BO
GIAO
Dl)C
v A DAO
T~O
TRUONG
D~I
HOC KINH
TE
TP
HO
CHi
MINH
***
'
TRUONG
THUY
HANG
-
- ?
~
? ,
NANG
GAO
HIEU
QUA
DAU
TU'
GUA
GAG
•
uA
r<uf
u
1
NH - THANG 6 NAM 2006
f
J:i!;IOlAOD~CVAD~OTft,.O
.,
-
~
~
THU
VIJ:;N
r-1
~4
~I
I
BQ GIAO
DT)C
VA
DAO
T~O
TRUONG
D~I
HOC KINH
TE
TP
HO
CHI
Tai
chinh, Ngan
hang
Mil
s6:
60.31.12
LUAN
VAN
THAC
Si
KINH
TE
. .
NGlJ(jJ
Hu'dNG
DAN KHOA HQC
TS. NGUYEN NGQC DJNH
Tp HO CHi
MINH-
THANG 06 NAM 2006
Nang
cao
hi?u
quii
dDu
tll
ciia cac cfjng ty bao
hiim
nhan
thQ
th
5
. . s
u,n
ve ao
em
n an Q •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
1
1
1
V
. ' '
t-
d ? b? hi;! h" th 5
. . . at tro va
ac
vng
cua
ao
em
n
an
Q .
1
1
2
C
' A
.$
h
bao
hi~m
nhan th9 8
1.1.4.1.
Bang ty
1<$
tii'
vong 8
1.1.4.2.
Lai
suat ky
thu~t
9
1.2.
Cd
slJ
Iu~n
v@
srf.
hinh
thanh
ngu6n v6n
trong
cac cong ty
bao
hi@m
nhan
thQ
9
1.2.1.
tu
bao
hi~m
trong cac
cong
ty
bao
hi~m
nhan
thQ
11
1 3
Cd
A I
,
~
dk t·"
,.,!
? -
,
t b?
h'
,1!
hA
th
13
. . su
u~n
ve uu u von
. . .
guyen
tac
au
tu rong
ao
tern n
an
Q .
1.3.3. Quy
dinh
ve
danh
ffi\}C
dfiu tli
CUa
cong ty
bao
hi~m
nhan
thQ
15
1.4.
Kinh
nghi~m
ddu
tli
v6n ctia cac cong ty
bao
b?
h',l!
hA
th
16
. . .
au
rue
au
u
ren
J ruvng cua
ao
tern n
an
Q .
1.4.3.
Nhung kinh
nghi<$m
xem
xet
v~n
d1,mg
vao
Vi<$t
Nam
19
Ke't lu(ln chlidng 1 : 20
CHlf<lNG
21
2.1.1. Khai
quat
sv
ra doi
va
phat
tri~n
thi trttong
bao
hi~m
Vi<$t
Nam
21
2.1.2. Tinh hlnh va ke't qua
hol;lt
d(>ng
ciia thi truong
bao
hi~m
Vi~t
Nam
22
2.2.
Ke't qua
ho~t
dl;)ng
ctia thi
trli~ng
tien
bao
hi~m
31
2.2.5.
Dv
phong
nghi<$p
Vl,l
32
2.3.
Thrf.c
tr~ng
ddu
tli ctia cac doanh
nghi~p
bao
hi@m
nhan
thQ
trong
thm
gian qua 32
1
Nang cao
hifu
qua
ild.u
dvng
vO'n
36
2.3.3.
Xet
v€ tang trttdng
vO'n
dffu
ttt trd
l~i
n€n kinh
te"
37
2.3.4.
Xet
v€ cd
cffu
dffu
ttt
37
2.3.5.
Xet
v€
hi~u
qua
dffu
ttt 39
2.3.6.
Danh gia chung
41
••• •• ••.•.•• ••• ••• ••.
43
· 3.1. Bjnh httdng ph8t
tri@n
43
3.2. Nhilng kh6
khan
va
th8ch
thUc
44
3.3. Ghii
phap
nartg cao
hi~u
qua
ddu
hi
cho
cac
cong ty
bao
hi~m
nhan
thQ
t=Ji
Vi~t
Nam
Nang cao
hifu
qua
dilu tll cua cdc cong ty bao
hiim
nhlin
thQ
Vifl
Nam
?
~
MODAU
1.
Tinh cd'p thie't
cua
d~
Uti
Kinh doanh
bao
hi€m
Ut
m()t
ho~t
d()ng mang tinh
d~c
thu, trong d6
bao
hi€m nhan
th<;>
tuy da
gian qua c6
tO'c
d()
phat
tri€n kha cao thl
ho~t
d()ng
dffu
tu'
ciia
cac
cong ty
bao
hi€'m nhan
th<;>
l~i
kha blnh
yen
va
mo
nh~t.
Xufft phat
tu
thlfc te' d6, d€ tai
nay
t~p
trung
nghien
cuu v€ cac giiii
phap
Ml,lC
dich
cua
d~
Uti
D€ tai
t~p
trung nghien cuu va phan tich
thl;ic
tr~ng
ciia tlnh hlnh
dffu
tu'
hi~n
nay'
xac
djnh nguyen nhan, nhfing
h~n
che' va kh6 khan d€
du'a
ra cac giiii
phap
nang cao
hi~u
qua
dffu
tu'
ciia cac cong ty
bao
hi€m nhan
hi€m
Vi~t
Nam
va cac cong tac
dffu
tu'
ciia
hQ
tren thj tru'ong. D€ tai khong di
vao
phan tich
ho~t
dqng
dffu
tu'
ciia cac djnh che' tai chinh khac
nhu':
ngan hang,
cong
ty chung khoan
cling nhu' khong di sau
vao
xem
xet
cac
ho~t
dqng g6p
vO'n
khac nhu'
Lu~n
van
sa
d1;1ng
phu'ong phap phan tich t6ng
h<Jp,
thO'ng
ke,
dO'i
chie'u,
so sanh va di€n djch - quy
n~p
d€ danh gia cac
ho~t
d()ng
thl;ic
ti€n va
du'a
ra
cac giai
phap
lien
quan de'n nhfing
vffn
d€ rna d€ tai
d~t
ra
D€
minh
h<;>a
tu
sach,
bao
va
t~p
chi chuyen
nganh.
s.
