TÀI SẢN VÀ QUYỀN SỞ HỮU
BÀI THUYẾT TRÌNH PHÁP LUẬT ĐẠI
CƯƠNG
8/14/15 1Nhóm 3
Phần I
Phần I
•
TÀI SẢN
•
TÀI SẢN
Phần II
Phần II
•
NỘI DUNG QUYỀN SỞ HỮU
•
NỘI DUNG QUYỀN SỞ HỮU
Phần III
Phần III
•
XÁC LẬP QUYỀN SỞ HỮU
•
XÁC LẬP QUYỀN SỞ HỮU
NỘI DUNG THUYẾT TRÌNH
8/14/15 2Nhóm 3
8/14/15 Nhóm 3 3
ĐiỆN THOẠI
ĐiỆN THOẠI
TIỀN
TIỀN
NHÀ
NHÀ

động
sản
Động sản
Động sản
Lợi tức
Lợi tức
Hoa
lợi
Hoa
lợi
Bất động sản là các tài sản bao
gồm: đất đai, nhà, công trình xây
dựng gắn liền với đất đai, các tài
sản khác do pháp luật quy định
Bất động sản là các tài sản bao
gồm: đất đai, nhà, công trình xây
dựng gắn liền với đất đai, các tài
sản khác do pháp luật quy định
Động sản là những tài sản không phải
bất động sản
Động sản là những tài sản không phải
bất động sản
Ví dụ: vườn cây ăn trái, nếu trái cây
được thu hoạch gọi là hoa lợi.
Ví dụ: vườn cây ăn trái, nếu trái cây
được thu hoạch gọi là hoa lợi.
Hoa lợi là sản vật tự nhiên mà tài sản mang lại.
Hoa lợi là sản vật tự nhiên mà tài sản mang lại.
Lợi tức là các khoản lợi thu được từ việc khai
thác tài sản.

chia được
Vật
chia
đượ
c
Vật
chia
đượ
c
Vật
tiêu
hao
Vật
tiêu
hao
Vật
khôngtiêu
hao
Vật
khôngtiêu
hao
Vật đặc
định
Vật đặc
định
Vật
cùn
g
loại
Vật

+ Ví dụ: khi mua được một chiếc tivi mà không vi phạm pháp luật ta có
toàn quyền nắm giữ, quản lí và sử dụng tài sản đó.
+ Ví dụ: khi mua được một chiếc tivi mà không vi phạm pháp luật ta có
toàn quyền nắm giữ, quản lí và sử dụng tài sản đó.
Chiếm hữu có căn cứ pháp luật
Chiếm hữu có căn cứ pháp luật
Chiếm hữu không có căn cứ pháp luật
Chiếm hữu không có căn cứ pháp luật
1. QUYỀN CHIẾM HỮU
8/14/15 Nhóm 3 88/14/15 Nhóm 3 8
Chiếm hữu
có căn cứ
pháp luật
Chiếm hữu
có căn cứ
pháp luật
Vd: Ông A mua 1 chiếc tivi, như vậy ông A có quyền sở hữu
chiếc tivi này
Vd: Ông A mua 1 chiếc tivi, như vậy ông A có quyền sở hữu
chiếc tivi này
Vd: Anh C kí hợp đồng thuê nhà của ông D.
Vd: Anh C kí hợp đồng thuê nhà của ông D.
Vd: Anh A cho Anh B mượn xe gắn máy 1 thời gian. Anh B
được ủy quyền quản lí xe khi Anh A không có mặt.
Vd: Anh A cho Anh B mượn xe gắn máy 1 thời gian. Anh B
được ủy quyền quản lí xe khi Anh A không có mặt.
Vd: Chị C nhặt được 1 cái ví nhưng không xác định được người
sở hữu
Vd: Chị C nhặt được 1 cái ví nhưng không xác định được người
sở hữu

