B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
õõõõõ
N
N
G
G
U
U
Y
Y


N
ND
D
U
U
Y
YQ


TP.H CHÍ MINH – NM 2011

i
LI CM N
Li đu tiên Tôi xin bày t lòng bit n sâu sc đn TS. Nguyn Hu Dng –
ngi thy đã ch bo, hng dn và giúp đ tôi rt tn tình trong sut thi gian
thc hin và hoàn thành đ tài nghiên cu.
Tác gi xin gi li cám n trân trng nht đn: Quý thy cô đã tham gia ging
dy các môn hc trong chng trình đào to Thc s ti Khoa Kinh t Phát trin ca
trng;
Các chuyên gia trong lnh vc nông nghip đã góp ý cho quá trình chun b đ
cng và ni dung k thut trong lun vn;
S Nông nghip và PTNT đã cho phép s dng b s liu điu tra chn nuôi
ln tht ti C Chi, và to nhiu điu kin thun li trong quá trình hc tp;
Trung tâm Qun lý và Kim đnh ging Cây trng – Vt nuôi; cùng mt s
đn v và cá nhân khác đã nhit tình hng dn, giúp đ và đóng góp nhng ý kin
quý báo trong quá trình Tôi thc hin nghiên cu ca mình.
Cui cùng tôi xin cm n s giúp đ, đng viên v mt tinh thn ca tt c
nhng ngi thân trong gia đình, bn bè và đng nghip. iii
MC LC
Trang
DANH MC CÁC BNG vii
DANH MC CÁC HÌNH viii
DANH MC CÁC CH VIT TT ix
PHN M U 1
1. t vn đ nghiên cu: 1
2. Mc đích nghiên cu: 2
3. Câu hi nghiên cu: 2
4. Phân tích s liu: 2
5. i tng và phm vi nghiên cu: 3
6. Các bc tin hành nghiên cu: 3
7. Ý thc tin ca đ tài: 3
8. Cu trúc ca đ tài 4
CHNG 1. TNG QUAN LÝ THUYT VÀ NGHIÊN CU LIÊN QUAN 5
1.1. Các lý thuyt liên quan 5
1.1.1. Lý thuyt li th kinh t theo quy mô: 5
1.1.2. Lý thuyt v phát trin, chuyn giao và áp dng tin b k thut trong sn
xut nông nghip: 6
1.1.3. Lý thuyt v kinh t h: 9
1.1.3.1. Khái nim v kinh t h: 9
1.1.3.2. c đim ca kinh t h gia đình: 9
1.1.3.3. Thu nhp nông h: 9
1.1.3.4. Vai trò trong kinh t h: 9
1.2. Chn nuôi và đc đim ca ngành chn nuôi: 10
1.2.1. Chn nuôi là gì? 10

2.3.2. Mô t các bin ph thuc: 29
2.3.3. Xác đnh mc ti u ca các yu t đu vào: 30
2.3.4. Kim đnh ý ngha thng kê ca mô hình: 31
CHNG 3. HIN TRNG KINH T VÀ K THUT CHN NUÔI LN 33
v
3.1. Tng quan v chn nuôi ln ca thành ph H Chí Minh: 33
3.1.1. Tng đàn, quy mô: 33
Hình 3.1. àn ln ca thành ph giai đon 2004 – 2009 (vt: 1.000 con). 33
3.1.2. Bin đng giá c chn nuôi và d báo nhu cu tiêu th tht ln: 34
3.1.2.1. Bin đng giá c thc n chn nuôi: 34
3.1.2.2. Bin đng giá tht ln: 35
3.1.2.3. D báo nhu cu tht ln: 37
3.2. Các yu t k thut trong chn nuôi ln tht: 38
3.2.1. Con ging: 38
3.2.1.1. Chn ging: 38
3.2.1.2. Ngoi hình, th cht: 39
3.2.2. Thc n: 39
3.2.3. Chung tri: 40
3.2.4. Phòng tr dch bnh: 40
3.2.5. Qun lý chm sóc: 40
CHNG 4. KT QU NGHIÊN CU 44
4.1. c đim ca các h chn nuôi ln tht trên đa bàn điu tra: 44
4.1.1. Tình hình chung các h chn nuôi: 44
4.1.2. Quy mô chung tri: 46
4.1.3. Quy mô đàn ln tht: 47
4.1.4. Qun lý chm sóc đàn ln tht: 48
4.2. Phân tích chi phí và kt qu sn xut: 49
4.3. Kt qu mô hình hàm sn xut: 51
4.3.1. Kim đnh giá tr ca mô hình: 51
4.3.2. Các yu t nh hng đn trng lng xut chung: 52