Ke't
ciu
d~
tai
3
Nang cao
hifu
quii diiu ttl cua cac cong ty bdo
hiim
nhlin
thQ
Vift
Nam
N()i dung
d~
ati
du'<Jc
th~
hi~n
trong ba
chu'clng:
Chudng
qua
d~u
tu'
cua
cac cong ty
bao
hi~m
nhan
thQ
t~i
Vi~t
Nam
4
Nang cao hi?u
qua
ddu
ttl
cua cac cfjng ty biio
hiim
nhiin
thQ
Vi?t Nam
CHUONG 1: co
sa
LU!N
VE
DAU Tu' CUA
CAC
CONG
TY BAO
hi~m
nhan
th9 thljc slj da
trC1
thanh m()t nhu
c~u
khong
th~
thie"u
t1;1i
hffu
he"t
cac nu'oc
tren
the"
giOi.
T1;1i
Vi~t
Nam
bao
hi~m
nhan th9 chi
moi
xua't
hi~n
va
ph6
bie"n
khoang 6
nam
qua xa'u ciia
mQt
slj
cO'
(riii ro) thi
bao
hi~m
nhan th9 khong chi
chi
tra
ti~n
bao
hi~m
khi co
h~u
qua xa'u rna con thljc
hi~n
nhi~u
m1:1c
dich khac
nhu' tich lfiy tai chinh cho nguoi mua
bao
hi~m.
Bao
hi~m
nhan
th9 chinh
Ut
m()t
h<;fp
(sO'
ti~n
bao
hi~m
ho~c
tr<;f
ca'p) trong tru'ong
h<;Jp
ngu'oi
du'<;fc
bao
hi~m
che"t,
ho~c
nguoi
du'<;fc
bao
hi~m
con
sO'ng
de"n
m()t thai
di~m
chi r6 trong
h<;fp
d5ng.
1.1.1. Vai tro va tac
d~jng
cua
bao
cO',
riii ro gay
ra
thu'dng
t~t,
ma't
kh~
nang
lao d()ng
ho~c
ma't di sinh
m1;1ng
con ngu'oi thi chinh nhii'ng ngu'oi
than ciia
h9 tru'oc
he"t
se
bi t6n tha't
v~
m~t
tinh
th~n,
ke' do Ia
bi
giam
thu
nh~p,
th~m
chi ma't ngu6n thu
nh~p
ro 6n dinh cu()c
sO'ng.
Chinh vi
v~y,
thong qua
vit$c
ki€m
soat
n.H
ro, cac
cong
ty
bao
hi€m nhan th9 da gop tich cljc vao
vi~c
giam
eac
thi~t
h1;1i
kinh te'
do t6n tha't
v~
sinh
m1;1ng/
sue lao d()ng ciia con ngu'oi va
t1;1o
the'
6n
d!nh hdn cho
n~n
Viit
Nam
h<Jp
d6ng
bao
hi~m
nhu
An sinh tich lily giao
dl;lc
voi
ml;lc
dich tich lily
ti~n
cho
con
cai vao
d~i
hqc,
Bao
gia
hu'U
tri giup 6n dinh
CUQC
sO'ng
cua
ngu'oi than gia
khi
hQ
gia ye'u
bao
hi~m
nhan
thQ
la m()t
kenh
huy d()ng
vO'n
trung va
dai
h~n
he't sue quan trqng trong
n~n
kinh te'. Do
v~y,
cac
t6
chuc
ho~t
d()ng bao
hi~m
da trd thanh
cac
nha dgu
tu'
lOn
va quan trqng cho cac
ho~t
d()ng khac
nhau cua
se chi tra
ti~n
bao
hi~m
cho khach hang theo cam ke't trong
h<Jp
d6ng. Chinh vi the', cac cong
ty
bao
hi~m
nhan
thQ
con chie'm
giii'
m()t quy
ti~n
t~
ra't
lOn
th~
hi~n
cam ke't cua
hQ
dO'i
voi khach hang nhung
t~m
thoi nhan r6i.
T~i
nhii'ng nuoc c6 thi truong bao
hi~m
thQ
t~i
Dai
Loan dgu
tu'
vao
n~n
kinh te' trong
nam
1995
len
de'n 39
ty
USD, chie'm 15,2% t6ng thu
nh~p
quO'c
dan;
dO'i
voi My, cac cong
ty
bao
hi~m
nhan
thQ
thu'ong huy d()ng
du'<Jc
luqng
vO'n
chi dung sau
cac
hi~m
Vi~t
Nam moi bilt dgu
du'QC
bie't de'n va
ti~m
nang cua thi
truong ra't lon.
Do d6,
bao
hi~m
nhan
thQ
con c6 vai tro la m()t trung gian tai chinh va
phat
huy
du'<Jc
tac
dl;lng
cua minh trong
vi~c
cung ca'p ngu6n
vO'n
cho
n~n
kinh
te'
nh~m
thuc
dffy
6
Nang
cao
hifu
qua
dUu
tll
cua cac cong ty bao
hiim
nhfin
thQ
Vifl
Nam
Nhu
da
bie't,
hot;tt
d<)ng
bao
hi€m
tt;to
ra
du<;Jc
m<?t
"sv
dong gop
s6
dong
vao
sv
nho nhfft dii d€ m6i
ngu'oi khong
anh
.hudng gl quan
tn~ng
de'n
hot;tt
d<)ng
san xufft ciia mlnh.
