B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH NGUYN KIM QUYÊN LA CHNăNGC VÀ RIăROăOăC TRONG
BO HIM Y T VIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
NGIăHNG DN KHOA HC
TS. PHM KHÁNH NAM
TP. H Chí Minh ậ Nmăβ015
LIăCAMăOAN
Tôiăxinăcamăđoanălunăvnă“δa chnăngc và riăroăđoăđc trong Bo him
Y t VităNam”ălƠănghiênăcu do tôi thc hinădi s hng dn ca TS. Phm
Khánh Nam.
Tôiăxinăcamăđoanăcácăthôngătinătríchădnăđuăđc ch rõ ngun gc vƠăcóăđ
chính xác cao trong phm vi hiu bit ca tôi. Các s liu, kt qu nêu trong lun
vnălƠăhoƠnătoƠnătrungăthc. Nuăcóăđoăvnătôiăxinăchu trách nhimătrc hiăđng
khoa hc.
Hc viên thc hin lunăvn
NGUYN KIM QUYÊN
MC LC
Trang ph bìa
Liăcamăđoan
3.2.1 Các hình thc BHYT 23
γ.β.βăQuyăđnh v điătng và mcăhng BHYT 24
3.3 Mt s vnăđ ca BHYT Vit Nam 27
CHNGă4ăăPHNGăPHÁPăNGHIÊNăCU 32
4.1 Khung phân tích 32
4.1.1 Kimăđnh la chnăngc 32
4.1.2 Kimăđnh riăroăđoăđc. 38
4.2 Mô hình kinh t lng 44
4.2.1 Mô hình kimăđnh la chn ngc 44
4.2.2 Mô hình kimăđnh riăroăđoăđc 47
4.3 Mô t d liu 50
CHNGă5ăKT QU NGHIÊN CU 53
5.1 Thng kê mô t 53
5.1.1 S tn ti la chnăngc 53
5.1.2 S tn ti riăroăđoăđc 55
5.2 Kt qu hi quy 60
5.2.1 Hi quy logit mô hình kimăđnh la chnăngc 60
5.2.2 Hi quy kimăđnh riăroăđoăđcăđi vi KCB ngoi trú 65
5.2.3 Hi quy kimăđnh riăroăđoăđcăđi vi KCB ni trú 72
CHNGă6ăăKT LUN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 77
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
Ph lc 1. Mô hình ca mt s nghiên cu liên quan.
Ph lc 2.Kt qu mô hình kimăđnh la chnăngc.
Ph lc 3. Kt qu mô hình kimăđnh riăroăđoăđcăđi vi KCB ngoi trú.
Ph lc 4. Kt qu mô hình kimăđnh riăroăđoăđcăđi vi KCB ni trú DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
N 85/2012
Ngh đnhă85/β01β/N-CP Ngh đnh v căch hot
đng,ăcăch tƠiăchínhăđi viăcácăđnăv s nghip y t
công lp và giá dch v khám bnh, cha bnh caăcácăcă
s khám bnh, cha bnh công lp có hiu lc thi hành
t 01/12/2012.
NQ 21/2012
Ngh quyt 21-NQ/TW ca B Chính tr v tngăcng
s lƣnhăđo caăngăđi vi công tác bo him xã hi,
bo him y t giaiăđon 2012-2020.
NQ 68/2013
Ngh quytă68/β01γ/QH1γăy mnh thc hin chính
sách, pháp lut v BHYT, tin ti BHYT toàn dân.
Q 538/TTg
Quytăđnhă5γ8/Q-TTg ca Th tng Chính ph phê
duytăđ án thc hin l trình tin ti BHYT toàn dân
giaiăđon 2012-2015 và 2020
DANH MC BNG BIU
Bng 2.1
SoăsánhăBHYTănhƠăncăvƠăBHYTătănhơn
Bng 3.1
T l tham gia BHYT theo tngănhómăđiătng
Bng 3.2
Cơnăđi thu chi qu BHYTăgiaiăđon 2009-2012
Bng 4.1
Thng kê bin và du k vng mô hình kimăđnh la chnăngc
Bng 4.2
Hình 4.1
Khung phân tích kimăđnh la chnăngc
Hình 4.2
Khung phân tích kimăđnh riăroăđoăđc
Hình 5.1
So sánh s ln KCB ngoi trú trung bình
Hình 5.2
So sánh s ln KCB ni trú trung bình
Hình 5.3
So sánh s ngi KCB ngoi trú trên 12 ln
-1-
CHNGă1 GII THIU
Trong chngănƠy,ătácăgi gii thiu v tm quan trng ca BHYT và vnăđ
hin nay ca BHYT Vit Nam (t l tham gia BHYT t nguyn thp, qu BHYT
kém bn vng). T đóănêuălênămc tiêu nghiên cu v kh nngătn ti la chn
ngc và riăroăđoăđc trong h thng BHYT Vit Nam, tip theo là trình bày v
phmăvi,ăphngăphápăvƠăcu trúc lunăvn.
