A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Được sự quan tâm của toàn xã hội, cùng với sự nổ lực cố gắng của toàn
ngành Giáo dục và đào tạo, chất lượng giáo dục đã có những chuyển biến
đáng kể, đã đáp ứng được mục tiêu giáo dục hiện nay: Mục tiêu giáo dục là
đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức
khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và
chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực
của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
(Lụât giáo dục 2005)
Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đào tạo nói chung, trường
THCS Cán Khê nói riêng đã có những đổi mới tích cực trong công tác quản lí,
sử dụng phương pháp dạy học, bổ sung cơ sở vật chất. Do vậy, chất lượng
giáo dục đã được nâng lên. Trong đó công tác ứng dụng công nghệ thông tin
vào quá trình dạy học được nhà trường quan tâm đặc biệt, tạo cơ sở cho giáo
viên và học sinh có cơ hội tìm hiểu và ứng dụng công nghệ thông tin trong
các hoạt động dạy học. Từ đó chất lượng giáo dục hai mặt được nâng lên đáng
kể.
Chương trình Sinh học lớp 8 THCS giúp học sinh nắm được cấu tạo,
các quá trình sinh lý xảy ra trong cơ thể người từ đó giúp các em đề ra được
các biện pháp vệ sinh để bảo vệ cơ thể. Chính vì vậy việc ứng dụng công
nghệ thông tin vào quá trình dạy học đã giúp giáo viên và học sinh có cơ hội
để quan sát, tìm hiểu bài học qua tranh, video, các mô phỏng động giúp quá
trình dạy học đạt kết quả cao hơn. Thông qua quá trình dạy học có ứng dụng
công nghệ thông tin những năm vừa qua, bản thân đã tích luỹ được một số
kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả khi dạy học bài “Vệ Sinh Mắt” – chương
trình Sinh học 8 THCS. Xin được trình bày để quý đồng nghiệp góp ý.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lí luận:
1. Phương pháp: Là cách thức, con đường để đạt mục tiêu.
2. Phương pháp dạy học: “Phương pháp dạy học là con đường, cách thức
giáo viên hướng dẫn, tổ chức chỉ đạo các hoạt động học tập tích cực, chủ

thủ một trong các chuẩn SCORM, AICC)
Trong điều kiện kinh tế của giáo viên với mức thu nhập chưa cao, kinh
phí đầu tư cho cơ sở vật chất tại các nhà trường còn hạn chế, việc mua một
phần mềm dạy học phục vụ công tác dạy học là điều khó khăn. Bên cạnh đó,
để làm quen và sử dụng thành thạo một phần mềm dạy học mới phải mất một
lượng thời gian không nhỏ. Mà quá trình dạy học lại diễn ra liên tục. Do vậy
trong khi chờ đợi, làm quen và sử dụng thành thạo những phần mềm dạy học
mới, theo tôi giáo viên cần sử dụng các phần mềm miễn phí nhưng kết quả
dạy học lại không nhỏ như phần mềm MS Power Point.
5. Phần mềm chụp ảnh, quay video:
Đa số giáo viên hiện nay đã trang bị máy tính xách tay (laptop) phục vụ
cho công tác dạy học. Trên laptop đã có sẵn camera. Các phần mềm chụp ảnh
đã được cài đặt sẵn khi chúng ta mua máy. Nếu máy tính chưa có phần mềm
này có thể cài đặt dễ dàng từ các phần mềm có trên mạng Internet.
Trong quá trình dạy học hiện nay, ngoài cung cấp kiến thức, học sinh còn
được rèn luyện các kỹ năng về tư duy, các kỹ năng mềm… đặc biệt là kỹ năng
làm việc trong nhóm. Kết quả làm việc của nhóm phải được đưa ra để thảo
luận toàn lớp. Nếu dùng giấy có khổ lớn để trình bày sẽ tốn nhiều thời gian,
không gian của lớp học. Qua nhiều lần thử nghiệm khi tổ chức cho các nhóm
trình bày sản phẩm bằng cách chụp ảnh qua Camera của laptop và trình chiếu
trên máy chiếu, tôi nhận thấy thời gian tổ chức cho các hoạt động nhóm được
rút ngắn, kỹ năng làm việc nhóm của các em được nâng lên rõ rệt.
2
2
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Bài “Vệ sinh mắt” có một số điểm khó như sau:
- Về kiến thức:
Học sinh chưa được học kiến thức về thấu kính nên các khái niệm về
thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ. Nên việc hình thành khái niệm về sự
tạo ảnh của vật qua thể thủy tinh gặp khó khăn.