Tu
nguyen
t~c
nay, chung ta
se
co
m<)t
s6
nguyen
t~c
hi$
qua khac
nhu
sau:
o Nguyen tiic dim trdi
nli
ro:
th€
hil$n
d
vil$c
rna
dQ
trffm trQng ciia rui ro qua ldn vi khi xay ra t6n thfft,
phi
bao
hi€m thu
du<;Jc
khong du d€ bli
d~p
va co th€ de
dQa
ca
c<)ng
d6ng
o Nguyen tiic phan chia rui
ro:
d€ giam
nht:;
trach nhil$m
bao
hi€m,
DNBH
cffn
phai
tlm each chia se riii ro rna
hQ
da
nh~n
cho cac nha
bao
bao
hi€m chffp
nh~n
mQt
phffn tram
nao
do ciia riii ro, d6i
lt;ti
hQ
ciing chi
nh~n
du<;Jc
m<?t
ty
11$
tudng ung v€ phi va ciing
phai
tra
m<?t
ty
11$
b6i
thuong
nhu
the' .
./
Tai
bao
hi€m: la
m<?t
hi€m g6c la nguoi duy nhfft chiu trach nhil$m dam bao cho
riii ro ciia mlnh
chu
hQ
khong
cffn
bie't de'n nguoi
nh~n
tai
bao
hi€m.
•
Nguyen
t~c
2:
Trung thf!c tdi da.
Trong
bao
hi€m nhan
thQ,
nguoi mua
bao
hi€m va nguoi
du<;Jc
bao
hi€m
c6 th€
la
hai nguoi khac nhau
ho~c
nhiin
th(J
Vift
Nam
gia bao
hi~m
thong qua khai bao· ctia nguoi tham gia
bao
hi~m
tren "h6 so yeu
cffu
bao
hi~m".
Ne'u co ba't ky slf khai bao nao khong dung
ho~c
sai slf
th~t
tu
phia nguoi tham gia
bao
hi~m,
h<;Jp
d6ng
bao
hi~m
co
th~
bi vo
hi~u
hoa va se
N_guyen
tdc khodn.
Bao
hi~m
nhan
thQ
ho~t
d()ng theo nguyen tt\c khoan: ngttoi
dtt<;Jc
bao
hi~m
se
nh~n
dtt<;Jc
s6
ti~n
khoan theo dung muc rna
hQ
da thoa
thu~n
trttoc tren
h<;Jp
d6ng
bao
hi~m
voi ngttoi bao
hi~m
tuy thu()c va phu
h<;Jp
voi nhu
nh~n
khoan
ti~n
do nguoi bao
hi~m
tra.
Day
chinh
la
cac
lo~i
bao
hi~m
nhan
thQ
trung va dai
h~n,
bao g6m ca m()t
s6
trttong
h<;Jp
ctia
bao
hi~m
tai
n~n,
b~nh
t~t.
1.1.3. lJijc trling
crla
E>i~u
do co nghia
la
khi tham gia
h<;Jp
d6ng bao
hi~m
nhan
thQ
trung va dai
h~~.
khach hang da tham gia vao qua trlnh
vua bao
hi~m,
vua
tich liiy va co m()t
s6
lo~i
hlnh
bao
hi~m
d~c
bi~t,
khach
hang con co
th~
dffu
ttt kie'm loi trong su6t thoi gian
h<;Jp
d6ng co
hi~m
dtt<;Jc
dong vao
dffy
dti thuong xuyen, cong ty bao
hi~m
cffn
phai tie'n
hanh
dffu
tu
ngay voi
lai
sua't
dffu
tu
thlfc te' t6i
thi~u
phai
b~ng
lai sua't ky
thu~t
d~
dam bao
vi~c
chi tra
h<;Jp
d6ng khi co slf
ki~n
bao
nguoi ta
nh~n
tha'y co slf chenh
l~ch
giii'a tu6i
thQ
trung
blnh
ctia nam '[a
nii'.
Thttong
C1
m()t
s6
nuoc tren the' gioi,
nii'
co tu6i
thQ
trung
8
Nang cao
hi~u
qua
dtlu ttl cua cac cong
ty
bdo
hiim
nhlin
th{J
Vi~t
ty
1~
tu
vong d nhung
d<)
tu6i khac nhau
tac
d<)ng
rfft
IOn
de'n
bao
hi~m
nhan
thQ
va
C\1
th~
la
vi~c
tinh phi
bao
hi~m
nhan
thQ.
Tu6i
thQ
ciia con nguoi nga y cang tang do slf tie'n
b<)
ciia cac
lai. Vi
v~y
d~
dam
bao
nguyen
tl1c
th~n
tr<;>ng,
nha
bao
hi~m
tinh ty
1~
tu
vong bao
giO
cling
di~u
chinh theo huong sau:
•
E>ffi
voi cac
nghi~p
V\1
bao
hi~m
tu
vong:
cac
sufft
ky
thuat
Lai
sufft
ky
thu~t
chinh
Ia
lai suilt
du<;Jc
su
dl,lng
d~
tinh toan phi
bao
hi~m
trong bao
hi~m
nhan
thQ.
Vi~c
su
dl,lng
ngu6n v6n
t~m
thoi nhan r6i trong
h1c
chua co slf
c6
Song
d~
dam
bao
nguyen
tl1c
th~n
tr<;>ng
nha biio
hi~m
se
ch<;>n
m<)t
muc lai sufft
ky
thu~t
thffp hdn lai sufft
chl1c
ch~n
ciia cac khoan
d~u
tu
rfft
nhi~u.
d
nhi~u
nuoc, khong cho
phep
cac cong ty
bao
each chia
them
lai
cho
cac
h<;Jp
d6ng ne'u
da co thoa
thu~n
truoc trong truong
h<;Jp
cong ty
lam
an
co lai.
E>i~u
nay
giup
nha
bao
hi~m
ch<;>n
ll;l'a
muc lai sufft
ky
thu~t
dam
bao
an toan, d6ng thoi
v~n
ra nguiJn vffn trong cdc cong ty
bao
hiim
nhan
thQ
H<;Jp
d6ng
bao
hi~m
nhan
thQ
la
m<)t
slf thoa
thu~n
b~ng
van ban giua
ngu'oi
mua
bao
hi~m
va cong ty
bao
hi~m
(hay nguoi
bao
hi~m).
Nguoi mua
9
Nang cao
ki~n
bao
hi€m
da
du<;1c
quy dinh truoc trong
hQp
d6ng. Tinh cha't may nii th€
hi~n
d ch6
Ut
hQP.
d6ng
bao
hi€m
chi
du<;1c
thie't
l~p
d€
bao
hi€m cho nhung slj
ki~n
khong
chii:c
chii:n.
