LUN VN THC S KINH T

TP. H Chí Minh - 2011
NGUYN VN HI
NG DNG MÔ HÌNH BNG IM CÂN BNG
(BALANCED SCORECARD) TRONG QUN LÝ
TÀI CHÍNH TI CÔNG TY C PHN DU LCH
CÔNG OÀN Chuyên ngành: Tài chính Nhà nc.
Mã s: 60.31.12
LUN VN THC S KINH T
Ngi hng dn khoa hc : PGS.TS NGUYN NGC HÙNG TP. H

Nhà nc. Lun vn này cha đc ai công b di bt c hình thc nào.

Tác gi
Nguyn Vn Hi
MC LC
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC HÌNH, VÀ BNG BIU
PHN M U 1
CHNG 1: MÔ HÌNH BNG IM CÂN BNG
1.1 Nhng vn đ c bn v qun lý 3
1.1.1 o lng thc hin 3
1.1.2 Qun lý thông tin thc hin 5
1.2 Mt s mô hình qun lý hin nay 5
1.2.1 Mô hình qun lý 3D 5
1.2.2 Mô hình tích hp Lean và 6-Sigma 6
1.2.3 Mô hình Balanced Scorecard - BSC 8
1.3 Mô hình bng đim cân bng - BSC 9
1.3.1 Khái nim 9
1.3.2 Vai trò ca BSC 10
1.3.3 Liên kt các thc đo trong BSC vi chin lc 22
1.3.4 Phm vi ng dng ca BSC đi vi các doanh nghip 24
1.4 ng dng BSC vào qun lý tài chính 25
1.4.1 Li ích ca BSC khi đc ng dng 26
1.4.2 S gia tng ca tài sn vô hình 26
1.4.3 Hn ch ca thc đo tài chính truyn thng 28
CHNG 2: THC TRNG QUN LÝ TÀI CHÍNH TI CÔNG TY
C PHN DU LCH CÔNG OÀN
2.1 Gii thiu khái quát v Công ty C phn Du lch Công đoàn 31
2.1.1 Quá trình hình thành 31


BSC Bng đim cân bng – Balanced Scorecard
CBCNV Cán b công nhân viên
TPHCM Thành ph H Chí Minh
Q Quyt đnh
UB y ban
LL TP Liên đoàn Lao đng Thành ph H Chí Minh
HQT Hi đng qun tr
BKS Ban kim soát
BG Ban Giám đc
DN Doanh nghip
TSC Tài sn c đnh
CCDC Công c dng c
TNCN Thu nhp cá nhân
TNDN Thu nhp doanh nghip
TTB Tiêu th đc bit
GTGT Giá tr gia tng
NVL Nguyên vt liu
HH Hàng hóa
VT Vt t
P.KTTC Phòng K toán Tài chính
P.TKD Phòng u t Kinh doanh
P.TCHC Phòng T chc Hành chính
P.KT Phòng K thut
DANH MC CÁC HÌNH, VÀ BNG BIU

CHNG 1:
Hình 1.1: Mô hình đu vào - đu ra.
Hình 1.2 : Mi quan h gia 3 yu t ca mô hình 3D.
Hình 1.3: Mô hình Th đim cân bng.