b. Tổ chức hoạt động thảo luận trong nhóm nhằm phát triển các
kĩ năng làm việc theo nhóm, kĩ năng trình bày.
c. Sử dụng phần mềm chụp hình cho laptop để chụp lại và trình
chiếu sản phẩm của nhóm. Cách làm này sẽ tiết kiệm được thời gian hơn khi
học sinh phải trình bày trên giấy khổ lớn hoặc bảng phụ. Do vậy các em được
suy nghĩ và thảo luận nhiều hơn.
3
3
2. Biện pháp tổ chức thực hiện:
Khi thực hiện dạy học bài Vệ sinh mắt tôi chia thời gian như sau:
- Kiểm tra bài cũ: 7 phút
- Hoạt động tìm hiểu các tật của măt: 18 phút
- Hoạt động tìm hiểu Bệnh về mắt: 12 phút
- Hoạt động củng cố: 8 phút
Dựa vào lượng thời gian hoạt động, để khắc phục những điểm khó trên,
tôi đã tiến hành tổ chức dạy học có sử dụng phần mềm Microsoft
Powerpoint và chụp ảnh của laptop như sau:
Kiểm tra bài cũ.
Em hãy trình bày sự tạo ảnh ở màng lưới và sự điều tiết của thể thủy
tinh khi nhìn vật ở gần và vật ở xa mắt.
Sau khi học sinh trả lời, lớp nhận xét, giáo viên trình chiếu slide 2 và
nhắc lại để học sinh khắc sâu kiến thức.
Slide 2:
BÀI MỚI:
Hoạt động 1: Giới thiệu bài:
Đây là phần quan trọng tạo ra mâu thuẫn giữa những kiến thức các em đã
biết với những điều chưa biết mà các em sẽ tìm hiểu trong bài mới. Từ đó tạo
động lực cho các em hoạt động tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo để giải
quyết vấn đề, thông qua đó mà kiến tạo tri thức, rèn luyện kĩ năng và đạt được
đích học tập.

………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………
CÁC TẬT CỦA MẮT KHÁI NIỆM NGUYÊN NHÂN CÁCH KHẮC PHỤC
CẬN THỊ
VIỄN THỊ
Trong khi thảo luận nhóm giáo viên có thể trình chiếu lại những phần học
sinh yêu cầu.
Sau khi kết thúc thời gian thảo luận nhóm, yêu cầu 01 nhóm trình bày
kết quả. Giáo viên chụp phiếu học tập của nhóm (tôi dùng phần mềm
cyberlink youcam) chiếu lên màn hình để các em trình bày các nhóm khác
7
7
tham gia ý kiến. Cách làm này mất không đến 1 phút do vậy tiết kiệm được
thời gian cho thảo luận và các hoạt động khác.
Sau khi học sinh thảo luận xong, giáo viên trình chiếu slide 5 để các tổ tự
chấm điểm hoặc chấm bài của tổ khác, hoạt động này được thực hiện khoảng
1 phút. Sau đó thu lại và nhận xét vào tiết học sau.
Slide 5
Nếu các em còn thắc mắc giáo viên trình chiếu lại các slide 3 và 4 để giải
thích cho các em.
Quá trình tự đánh giá hoặc đánh giá tổ khác giúp các em khắc sâu hơn kiến
thức đồng thời rèn luyện kĩ năng tự đánh giá bản thân và đánh giá người khác.
Giáo viên yêu cầu học sinh ghi nội dung bảng ở slide 5 vào vở (bảng được
các em chuẩn bị sẵn ở nhà).
Slide 6:
Sau khi chiếu, giáo viên hỏi: Tư thế nào không gây ảnh hưởng đến mắt?Để
tránh bị cận thị chúng ta cần làm gì?
8
8

hơn về kiến thức.
C. KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT
Để thực hiện được sáng kiến, giáo viên cần trang bị laptop; nhà trường
cần đầu tư mua máy chiếu; học sinh phải chuẩn bị tốt trước khi tham gia các
hoạt động học tập.
Trên đây là kinh nghiệm của bản thân trong quá trình dạy sinh học 8.
Với kinh nghiệm còn hạn chế, nghiên cứu chưa sâu, tôi rất mong được sự
quan tâm góp ý của quý vị đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG Như Thanh, ngày 20 tháng 3 năm 2014
CAM KẾT KHÔNG COPY, SAO CHÉP
Tôi xin cam kết đây là SKKN của tôi viết, không copy,
sao chép của người khác.
(Kèm theo bản SKKN này là đĩa CD ghi bài trình chiếu Mục I: Các tật của mắt - bài “Vệ sinh mắt ”)
10
10