Doanh
nghi~p
bao
hi€m co th€ se phai chi tra ne'u
bao
hi€m, con doanh
nghi~p
bao
hi€m chi thljc
hi~n
vi~c
chi tra
ti~n
khi
nao
rui
ro xua't
hi~n.
Chu trlnh tai chinh cua
bao
hi€m
la
doanh
nghi~p
bao
hi€m chi thu
ti~n
truoc tra
ti~n
sau
du<;1c
g<;>i
1a
chu trlnh san xua't nghich dao.
Nhung do
dl1ic
thu cua
chu trinh san
XUfft
nghich dao
nhu
da noi d tren da
tl;lO
ra tinh chfft nhan r6i
CUa
ngu6n thu nay.
bo
do, doanh
nghi~p
bao
hi€m nhan
thQ
thu phi
bao
hi€m r6i
tie'n
hanh
dffu
tu
chong va thljc
hi~n
vi~c
chi tra
ti~n
nghi~p
bao
hi€m tra cho
hQ
chinh la khoan
ti~n
gui, con ne'u xay
ra
slj
cO'
thi cac khoan
ti~n
rna doanh
nghi~p
bao
hi€m chi tra chinh
1a
khoan
ti~n
cam
ke't
bao
hi€m.
Ta
co
th~
noi, trong
Slj
V~n
hang cua
hi€m nhan
thQ
du<;1c
xac dinh dlja tren 2 ye'u tO'la xac sua't tu6i
thQ
va
dffu
tu.
MO'i
tuong quan giua hai ye'u
tO'
nay
du<;1c
th€
hi~n
qua cong thuc sau day:
Phi
bao
hi€m nhan
thQ
=
sO'
ti~n
BH x Chie't khffu tai chinh.
Day
chi la khoan phi thuffn d€
dam
bao
chi tra cho cac cam ke't. D€ xac
dinh toan
ro danh d€
dam
bao
cho
vi~c
chi tra
bao
hi€m hang
nam
• Phi tie't
ki~m
danh
d€ dua vao dlj tru va
dffu
tu
tai chinh. No se
du<;1c
tra
ll;li
cho nguoi
du<;jc
bao hi€m ca
vO'n
lfin
lai
theo
lai
sua't ky
thu~t
cua doanh
nhan
thQ
tro thanh mt)t trong
nhfi'ng
t6 chuc thu hut tie't
ki~m
quan
trQng
va
c~nh
tranh voi
nhfi'ng
trung gian
tai chinh khac trong n€n kinh
te'.
Ngoai ra, do cac hqp d6ng bao
hi~m
la
lo~i
hqp d6ng dai
h~n
nen
da
t~o
ra ngu6n v6n dai
h~n
cho doanh
nghi~p
bao
hi~m
nhan
th{J
Do
s\1'
sai
bi~t
v€ thoi
di~m
thu phi bao
hi~m
va thoi
di~m
chi
trii
bao
hi~m
nen doanh
nghi~p
bao
hi~m
luon phai duy trl cac khoan
d\1'
phong
d~
thl!c
hi~n
cam ke't voi ngu'oi tham gia bao
hi~m
vao ba't ky thoi
di~m
duqc
gQi
la quy
d\1'
phong
nghi~p
VlJ
va day chinh la
ngu6n v6n
dffu
tu'
cd ban cua cac doanh
nghi~p
bao
hi~m
nhan
thQ.
Vi
ml,lc
dfch tra ti€n bao
hi~m
vao ba't
ky
thoi
di~m
nao cho
nhfi'ng
t6n
tha't
chu'a
cda doanh
nghi~p
bao
hi~m.
Nhu'ng do tinh cha't
v~n
hanh
d~c
thu cua cac doanh
nghi~p
bao
hi~m
rna
ngu6n v6n nay tro thanh cac khoan
d\1'
trfi'
nhan r6i va tro thanh ngu6n v6n
dffu
tu'
quan trQng va c6 quy mo Ion nha't trong doanh
nghi~p
bao
hi~m.
Tu
day, quy
bao
hi~m
du'qc hlnh thanh va
gifi'
vai tro thuc
cam
ke't cua nha bao
hi~m
va ngttoi dttqc bao
hi~m,
hay n6i mt)t each
khac
d6 la
S\1'
khac nhau
gifi'a
gia
tri
hi~n
t~i
cua cac cam ke't phai
ton
trong rna nha bao
hi~m
da
ky ke't voi ngttoi dttqc bao
hi~m
•
D\1'
phong phi chua dttqc httong: ap
dl,lng
d6i voi cac hqp d6ng bao
hi~m
nhan
thQ
trich
l~p
du'QC
tlnh tren
CO
sd tho'ng ke
SQ
ti€n bao hi€m phili
trii
cho tung h6 so da c6
yeu
cffu
b6i thu'ong nhu'ng tinh de'n cuo'i
nam
Hii
chinh chua du'qc giai quye't.
•
Dl;l'
phong chia lai: du'qc
sd'
dt;mg
d€ trii lai rna doanh
nghi~p
biio
hi€m da thoa
thu~n
voi
ben
mua biio hi€m trong hqp d6ng biio
hi€m. Chi ap
1~
ttl'
vong, lai sua't
ky
thu~t.