Hình 3.3. Bin đng giá ln hi trong giai đon 2007 – 2010 36
Hình 3.4. Bin đng giá ln ging, ln tht và thc n cho ln tht nm 2010 37
Hình 4.1. Hình thc chn nuôi ti các xã điu tra 44
Hình 4.2. Trình đ hc vn ca các h chn nuôi ln ti hai xã điu tra 45
Hình 4.3. Quy mô chn nuôi ln tht ti hai xã điu tra 48
ix
DANH MC CÁC CH VIT TT TPHMC Thành ph H Chí Minh.
UBND y ban nhân dân.
OLS Bình phng bé nht.
C – D Cobb – Douglass.
HYVs Các ging lúa ngn ngày nng sut cao.
MPP Nng sut biên.

2009 ch đt 0,03%, ngha là hu nh không có tng trng. c bit, trong bi
cnh khó khn chung ca ngành chn nuôi thì chn nuôi ln chu nh hng nng
n nht, chi phí đu vào liên tc gia tng trong khi đó giá c đu ra không n đnh
làm cho ngành chn nuôi gp nhiu khó khn.
Thành ph H Chí Minh là mt trong nhng trung tâm sn xut ln ln nht c
nc, hin nay tng đàn ln ca thành ph là 354.989 con, trong đó s ln nái sinh
sn chim 42.288 con. Hàng nm, ngành chn nuôi ln thành ph cung cp bình
quân trên 951.896 con ln ging và các sn phm t tht ln cho th trng. Chn
nuôi ln ca thành ph tp trung hu ht  các huyn ngoi thành nh: C Chi, Hóc
Môn, Bình Chánh, Qun 12, Qun Th c và Qun 9. Trong đó, đc bit là huyn
C Chi có tng đàn ln ln nht ca thành ph 149.429 con vi 5.671 h chn nuôi.
2
Tuy nhiên, cng nh nhng đa phng trong phm vi c nc, chn nuôi ln
trên đa bàn huyn C Chi nói riêng và thành ph nói chung vn kt hp gia nuôi
ln nái và ln tht, hình thc chn nuôi truyn thng “ly công làm li”, không có
tính chuyên môn hóa cao, quy mô nh l, manh mún. Hin nay, mt s khu vc trên
đa bàn thành ph mc dù chn nuôi ln tht đã chuyn mt phn sang quy mô trang
tri song vn còn nhiu bt cp, cùng vi ô nhim môi trng, dch bnh, giá c
đu vào liên tc gia tng, giá c đu ra thì không n đnh làm hiu qu chn nuôi
thp. ây là mt thách thc ln cho các nhà chn nuôi và các nhà hoch đnh chính
sách phát trin chn nuôi. Vì vy, vic nghiên cu s dng ti u các yu t đu vào
đ ngày càng nâng cao hiu qu trong chn nuôi ln tht cho các nông h là rt cn
thit trong giai đon hin nay.
 tài “Phân tích hiu qu kinh t ca mô hình chn nuôi ln tht ti các nông
h trên đa bàn huyn C Chi, thành ph H Chí Minh” s tp trung đánh giá v
hiu qu k thut, hiu qu phân phi và hiu qu kinh t ca hình thc chn nuôi
này. Trên c s đó, phân tích các yu t nh hng đn nng sut chn nuôi ln tht
và đ xut các gii pháp chính sách nhm thúc đy phát trin ngành chn nuôi ln
tht ca thành ph.
2. Mc đích nghiên cu:

7. Ý thc tin ca đ tài:
Vn dng lý thuyt v hàm sn xut Cobb – Douglass, lý thuyt v kinh t h
sn xut nông nghip, lý thuyt v tng trng,… xác đnh các yu t đc trng tác
đng đn hiu qu kinh t ca h chn nuôi ln tht.
Trên c s s liu điu tra, thu thp thc t t các h chn nuôi ln tht, áp
dng các mô hình kinh t chng minh các yu t tác đng đn hiu qu kinh t ca
Vn đ cn nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu
Ph
m vi nghi
ên c
u

C s lý thuyt
Thu thp d liu
Phân tích d liu
Kim đnh gi thuyt
Ki
m đnh
mô hình

Kt lun, kin ngh
4
vic chn nuôi ln.  xut các gii pháp nhm phát trin chn nuôi ln tht  thành

CHNG 1
TNG QUAN LÝ THUYT VÀ NGHIÊN CU LIÊN QUAN
Sn xut nông nghip đóng vai trò quan trng trong vic to ra ngun lng
thc, thc phm phc v nhu cu ca con ngi, vn đ v sn xut nông nghip t
lâu đã đc các nhà kinh t hc nghiên cu và đã có nhiu lý thuyt v sn xut
nông nghip đc hình thành phù hp vi tng giai đon nghiên cu. Ni dung ca
Chng này là trình bày các lý thuyt và nghiên cu có liên quan đn đ tài. Phn
th nht lc kho v mt s lý thuyt có liên quan; Phn th hai tóm lc mt s
đc đim ca ngành chn nuôi; Phn th ba đánh giá vai trò và v trí ca chn nuôi
ln tht; Phn th t phân tích kinh t trong nông nghip; Phn th nm trình bày
mt s nghiên cu thc nghim trong và ngoài nc; Phn th sáu là khái quát mt
s chính sách phát trin chn nuôi ln ca trung ng và chính quyn thành ph.
1.1. Các lý thuyt liên quan:
1.1.1. Lý thuyt li th kinh t theo quy mô:
Theo lý thuyt li th kinh t theo qui mô (Pindyck và Rubinfeld, 2001), kinh
t theo qui mô (economics of scale) đc dùng đ nói đn vn đ chi phí ca sn
xut. Trong dài hn, nhà sn xut s có th thích thay đi t l các yu t đu vào
khi có nhng thay đi v sn lng sn xut. Khi có s thay đi trong t l các yu
t đu vào thì xu hng phát trin ca nhà sn xut không còn là đng thng na,
và khái nim thu nhp theo qui mô (returns to scale) không còn phù hp na. Mà
khi đó, nhà sn xut s nhm vào vn đ kinh t ca qui mô sn xut. Kinh t ca
qui mô sn xut là khi sn lng sn xut có th tng hn hai ln khi mà chi phí cho
các yu t đu vào tng ít hn hai ln. Li th kinh t theo qui mô là đc trng cho
mt quy trình sn xut trong đó mt s tng lên trong s lng sn phm s làm
gim chi phí bình quân trên mi đn v sn phm sn xut ra. Vi qui mô sn xut
ln hn, cho phép công nhân và nhà qun lý chuyên môn hóa các nhim v ca h
và khai thác hiu qu hn các ngun lc s dng trong quá trình sn xut nh đt
đai, máy móc thit b, nhà xng, phng tin vn chuyn. Kinh t theo qui mô
thng đc đo lng bng h s co gin chi phí – sn lng: phn trm thay đi
6

