Bài giảng
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
(Dành cho CBQL)
PGS.TS.Lê Đức Ngọc
Giám đốc CAMEEQ-VIPUA
TpHCM, 18-19/ 4-2014
1Khung năng lực chung về đánh giá giáo dục
Khung năng lực chung về đánh giá giáo dục
2
Khung năng lực chung
Khung năng lực chung
3
mục tiêu
2.1. Về kiến thức
Người học được rèn luyện và phát triển những kiến thức tổng quan về đánh giá trong
giáo dục và kiến thức cơ bản về quản lý lập kế hoạch đánh giá và triển khai các bước
đánh giá trong giáo dục; quản lý đánh giá kết quả học tập trên lớp; tổ chức và quản lý
các kỳ thi; tổ chức và quản lý các hoạt động khảo sát đánh giá giáo dục trên phạm vi
rộng (cấp sở, cấp quốc gia, cấp quốc tế).
2.2. Về kỹ năng
•
Kết thúc chương trình bồi dưỡng chuyên môn, người tốt nghiệp khóa học sẽ có năng
lực thực hiện được các nhiệm vụ sau:
•
Năng lực tích hợp và vận dụng mục tiêu đánh giá, đặc điểm, bản chất, phương pháp,
quy trình và công cụ đánh giá đã được chuẩn hóa với các xu hướng cải cách đánh
giá tại Việt Nam vào những bối cảnh cụ thể để quản lý và chỉ đạo việc lập các kế
hoạch đánh giá hoặc cải tiến các kế hoạch đánh giá và chỉ đạo điều hành, huy động
2.4. Các bước tiến hành quy trình đánh giá tr.47
2.5. Sử dụng thông tin thu thập được trong đánh giá tr.50
3. Một số vấn đề hiệu trưởng trường phổ thông cần biết khi tổ chức
triển khai đánh giá kết quả học tập của học sinh trong giai đoạn
hiện nay tr.51
5
I. Các quan điểm, tiếp cận đánh giá trong giáo dục
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Đo lường (Measurement)
Theo Peter W. Airasian (1997) đo lường là quá
trình xác định số lượng hoặc gán một con số
cho việc thể hiện kỹ năng.
Theo Nitko & Brookhart (2007) đo lường trong giáo
dục là một thủ pháp/thủ thuật gán điểm số (cho
điểm) cho một thuộc tính/đặc tính, đặc điểm cụ
thể nào đó , theo một cách thức mà điểm số mô
tả/biểu hiện được mức độ một cá nhân sở hữu
đặc tính hoặc đặc điểm đó.
6
I. Các quan điểm, tiếp cận đánh giá trong giáo dục
(tiếp)
1.1.2. Đánh giá (Assessment)
- Theo Jean-Marie De Ketele (1989), đánh giá có nghĩa là “thu thập một tập
hợp thông tin đủ thích hợp, có giá trị và đáng tin cậy và xem xét mức độ
phù hợp giữa tập hợp thông tin này và một tập hợp tiêu chí phù hợp với
các mục tiêu định ra ban đầu hay đã được điều chỉnh trong quá trình thu
thập thông tin nhằm đưa ra một quyết định”.
- Theo P.E. Griffin (1996): “Đánh giá là đưa ra phán quyết về giá trị của một sự
kiện, nó bao hàm việc thu thập thông tin sử dụng trong việc định giá của
một chương trình, một sản phẩm, một tiến trình, mục tiêu hay tiềm năng
cụ hoặc một thủ pháp có tính hệ thống cho việc quan
sát và mô tả một hoặc một số đặc tính của một học
sinh, sử dụng một thang đo được điểm hóa theo mức
độ hoặc một sơ đồ phân loại theo tiêu chí. Trắc nghiệm
có thể làm với từng học sinh, trường hay một quốc gia.
1.1.5. Định giá trị (Evaluation)
Theo Peter W. Airasian (1999), định giá là quá trình nhận
xét chất lượng hoặc giá trị của việc thể hiện kiến thức
kỹ năng hay một chuỗi hành động. Khi các thông tin
đánh giá đã được thu thập, giáo viên sẽ sử dụng nó để
ra quyết định hoặc cho ý kiến nhận xét về học sinh, về
việc giảng dạy, hoặc về không khí trong lớp học.
9
10
•
1.2. Vai trò của kiểm tra đánh giá trong giáo
dục
•
1.2.1. Kiểm tra đánh giá là một bộ phận
không thể tách rời của quá trình dạy học
•
1.2.2. Kiểm tra đánh giá là công cụ hành
nghề quan trọng của giáo viên
•
1.2.3. Kiểm tra đánh giá là một bộ phận quan
trọng của quản lý giáo dục, quản lý chất
lượng dạy và học
11
1.3. Mục đích, xu hướng và triết lý đánh giá
dạy học;
- Sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra đánh giá: sử dụng các phần mềm
thẩm định các đặc tính đo lường của công cụ (độ tin cậy, độ khó, độ phân biệt, độ
giá trị) và sử dụng các mô hình thống kê vào xử lý phân tích, lý giải kết quả đánh
giá.