Dl;l'
phong
bao
dam can
do'i
duqc trich
l~p
hang
nam
cho
de'n khi
dl;l'
phong nay bhng 5% phi
bao
hi€m thu du'qc trong nam
tai
chinh ctia doanh
nghi.~p
bao hi€m. Muc trich
l~p
hang nam
Ut
1%
tit
lQi
bao
hi~m
th~m
chi da duqc
thl;l'c
hi~n
xong,
nha bao
hi~m
c6
th~
giai quye't cac cam ke't ctia mlnh nho
vi~c
du'a
khoan phi
thu
du'qc
vao
dffu
tu'
sinh
lOi
cho du nhung ngu'oi du'qc
bao
hi~m
khong h€ tra
them
phi. Bo'i voi
bao
hi~m
cac
nu'oc phat trien, quy
bao
hiem
du'qc dung vao
ho~t
d9ng
dffu
tu'
ra't Ion, dong
m9t
vai tro ra't quan trQng, bi€u
hi~n
cho
sl;l'
tich
trfi'
ctia n€n
kinh te' quo'c gia va
cac
cong ty
bao
hiem tham gia vao thi tru'ong tai chinh voi
tu'
each la nhfi'ng cong ty
dffu
tu'
chuyen
nghi~p
chi pho'i de'n thi tru'ong
thea
sl;l'
xua't
hi~n
hang
lo~t
rtii ro bao
hiem
voi muc d9 t6n tha't ngay cang gia tang da
lam
lqi
nhu~n
tu
ho~t
d9ng kinh doanh bao
hiem
sa sut
dffn.
Tuy nhien, nho vao lqi
nhu~n
thu
duqc
tu
dffu
tu'
rna t6ng lqi
nhu~n
ctia doanh
nghi~p
bao
se gop phfin
Utm
giam phi
bao
hi~m.
B~c
bic$t
do'i
voi
bao
hi€m nhan
thQ,
lQi
nhu~n
mang
ll;li
tu
hol;lt
d()ng dfiu tu
se
dli<;fc
chia cho nguoi tham gia bao hi€m. Nhu
v~y.
l<Ji
nhu~n
cua
ben
mua
bao
hi€m se gia tang theo slj gia tang
d()ng
sd'
d1;1ng
cac ngu6n lljc ati chinh
hic$n
co
d~
bie'n cac
l<;fi
ich
th~mh
hic$n
thljc trong m()t khoang thoi gian du dai trong tlidng lai. Trong
phl;lm
vi dfiu
tu
bao
hi~m
thl dfiu
tu
bao
hi~m
chinh
la
sd'
d1;1ng
cac ngu6n ltjc tai
chinh
hic$n
co d€
trung
hl;ln
de'n dai
hl;ln
(tu 5
nam
trd len)
Cling
nhu
bfft ky m()t aoanh
nghi~p
nao khac, cac doanh
nghic$p
bao
hi~m
muo'n
di.
vao
hol;lt
d()ng phai dap ung m()t
so'
vo'n
to'i
thi~u
do
phap
lu~t
quy dinh.
s6
vo'n
c6 dong cling duqc trich
ra
tu
quy.
Nh~m
duy trl quy
vo'n
cho nhii'ng
nam
tie'p
theo, m()t
di~u
vo cling quan
trQng
va cfin thie't
la
quy
vo'n
nay phai tich liiy
dli<Jc
cang
nhi~u
cang
to't.
B€
thljc
hic$n
duqc
di~u
nay,
hi~m
rna con mang
ll;li
lqi ich cho slj
phat
tri€n
cua
n~n
kinh
te'.
Thu
nh~p
tu
hol;lt
d()ng dfiu
tu
quy dlj phong se giup doanh
nghi~p
bao
hi~m
tang cuong kha nang thanh toan, bao ·
v~
to't nhfft
quy~n
l<Ji
cua
nhii'ng
nguoi
dli<Jc
bao
ho~c
khong tang phi bao hi€m trong
cac chu ky sau.
Nhu
vay, doanh
nghic$p
bao
hi~m
se co
di~u
kic$n
d€ tang cuong
kha nang
Cl;lnh
tranh
CUa
mlnh, tang nang ltjc ky ke't
h<;fp
d6ng
bao
hi~m.
13
Nang
cao
hifu
qud
dciu
tli cua cac cl)ng ty bdo
hiim
nhan
bao
cho
vi~c
thanh toan
ti~n
bao
hi€m trong
tu'cJng
lai dai. Do tinh
cha't ciia
h<;Jp
d6ng
bao
hi€m
nhan
thQ
la
m<)t
h<;Jp
d6ng tich liiy, doanh
nghi~p
bao
hi€m
cam
ke't se tra cho ngu'oi
du'<;Jc
bao
hi€m cac khoan
ti~n
vdi Hii sua't da
bi
16.
Di~u
nay
ra't nguy hi€m
cho cac doanh
nghi~p
bao
hi€m, vl tren
thl,l'c
te'
sl,l'
pha
san
doanh
nghi~p
bao
hi€m
nhan
thQ
d
nhi~u
nude ciing do nguyen nhan nay.
Nhu'
v~y.
doanh
nghi~p
bao
hi€m theo
yeu
cho ngu'oi
du'<;Jc
bao
hi€m. Ne'u ke't qua
d~u
tu'
tO't
hon mong
d<;Ji,
doanh
nghi~p
bao
hi€m se c6
di~u ki~n
d€
dam
bao
thl,l'c
hi~n
d~y
dii cac cam ke't, d6ng thoi c6 th€ chia
ll;li
cho ngu'oi
du'<;Jc
bao
hi€m
m<)t
ph~n
ke't qua
ph1;1
nhan
th{J
Cac
nguyen
ta:c
rna
lu~t
phap
v~
bao
hi€m nhan
thQ
d ra't
nhi~u
nude
d~t
ra
dO'i
vdi
hol;}t
d<)ng
d~u
tu'
ciia
cac
doanh
nghi~p
bao
hi€m
la
d~u
tu'
c6 tinh chfft
d~u
co cao
ho~c
nhii'ng cong
vi~c
kinh
doanh
ml;}o
hi€m, cho du
d~u
tu'
trong linh
vl,l'c
d6
c6
th€
hua
h¥n mang
ll;li
lai
sua't cao, vl ne'u tha't
bl;li
thl
h~u
qua
xa'u
dO'i
tu',
vl
suy cho
cung
mQi
sl,l'
d~u
tu'
vO'n
ciing
nh~m
tO'i
da
h6a
l<;Ji
nhu~n.