7
sn phm, và ít khi đu t vào các tin b k thut không gn trc tip vào sn
phm, vì điu này không có li cho vic kinh doanh mua bán sn phm ca h
(Sunding và Zilberman, 2000).
Tin b k thut cng có th phân chia theo dng/hng phc v ca nó đ
gii quyt các câu hi v mt chính sách hoc hiu rõ hn v nhng th lc đng
phía sau s phát trin và ng dng tin b k thut. Ví d tin b v sinh hc (ging
cây trng), tin b v công ngh hóa hc (phân bón hóa hc, thuc tr sâu), tin b
v k thut c gii hóa (máy kéo, gt đp liên hp), tin b v nông hc (qun tr
dinh dng tng hp, qun tr dch bnh tng hp), tin b v công ngh thông tin
nông nghip,
Tin b k thut còn có th phân chia thành tin b v c qui trình (b sung
gene cho cây/con) hoc tin b v sn phm; hoc tin b k thut trc tip nh
hng đn các thành phn kinh t hay nh hng đn th trng nông sn, mà tt c
nhng nh hng này cn đc xem xét đng thi. Ví d nh tin b v gia tng
nng sut, gim giá thành sn xut, gim ri ro, nâng cao cht lng, góp phn bo
v môi trng,… Hu ht các tin b k thut nm trong các loi này: ví d mt
loi thuc bo v thc vt s gián tip giúp tng nng sut, gim bt ri ro v kinh
t cho h, nhng làm gim cht lng môi trng. Do vy, trong nhng chng
trình đánh giá tác đng hoc áp dng nhng tin b v gim ri ro cn phi phi
hp hành vi né tránh ri ro hoc ti đa hóa li nhun trong mô hình nghiên cu.
Chuyn giao và áp dng tin b k thut trong nông nghip:
T lúc mt tin b k thut đã đc phát trin đn lúc nó có mt và áp dng
(adoption) vào thc t thng phi mt nhiu thi gian. Vic áp dng và chuyn
giao, m rng là nhng quá trình lâu dài và b nh hng bi rt nhiu yu t khác
nhau. Theo Sunding và Zilberman (2000) khi nghiên cu v quá trình áp dng thì
cn phi xem xét các yu t nh hng đn loi tin b c th, mc đ và khi nào
và ngi nông dân bt đu s dng. T c s lý thuyt này, hành vi áp dng tin b
k thut ca nông dân có th mô t bng mô hình ch có mt la chn nh phân hoc
nhiu la chn hn. Ví d mô hình Logit hay Probit mô t các yu t nào đã nh

kin đa phng không. Không kh thi v ngun lc kinh t: do chi phí tng cùng
9
vi sn lng tng nhng li nhun thp hn cách tính truyn thng; và không sn
có mt s điu kin khác đ áp dng (Finan, 1998).
Tóm li, khi nghiên cu v hành vi quyt đnh áp dng tin b k thut ca
nông dân thì gi đnh v hành vi né tránh ri ro phi đc đ cp. Trong kinh t th
trng, khi xem xét quyt đnh này vi gi đnh là nông dân có hành vi ti đa hóa
li nhun (chp nhn ri ro) thì kt qu s không ging vi trng hp trên.
1.1.3. Lý thuyt v kinh t h:
1.1.3.1. Khái nim v kinh t h:
Kinh t h gia đình là hot đng kinh t gn lin vi gia đình và gia đình là
ngi đng ra t chc các hot đng đó. Mt phn sn phm làm ra đc s dng
cho tiêu dùng ca gia đình (ào Công Tin, 2000).
1.1.3.2. c đim ca kinh t h gia đình:
H gia đình là đn v va sn xut va tiêu dùng, s dng lao đng và ngun
vn cho sn xut có quy mô nh, sn xut phân tán, tính chuyên môn hóa trong sn
xut cha cao (ào Công Tin, 2000).
1.1.3.3. Thu nhp nông h:
Thu nhp nông h là phn tin còn li sau khi tr đi tt c các chi phí có liên
quan mua ngoài nh chi phí vt cht, chi phí lao đng thuê.  nông h, thu nhp
ch yu là da vào công lao đng ca h b ra.
Các thành phn cu thành thu nhp nông h:  nông thôn, thu nhp ca ngi
dân ch yu da vào thu nhp trong nông nghip, ngoài ra còn có thu nhp t phi
nông nghip.
– Thu nhp trong nông nghip: bao gm các ngun thu t nông nghip nh
trng trt, chn nuôi, nuôi trng thy sn… hay làm thuê trong nông nghip.
– Thu nhp phi nông nghip: gm các ngun nh tin lng, tr cp, tin thu
t các hot đng thng mi, dch v và các ngun khác.
1.1.3.4. Vai trò trong kinh t h:
Nông thôn nc ta đóng mt vai trò ht sc quan trng trong tin trình thc

