BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp. HCM
ồn Trng Tín
HỒN THIN
C CH QUN LÝ VN TP TRUNG
TI NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT
TRIN VIT NAM LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS. TRN HUY HỒNG
TP. HCM – Nm 2011
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu, phân tích và thc hin ca riêng
tôi. Các s liu, kt qu nghiên cu trong lun vn là trung thc và có ngun gc trích
dn rõ ràng.
Tp H Chí Minh, ngày 10 tháng 09 nm 2011
Hc viên
oàn Trng Tín
1.2.2.2. Nhng tn ti ca C ch qun lý vn phân tán 13
1.2.3. C ch qun lý vn tp trung 13
1.2.3.1. Khái nim 13
1.2.3.2. Mc đích thc hin C ch qun lý vn tp trung 14
1.2.3.3. Các nguyên tc thc hin C ch qun lý vn tp trung 14
1.2.3.4. u và nhc đim ca C ch qun lý vn tp trung 15
1.3. Bài hc kinh nghim cho BIDV khi chuyn sang áp dng C ch qun lý vn
tp trung . 19
KT LUN CHNG 1 23
ii
CHNG 2 - TÌNH HÌNH THC HIN C CH QUN LÝ VN TP
TRUNG TI NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM 24
2.1. Gii thiu khái quát v Ngân hàng u t và Phát trin Vit nam 24
2.1.1. Quá trình hình thành và phát trin ca BIDV 24
2.1.2. C cu t chc, b máy qun lý ca BIDV 25
2.2. Ni dung C ch qun lý vn tp trung ti BIDV 27
2.2.1. Ni dung c ch qun lý vn phân tán đc áp dng trc đây ti BIDV 27
2.2.1.1. Nguyên tc thc hin ca C ch qun lý vn phân tán 27
2.2.1.2. Nhng tn ti ca C ch qun lý vn phân tán 28
2.2.2. Ni dung c bn ca C ch qun lý vn tp trung ti BIDV 29
2.2.2.1. Xây dng k hoch cân đi ngun vn và s dng vn 29
2.2.2.2. Qun lý ri ro 29
2.2.2.3. nh giá chuyn vn ni b 30
2.3. Tình hình thc hin C ch qun lý vn tp trung ti BIDV 31
2.3.1. Quá trình trin khai thc hin C ch qun lý vn tp trung ti BIDV 31
2.3.1.1. Ban hành vn bn trin khai thc hin 31
2.3.1.2. Trách nhim thc hin gia Hi s chính và chi nhánh 32
2.3.1.3. Xây dng Chng trình phn mm FTP 32
2.3.1.4. Tp trung ri ro v Hi s chính 35
CHNG 3 - GII PHÁP HOÀN THIN C CH QUN LÝ VN TP
TRUNG TI NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM 69
3.1. nh hng phát trin ca Ngân hàng u t và Phát trin Vit nam 69
3.2. Gii pháp hoàn thin C ch qun lý vn tp trung ti BIDV 70
3.2.1. i vi Hi s chính 70
3.2.1.1. Xây dng đnh hng, c ch hot đng và t chc thc hin 70
3.2.1.2. Chu trách nhim t chc qun lý ri ro trong toàn h thng BIDV 71
3.2.1.3. Áp dng giá mua-bán vn FTP linh hot cho tng đa bàn, đm bo
chi nhánh va hot đng hiu qu song vn đm bo tính cnh tranh 71
3.2.1.4. Thc hin FTP lu tin đ phát huy th mnh ca tng chi nhánh 72
3.2.1.5. iu hành FTP theo hng khuyn khích huy đng vn 73
iv
3.2.1.6. Xây dng h thng ch tiêu phân tích hiu qu hot đng theo tng
b phn kinh doanh 73
3.2.1.7. Tip tc hoàn thin các c ch h tr 75
3.2.1.8. V mc tiêu qun lý 76
3.2.1.9. Trách nhim phi hp vi Trung tâm vn 76
3.2.2. i vi Chi nhánh/đn v trc thuc 79
3.2.2.1. ào to ngun nhân lc là cán b làm công tác ngun vn ti các chi
nhánh 79
3.2.2.2. T chc trin khai hot đng kinh doanh ti chi nhánh theo các ch
tiêu, gii hn đc giao 79
3.2.2.3. Nhn và x lý các thông tin phn hi t th trng; báo cáo đ xut
vi Hi s chính kp thi. 79
KT LUN CHNG 3 80
KT LUN 81
PH LC 01-C CH NG LC HUY NG VN NM 2010 82
PH LC 02-BNG K HN FTP 88
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 89
NHNN: Ngân hàng Nhà nc
NHTM: Ngân hàng thng mi
NHTMCP: Ngân hàng thng mi c phn.
