ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------
HOÀNG THỊ HUYỀN TRANG
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY TIÊU DÙNG
TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
CHI NHÁNH HÀ TÂY
Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
Mã số: 60340201
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. ĐINH XUÂN CƯỜNG
Hà Nội - 2015
LỜI MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong bối cảnh nền kinh tế chung gặp nhiều khó khăn, tình
hình sản xuất kinh doanh bị đình trệ làm ảnh hưởng đến việc cho vay
doanh nghiệp của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam hiện nay.
Bởi vậy, các ngân hàng có xu hướng tập trung vào phân khúc cho vay
tiêu dùng. Thị trường Việt Nam với dân số lên đến trên 90 triệu người
với nhu cầu sử dụng tiền vào chi tiêu cá nhân như mua sắm, sửa chữa
nhà cửa, mua xe, mua nhà trả góp rất lớn. Nhận thấy tiềm năng phát
triển tín dụng cá nhân tại thị trường Việt Nam, nhiều ngân hàng nước
ngoài như ANZ, Standard Chartered, HSBC, Shinhan Vina… đã tham
gia vào lĩnh vực tiềm năng này.
nghiệp. Khác với các công trình nghiên cứu trước đây thường tập
trung vào đánh giá hoạt động cho vay tiêu dùng dưới góc nhìn của
ngân hàng, luận văn tập trung đi sâu tìm hiểu về hiệu quả của cho
vay tiêu dùng dưới góc nhìn của một chuyên gia và người tiêu dùng
để từ đó đưa ra những giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động này
tại chi nhánh ngân hàng Vietcombank Hà Tây.
3
Câu hỏi nghiên cứu
- Nhu cầu vay tiêu dùng của người khách hàng ở khu vực
ngoại thành Hà Nội? Khách hàng đánh giá như thế nào về hiệu quả
CVTD tại Vietcombank chi nhánh Hà Tây?
- Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay tiêu dùng tại Ngân
hàng thương mại? Đánh giá hiệu quả để đưa ra giải pháp định hướng
nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam
– chi nhánh Hà Tây?
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích
Trên cơ sở phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng
Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam, kết hợp với nghiên cứu thị
trường cho vay tiêu dùng tại Việt Nam khu vực Hà Tây cũ, qua đó đề
xuất giải pháp để phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động cho vay tiêu
dùng của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam nói
chung và chi nhánh Hà Tây nói riêng một cách hiệu quả.
Nhiệm vụ
- Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về cho vay tiêu dùng:
nội dung, quy trình, các nhân tố ảnh hưởng, các chỉ tiêu đánh giá
hiệu quả cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại.
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng sử
5
Kết cấu luận văn
Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục viết tắt, danh mục
bảng biểu sơ đồ, luận văn được kết cầu thành 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về
hiệu quả của hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng hiệu quả cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng
Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt nam - chi nhánh Hà Tây
Chương 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng tại Ngân
hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Hà Tây
Chương 1: TỒNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG
CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Tô Khánh Toàn, 2014. Phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ
tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. Luận án tiến sỹ kinh
tế. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
Lê Thị Kim Huệ,2013. “Phát triển hoạt động cho vay tiêu
dùng tại Việt Nam hiện nay”. Kinh tế và dự báo. 21 (11/2013). Tr.
24-25.
Tọa đàm khoa học “Cho vay tiêu dùng – Kinh nghiệm quốc
tế và khuyến nghị chính sách cho Việt Nam”. Học viện Ngân hàng
phối hợp với Viện chiến lược Ngân hàng Nhà nước tổ chức tại Học
viện Ngân hàng – Phân viện Phú Yên, ngày 25/09/2013.
6
các tác động của chu kì kinh tế.
1.2.3. Vai trò của cho vay tiêu dùng
1.2.3.1. Đối với người tiêu dùng
- Được hưởng các tiện ích trước khi tích luỹ đủ tiền và đặc
biệt là đối với các khoản chi tiêu có tính cấp bách như nhu cầu chi
tiêu cho giáo dục và y tế.
- Đối với thế hệ trẻ và người thu nhập thấp, tín dụng tiêu
dùng giúp họ có được một cuộc sống ổn định ngay từ khi còn trẻ.
1.2.3.2. Đối với Ngân hàng thương mại
- Giúp mở rộng quan hệ với khách hàng, từ đó làm tăng khả
năng huy động các loại tiền gửi cho ngân hàng.