V di roue
phi
thu
du'<;Jc
ciia ngu'oi tham gia
bao
hi€m, doanh
nghi~p
bao
hi€m da
na:m
giii'
du'Qc
m<)t
d€
tang
kha nang
d~n
bu, giam phi
dO'i
vdi ngu'oi tham gia,
lam
cho dich
Vl;l
bao
hi€m
ngay cang
hffp
dfrn
hon. Tuy
nhien
theo ly thuye't
14
Nang cao
hi~u
qud dtiu tll cua cac cong ty bdo
hiim
nhiin
thQ
Vift
Nam
dffu
tu'
thi
nha't.
Do
d6,
nhi~m
Vl;l
cua
cac nha quan ly
dffu
tu'
bao
hi~m
la phai
bie"t
ke"t
h<;Jp
hai
hoa
giii'a nhii'ng nguyen
ti{c
tren, llja
chQn
dO'i
tac dffu
tu'
nao
d~
phat
huy
hi~U
qua cao nhfft rna
nhau.
N6i
chung
cac
tai san
du'QC
doanh
nghi~p
bao
hi~m
dffu
tu'
la
nhii'ng
tai
san mang
l~i
thu
nh~p b~ng
ti~n.
Tuy nhien, khong phai doanh
nghi~p
bao
hi~m
CO
th~
dffu
tu'
vao
IDQi
B~
dam
bao
cac
doanh
nghi~p
bao
hi~m
thljc
hi~n
t6t nha't cac nghia
Vl;l
VOi
ngu'oi
du'QC
bao
hi~m,
nhin
Chung
lu~t
phap d cac
nu'OC
giOi
h~n
danh
ffil;IC
tai
san
dffu
tu'
th~
len
toi 80% trong t6ng v6n
dffu
tu'
doanh
nghi~p
bao
hi~m.
Tuy nhien, chttng khoan chi la nhii'ng gia'y to c6 gia chtt khong
phai
la
tai
san
thljc, qua trinh lttu thong
CUa
n6
du'QC
V~n
hanh
d:1ic
bi~t,
d~
dam
bao
an toan doanh
nghi~p
bao
hi~m
chi
h~n
trong hinh thttc
dffu
tu'
nay.
T~i
nhi~u
nu'oc, do
cffn
khuye"n khich
u'U
tien tai
tr<;J
cho khu vljc nha nu'oc,
hQ
da
ap
dl;lng
mi~n
thue"
l<;Ji
tttc cho khoan thu
nh~p
tit
dffu
tu'
trai
phie"u.
Trai
phie"u
thQ
Vi,t
Nam
• c6 phie'u: Ia hlnh thuc
dfiu
tu'
Ion thu 2 sau trai phie'u
chip.h
phil,
du'<;Jc
doanh nghit$p quan
Him
bdi tinh sinh
I<;Ji
cua n6. Tuy nhien,
d~
tie'p
c~n
de'n thi tru'ong nay doi hoi phai c6 nhieu
bit$n
phap d
tfim vi mo, d6ng thoi phai
thl,fc
hit$n
dfiu
tu'
nhieu
Io~i
c6
phie'u
ml'oc
ta, do chinh sach
quan
Iy
da"t,
tai
nguyen cung co che' quan
Iy
chua phu
h<Jp
nen
vit$c
dfiu
tu'
vao
thi tru'ong
nay
chu'a
du'<Jc
dinh hu'ong ro rang.
(3) Cho vay. Doanh nghit$p bao
hi~m
c6
th~
cho cac chu
th~
vay, nhu'ng cac
khoan
vay nay phai
du'<Jc
bao
thanh toan thuong xuyen
cho khach hang
cua
doanh nghit$p bao
hi~m.
1.4.
Kinh
nghi~m
d4u
tu
vo'n ciia
cac
cong
ty
bao
hi~m
nhan
thq
lJ
ml}t
so'
nuoc
phat
tri~n
1.4.1. Cac quy dinh phap
ly
Nhii'ng quy dinh phap
Iy
ve dfiu
du'<Jc
bao
hi~m.
Quy dinh nay
du'<Jc
coi nhu' m9t chi tieu
d~
danh gia kha
nang
thanh toan
cua
cac cong ty bao
hi~m.
Thzt
hai,
b~t
bu()c
cac
cong ty bao
hi~m
phai
th~
hit$n
ro
cac
quy
dt,i
phong ky
thu~t
tren
h6a
cac nguyen
t~c
dfiu
tu'
tai chinh cac quy
dl,i
phong ky
thu~t
Ia: an toan, sinh
I<Ji
tinh thanh khoan va da
d~ng
h6a.
Thzt
tu,
quy dinh ty
It$
t6i da va t6i
thi~u
cho tung
Io~i
tai san dfiu
tu'
d6i
voi
vit$c
phan
bd
cac quy
d1:1c
xa h()i,
bao
hi~m
xa h()i hlnh thanh ra't sdm va
dtt<;lc
quan ly theo roo hlnh
t~p
trung
dO'i
vOi
toan dan, nhung linh
vrf.c
bao
hi~m
nhan
th<;>
khong phai vi
v~y
ma't vai tro rna
con phat
tri@n
ra't
m(;lnh
chi~m
vi tri dang
k@
trong
dcH
sO'ng
bao
hi~m
nhan
thQ
toan
cffu
(SwissRe Sigma
02/2005).
£>i€u
nay
c6 nghia
la
o nhung
quO'c
gia nay, nguoi dan ngoai
vi~c
dtt<;lc
huang cac
dam
bao
y
t~.
xa h()i thl
h~
thO'ng
dam
bao
cho cac
nii
ro con
tri@n
nen
chinh phd c6 ngan sach
d@
giai
quy~t
va'n d€
rdi
ro xa h()i thong qua
h~
thO'ng
bao
hi~m
xa
h()i,
dan
chung c6 thu
nh~p
cao
nen
d@
dang
ti~p
c~n
vdi cac dich
V\1
bao
hi~m.
• V € phudng
di~n
hi~n
tlidng
dO'i
tO't.
Ciing
nhu
Vi~t
Nam, cac cong ty
bao
hi~m
nhan
th<;>
t(;li
cac nude tren
the"
giOi
ciing
quan
ly m()t ngu6n
vO'n
nhan r6i ra't
IOn
dtt<;lc
hlnh thanh
tu
phi
bao
hi@m
thu
dtt<;lc
doanh
nghi~p
va
tren
h~t
Ia
6n
dinh va
phat
tri€n thi truong bao
hi€m
nhan
thQ
cda
nude
hQ.