NIM (Net Interest Margin): H s thu nhp lãi ròng cn biên.
OLAP ( On line Analytical Processing): Báo cáo phân tích trc tuyn
STB (Sacombank): Ngân hàng Thng mi C phn Sài gòn Thng Tín
TCB (Techcombank): Ngân hàng Thng mi C phn k thng Vit nam
TSC: Tài sn c đnh.
TSC: Tài sn có.
TSN: Tài sn n.
TA2: D án Hin đi hoá ngân hàng trin khai ti BIDV –Giai đon 2007-2010.
VCB (Joint Stock commercial Bank for foreign Trade of Vietnam, Vietcombank): Ngân
hàng Thng mi C phn Ngoi thng Vit nam.
VTB (Vietnam Bank for Industry and Trade, Vietinbank): Ngân hàng Thng mi C
phn Công thng Vit nam.
vi
DANH MC CÁC BNG
Bng 1.1. Bng so sánh s khác bit gia 2 C ch qun lý vn.
Bng 1.2. Mt s ni dung ch yu ca C ch FTP đã đc áp dng ti hai ngân
hàng DBS và OCBC
Bng 2.1. Minh ha phn thu nhp ca chi nhánh do chênh lch lãi sut.
Bng 2.2. Tng hp chênh lch mua-bán vn ca chi nhánh.
Bng 2.3. Quy mô huy đng vn ca mt s NHTM Vit nam (2005-2010).
Bng 2.4. Kh nng thanh khon ca BIDV.
Bng 2.5. Ch tiêu v kh nng sinh li, thu nhp, kh nng bù đp ri ro ca
BIDV (2005-2010).
Bng 2.6. Bng s liu huy đng vn dân c ca BIDV giai đon (2007-2010).
Bng 2.7. Vai trò ca HSC trong vic điu hành C ch FTP trc bin đng ca
th trng tài chính – tin t (2007-2010).
Hình 2.2. Giao din chng trình phn mm FTP ti BIDV
Hình 2.3. H thng báo cáo đnh giá FTP ca BIDV
Hình 2.4. Báo cáo FTP theo tun và tháng
Hình 2.5. Tp trung ri ro thanh khon v HSC
Hình 2.6. Tp trung ri ro lãi sut v HSC
Hình 2.7. Luân chuyn vn gia các chi nhánh
Hình 2.8. Các yu t quyt đnh trong vic xác đnh giá chuyn vn
Hình 2.9. Phân b li nhun gia chi nhánh và HSC
- Trang 1 -
LI M U
Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam (BIDV) là ngân hàng thng mi thuc s
hu nhà nc, đc thành lp t ngày 26/04/1957 vi tên gi ban đu là Ngân hàng Kin
thit Vit Nam.
K t khi thành lp cho đn nay, công tác điu hành vn ni b luôn đc Ban lãnh
đo BIDV đc bit quan tâm hàng đu. Giai đon trc nm 2007, vi vic áp dng C
ch qun lý vn phân tán, công tác điu hành vn ni b ca BIDV đã đt đc nhng kt
qu nht đnh. BIDV đã huy đng đc ngun vn tích lu trong toàn xã hi đ cho vay,
tài tr các d án, các công trình trng đim quc gia và đóng góp đáng k cho s phát trin
kinh t ca đt nc. Tuy nhiên, bên cnh nhng kt qu đt đc thì C ch qun lý vn
mnh ca mình. Tuy nhiên, k t khi chính thc áp dng cho đn nay, trc nhng bin
ca th trng, C ch qun lý vn tp trung đã bc l nhng hn ch nht đnh, cn phi
có nhng gii pháp b sung, điu chnh đ hoàn thin.