mt hình thc t chc thích hp đ tp hp các sn phm ca tng nông h t đó
tip cn th trng.
11
– Vi áp lc ca quá trình đô th hóa din tích đt nông nghip ngày càng b
thu hp, mt điu rõ ràng là khi chn nuôi nông h phân b ngay trong khu dân c
thì rt khó kim soát dch bnh cho c ngi ln gia súc. Cng rt khó áp dng các
k thut an toàn sinh hc đ phòng tránh các bnh truyn nhim (nh dch tai xanh,
l mm long móng, cúm gia cm,…).
–  Vit Nam, chn nuôi phát trin rt mnh  các vùng đc gi là “làng
ngh” (nh: nu ru, làm bánh, m, min). Nhng do chn nuôi tp trung dày đc
đã gây ra ô nhim môi trng nng n, tình trng này có th thy  rt nhiu ni có
mt đ dân c cao.
– Trong điu kin mi ca “khng hong lng thc”, thóc go ngày càng
quý thì “cái gi là chn nuôi truyn thng” có th to ra s lãng phí v nng lng
do hiu qu chn nuôi thp (t l chuyn hóa thc n thp).
Vi tt c nhng khó khn hin ti ca mt nc đông dân và còn chm phát
trin nh Vit Nam, do ít đt canh tác và thiu vn, c s h tng nghèo nàn và tay
ngh thp ca nông dân, chn nuôi nông h nh s tip tc tn ti mt thi gian dài
na. Nhng tr ngi này cn phi đc xem xét nhm to ra các điu kin thun li
và hn ch bt nhng bt li ca chn nuôi quy mô nh. ây là mt nhim v cp
bách ca phát trin chn nuôi bn vng. Phát trin chn nuôi bn vng  Vit Nam.
. Truy cp ngày 18 tháng 10 nm 2010.
1.3. V trí, vai trò chn nuôi ln và chn nuôi ln tht trong nn kinh t và kinh
t h gia đình:
1.3.1. V trí chn nuôi ln nói chung và chn nuôi ln tht nói riêng:
Chn nuôi ln có v trí hàng đu trong ngành chn nuôi  nc ta. S hình
thành sm ngh nuôi ln cùng vi lúa nc đã cho chúng ta khng đnh ngh nuôi
ln có v trí hàng đu, không nhng th vic tiêu th tht ln trong nhng ba n
hàng ngày ca con ngi rt ph bin. Ngoài ra tht ln đc coi là thc phm có
mùi v d thích hp vi mi đi tng (ngi già, tr em, ph n, nam gii), mùi v