- Tạo điều kiện đa dạng hoá hoạt động kinh doanh, nhờ vậy
nâng cao thu nhập và phân tán rủi ro cho ngân hàng.
1.2.3.3. Đối với nền kinh tế
- Với các doanh nghiệp, tín dụng tiêu dùng kéo nhu cầu
tương lai về hiện tại, quy mô sản xuất tăng nhanh, mức độ đổi mới và
phong phú về chất lượng ngày càng lớn.
- Cho vay tiêu dùng thúc đẩy thành phần tiêu dùng.
- Góp phần xoá bỏ vòng luẩn quẩn: thu nhập thấp – tiết kiệm ít –
sản lượng thấp.
- Cho vay tiêu dùng thúc đầy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm.
1.2.4. Các hình thức cho vay tiêu dùng
1.2.4.1. Căn cứ theo mục đích vay
- Cho vay tiêu dùng cư trú (Residential Mortgage Loan):
8
- Cho vay tiêu dùng phi cư trú (Nonresidential Loan):
1.2.4.2. Căn cứ theo phương thức hoàn trả
- Cho vay trả góp
Các chỉ tiêu định tính:
Hiệu quả của hoạt động cho vay tiêu dùng chính là việc nâng
cao chất lượng hoạt động của hình thức tín dụng này.
Hiệu quả cho vay của ngân hàng được thể hiện ở khả năng đáp
ứng tốt nhu cầu của khách hàng.
Hiệu quả của các khoản vay là phải bảo đảm được sự tồn tại
và phát triển của ngân hàng.
Phải đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của vùng của
ngành, địa phương và của cả nước.
Các chỉ tiêu định lượng:
Dư nợ cho vay tiêu dùng:
Chỉ tiêu 1:
Dư nợ cho vay tiêu dùng
Tổng dư nợ cho vay
Chỉ tiêu 2:
Dư nợ cho vay tiêu dùng
Tổng tài sản
Tỷ lệ nợ quá hạn:
Tỷ trọng nợ quá hạn trên tổng dư nợ:
10
Dư nợ cho vay tiêu dùng quá hạn
Dư nợ cho vay tiêu dùng
Tỷ trọng dư nợ khó đòi trên tổng dư nợ:
Dư nợ quá hạn khó đòi
Dư nợ tín dụng tại ngân hàng
Tỷ trọng dư nợ không có khả năng thu hồi trên tổng dư nợ:
=
2.1. Phương pháp phân tích tổng hợp
2.1.1. Nội dung phương pháp
Phân tích và tổng hợp là hai phương pháp gắn bó chặt chẽ
quy định và bổ sung cho nhau trong nghiên cứu, và có cơ sở khách
quan trong cấu tạo, trong tính quy luật của bản thân sự vật.
2.1.2. Mục đích luận văn sử dụng phương pháp
Phân tích các tài liệu liên quan đến lý luận chung về cho vay
tiêu dùng và hiệu quả cho vay tiêu dùng.
Phân tích các yếu tố đánh giá hiệu quả cho vay tiêu dùng.
Phân tích, đánh giá các số liệu liên quan đến kết quả hoạt
động doanh; doanh số cho vay tiêu dùng; tỷ trọng các phương thức
cho vay.
2.1.3. Cách thức luận văn sử dụng phương pháp
Về cách thức sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp,
luận văn thực hiện theo các bước sau: Xác định vấn đề cần phân tích
– thu thập các thông tin cần phân tích – phân tích dữ liệu và lý giải –
tổng hợp kết quả phân tích
2.2. Phương pháp điều tra chọn mẫu (điều tra bằng bảng hỏi)
2.2.1. Nội dung phương pháp
12
Điều tra chọn mẫu là phương pháp thu thập thông tin có hệ thống
từ (một số) những cá nhân phục vụ mục đích mô tả những thuộc tính của
một tổng thể lớn hơn mà những cá nhân đó là thành viên.
2.2.2. Mục đích luận văn sử dụng phương pháp
- Đối chiếu, tìm hiểu sự tương đồng và khác biệt trong các
nghiên cứu về cho vay tiêu dùng, nâng cao hiệu quả cho vay tiêu
dùng trong NHTM.
2.3.1. Nội dung phương pháp
13
Phương pháp so sánh là phương pháp xem xét các chỉ tiêu
phân tích bằng cách dựa trên việc so sánh số liệu với một chỉ tiêu cơ
sở (chỉ tiêu gốc).
