B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
TRN TH HNG
“VN DNG PHNG PHÁP TH CÂN BNG
IM (BALANCE SCORECARD) TI CÔNG
TY TNHH MSC VIT NAM”
LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH – NM 2011
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH TRN TH HNG
VN DNG PHNG PHÁP TH CÂN BNG
IM (BALANCE SCORECARD) TI CÔNG
TY TNHH MSC VIT NAM
Tôi xin trân trng cm n Khoa K Toán – Ki
m Toán,
Phòng qun lý đào to sau đi hc – Trng i Hc Kinh T
TP.H Chí Minh đã to điu kin giúp đ
tôi trong quá trình
nghiên cu và hoàn thành lun vn.
Tôi cng chân thành cm n lãnh đo các công ty, bn b
è,
đng nghip và gia đình tôi đã to điu kin, đng viên và giúp đ
tôi hoàn thành tt lun vn này.
Tác gi
TRN TH HNG
LI CAM OAN Tôi xin cam đoan lun vn này là công trình nghiên cu khoa hc ca riêng tôi.
Các phân tích, s liu và kt qu nêu trong lun vn là hoàn toàn trung thc và có ngun
gc rõ ràng.
Tác gi lun vn
doanh nghip 14
1.3.6. Các ch tiêu trong bng báo cáo ca th đim cân bng 17
1.3.6.1. Ch tiêu tài chính 17
1.3.6.2. Mc tiêu khách hàng 24
1.3.6.3. Hot đng kinh doanh ni b 25
1.3.6.4. Phng din đào to và phát trin 29
1.3.7. Phng trình đim cân bng 31
1.4. Kinh nghim vn dng mt s nc 31
KT LUN CHNG 1 37
CHNG 2. VN DNG PHNG PHÁP TH IM CÂN BNG ÁNH
GIÁ THC TRNG THÀNH QU TÀI CHÍNH VÀ QUN TR TI CÔNG TY
MSC VIT NAM
2.1. Khái quát (gii thiu) công ty 38
2.1.1. c đim hot đng kinh doanh ca ngành 38
2.1.2. Hot đng kinh doanh ca công ty 39
2.1.2.1. Khái quát công ty MSC Vit Nam 39
2.1.2.2. Chc nng, nhim v hot đng kinh doanh 46
2.1.2.3. Công tác t chc tài chính, k toán 46
2.2. Thc trng kho sát ti công ty MSC Vit Nam 50
2.2.1. Yu t tài chính 51
2.2.2. Yu t khách hàng 54
2.2.3. Yu t hot đng kinh doanh ni b 56
2.2.4. Yu t đào to và phát trin 58
2.3. ánh giá kt qu thc trng kho sát trên 4 yu t (khía cnh) 60
2.3.1. Yu t tài chính 60
2.3.2. Yu t khách hàng 61
2.3.3. Yu t hot đng kinh doanh ni b 61
2.4.4. Yu t đào to và phát trin 62
KT LUN CHNG 2 63
hn và khó nht là vic đánh giá thành qu hot đng ca t chc đ khng đnh con
đng mà t chc đang đi không b chch hng. Nhng thc đo truyn thng s
dng trong đánh giá thành qu hot đng ca t chc, ch yu là các thông tin tài
chính trong quá kh đã tr nên lc hu không còn phù hp khi mà hot đng to ra
giá tr ca t chc ngày càng chuyn t s ph thuc vào tài sn hu hình, tài sn vt
cht sang tài sn vô hình, tài sn phi vt cht.
H thng Bng Cân Bng im (Balance Scorecard) đc phát trin bi Rober
S.Kaplan và David P. Norton t đu thp niên 90 ca th k 20 giúp các t chc
chuyn tm nhìn và chin lc thành nhng mc tiêu và thc đo c th thông qua 4
phng din tài chính, khách hàng, qui trình hot đng ni b và đào to- phát trin
đ đo lng thành qu hot đng ca t chc.
Là mt doanh nghip hot đng trong lnh vc cung cp dch v giao nhn hàng
hóa đng bin quc t, hin xp th 2 trên th gii, vic làm th nào đ khng đnh
vai trò và v trí ca công ty cng nh vic cng c và nâng cao v trí trên th trng
đòi hi công ty phi xây dng chin lc tt, k hoch trin khai chin lc khoa hc
và xây dng mt h thng đo lng thành qu phù hp.