phát trin. 1
PHN M U

1. Tính cp thit ca đ tài.
Trong giai đon nn kinh t Vit Nam đang phát trin, các doanh nghip Vit
Nam ngày càng nhn thc rõ mi quan h gia xây dng chin lc vi điu hành
và phát trin doanh nghip, ngày càng quan tâm đn gn kt tm nhìn chin lc
vi thc tin hot đng sn xut kinh doanh. ây chc chn là mt tin đ tt đ các
doanh nghip tin nhng bc vng chc trong xây dng k hoch chin lc phù
hp vi li th cnh tranh ca mình và phn ng nhanh chóng vi nhng thay đi
ca th trng nhm đt đc hiu qu cao trong hot đng kinh doanh. Vì vy, đ
thích ng vi nhng nhu cu mi, các Công ty Vit Nam cn phi điu chnh nh
th nào đ có chin lc hot đng, qun lý, điu hành tt, và hot đng kinh doanh
có hiu qu. Vn đ đt ra là các doanh nghip Vit Nam cn phi áp dng theo mô
hình nào, và theo nhng tiêu chí nào đ có th đt đc mc đích trên.
Công ty C phn Du lch Công đoàn – là mt trong nhng đn v hot đng
kinh t ca H thng Công đoàn Thành ph H Chí Minh – cng là mt trong
nhng doanh nghip ca Vit Nam, và cng đang cn ng dng mô hình mi đ đáp
ng cho nhu cu phát trin. Vn đ qun lý tài chính ca công ty có vai trò quan
trng, mang tính quyt đnh đn s thành bi ca công ty.
Xut phát t nhng lun đim nêu trên, tác gi đã mnh dn chn đ tài:
“ng dng mô hình Bng đim cân bng (Balanced ScoreCard – BSC) trong qun
lý tài chính ti Công ty C phn Du lch Công đoàn” làm lun vn bo v nhn hc
v Thc s kinh t.
Mô hình Bng đim cân bng xut phát t ý tng xây dng mô hình qun lý
thc hin cho các công ty kinh doanh vi mc tiêu gia tng sc cnh tranh và giá tr
cho các c đông ca công ty. Tác gi ca mô hình này là Robert Kaplan, giáo s

- Chng 3 : ng dng mô hình bng đim cân bng trong qun lý tài chính ti
công ty c phn du lch công đoàn.
3

CHNG 1: MÔ HÌNH BNG IM CÂN BNG

1.1 Nhng vn đ c bn v qun lý thc hin.
i vi mt doanh nghip, thành công chính là s tng thích gia mc tiêu
và kt qu hành đng. Kt qu ca các hành đng  hin ti vi mc đích là đ đt
đc các mc tiêu mong mun  tng lai. Qun lý thc hin chính là to ra s
tng thích này. C th, đó chính là quá trình đnh hng hành đng sao cho kt
qu mà nó to ra phi phù hp vi mc tiêu. iu này ch có th thc hin da trên
s đo lng và qun lý thông tin ca kt qu đc to ra. Nh vy, có th nói, qun
lý thc hin chính là đo lng kt qu hành đng và hng hành đng (duy trì hay
điu chnh) theo mc tiêu đã đnh sn trên c s đánh giá kt qu ca hành đng.
Qun lý thc hin phi khi đu bng mc tiêu. Mc tiêu chính là kt qu mà
doanh nghip hng đn đ đt cho bng đc, đng thi chính là tiêu chun đ lp
k hoch thc hin, đánh giá, và khen thng. Nu không có mc tiêu, thi gian và
ngun lc s b lãng phí.
V khía cnh qun lý, thit lp mc tiêu là mt chc nng thit yu ca qun
lý. Trách nhim ca ngi qun lý là phi thit lp mc tiêu cho doanh nghip.
Theo tha nhn ca nhiu chuyên gia, công tác thit lp mc tiêu s thành công khi
và ch khi mc tiêu phi đt các chun sau:
- D nhn bit.
- Rõ ràng.
- Ngn gn.
- Có th đo lng và xác đnh thi gian hoàn thành.
- Phù hp vi chin lc ca doanh nghip.
- Có tính kh thi nhng đy th thách.
- S tng thng xng đáng.

M
c ti
êu chi
n l

c

Mc tiêu vn hành
u
vào
Hot
đng
u
ra
Kt qu
trung gian
Kt qu
cui cùng
Chu trình chính sách

Hình 1.1: Mô hình đu vào - đu ra
Ngun: Public Management and Governance – Tony Bovaird and Elke Loffler
5

1.1.2 Qun lý thông tin thc hin.
Qun lý thông tin thc hin chính là vic hng hành đng theo mc tiêu đã
đnh trên c s đo lng và đánh giá kt qu ca hành đng đó.
Thông tin thc hin có th xut hin  tt c các khâu ca mô hình: đu vào,
hành đng, đu ra, kt qu… Nhng nhìn tng th, đo lng và đánh giá thông tin
thc hin thng đc s dng trong chu trình chính sách và thc thi trách nhim.


