không có gì đáng
15
ngc nhiên khi
thy tác đng lâu
dài tích cc ca t
do hóa tài khon
vn đn tng
trng.