Hin nay, không ch có BIDV là ngân hàng duy nht áp dng C ch qun lý vn tp
trung, nhng là NHTM Nhà nc đu tiên áp dng C ch này và có thc tin chuyn đi
sang c ch qun lý vn mi ti BIDV đã đt đc nhng kt qu song cng tn ti nhng
hn ch nht đnh, vì th, tôi quyt đnh chn đ tài nghiên cu là “Hoàn thin C ch
qun lý vn tp trung ti BIDV” làm đ tài nghiên cu này.
Mc tiêu nghiên cu:
H thng hoá c s lý lun v vn huy đng và điu chuyn vn ni b, các c ch
qun lý vn ca các ngân hàng thng mi, so sánh nhng u và nhc đim ca tng c
ch qun lý vn đ làm c s nghiên cu cho quá trình trin khai và ng dng C ch qun
lý vn tp trung ti Ngân hàng u t và Phát trin Vêt Nam. T đó, rút ra nhng thành
tu và tn ti qua thc tin ng dng C ch qun lý vn tp trung, đng thi, đ xut các
gii pháp nhm hoàn thin C ch này ti BIDV.
Phng pháp nghiên cu:
Phng pháp mô t: Trình bày tình hình thc hin C ch qun lý vn tp trung
ti BIDV. Trên c s đó, so sánh hiu qu vn dng hai c ch qun lý vn c và mi.
Phng pháp thng kê: S dng phng pháp toán hc xác đnh cách tính toán
thu nhp, chi phí và các tiêu chí khác khi áp dng C ch qun lý vn tp trung .
Phng pháp so sánh: đánh giá hiu qu ca công tác qun tr ngun vn ca
BIDV trc và sau khi áp dng C ch qun lý vn tp trung, trên c s s liu thu thp
- Trang 3 -
đc, tin hành so sánh kt qu BIDV đt đc trc và sau khi trin khai C ch qun lý
vn tp trung ; so sánh vi ngun vn ca các các ngân hàng thng mi khác đ đánh giá
hiu qu C ch qun lý vn tp trung ti BIDV.
- Trang 4 -
Chng 2: Phân tích tình hình thc hin C ch qun lý vn tp trung ti BIDV,
t đó, đánh giá chung v nhng kt qua đt đc và nhng tn ti trong vic thc hin C
ch qun lý vn này ti BIDV.
Chng 3: Trên c s đnh hng phát trin ca BIDV và quan đim hoàn thin
C ch qun lý vn tp trung, ni dung chng 3 đ xut các gii pháp hoàn thin C ch
qun lý vn tp trung ti Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam.
*
tin gi và các loi công c n khác.
Ngun vn huy đng đóng vai trò quan trng nhng cng không kém phn ri ro cho
NHTM. Nu NHTM không có chin lc qun tr thanh khon tt s dn đn tình trng
tha và thiu ht thanh khon vt mc gii hn cho phép, hoc nu nh khách hàng rút
vn hàng lot ti cùng mt thi đim, dn đn nguy c gây ra spo đ và phá sn ca h
thng ngân hàng.
- Trang 6 -
1.1.1.2. Tm quan trng ca vn huy đng:
i vi nn kinh t:
- NHTM là kênh cung ng vn quan trng hàng đu cho ca nn kinh t. Thông qua
huy đng vn ca ngân hàng, các khon tin nhàn ri, l t ca đi tng trong nn kinh t
tp trung thành mt khi lng ln, s dng vn cho vay đu t sinh li đáp ng cho các
yêu cu ca nn kinh t - xã hi. Hu ht các nc trên th gii ngun vn huy đng ca
các ngân hàng luôn chim t trng ln trong tng ngun vn NHTM đã góp phn đáng k
trong vic thúc đy kinh t phát trin.