2.3.2. Mục đích luận văn sử dụng phương pháp
- Đối chiếu, tìm hiểu sự tương đồng và khác biệt trong các
nghiên cứu về vấn đề rủi ro trong thanh toán quốc tế và các giải
pháp hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế.
- Xác định mức độ biến động tuyệt đối và mức độ biến
động tương đối cùng xu hướng biến động của chỉ tiêu phân tích.
2.3.3. Cách thức luận văn sử dụng phương pháp
Bước 1: Xác định các chỉ tiêu, nội dung so sánh
Bước 2: Xác định phạm vi, số gốc so sánh
Bước 3: Xác định điều kiện để so sánh được các chỉ tiêu
Bước 4: Xác định mục đích so sánh
Bước 5: Thực hiện và trình bày kết quả so sánh.
Chương 3: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY TIÊU
DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM –
CHI NHÁNH HÀ TÂY
3.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại
thương Việt Nam và chi nhánh Hà Tây
3.1.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
3.1.2. Khái quát về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt
Nam – chi nhánh Hà Tây
3.1.2.1. Lịch sử hình thành, phát triển
14
cho vay tiêu dùng không ngừng tăng lên qua từng năm.
Về cơ cấu cho vay tiêu dùng, Vietcombank Hà Tây chủ yếu
cung cấp các dịch vụ cho vay tiêu dùng nhằm phục vụ nhu cầu mua,
sửa chữa, nâng cấp nhà cửa, mua ô tô và các nhu cầu khác.
3.2. Phân tích đánh giá hiệu quả cho vay tiêu dùng tại
Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Hà Tây
3.2.1. Dư nợ cho vay tiêu dùng
Bảng: Tỷ trọng dư nợ CVTD giai đoạn 2012 – 2014
Đơn vị: tỷ đồng
Chỉ tiêu
Tổng dư nợ CVTD
Tổng dư nợ cho vay
Tỷ trọng tổng dư
Năm 2012
42.26
232.71
Năm 2013
62.14
263.42
Năm 2014
83.02
302.45
nợ
18.16
10.61
Số
tiền
5.58
Số
trọng
tiền
(%)
8.98
7.98
mua ô
16
So sánh
So sánh
2013/2012
2014/2013
trọng
29.84
26.65
32.10
8.13
78.10
8.11
43.74
28.26
65.33
38.02
61.18
48.39
58.29
9.76
34.54
dư nợ
CVTD
3.2.2. Tỷ lệ nợ quá hạn cho vay tiêu dùng
Chỉ
Năm
Năm
Năm
So sánh
So sánh
tiêu
2012
2013
2014
2013/2012
+/%
2014/2013
+/%
1.46
1.45
Nợ quá
hạn
CVTD
Tổng
dư nợ
CVTD
Tỷ lệ
nợ quá
hạn
CVTD
(Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh Vietcombank Hà Tây năm
2012-2014)
3.2.3. Lợi nhuận từ hoạt động cho vay tiêu dùng
Chỉ tiêu
Năm
Năm
Năm
So sánh
So sánh
18.88
43.64
20.88
33.60
2.63
4.12
6.24
1.49
56.65
2.12
51.46
17.25
23.21
30.48
5.96
Vietcombank Hà Tây
* Kết quả phân tích hệ số Cronbach Alpha
* Kết quả phân tích yếu tố khám phá EFA
- Phân tích EFA đối với mức độ đáp ứng nhu cầu khách hàng
- Phân tích EFA đối với các yếu tố chất lượng
- Phân tích hồi quy đa biến
Kết quả phân tích EFA có 6 yếu tố tác động đến mức độ đáp
ứng nhu cầu khách hàng đối với hoạt động CVTD tại Vietcombank
Hà Tây. Các biến này được đưa vào phân tích hồi quy nhằm tìm ra
18
mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thông qua phương trình hồi quy tối
ưu nhất.
Phương trình thể hiện mức độ đáp ứng yêu cầu của khách
hàng dự đoán theo các biến độc lập là:
Y = 1,446 +0,294X1 + 0,258X2
Hay: Mức độ đáp ứng yêu cầu khách hàng = 1,446
+0,294*Lãi suất + 0,258*Chính sách và thủ tục
3.2.4.3. Yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay tiêu dùng
Những nhân tố khách quan ảnh hưởng đến quyết
định vay tiêu dùng
- Một là, tình trạng nền kinh tế có ảnh hưởng tới quyết định
vay tiêu dùng của khách hàng
- Hai là, phong tục tập quán có ảnh hưởng tới quyết định vay
tiêu dùng của khách hàng.