có nhu cầu sử dụng nên ông A cho người họ hàng là ông H ở nhờ từ năm 1965 đến nay.Năm 2004 ông A đã
được ủy ban nhân dân huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Nay ông H tuyên bố đất này thuộc
về mình với lý do ông ấy đã ở trên đất ngay tình trên 30 năm. Xin hỏi ông H có căn cứ để chiếm hữu tài sản
của ông A hay không? Để bảo vệ quyền về tài sản của mình ông A phải làm gì?
8/14/15 Nhóm 3 9
TRẢ LỜI
Ông A đang là chủ hợp pháp của 1.886m2 nhà và đất ở ủy quyền cho ông H người họ hàng trông nom quản lý từ hơn 40
năm nay. Căn cứ theo điều 185 Bộ luật Dân sự qui định quyền chiếm hữu của người được chủ sở hữu ủy quyền quản lý
tài sản thì:
1. Khi chủ sở hữu ủy quyền quản lý tài sản cho người khác thì người được ủy quyền thực hiện quyền chiếm hữu tài sản
đó trong phạm vi, theo cách thức, thời hạn do chủ sở hữu xác định.
2. Người được ủy quyền quản lý tài sản không thể trở thành chủ sở hữu đối với tài sản được giao theo căn cứ về thời hiệu
quy định tại khoản 1 Điều 247 của Bộ luật này.
Như vậy ông H được ông ủy quyền trông coi chỉ được thực hiện sử dụng tài sản nhà đất theo ông qui định, dù đã ở ngay
tình, liên tục công khai 40 năm trên nhà, đất của ông, ông H cũng không bao giờ có thể trở thành chủ sở hữu tài sản
1.886m2 nhà đất được ông ủy quyền trông coi.
Ông có thể khởi kiện ra Tòa án nhân dân nơi có bất động sản nếu ông H không trả lại nhà, đất cho ông.
8/14/15 Nhóm 3 10
8/14/15 Nhóm 3 118/14/15 Nhóm 3 11
Chiếm hữu không có căn cứ pháp luật
Chiếm hữu không có căn cứ pháp luật
Ngay tình
Ngay tình
Không ngay tình
Không ngay tình
Người chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp
luật nhưng ngay tình là người chiếm hữu mà
không biết và không thể biết việc chiếm hữu tài
sản đó là không có căn cứ pháp luật
Người chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp

Quyền sử dụng
của chủ sở hữu
Quyền sử dụng
của chủ sở hữu
Quyền sử dụng
của người
không phải là
chủ sở hữu
Quyền sử dụng
của người
không phải là
chủ sở hữu
Trong trường hợp chủ sở hữu thực hiện quyền sử dụng tài sản thuộc sở hữu của mình thì chủ sở
hữu được khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản theo ý chí của mình nhưng không
được gây thiệt hại hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền, lợi
ích hợp pháp của người khác.
Trong trường hợp chủ sở hữu thực hiện quyền sử dụng tài sản thuộc sở hữu của mình thì chủ sở
hữu được khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản theo ý chí của mình nhưng không
được gây thiệt hại hoặc làm ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền, lợi
ích hợp pháp của người khác.
Quyền sử dụng tài sản có thể được chuyển giao cho người khác thông qua hợp đồng hoặc theo quy
định của pháp luật.
Người không phải là chủ sở hữu có quyền sử dụng tài sản đúng tính năng, công dụng, đúng phương
thức.
Quyền sử dụng tài sản có thể được chuyển giao cho người khác thông qua hợp đồng hoặc theo quy
định của pháp luật.
Người không phải là chủ sở hữu có quyền sử dụng tài sản đúng tính năng, công dụng, đúng phương
thức.
Người chiếm hữu không có căn cứ pháp luật nhưng ngay tình cũng có quyền khai thác công dụng,
hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản theo quy định của pháp luật.