Mô hình này giúp các nhà qun lý hiu công vic ca h đc tt hn, giúp
thc hành công vic ca h “trn gói mà đn gin”. Mô hình tp trung vào yu t
chính đó là ngi lao đng. Mô hình đt ra các công vic cho doanh nghip phi
chú ý đn s tha mãn ca ngi lao đng nhm đt đc mc đích là gi chân h
 li vi doanh nghip.
Khuyt đim:

 làm cho khách hàng đc tha mãn khi s dng sn phm, dch v ca
công ty thì phi làm cho ngi lao đng đc tha mãn trc. Nh vy là không
chú ý đn nhu cu, và s tha mãn ca khách hàng.
Quá đ cao ngi lao đng trong doanh nghip. Cha thy đc nhng yu
t khác tác đng đn hot đng ca doanh nghip nh: các quy trình hot đng ni
b, các chính sách v khách hàng, các ngun lc v tài chính cng nh phân tích
đánh giá tình hình tài chính,
1.2.2 Mô hình qun lý tích hp Lean và 6-Sigma.
Tit kim chi phí, ti u hóa s dng ngun lc nhm qun lý sn xut hiu
qu, đm bo cht lng sn phm hay dch v cung cp luôn là mc tiêu phn đu
ca các doanh nghip.
Mô hình sn xut tinh gn – Lean:
7

Mô hình này nhm qun lý sn xut hng ti vic gim ti đa chi phí trong
sn xut. Tp trung vào 3 yu t chính: Con ngi – Quá trình – Công ngh. Mô
hình hng ti s tham gia ca mi ngi, vi t duy Lean (tinh gn) luôn thng
trc trong mi ngi khi tham gia vào các quá trình sn xut, dch v. Các quá trình
t chc, qun lý sn xut đc ti u hóa nhm loi b ti đa các loi chi phí. Vic
này đc h tr bi ng dng công ngh hin đi, t đng hóa. Công ngh đc
dùng đ h tr con ngi và các quá trình sn xut mt cách hiu qu nht. Và tt
c 3 yu t này cui cùng nhm ti là khách hàng, tha mãn đc khách hàng chính

thng kê, phân tích các yu t gây ra sai li và tìm cách điu chnh đ quá trình đt
đc mc tiêu đã xác đnh.
Khuyt đim:
s dng đánh giá thng kê, ch phân tích s bin đi và ti u
hóa thng kê, ch quan tâm đn quá trình sn xut mà không quan tâm đn nhng
quá trình ni b, không quan tâm đn các ngun lc tài chính cng nh phân tích
đánh giá tình hình tài chính,
1.2.3 Mô hình Balanced Scorecard – BSC.
BSC là h thng k hoch và qun lý chin lc, đc s dng ti các t
chc kinh doanh, phi li nhun và chính ph nhm đnh hng hot đng kinh
doanh theo tm nhìn và chin lc ca t chc, nâng cao hiu qu truyn thông ni
b và bên ngoài, theo dõi hiu qu hot đng ca doanh nghip so vi các mc tiêu
đã đ ra.
ây là mô hình đo lng hiu qu hot đng có tích hp thêm các ch s
không thuc tài chính bên cnh các ch s tài chính truyn thng, vic này cho phép
các nhà qun lý có mt cái nhìn “cân bng” hn v hot đng ca doanh nghip.
BSC đã tr thành h thng xây dng k hoch và qun lý chin lc xut phát t
mô hình đánh giá hiu qu hot đng doanh nghip đn gin.
BSC giúp doanh nghip trin khai nhng chin lc trên giy thành nhng
“mnh lnh hành đng” cho hot đng hng ngày ca mình. Giúp to ra các mô
hình không ch đo lng hiu qu hot đng mà còn giúp hoch đnh nhng công
vic cn phi thc hin và đánh giá. Nó cho phép các nhà qun lý thc s trin khai
đc các chin lc ca mình. BSC cho phép doanh nghip hiu rõ tm nhìn và
chin lc, bin chúng thành nhng hành đng c th. Khuyn khích phn hi c v
quy trình kinh doanh ni b ln kt qu kinh doanh nhm giúp nhà qun lý liên tc
9

ci thin và tng hiu qu hot đng. BSC giúp chuyn nhng k hoch, chin lc
mang tính cht lý thuyt thành trung tâm điu phi mi hot đng trong doanh
nghip.