C6
th@
t6m
ltt<;lc
nhung
di~m
cd
ban·cda
nhung quy
dinh nay nhli sau:
•
Cac
doanh
nghi~p
an toan,
hi~u
qua
va
sinh
l<;li.
• Quy dinh ty
1~
to'i
da va
to'i
thi@u
cda
drf.
phong ky
thu~t
cho tung
lo(;li
tai
san
dffu
tli trong danh ffi\lC dftu
tu'
cua doanh
nghi~p.
Bang
1:
Cd
ca'u
dffu
'
<'
.;
''
V~IJ.~ffll}C
4*~·i!(
Tnii
Phie'u
2001
30.9 68.6 41.8
2002
38.2 64.7
38.1
2003
37
66.9 44.6
c6
phie'u
2001
50.8
2002
45.3
19
30.7
21.4
29.5
2003
44
18.9
26.8
Dffu
tu'
khac
2001
8
2.4
12.2
2002
6.5
2.7
16.7
2003
7.4 3.2
15
N gu6n: SwissRe Sigma 06/2004
Qua
mc)t
sei
sei
li~u
tren, c6 th€ rut ra
m(>t
sei
xu hu'ong
dffu
cua cac cong
ty
bao
hi€m
nhan
trung
dffu
tu'
vao
trai phie'u nhi€u hon so voi
c6
phie'u thl cac cong
ty
C1
Anh
l~i
lam
ngu'9c
l~i,
tile
la
dffu
tu'
vao
c6 phie'u nhi€u hon.
Mc}c
du cac cong ty
bao
hi€m nhan
thQ
Nh~t
vfin
dffu
tu'
m~nh
15%.
Ty
trQng
vein
dffu
tu'
nhu'
V~y
th€
hi~n
S\!
phan bei
COVe
d6ng d€u hon.
Cac
cong ty
bao
hi€m nhan
thQ
Anh va Phap th€
hi~n
xu hu'ong thien v€
dffu
tu'
chung khoan r6
r~t
(hon
80%
vein
dffu
qua
dilu tll cua cdc
ding
ty bilo
hiim
nhfin
thQ
Viit
Nam
Tom lai, chung
khm1n
vfin Ia
st;(
1t;(a
chQn
s6
m()t trong
d~u
tu
d6i vdi
cong
ty
bao
hi~m
nhan
thQ
d cac nude phat
tri~n
bdi
hi~u
nhu
bfft d()ng san, tien
gil'i
ngan hang,
d~u
tu
khac.
1.4.3. Nhilng kinh
nghifm
xem xet
vl)n
dTJng
vito
Vift
Nam
Qua m()t
s6
thong tin ve moi truong phap
1y
va tlnh hlnh
d~u
tu
ngu6n
v6n cua
cac
cong ty
bao
hi~m
d m()t
s6
chi
nen
t~p
trung chu
ye"u
d~u
tu
v6n vao
cac tai san tai
chinh, vl chi nhung tai san nay mdi dap ung
du<jc
yeu
c~u
ve kha
nang
thanh toan thuong xuyen cho cac
yeu
c~u
khie"u
nl;}i
bao
hi~m.
Thu
hai, trong dieu
ki~n
thi truong bfft d()ng san c6 muc rui ro cao va
chua hoan
thi~n
nhu
tlnh hlnh nude ta
m()t
1u<jng
vO'n
he"t
sue nho vao
vi~c·mua
va
nil:m
giu
cac
bfft d()ng san.
Day
c6
th~
Ia m()t
bai
hQc
khong
th~
xem nhy d6i
vOi
cac doanh
nghi~p
bao
hi~m
tl;li
thi truong
Vi~t
Nam vl thi truong bfft d()ng
san cua
du<jc
phep
d~U
tu. V e
ty
1~
d~U
tU
vefn
tefi
da khong chi quy dinh ty
1~
tO'i
da
vao
m6i danh
mt;tc
rna
c~n
phai quy dinh ty
1~
tO'i
da rna m6i
1ol;}i
tai
san
Cl:l
th~
nhu
d
chu
khong phai
tl;}o
ra
khO'i
1u<Jng
ti€n
m~t
IOn
thuong xuyen cho
doanh
nghi~p
bao
hi~m.
Vl
v~y,
cac cong ty
bao
hi~m
nhan
thQ
chu
ye"u
d~u
tu
ngu6n v6n vao cac
1ol;}i
ati san tai chinh
nhu
trai
kinh
te"- chinh
tri-
xa h()i
tl;li
thoi
di~m
d~u
tu.
19
Niing cao
hi~u
quii dilu tll cua cdc cong
ty
bdo
hiim
nhiin
thQ
Vi~t
Nam
Ke't
lu~n
cbtidng 1
NghH~n
cuu
v~
quy dinh phap ly va kinh
nghi~m
tht,tc
ti~n
cd
sd tham
chi~u
quan
trQng
cho
vi~c
ban
hanh cac dinh
ch~
phap ly d nude ta cling nhu
vi~c
xac dinh quan
di@m
d~u
tu
cho cac doanh
nghi~p
bao
hi@m
t~i
Vi~t
Nam.