- Vi nghip v huy đng vn, NHTM có điu kin tip cn và thu hút mt khi
lng khách hàng rt ln vi NHTM, có tác dng kích thích khi dy các tim nng v
vn huy đng đn mc cao nht các ngun vn trong nn kinh t. Bên cnh đó vic qun lý
thu chi tin cho khách hàng, NHTM góp phn kim soát lm phát và các hot đng ca nn
kinh t cng nh din bin xu hng bin đng trong nn kinh t đ Nhà nc kp thi đa
ra gii pháp hp lý.
- Thông qua huy đng vn, NHTM phát hành chng ch tin gi, k phiu, trái phiu
góp phn to nên hàng hoá trên th trng tài chính.
i vi NHTM:
-Vn huy đng chim t trng đáng k trong tài sn n ca NHTM, to nên ngun
vn quan trng ca NHTM. Vn huy đng là nn tng, quyt đnh s tn ti, phát trin
nên tính thanh khon cao cho ngi ch s hu nó. Nh vy khách hàng có th d dàng
chuy đi các tài sn này thành tin mt bt c lúc nào, bng cách cm c, chit khu cho
NHTM hoc bán li trên th trng tin t.
- Nghip v huy đng vn ca NHTM to điu kin thun li cho khách hàng có th
tip cn nhng tin ích ca các dch v ngân hàng, bo đn đáp ng ngày càng phong phú,
đa dng nhu cu ca khách hàng khi đn giao dch vi NHTM.
1.1.1.3. Các hình thc huy đng vn ca NHTM:
Vn huy đng tn ti dui nhiu hình thc, hay nói cách khác là ngân hàng huy đng
vn t nhiu ngun khác nhau, ph bin nht là các ngun sau đây:
Tin gi không k hn:
Tin gi không k hn còn đc gi là tin gi giao dch, tin gi thanh toán. Hình
thc tin gi này, xut hin rt lâu và gn lin vi s xut hin ca NHTM thi s khai,
xut phát t nhu cu thanh toán, chuyn tin và phát trin cho đn ngày nay. ây là ngun
vn tim nng có quy mô ln mà chi phí huy đng thp nht, gn lin và liên quan đn mi
- Trang 8 -
hot đng giao dch ca ngân hàng. s dng các dch v thanh toán không dùng tin
mt qua ngân hàng, các khách hàng phi m tài khon tin gi thanh toán ti ngân hàng và
có s d nht đnh đ sn sàng đáp ng nhu cu chi tiêu ca mình. Nh vy, xét v bn
cht, khi m và gi tin vào tài khon này, mc tiêu ca khách hàng không phi là tìm
kim các khon lãi t s d tài khon.
Do ch tài khon có quyn chi tiêu bt k khi nào trong thi gian làm vic ca ngân
hàng trong phm vi s d có trên tài khon ca mình nên vic “tn dng” s d tài khon
tin gi thanh toán ca khách hàng làm ngun vn cho ngân hàng là rt hn ch. Ngân
hàng ch có th s dng mt t l thp trên s d tài khon ca khách hàng làm ngun vn
kinh doanh ca mình. Do vy, lãi sut tin gi áp dng đi vi loi tài khon rt thp, hay
nói cách khác, chi phí cho ngun vn huy đng theo hình thc này là rt r (thm chí
nhiu nuc trên th gii, s d tài khon loi này ngân hàng không tr lãi cho khách hàng).
Tin gi tit kim không k hn: là hình thc tin gi tit kim mà ngi gi tin
có th rút ra c lúc nào
- Loi tin gi tit kim không k hn lãi sut thp nguyên nhân ging nh tin gi
không k hn. Khi khách hàng có nhu cu chi tiêu có th rút mt phn trên s tin tit
kim, sau khi xut trình các giy t hp l.
Tin gi tit kim có k hn: là hình thc tin gi tit kim mà ngi gi tin ch
đc rút ra sau mt k hn nht đnh.
- Tin gi tit kim có k hn có th đc phân thành nhiu loi theo k hn ngày,
tun, tháng.