ngành trng trt, ngành công nghip thc phm đ to ra sn phm có giá thành h,
góp phn nâng cao đi sng và làm tng thu nhp quc dân.
1.4. Phân tích kinh t trong sn xut nông nghip:
1.4.1. Phng pháp hch toán (Budgeting):
13
ây là mt phng pháp truyn thng đc s dng t lâu trong sn xut nông
nghip. Theo Sankhayan (1988), có nhiu phng pháp hch toán khác nhau, phc
v cho các yêu cu khác nhau trong nông nghip nh: hch toán toàn th nông tri,
hch toán cho tng ngành sn xut, hch toán tng phn. Phng pháp hch toán
cho tng ngành sn xut là bng hch toán v chi phí và vt t s dng trong quá
trình sn xut c th mt loi gia súc hay mt loi cây trng nào đó. im yu ca
phng pháp này là không th dùng đ d báo s thay đi v giá c các loi nông
sn và vt t đu vào khi có s thay đi v lng cung ng trên th trng.
1.4.2. Phng pháp lp trình toán (programming):
Phng pháp này giúp nông dân xác đnh đc mt t hp ti u các loi cây
trng, vt nuôi, k thut sn xut, cách thc qun lý đ đt đc doanh thu/li
nhun cao nht tng ng vi điu kin ngun lc hin có ti trang tri. u đim
ln ca phng pháp này là xem xét đng thi nhiu yu t khác nhau trong nông
tri cùng mt lúc. Thng dùng đ đánh giá nh hng ca các thay đi trong chính
sách đn chi phí, thu nhp ca nông dân và mô phng tin trình hình thành quyt
đnh ti nông tri. Tuy nhiên, phng pháp này không da trên hành vi thc s ca
ngi sn xut nh ti đa hóa li nhun hoc né tránh ri ro theo lý thuyt kinh t
nông nghip và kinh t lng (Taylor and Howitt, 1993).
1.4.3. Phng pháp hàm sn xut tân c đin:
1.4.3.1. Khái nim v hàm sn xut nông nghip:
Hàm sn xut nông nghip biu din mi quan h k thut gia nng sut thu
hoch và các yu t đu vào. Các yu t đu vào cùng nhau tng tác và tác đng
đn nng sut sau cùng ca cây trng hoc vt nuôi. Theo mt đnh ngha khác thì
hàm sn xut mô t mi quan h k thut nhm chuyn đi các tài nguyên (yu t
đu vào) thành các loi nông sn phm. Trên c s lý thuyt kinh t hc, các yu t

mt khong thi gian) thng dùng đ đo lng kt qu sn xut v mt vt cht
(ngha là t l sn lng có th thu hoch trong mt khong thi gian trên mt đn
v din tích đt. Nng sut, nng sut đt này đc xem xét trong mi quan h vi
các yu t đu vào (Nguyn Hu Dng, 2007).
Dng tng quát ca hàm sn xut nông nghip có th đc biu din nh sau:
Y = f (X, Z, R,S,T)
15
Trong đó Y là kt qu sn xut trên mt đn v thi gian (hoc nng sut); X là
véct các yu t đu vào thay đi (ví d: lao đng, con ging, thc n, lng nc,
lng thuc thú y); Z là véct các yu t đu vào c đnh (ví d: din tích, cu trúc
chung tri, hc vn ca ngi chn nuôi); R là véct đi din cho các yu t t
nhiên (ví d: nhit đ, đ m, gió); S là véct các yu t sinh hc (ngun và tp
đoàn dch bnh) và T là véct các yu t v trình đ k thut và qun lý (ging mi,
ging đa phng, th công, công nghip, qun lý dch bnh tng hp).
Hàm sn xut mt mt cho bit sn lng đu ra t vic kt hp mt lng các
yu t đu vào, mt khác cng cho bit lng yu t đu vào cn s dng ng vi
mi k thut đ sn xut mc sn lng đu ra theo ý mun. Tuy nhiên, mi quan
h ph thuc gia sn lng đu ra và các yu t đu vào trong ngn hn và dài hn
có nhng đc tính riêng do nhng thay đi các yu t đu vào trong ngn hn và dài
hn khác nhau.
Trong ngn hn, do các yu t đu vào c đnh – biu th cho các hàng hóa
không s dng ht trong quá trình sn xut nh nhà xng, đt đai và máy móc
thit b, không d dàng thay đi nên vic mun tng nng sut hay gim sn lng
ch có th bng cách thay đi các yu t đu vào bin đi nh nguyên, nhiên vt
liu, lao đng trc tip mà thôi. Vic gia tng lng yu t đu vào bin đi không
phi lúc nào cng làm cho sn lng tng theo, giai đon đu khi tng lng yu t
đu vào s dn đn nng sut cn biên và nng sut trung bình ca các yu t đó đu
tng dn đn sn lng tng nhanh, nhng khi tng vt quá mt mc nht đnh s
làm cho nng sut cn biên và nng sut trung bình ca các yu t đó cùng gim
dn cho đn khi nng sut cn biên (MPP