13
Nghị quyết 29/TW8
“Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều
kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và
hội nhập quốc tế”
Đế án ĐM CB TD GD của Bộ GD&ĐT trình TW:
“Đổi mới tư duy giáo dục”, “Đổi mới quản lý giáo dục”,
trong đó có “Đổi mới chính sách, cơ chế tài chính” và
“Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”
là các giải pháp then chốt, “Đổi mới kiểm tra, thi và
đánh giá” là khâu đột phá.
14
NGHỊ QUYẾT 29-TW8
Trích 9 Nhiệm vụ và Giải pháp:
“2. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ
bản của giáo dục đào tạo theo hướng coi trong phát
triển phẩm chất và năng lực người học”
Nhiệm vụ và giải pháp thứ hai nhằm chuyển từ giáo dục
chủ yếu nhằm trang bị kiến thức sang mục tiêu phát
triển phẩm chất và năng lực người học.
“3. Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi,
kiểm tra, và đánh giá chất lượng giáo dục, bảo đảm
trung thực, khách quan”
Nhiệm vụ và giải pháp thứ ba nhằm xây dựng hệ thống
Năng lực là khả năng làm chủ những hệ thống kiến thức,
kỹ năng, thái độ và vận hành (kết nối) chúng một cách
hợp lý vào thực hiện thành công nhiệm vụ hoặc giải quyết
hiệu quả vấn đề đặt ra của cuộc sống (N.C.K, 2012)
17
Năng lực của HS phổ thông
Năng lực của học sinh là khả năng làm chủ những hệ thống
kiến thức, kỹ năng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và vận hành
(kết nối) chúng một cách hợp lý vào thực hiện thành công
nhiệm vụ học tập, giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho
chính các em trong cuộc sống (N.C.K, 2012).
Năng lực của HS là một cấu trúc động (trìu tượng), có tính mở,
đa thành tố, đa tầng bậc, hàm chứa trong nó không chỉ là kiến
thức, kỹ năng, mà cả niềm tin, giá trị, trách nhiệm xã hội
thể hiện ở tính sẵn sàng hành động của các em trong môi
trường học tập phổ thông và những điều kiện thực tế đang
thay đổi của xã hội (N.C.K, 2012).
18
Bảng 1. So sánh sự khác biệt: đánh giá năng lực và
đánh giá kiến thức, kĩ năng
Tiêu chí
so sánh
Đánh giá năng lực Đánh giá kiến thức, kĩ năng
1. Mục
đích chủ
yếu nhất
- Đánh giá khả năng học sinh vận dụng các
kiến thức, kĩ năng đã học được vào giải quyết
vấn đề thực tiễn của cuộc sống
- Vì sự tiến bộ của người học so với chính mình
hàn lâm hoặc tình huống thực
5. Thời
điểm
đánh giá
Đánh giá ở mọi thời điểm của quá trình dạy
học, chú trọng đến đánh giá trong khi học.
Thường diễn ra ở những thời điểm nhất định
trong quá trình dạy học, đặc biệt là: trước và
sau khi dạy.
6. Kết
quả đánh
giá
Năng lực người học phụ thuộc vào độ khó của
nhiệm vụ hoặc bài tập đã hoàn thành.
Thực hiện được nhiệm vụ càng khó và phức tạp
hơn sẽ được coi là có năng lực cao hơn.
Năng lực người học phụ thuộc vào số lượng
câu hỏi, nhiệm vụ hay bài tập đã hoàn thành.
Càng đạt được nhiều đơn vị kiến thức, kĩ
năng thì càng được coi là có năng lực cao
hơn.
19
PHÂN LOẠI CÁC CÂU HỎI Trắc nghiệm tự luận Trắc nghiệm khách quan
- Hỏi tổng quát gộp nhiều ý - Hỏi từng ý
- Cung cấp đáp án - Chọn đáp án
•
Đánh giá để phát triển học tập hay đánh giá
vì sự tiến bộ của người học (assessment for
learning)
•
Đánh giá như một quá trình học/ đánh giá là
hoạt động học tập (assessment as learning)
•
Đánh giá về kết quả học tập (assessment of
learning)
22
1.4. Các loại hình đánh giá (Types of Assessment) trong
giáo dục
1. Đánh giá tổng kết (Summative Assessment) và đánh giá quá trình (Formative
Assessment).
2. Đánh giá sơ khởi (Placement Assessment) và đánh giá chẩn đoán (Dignostic
Assessment).
3. Đánh giá cá nhân (Individual Assessment) và đánh giá cơ sở giáo dục
(Institutional Assessment).
4. Đánh giá khách quan (Objective Assessment) và đánh giá chủ quan
(Subjective Assessment).
5. Đánh giá chính thức (formal Assessment) và đánh giá không chính thức
(informal Assessment).
6. Đánh giá trong (internal) và đánh giá ngoài (external).
7. Đánh giá dựa theo tiêu chí (Criterion- referenced assessment) và đánh gía
dựa theo chuẩn mực (Norm- referenced assessment).
8. Đánh giá trên lớp học (Classroom Assessment), đánh giá dựa vào nhà trường
(school- based assessment) và đánh giá trên diện rộng (broad assessment).
9. Đánh giá xác thực (Authentic Assessment)
10.Đánh giá năng lực sáng tạo (Alternative Assessment).