Qua thc t tìm hiu tác gi nhn thy Balanced Scorecard là mt gii pháp tt cho
vn đ trên, giúp công ty chuyn tm nhìn và chin lc thành các mc tiêu và thc
đo c th t đó cho phép vic đánh giá thành qu hot đng ca công ty đc thc
hin tt. Thành tích hot đng ca tng b phn s đc nâng cao, đng thi s đo
lng thành qu hot đng xác đáng, công bng s khuyn khích không ch các b
phn phát huy nng lc tng cng s hp tác mà ngay c cá nhân tng cán b công
nhân viên cng tích cc, ra sc đóng góp đ hoàn thành mc tiêu chung ca công ty.
T nhng lý do trên tác gi quyt đnh chn đ tài “ Xây dng phng pháp th điêm
Cân Bng BSC ti công ty TNHH MSC Vit Nam” đ làm lun vn thc s kinh t.
2. Phng pháp nghiên cu
đt đc mc đích trên, tác gi s dng phng pháp duy vt bin chng và
duy vt lch s. Tác gi nghiên cu các vn đ trong mi liên h ph bin, trong s
vn đng, phát trin và kt hp đng b vi các phng pháp nh: quan sát, chn
mu, phng vn, thng kê, so sánh, tng hp và phân tích, đánh giá.
EVA: Giá tr kinh t tng thêm (Economic Value Added)
CP R & D: Chi phí đu t và phát trin.
NVLTT: Nguyên vt liu trc tip.
SX: Sn xut.
SL: S lng.
DN: Doanh nghip.
HQT: Hi đng qun tr.
MSC: Mediterranean Shipping Company.
Trang 1
CHNG 1: C S LÝ THUYT V PHNG PHÁP
TH CÂN BNG IM - BALANCE SCORECARD (BSC)
1.1 TNG QUAN V BALANCE SCORECARD
1.1.1 Ngun gc và s phát trin ca Balance ScoreCard
Nhng nm đu thp niên 1990, nhiu nhà khoa hc nghiên cu v k toán
qun tr đã b sung thêm cho k toán qun tr mt s công c nhm góp phn
hoàn thành tt hn chc nng kim soát, đo lng và đánh giá thành qu hot
đng sn xut kinh doanh cho doanh nghip. Phng pháp th cân bng đim
(Balance scorecard method – BSC) đc xây dng bi Robert Kaplan – mt
giáo s chuyên ngành k toán thuc đi hc Harvard và David Norton – mt
chuyên gia t vn thuc vùng Boston cng xut phát t lý do trên.
Phng pháp này đc áp dng hu hiu nhiu tp đoàn, công ty trên th
gii nh Dupnont, General Electric, IBM… ng thi mt s phm mm qun
tr cng áp dng nó đ thit lp nên h thng theo dõi, đánh giá hot đng doanh
nghip nh SAS M, High Performance System Inc,…Th cân bng đim -
BSC đánh giá hot đng ca mt t chc, mt b phn thông qua mt h cân
bng 4 yu t: tài chính, khách hàng, nhng chu trình kinh doanh ni b, khía
cnh đào to và phát trin. Nhng đánh giá này bao gm c nhng đánh giá tài
chính truyn thng ca s qun lý trong quá kh, nhng chúng cng cung cp
nhng chin lc đánh giá cho hot đng trong tng lai. Môi trng ca hot
• Cân bng gia kt qu mong mun đt đc (tng lai) – nhng kt qu
trong thc t (quá kh).
Cân bng gia nhng đánh giá khách quan – đánh giá ch quan.
1.1.3 S cn thit ca phng pháp đánh giá thành qu-Balance Scorecard.
Trang 3
1.1.3.1 Hn ch ca phng pháp đánh giá thành qu tài chính
Dù mc tiêu tài chính là đích đn cui cùng ca đi b phn các t chc trên
th gii nhng vic ph thuc gn nh duy nht vào nhng thc đo tài chính
trong thi đi công nghip đã bc l nhiu khim khuyt không th khc phc
khi đánh giá thành qu hot đng ca các t chc trong thi đi thông tin.
Th nht, thc đo tài chính truyn thng không cung cp đy đ các
thông tin đ đánh giá thành qu hot đng. Các báo cáo tài chính hin nay
vn cung cp các thông tin tài chính mà không cung cp đy đ thông tin phí tài
chính nh tài sn vô hình đc bit là các tài sn vô hình thuc v trí tu ca t
chc và nng lc ca t chc vì không đa ra đc giá tr đáng tin cy. Thêm
na, các thc đo tài chính ch đa ra các kt qu trong quá kh mà thng
thiu đi sc mnh d báo và các thc đo tài chính thng đc s dng đ
đánh giá thành qu ca các nhà qun lý cp cao, không th s dng đ đánh giá
thành qu hot đng ca nhân viên cp thp hn.