thc hin trong tng lai mà còn là mt công c đ truyn đt chin lc ca doanh
nghip thông qua các thc đo ca BSC.
Nhng phép đo ca BSC th hin s cân bng bn khía cnh: tài chính,
khách hàng, quy trình ni b, đào to và phát trin. Các phép đo đc la chn cho
BSC là công c dành cho ngi lãnh đo s dng đ truyn đt đn ngi lao đng
và các bên liên quan nhng đnh hng v kt qu và hiu qu hot đng mà qua đó
doanh nghip s đt đc nhng mc tiêu chin lc ca mình.
1.3.2 Vai trò ca BSC.
BSC có vai trò là mt h thng đo lng, h thng qun lý chin lc và là
công c trao đi thông tin. Trong phm vi nghiên cu ca đ tài, tác gi ch gii hn
trình bày vai trò ca BSC là mt h thng qun lý chin lc vì điu này có liên
quan đn vn đ tài chính. BSC cho phép làm rõ tm nhìn và chin lc ca doanh
nghip bng cách đa ra nhng mc tiêu và thc đo đ qun lý tài chính tng th
trên bn phng din:

Hình 1.3: Mô hình Th đim cân bng
Trong vic đo lng thc hin, nu ch tp trung vào mt ngun lc nào đó
thì không th thy đc kt qu hot đng ca toàn b đn v. Xut phát t ý tng
Tài chính: đ thành công,
chúng ta phi th hin trc c
đông nh th
 n
ào?

Khách hàng: đ đt
đn tm nhìn, chúng ta
th hin trc khách
hàng nh th nào?
ào to và phát trin: đ đt
đn tm nhìn, chúng ta phi

doanh nghip.
Mc tiêu tài chính:

BSC luôn xut phát t chin lc ca doanh nghip. Trong ngn hn cng
nh trong dài hn, doanh nghip nào cng mong mun tình hình tài chính tt ngha
là li nhun tng lên, ngân sách hot đng ca doanh nghip luôn trong tình trng
thng d hay ít nht cng không b thâm ht. Do đó, h luôn đt ra các mc tiêu
tng ngun thu, hn ch ri ro, tng cng hiu sut s dng tài sn, tit kim chi
phí và nâng cao hiu qu s dng ngân sách.
Tuy vy, tùy thuc vào chin lc cnh tranh mà doanh nghip có nhng
mc tiêu tài chính linh hot trong tng giai đon, thm chí doanh nghip có th chp
nhn hy sinh mc tiêu tài chính đ đi ly s thành công  các mc tiêu trong
nhng phng din khác. Nhng đó ch là trong ngn hn, còn trong dài hn thì
mc tiêu tài chính vn phi là đích đn trong chin lc ca doanh nghip.
Mc tiêu tài chính cn phi đc xem xét sau tng giai đon, có th là hàng
quý hay hàng nm vì nhng thay đi v công ngh, th trng và nhng thay đi
trong quy đnh ca các c quan qun lý nhà nc khó tiên đoán.
Thc đo ca phng din tài chính:

Doanh nghip phi thit k các thc đo đ đo lng vic thc hin các mc
tiêu tài chính đã đc thit lp. Thc đo phù hp vi mc tiêu là c s đ đánh giá
12

liu doanh nghip có đt đc mc tiêu tài chính và doanh nghip có b chch
hng hay khơng. ây cng chính là vn đ qun lý và kim sốt tài chính. Kim
sốt tài chính thng liên quan đn vic thit lp mc tiêu hot đng, đo lng hot
đng, so sánh hot đng vi mc tiêu đã đt ra, tính tốn nhng khác bit (bin
đng) gia hot đng đc đo lng và mc tiêu t đó có hành đng đ đi phó vi
bin đng nu cn thit. Mt s các thc đo v tài chính nh:
Thc đo v t s thanh tốn:

thu

Doanh
thu phải khoảncác quay vòng Số 
- S vòng quay hàng tn kho: dùng đ đo lng doanh nghip s dng hàng tn
kho ca mình hiu qu nh th nào.
khotồn Hàng
thuần

thu

Doanh
khotồn hàngquay vòng Số 
- Hiu sut s dng tài sn c đnh: t s này nói lên 1 đng tài sn c đnh to ra
đc bao nhiêu đng doanh thu. Qua đó đánh giá hiu qu s dng tài sn c
đnh ca doanh nghip.
đònh cố sản Tài
thuần

thu

Doanh
đònh cố sản tài dụngsử suất Hiệu 
- Hiu sut s dng vn c phn: đây là ch tiêu rt hu ích trong vic phân tích
khía cnh tài chính ca doanh nghip.
13

phÇncỉ Vèn
thn thu Doanh
phÇncỉ vèn dơng sưst HiƯu 

thuế

trước

Lãi
vay lãi toán thanh năngKhả 
Thc đo v t s sinh li:
dùng đ đo lng thu nhp ca doanh nghip vi các
nhân t khác to ra li nhun nh: doanh thu, tng tài sn, vn c phn.
- T sut sinh li trên doanh thu: ch tiêu cho bit 1 đng doanh thu to ra đc
bao nhiêu đng li nhun.
thuần thu Doanh
ròngï
nhuận