Người được chủ sở hữu uỷ quyền định đoạt tài sản phải thực hiện việc định đoạt phù hợp với ý chí, lợi ích của chủ sở hữu.
Quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu
Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo uỷ quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định
của pháp luật.
Người được chủ sở hữu uỷ quyền định đoạt tài sản phải thực hiện việc định đoạt phù hợp với ý chí, lợi ích của chủ sở hữu.
Hạn chế
quyền định
đoạt
Hạn chế
quyền định
đoạt
1.Quyền định đoạt chỉ bị hạn chế trong trường hợp do pháp luật quy định.
2. Khi tài sản đem bán là di tích lịch sử, văn hoá thì Nhà nước có quyền ưu tiên
mua.Trong trường hợp pháp nhân, cá nhân, chủ thể khác có quyền ưu tiên mua đối với
tài sản nhất định theo quy định của pháp luật thì khi bán tài sản, chủ sở hữu phải dành
quyền ưu tiên mua cho các chủ thể đó.
1.Quyền định đoạt chỉ bị hạn chế trong trường hợp do pháp luật quy định.
2. Khi tài sản đem bán là di tích lịch sử, văn hoá thì Nhà nước có quyền ưu tiên
mua.Trong trường hợp pháp nhân, cá nhân, chủ thể khác có quyền ưu tiên mua đối với
tài sản nhất định theo quy định của pháp luật thì khi bán tài sản, chủ sở hữu phải dành
quyền ưu tiên mua cho các chủ thể đó.
III. XÁC LẬP QUYỀN SỞ HỮU
8/14/15 Nhóm 3 16
Xác lập quyền sở hữu đối với tài sản có được
do lao động, do hoạt động sản xuất, kinh
doanh hợp pháp

Xác lập quyền sở hữu đối với tài sản có được
do lao động, do hoạt động sản xuất, kinh
doanh hợp pháp

5 triệu đồng (tiền cũng là một dạng tài sản)
thuộc quyền sở hữu của ông A theo căn cứ
“hưởng lợi tức”.
Ví dụ : ông A là cổ đông của công ty B. Cuối
năm, ông A được công ty thanh toán 5 triệu
đồng cổ tức (lợi nhuận kinh doanh). Như vậy,
5 triệu đồng (tiền cũng là một dạng tài sản)
thuộc quyền sở hữu của ông A theo căn cứ
“hưởng lợi tức”.
Ví dụ: Ông A có một số nguyên vật liệu là trái cây các
loại và ông đã chế biến thành một loại rượu tổng hợp.
Rượu này có được là do sự “chế biến” của ông A và ông
A là chủ sở hữu của số rượu này.
Ví dụ: Ông A có một số nguyên vật liệu là trái cây các
loại và ông đã chế biến thành một loại rượu tổng hợp.
Rượu này có được là do sự “chế biến” của ông A và ông
A là chủ sở hữu của số rượu này.
8/14/15 Nhóm 3 17
Xác lập quyền sở hữu đối với vật
bị chôn giấu, bị chìm đắm được
tìm thấy
Xác lập quyền sở hữu đối với vật
bị chôn giấu, bị chìm đắm được
tìm thấy
Câu hỏi: A đào móng xây nhà tìm thấy
một hũ vàng trị giá 100 triệu đồng. Hũ
vàng đó có thuộc sở hữu của A không? Tại
sao?
Câu hỏi: A đào móng xây nhà tìm thấy
một hũ vàng trị giá 100 triệu đồng. Hũ

đoạn gì – trong suốt 30 năm – mà cũng không có ai đến đòi hay nhận đó
là nhà của mình – thì ông A sẽ trở thành chủ sở hữu căn nhà đó một cách
hợp pháp.
Ví dụ: Bản án phân chia tài sản khi ly hôn,
thừa kế.
Ví dụ: Bản án phân chia tài sản khi ly hôn,
thừa kế.
8/14/15 Nhóm 3 19
Xác lập quyền sở hữu sát nhập,trộn lẫn
Xác lập quyền sở hữu sát nhập,trộn lẫn
Xác lập quyền sở hữu đối với gia cầm bị
thất lạc
Xác lập quyền sở hữu đối với gia cầm bị
thất lạc
Xác lập quyền sở hữu đối với gia súc bị thất
lạc
Xác lập quyền sở hữu đối với gia súc bị thất
lạc
Xác lập quyền sở hữu đối với vật nuôi dưới
nước
Xác lập quyền sở hữu đối với vật nuôi dưới
nước
8/14/15 Nhóm 3 20
Xác lập quyền sở hữu đối với vật do người
khác đánh rơi, bỏ quên
Xác lập quyền sở hữu đối với vật do người
khác đánh rơi, bỏ quên
Câu hỏi: A nhặt được một túi xách trong đó có
10 triệu đồng. A có quyền sở hữu tài sản đó
không? A xử sự như thế nào là đúng pháp luật?