Th hai, hy sinh li ích trong dài hn đ đt đc các mc tiêu ngn
hn. Các hot đng to ra giá tr dài hn trong t chc có th b nh hng bi
các mc tiêu tài chính ngn hn nh ti thiu hóa chi phí bng cách ct gim lao
đng. iu này s dn đn mt s thu hp v qui mô. Giáo s Wayne Cascio
(trng đi hc kinh doanh Colorado) đã chng minh rng thu hp qui mô
không ch làm tn thng nhân viên bi vic sa thi h mà còn phá hng giá tr
ca t chc trong dài hn.
Th ba, vic hch toán k toán có th b bóp méo đ phc v nhng mc
đích tài chính trong ngn hn. Nhiu t chc li dng tài khon ch phân b
chi phí đ tng li nhun, khai khng doanh thu và gian ln trong các khon phi
S gia tng giá tr ca tài sn vô hình đã đa đn mt yêu cu đòi hi h
thng đánh giá thành qu hot đng ca t chc phi ghi nhn đy đ giá tr
và qun lý tài sn vô hình đ ngày càng mang li nhiu ngun li cho t
chc.
1.2 CÁC YU T ÁNH GIÁ BSC
1.2.1 Ni dung các yu t th đim cân bng (BSC)
1.2.1.1 Tm nhìn, chin lc:
Tm nhìn nh là mt bn đ ch ra l trình mt công ty d đnh đ phát trin
và tng cng các hot đng kinh doanh ca nó. Nó v ra mt bc tranh v ni
mà công ty mun đn và cung cp mt s ch dn hp lý cho vic đi đn đâu.
Mc đích ca tm nhìn đ tp trung làm sáng t:
Phng hng tng lai ca công ty
• Nhng thay đi v sn phm, khách hàng, th trng và công ngh ca công
ty đ hoàn thin: v th th trng hin ti, trin vng tng lai.
Yêu cu ca tm nhìn:
• Ngn gn, xúc tích.
• Hp dn, lôi cun.
• Nht quán vi s mng (mission) và giá tr (value).
• Kh thi.
• Truyn cm hng.
Phát trin tm nhìn: Có 2 phng pháp đ phát trin tm nhìn là:
Trang 6
Phng pháp phng vn: Phng vn nhà qun tr là thành phn then cht ca
phng pháp phng vn đ phát trin tm nhìn. Mi nhà qun tr cp cao đc
phng vn riêng đ thu thp phn hi v đnh hng tng lai ca doanh nghip.
Nên nh các chuyên gia t vn bên ngoài tin hành phng vn vì h có kinh
nghim và kh nng đ đt ra nhng câu hi sao cho thu thp đy đ thông tin cho
vic phát trin tm nhìn.
Ngun: Robert S.Kaplan, David P.Norton The Balanced Scorecard, trang 9
Tài chính
ánh giá DN có thành công
trong chin lc hay không, đây
là mc tiêu quan trng nht vì
mc tiêu ca DN là li nhun
Tm nhìn và chin lc
ca mt doanh nghip
Hc hi và phát trin
Ch ra cho DN cn xây dng nn
tng nào giúp doanh nghip phát
trin lâu dài
Khách hàng
thành công trong chin
lc cn th hin th nào
vi khách hàng
Hot đng kinh doanh
ni b
Cn phi thc hin tt
hot đng kinh doanh ni
Trang 9
khách hàng quen thuc, khách hàng tim nng hay khách hàng vãng lai đ tính
ra doanh s Khía cnh khách hàng bao gm các ch tiêu quan trng và đc
xem xét khi đánh giá kt qu đu ra đt đc ca các chin lc.
Mt chin lc hng v khách hàng thng đc th hin ba mt sau:
• Nhng thuc tính v sn phm và dch v: chc nng, cht lng và giá thành
• Nhng mi quan h khách hàng: cht lng ca kinh nghim mua hàng và
nhng mi quan h cá nhân.
• Hình nh và uy tín ca doanh nghip
Vic qun lý c ba mt này s cung cp giá tr cho nhng khách hàng ca mt
doanh nghip. Mt doanh nghip phi nhn thc đc rng trong môi trng
ngày nay, h phi cung cp, đu tiên và trên ht – mt sn phm cht lng. Nu
không làm đc điu này, s chng có khách hàng nào đ h phi lo lng, và
cng s chng tn ti nhng khách hàng yêu cu v cht lng sn phm, s
giao hàng đúng thi gian. Lúc này doanh nghip không xác đnh s đâu trong
quá trình giao hàng hay dch v chm sóc khách hàng sau khi đã bán sn phm.