- Khách hàng đc rút tin tit kim trc hn nu có tha thun vi t chc nhn
tin gi tit kim khi gi tin và đc hng lãi theo quy đnh ca t chc nhn tin gi
tit kim.
Phát hành chng t có giá:
Chng t có giá là giy chng nhn do ngân hàng phát hành đ huy đng vn, xác
nhn ngha v tr n mt khon tin trong mt khong thi hn nht đnh, điu kin tr lãi
và các điu khon cam kt khác gia ngân hàng và khách hàng. Cn c vào thi hn, giy
t có giá đc chia thành hai loi:
- Chng t có giá ngn hn là giy t có giá có thi hn di mt nm bao gm k
phiu, chng ch tin gi ngn hn, tín phiu và các giy t có giá ngn hn khác.
- Chng t có giá dài hn là giy t có giá có thi hn t mt nm tr lên, bao gm
trái phiu, chng ch tin gi dài hn và các giy t có giá dài hn khác.
- Trang 10 -
Huy đng vn qua phát hành chng t có giá có thi hn ca NHTM đc thc hin
tp trung theo tng đt, phc v nhu cu vn theo mc tiêu ca ngân hàng, n đnh hn so
vi ngun vn huy đng di các hình thc tin gi. Tuy nhiên, hình thc huy đng vn
này thng có lãi sut và chi phí phát hành cao.
Tin gi thanh toán khác:
Ngoài nhng hình thc tin gi nêu trên hin nay các NHTM cón có tin tin gi ký
1.1.2.3. Các nhân t nh hng đn vn điu chuyn ni b:
Các nhân t thuc môi trng v mô:
Có rt nhiu nhân t nh hng đn vn điu chuyn ni b trong các h thng
NHTM. Trc tiên phi k đn là chính sách tài chính - tin t ca Nhà nc trong tng
thi k đu nh hng đn hot đng điu hoà vn ca mi h thng NHTM. Nu là chính
sách ni lng tin l, điu hành linh hot thì công tác điu hòa vn đc thc hin d dàng,
thun li và có hiu qu và ngc li.
- Thc trng nn kinh t nh hng ln đn hot đng điu hòa vn ca ca mi h
thng NHTM. Khi nn kinh t tình trng suy gim, nhiu doanh nghip thu hp quy mô
đu t, tích lu thp nên ngun vn huy đng ca tng chi nhánh b gim sút và hot đng
điu vn ca mi h thng NHTM gp rt nhiu khó khn. Ngc li khi nn kinh t có
chiu hng tng trng tt thì nhu cu m rng đu t ca doanh nghip tng lên, tích lu
ln, ngun vn huy đng ca tng chi nhánh tng lên nên vic điu hòa vn d dàng hn.
- Trình đ phát trin kinh t cng nh hng rt ln đn hot đng điu hòa vn ca
mi h thng NHTM. Nn kinh t cao vi hành lang pháp lý cht ch, đy đ, vic điu
hòa vn s cho kt qu tt hn, toàn din hn.
Các nhân t thuc môi trng vi mô:
- Tình hình tài chính ca mi h thng NHTM - đây là mt trong nhng yu t quyt
đnh đn thành công hay tht bi ca vic điu hòa vn.
- Hiu qu s dng vn có tác đng rt ln đn hot đng điu hòa vn, vi vai trò
thúc đy hoc kìm hãm vic huy đng vn ca mi h thng NHTM.
- Lãi sut điu chuyn vn ni b là nhân t tác đng mnh m đn vic điu hòa
vn ca mi h thng NHTM. Vn điu chuyn đc tng chi nhánh huy đng t nhiu
ngun khác nhau và phi tr bng nhng chi phí khác nhau. iu đó giúp các nhà qun tr
ngun vn có th gii các bài toán v điu hòa vn mt cách d dàng.
- Trang 12 -
- nh hng phát trin ca mi h thng NHTM. Nu d kin trong tng lai toàn
h thng NHTM s tp trung tng trng tín dng, m rng đu t d án thì vic điu hòa
- Trang 13 -
1.2.2.2. Nhng tn ti ca C ch qun lý vn phân tán:
- Theo c ch vay - gi này, mi chi nhánh hot đng nh mt ngân hàng đc lp,
ch đng quyt đnh huy đng vn, s dng vn (t cân đi ngun vn và s dng vn).