- Ba là, chính sách nhà nước có ảnh hưởng tới quyết định
vay tiêu dùng của khách hàng.
Những nhân tố chủ quan ảnh hưởng đến quyết định vay
tiêu dùng
Thứ nhất, dư nợ CVTD vẫn còn thấp do định hướng phát
triển hiện nay của Chi nhánh.
Thứ hai, tỷ trọng dư nợ CVTD yêu cầu có tài sản bảo đảm
(TSBĐ) còn cao.
Thứ ba, Chi nhánh chưa đầu tư vào việc nghiên cứu tìm hiểu
nhu cầu vay tiêu dùng của khách hàng trên địa bàn.
20
Thứ tư, quy trình cho vay còn phức tạp, thời gian xử lý thủ
tục, hồ sơ đôi khi còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu của khách
hàng, gây tâm lý không tốt cho các khách hàng có nhu cầu vay vốn.
3.3.2.2. Nguyên nhân
• Nguyên nhân từ phía ngân hàng.
Thứ nhất, chính sách tín dụng của Chi nhánh yêu cầu đa số
các sản phẩm CVTD phải có TSBĐ.
Thứ hai, nguồn thông tin về khách hàng chủ yếu là từ khách
hàng cung cấp, thông tin mang tính một chiều.
Thứ ba, số lượng nhân sự phòng khách hàng cá nhân rất ít lại
hay bị biến động.
• Nguyên nhân từ phía khách hàng.
Thứ nhất, nhiều người dân vẫn còn tâm lý ngại đến vay ngân
hàng vì cho rằng thủ tục phức tạp, rườm rà hoặc do họ chưa thực sự
hiểu về hoạt động CVTD của ngân hàng.
Thứ hai, nguồn thu nhập của khách hàng cá nhân thiếu ổn định.
Thứ ba, một số quy định ngày càng chặt chẽ hơn của các cơ
quan quản lý Nhà nước.
21
thiện các sản phẩm vay
4.2.3. Gắn việc nâng cao hiệu quả chất lượng đi đôi với mở
rộng, giao tiếp, khuếch trương
4.2.4. Đẩy mạnh marketing ngân hàng
4.2.5. Hiện đại hoá công nghệ ngân hàng và nâng cao chất
lượng phục vụ đội ngũ cán bộ, nhân viên Ngân hàng
4.2.6. Giải pháp giảm thiểu rủi ro
4.3. Một số kiến nghị
4.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan
- Chính phủ thực hiện hàng loạt các biện pháp nhằm ổn định môi
trường vĩ mô.
- Chính phủ cần sớm ban hành Luật tín dụng tiêu dùng, tạo nền
tảng pháp lý vững chắc cho hoạt động cho vay tiêu dùng phát triển.
- Chính phủ cần tạo cơ chế khuyến khích các ngân hàng cho vay
bán lẻ
- Cần tạo điều kiện cho các NHTM trong việc đào tạo nguồn
nhân lực có chất xám.
- Đề nghị các cơ quan, doanh nghiệp có đối tượng vay tiêu
dùng tại Chi nhánh kết hợp với Chi nhánh trong việc xác nhận hồ sơ xin
vay vốn và thu hồi nợ.
4.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
- Hoàn chỉnh hệ thống các văn bản pháp quy về hoạt động
ngân hàng nói chung và hoạt động cho vay tiêu dùng nói riêng.
23
- Hỗ trợ, tạo điều kiện cho các NHTM phát triển hoạt động
của mình thông qua các biện pháp như tăng khả năng tự chủ, tự chịu
trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh…
đánh giá hiệu quả CVTD tại ngân hàng Vietcombank chi nhánh Hà
Tây. Thông qua việc phân tích và đánh giá các yếu tố nội bộ và bên
ngoài của Ngân hàng, và phân tích các số liệu thu thập được từ bảng
khảo sát nhu cầu khách hàng, luận văn đưa ra được những nhu cầu
vay tiêu dùng của khách hàng, đánh giá của khách hàng về hiệu quả
hoạt động CVTD tại Vietcombank chi nhánh Hà Tây.
Ba là, đã đưa ra nhiều nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu
quả CVTD của chi nhánh, trong đó những có những giải pháp quan
trọng liên quan đến thay đổi chiến lược kinh doanh, chiến lược khách
hàng, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển công nghệ,…Ngoài
ra, tác giả còn đưa ra nhiều kiến nghị với Chính phủ và NHNN nhằm
tạo ra một môi trường thuận lợi để CVTD phát triển.
25