Mt điu na không th b qua là giá ca sn phm vì giá bán gi mt vai trò
then cht trong quyt đnh ca khách hàng khi ký kt hp đng vi doanh
nghip. ây là ba nhân t quan trng nht cn phi quan tâm đn trong vic to
dng lnh vc khách hàng, nhng đim ct yu chính là s thoã mãn khách
hàng.
1.2.1.4 Yu t v chu trình kinh doanh ni b (Internal business processes)
Khía cnh v các chu trình kinh doanh ni b thng đc to lp sau khía
cnh v tài chính và khách hàng. Thông tin ca khía cnh này cho bit kh nng
doanh nghip thc hin các mc tiêu nhm to nên các giá tr cho khách hàng và
li ích c đông
Trang 10
Tho mãn nhu cu
khách hàng
Ngun: Robert S. Kaplan, David P.Norton The Balanced Scorecard, trang 106
a) Chu trình ci tin: ây là chu trình doanh nghip nghiên cu và sáng to ra
sn phm, dch v mi thích hp vi nhu cu th trng nhm mc đích ch
yu là khai thác khách hàng tim nng và nm gi khách hàng hin có.
Trang 11
thc hin thành công chu trình ci tin trc ht nhà qun lý phi nghiên cu
th trng đ xác đnh quy mô th trng, th hiu ca khách hàng cng nh
giá c cho sn phm dch v chp nhn đc, tip đn là khai thác chu trình
kinh doanh ni b đ đt đc nhu cu ca khách hàng. Mun vy doanh
nghip phi tìm kim và thu thp thông tin th trng mi, phân tích các vn
đ có tính kh thi và d toán k hoch s thc hin ca doanh nghip.
b) Chu trình thc hin:
Chu trình này bao gm nhiu hot đng bt đu t khi tip nhn đn đt hàng
đn khi hoàn thành vic giao hàng cho khách hàng. Mc đích qun lý các hot
đng này nhm kim soát cht lng các đu ra và các chi phí sn xut kinh
doanh. Theo đó doanh nghip nên qun lý tt các mt nh vn đ qun lý và
kim soát khách hàng, c thin công vic tip nhn đn hàng, cách thc sn xut
và giao hàng. Nhà qun tr cn kt hp các ch tiêu tài chính (nh chi phí đnh
mc, d toán ngân sách, hiu qu hot đng, hiu qu s dng thit b máy móc)
và các ch tiêu phi tài chính (nh thi gian xét duyt đn đt hàng, s ln tìm
ngun cung cp hàng hóa cht lng cao nhng giá thp hay thi gian cung cp
liên tc) đ đánh giá chu trình thc hin.
c) Chu trình dch v hu mãi: Dch v hu mãi bao gm hot đng sa cha,
t hi nhp. Th đim cân bng đc ng dng nhm kt ni các mc tiêu vi
chin lc doanh nghip, giúp sp xp các điu kin v t chc, c cu các b
phn, cá nhân đ đt đc mc tiêu chung.
1.3 Phng pháp đánh giá BSC.
1.3.1 Xây dng chin lc ca th cân bng đim:
Trang 13
Bn khía cnh ca th cân bng đim phi đc gi cùng vi nhau, hot đng
mt cách đc lp hng đn mc tiêu chung ca toàn th doanh nghip. Nu không
thc hin đc điu này, b bn này có th xung đt ln nhau và to nên khá nhiu
vn đ rc ri. Vic liên kt th đim vi chin lc ca doanh nghip phi thc
hin da trên ba nguyên tc.
1. Nhng mi quan h nguyên nhân – kt qu.
2. Nhng ngi hng dn thc hin.
3. Mi liên h vi tài chính
Ba yu t này, mc dù tách bit nhau, nhng phi đc xem xét cùng nhau khi
đnh hình mt th đim cân bng.
1.3.2 Gn kt cu trúc và chin lc ca doanh nghip vào th cân bng đim:
Cu trúc và chin lc ca mt doanh nghip phi đc phn ánh trong th
cân bng đim. Không th nào mt t chc gm nhng đn v kinh doanh chin
lc mà nhng đn v này có th cân bng đim riêng ca nó, và nhng th cân
bng đim riêng này không th kt hp li vi nhau thành mt th cân bng đim
ln hn…Trong trng hp đó, toàn b s hot đng ca t chc thng đa ra
nhng đánh giá v nhng bng đim riêng đang hot đng hiu qu nh th nào.
Nhà qun tr nên đa ra nhng ch đ chung hay chin lc có th dàn tri trên tt
c các đn v kinh doanh. Khi điu này xy ra, vai trò ca th cân bng đim ln s
giám sát và đánh giá chúng có hiu qu nh th nào trong vic đt chin lc
chung. Th cân bng đim đc thit k đem các b phn ca mt doanh nghip li