Do đó mc đ tp trung vn thp, phân tán, chc nng qun lý vn (qun lý ri ro thanh
khon, ri ro lãi sut) không tp trung, b dàn tri ti tt c các đn v, gây khó khn trong
kim soát ri ro toàn ngành.
- iu hành cân đi vn toàn ngành ti hi s chính b đng; qun tr ngun vn trong
toàn h thng cha hiu qu.
- ánh giá mc đ đóng góp ca chi nhánh vào kt qu chung toàn ngành cha chính
xác, các chính sách cha th hin đc tính nht quán và bình đng chung trong h thng;
- Cha đánh giá đc mc đ đóng góp ca các đn v vào kt qu chung ca toàn h
thng. Vi c ch “vay - gi” nh trên, khi mà các chính sách cha th hin đc tính nht
quán và bình đng chung trong h thng, hiu qu ca chi nhánh b nh hng rt ln. Li
nhun ca chi nhánh không ch đn t hot đng kinh doanh thông thng mà còn ph
thuc rt nhiu vào hot đng chuyn vn ni b, hiu qu hot đng ca các chi nhánh
cha đc đánh giá mt cách khách quan, chính xác do vy cha thc s khuyn khích chi
nhánh trong vic nâng cao hiu qu kinh doanh.
- Quy mô hot đng ca các chi nhánh ngày càng phát trin, đng ngha vi khi
lng phát sinh giao dch vn ni b ngày càng tng, đòi hi s lng thao tác cho nghip
v chuyn vn ni b ngày càng nhiu, mt nhiu thi gian cho x lý s v.
1.2.3. C ch qun lý vn tp trung :
1.2.3.1. Khái nim:
- C ch qun lý vn tp trung hay còn đc gi là C ch FTP (Fund Transfer
Pricing) đc đnh ngha là mt h thng các c ch k toán - qun lý nhm đo lng giá
tr ca chi phí c hi ca các khon vn huy đng và nhu cu s dng vn đ cho vay và
đu t; trong đó, toàn b ngun vn đc tp trung ti hi s chính ca NHTM (thông qua
trung tâm vn).
- Hi s chính s “mua” toàn b các khon vn huy đng ca các chi nhánh và “bán”
kinh doanh ngân hàng, phát huy th mnh ca tng chi nhánh và ti đa hóa li nhun.
Trung
tâm
vn
Tin gi
Chng t có giá
Vn huy đng khác
Cho vay
u t
Tài tr d án
- Trang 15 -
Nguyên tc 2: Quan h điu chuyn vn ni b thc hin thông qua c ch
“mua - bán” vn:
- Công tác điu hành vn ni b chuyn t c ch “vay - gi” vn sang c ch “mua -
bán” vn. Hi s chính s “mua” toàn b các khon vn huy đng t các chi nhánh và
“bán” toàn b vn cho nhu cu s dng vn đ cho vay, đu t ca chi nhánh. Cùng vi
hot đng “mua- bán” vn, toàn b ri ro v vn (ri ro thanh khon, ri ro lãi sut) đc
chuyn v hi s chính.
- Chi nhánh phi tr lãi cho hot đng “mua” vn và nhn đc lãi khi “bán” vn
cho Hi s chính. Lãi sut, hay giá ca hot đng “mua – bán” vn (giá chuyn vn FTP)
trong tng thi đim do Trung tâm vn xác đnh và thông báo ti các đn v kinh doanh.
- Giá chuyn vn là công c quan trng trong hot đng điu hành vn ti hi s
chính và là cn c đ xác đnh hiu qu hot đng trong k ca mi đn v kinh doanh.
Hiu qu hot đng ca chi nhánh s đc đánh giá chun xác theo tiêu thc thng nht
trên c s chênh lch gia lãi sut thc hin vi khách hàng và giá chuyn vn ni b.
Nguyên tc 3: Chc nng qu
n lý ri ro thanh khon, ri ro lãi sut đc tp