20
Nang cao
hi~u
qua
dtiu tli cua cac cling ty bdo
hiim
nhan
hiim
Vi~t
Nam
2.1.1. Khai quat sl/ ra dlli va
phat
triin thj trllung bdo
hiim
Vi~t
Nam
Lich
sura
doi va
phat
tri€n
bao
hi€m
tl;li
Vi~t
Nam
c6 th€ khai
quat
qua 3
giai
dOl;ln
chinh: Trude 1975,
tu
30/04/1975 de'n trudc 18112/1993 va
tu
18/1211993 de'n nay
(1) Giai doan
Cac
cong ty
bao
hi€'m c6
Hi~p
h9i Ngh€
nghi~p
cua
mlnh
nh~m
thljc
hi~n
cac
chuc nang v6n c6
nhu
thong tin
tu
va'n, dao
tl;!O,
tl;!O
moi truong
h<;lp
tac. B9
Tai
chinh
quan
ly
cac
hol;lt
d()ng
nganh
bao
hi€m
Vi~t
Nam
nhung do hoan canh chie'n tranh,
hol;lt
d()ng cua
Bao
Vi~t
C1
Mi€n Bifc chua
phat
tri€'n. v di 2 chi nhanh
C1
Ha
N9i va Hai Phong,
Bao
Vi~t
tht.;t'c
hi~n
chu ye'u
nghi~p
v1:1
bao
hi€m hang
h6a
v~n
chuy€'n, tuy nhien tai
ll;li
Bao
hi€m
Vi~t
Nam
(BAVINA). BAVINA tie'p
We
tht.;(c
hi~n
trach
nhi~m
cua cac cong ty
cfi
vdi nhung nguoi tham gia
bao
hi€m mu6n tie'p
t1:1c
h<;lp
d6ng
bao
hi€m.
Nam
1976, sau khi th6ng nha't da't nude, BA VINA duqc chuy€n thanh chi nhanh cua
Cong
ty
Bao
hi€'m
Vi~t
Nam
tl;li
TP. H6 Chi Minh.
bao
hi€m nha nude va
21
Nang cao
hi~u
quii
dUu
ttl cda cdc cling ty bdo
hilm
nhan thv
Vi,t
Nam
tnjc
tie"p
tie"n
h~tnh
nghit$p
Vl;l
bao
hi€m trong
ca
mtoc. Trong thoi gian
nay,
Bao
Vit$t da
nghien
cilu tri€n khai nhi€u
lo(;li
hinh nghit$p
v1;1
ca
nu'oc.
Ngoai
nhit$m
v1;1
chinh
1a
tie"n
hanh
ho(;lt
d('>ng
kinh doanh
bao
hi€m
trong
nuoc
va
nuoc
ngoai,
Bao
Vit$t con
lam
dt;li
ly
giam
dinh,
b6i
thuong thit$t
ht;li
cho nhi€u nu'oc
dang chuy€n sang
eel
che"
thi tru'ong, Chinh phii da
b~m
hanh
Nghi dinh 100/CP quy dinh v€
ho(;lt
d('>ng
kinh
doanh
bao
hi€m. Voi
quy dinh
nay,
the"
d('>c
quy€n
nha
nuoc ciia
Bao
Vit$t
da
bi
pha
vB,
cac
t6
chile
bao
moi
ra
doi nhu: Cong ty
Tai
Bao
hi€m
Qu6c
gia Vit$t Nam
(VINARE),
Cong
ty
Bao
hi€m
TP. H6 Chi Minh
(Bao
Minh),
Cong
ty
C6
phffn
Bao
hi€m
Nha
R6ng
(Bao
Long), Cong ty
C6
phffn
Bao
hi€m
hi€m nuoc
ngoai
tt;li
Vit$t Nam.
Tuy
nhien
thi
tru'ong
bao
hi€m
ho(;lt
d('>ng
that
sl;l'
mang tinh
chuyen
nghit$p
tu
khi
Lu~t
Kinh
doanh
Bao
hi€m
du'QC
QuO'c
h('>i
thong qua
vao
thang
phffn khai
thac
thi tru'ong
bao
hi€m
Vit$t
Nam
m('>t
each
toan
dit$n. d giai
do(;ln
tu
khi
Lu~t
Kinh doanh
Bao
hi€m
c6 hit$u
ll;l'c
cho
de"n
nay,
ho(;lt
d('>ng
kinh doanh
bao
hi€m
cling nhu'
ho(;lt
1a
vit$c
Chinh phii dua thi tru'ong chilng
khoan
di
vao
ho(;lt
d('>ng,
nh~m
t(;lo
moi
tru'ong
.dffu
tu',
d6ng
thai
dua
ra
m<?t
kenh
huy
d<)ng
vO'n
cho
phat
tri€n n€n kinh
te".
2.1.2. 1inh hinh
va
ke't
va
doi
sO'ng
xa
h('>i;
cai
thit$n
moi
tru'ong dffu
tu';
giam
22
I
Nang cao
hi~u
quii diiu tli cua cdc cong ty bdo
hiim
nhiin
thQ
Vi~t
Nam
bot
ganh
n~ng
cho ngan sach nha nu'oc, gop
ph~n
thuc dfiy tang tru'dng, phat
tri~n
kinh te' xa
h<)i.
2004, muc tang tru'dng
blnh quan hang nam
1a
43,7%. Nam 2005, t6c d9 tang
tru'dng bift
d~u
chvng
l~i
va co giam sut nhu'ng nganh bao
hi~m
v§n chung to
vai tro quan
trQng
trong
n~n
kinh te' voi vai tro va vi tri cua cac doanh nghit;p
bao
hi~m
trong nu'oc tie'p
tl;lc
du'<;lc
ciing
cO'
va tang cu'ong, chie'm 61,12% t6ng
doanh thu phi
bao
hi~m.
Phi bao
hi~m
blnh quan
B<)
Tai Chinh, 2006
Ho~t
d<)ng
kinh doanh bao
hi~m
da dong vai tro tich eve
de'n
vit;c 6n dinh
n~n
kinh te' - xa
h<)i
va doi
sO'ng
nhan dan. T6ng
sO'
ti~n
bao
hi~m
cac doanh
nghit;p bao
hi~m
da ghli quye't b6i thu'ong trong nam 2005 la 4.628 ty d6ng,
tang
41,27% so voi nam 2004. Vit;c giai quye't b6i thu'ong
tO't
giup cac doanh.
nghit;p va ngu'oi dan 6n djnh san xua't, kinh doanh va doi
sO'ng,
giam
dO'i
voi vit;c
d~u
ttt vao
cd
sd
h~
t~ng
cua
dfft
nu'oc va ngu6n
d~u
tu'
dai
h~n
cua cac doanh nghit;p con
tie'p
tl;lc
tang tru'dng trong thoi gian
Wi.
23