Lợi
thu doanh trên lợi sinhsuất Tỷ 
- T sut sinh li trên tng tài sn (ROA): đo lng kh nng sinh li trên 1 đng
vn đu t vào doanh nghip.
14

100 x
sản tài bộToàn
ròng
nhuận

Lợi
sản tài tổng trên lợi sinhsuất Tỷ 
- T sut sinh li trên vn c phn (ROE): cho thy kh nng to lãi ca 1 đng
vn mà c đơng đã b ra đ đu t vào doanh nghip.

th trng ca c phn.
phầncổ mỗi nhập Thu
phần
cổ

mỗi

tức

Cổ
tức cổ trả chi lệ Tỷ 
T đó suy ra => t l li nhun gi li = 100% - t l chi tr c tc.
Do c phiu ca Cơng ty C phn Du lch Cơng đồn cha niêm yt và giao
dch trên th trng chng khốn nên các ch s liên quan đn giá th trng (nh:
T s giá th trng trên thu nhp, T sut c tc) s khơng đ cp đ to thc đo.
Và tùy theo tình hình phát trin ca Cơng ty nu niêm yt chng khốn thì các ch
tiêu này s đc xem xét và đa vào bng đim.
Thc đo v doanh thu và chi phí:
là các ch tiêu đo lng các khon to nên
doanh thu và các khon chi phí ca doanh nghip.
- T l tng trng doanh thu: cho bit tc đ tng ngun thu ca doanh nghip.
15

- T l % chi phí tit kim đc: là mc chi phí tit kim đc t các khon chi
phí ca doanh nghip thông qua các bin pháp kim soát chi phí hoc ng dng
công ngh,
Theo mô hình BSC thì ngoài các thc đo đánh giá v tài chính  trên còn có
nhng thc đo khác tác đng và làm nh hng đn doanh thu và chi phí ca
doanh nghip nh: phng din khách hàng, quy trình ni b, đào to và phát trin.
1.3.2.2 Phng din khách hàng.

- Th phn: đo lng phn th trng tiêu th mà doanh nghip chim lnh. Nó
đc đo lng bng s lng khách hàng mua hàng hay doanh s bán hàng hoc
s lng hàng bán ra. Vi b phn khách hàng mc tiêu, thc đo này th hin
kh nng thâm nhp th trng mc tiêu ca doanh nghip.
- Thu hút khách hàng: đo lng t l khách hàng mà doanh nghip thu hút đc
hoc doanh thu t các khách hàng mi mang li. Các doanh nghip có th đo
lng vic thu hút khách hàng thông qua các thc đo nh: s lng khách
hàng đc mi s dng sn phm, dch v; t l s lng khách hàng mi thc
t s dng so vi s lng khách hàng đng ký s dng;
- Duy trì khách hàng c và lòng trung thành ca khách hàng: đo lng t l duy
trì và ci thin mi quan h thng xuyên vi khách hàng. Gi đc khách hàng
c là cách đ duy trì hoc gia tng th phn ca doanh nghip. Nhng doanh
nghip cung cp dch v có th đo lng kh nng duy trì khách hàng trong tng
giai đon. Thc đo đc s dng có th là s lng khách hàng còn s dng
sn phm, dch v ca doanh nghip t k trc sang k này; t l tng doanh
thu ca khách hàng hin hu;
- S hài lòng ca khách hàng: đa ra mt thc đo đnh hng cho kt qu hot
đng v phng din khách hàng. ó là thc đo phn hi v mc đ đáp ng
yêu cu ca doanh nghip, ít nht là đi vi b phn khách hàng mc tiêu.
Th phn
Li nhun t
khách hàng
S hài lòng ca
khách hàng
Duy trì
khách hàng
Thu hút
khách hàng