1.1 t vnăđ
Bo him Y t (BHYT) lƠăcăch tài chính y t quan trngăvƠălƠăcăch chi tr
trc v y t đc hu ht các quc gia trên th gii áp dng nhmăđm bo cho
ngiădơnăđc tip cnăchmăsócăyăt và bo v h giaăđìnhăkhôngăriăvƠoăcnh
nghèoă đói do mă đau,ă bnh tt
1
. Ti Vit Nam, BHYTă đc xem là mt trong
nhng tr ct quan trng trong chính sách an sinh xã hi, không vì mcăđíchăli
nhun, góp phn chmăsócăsc khe, gim gánh nngătƠiăchínhăchoăngi dân do chi
phí y t mang li (Lut BHYT, 2008; Lut saăđi, b sung mt s điu ca Lut
BHYT, 2014).
Theo s liu ca (WHO ậ i hc Y Hà Ni, 2012), đnănmăβ01βăvn có
2005-2009, qu luôn biăchi.ăn cuiănmăβ009,ăơmălyăk 3.083 t đng. Vào
nmăβ010,ăqu btăđu ktăd.ăCuiănmăβ010,ăkt dăβ.810 t,ălyă k đnănmă
2012 ktădă1β.892 t (UBTVQH, 2013).Tuy nhiên, vic ktădăt nmăβ010ăđn
nmăβ01βăvnăđc cho là kém bn vng khi nguyên nhân ktădăphn ln là do
vică tngă mcăđóngăBHYT,ă tngătină lngă vƠ vică khôngăthayă đi giá vin phí
trong sut thi gian dài (UBTVQH, 2013).
Cuiănmăβ01β,ăChính ph đƣăban hành Ngh đnh (N)ă85,ătheoăđóăgiáăcácă
dch v y t s tip tcăđcăđiu chnhătngădnăquaăcácănmăk t nmăβ01γ.ăVi
mc giá các dch v y t ngƠyăcƠngăgiaătngădn đn vic chi tr ngày càng ln, qu
BHYTăđc d báo s li riăvƠoătìnhătrng kém bn vngătrongăcácănmătip theo
nu không có chính sách điu chnh hp lý.
Tngăt l dân s tham gia BHYT và gi cơnăđi, boăđm an toàn qu là mt
trong nhng nhim v đc Th tng Chính ph phê duytătrongă án Thc hin
l trình tin tiăBHYTătoƠnădơnăgiaiăđon 2012-2015 vƠăβ0β0ă(Qă5γ8/Q-TTg)
4
.
Tuy nhiên, do bt k th trng Bo him nào k c BHYT luôn tn ti thông tin bt
cân xng vi hai vnăđ ln là la chnăngc và riăroăđoăđc (Baker and Jha,
2012),ăđc bit là la chnăngc luôn tn ti hoc ít nht là có kh nngătn ti khi
ngi mua đc quyn la chn mua hoc không mua (Akerlof, 1970). Hu qu
3
εcăhătrăđóngăBHYTăchoăngiăthucăhăcnănghèoălƠă70%ătă1/1/β01βătheoăQuytăđnhă797/Q-TTg
4
εcătiêuăđnănmăβ015ăđtătălătrênă70%ădơnăsăthamăgiaăBHYT,ăđnănmăβ0β0ăcóătrênă80%ădơnăsăthamă
giaăBHYT,ăgópăphnătoăngunătƠiăchínhăn đnhăchoăcôngătácăchmăsócăscăkheănhơnădơn.
-3-
ca thông tin bt cân xng s dnăđn tình trng tài chính kém bn vng, t l tham
bnh (KCB) ni, ngoi trú caăngi có hoc không có s dng BHYT trong mô
hình các yu t tácăđngăđn hành vi KCB.
1.3 Phm vi nghiên cu
Nghiên cu da trên b d liu kho sát mc sng h giaă đìnhă Vit Nam
VHLSS 2012 do Tng cc Thng kê thc hin. Cucăđiu tra VHLSS 2012 thu thp
thông tin ca 36.655 cá nhân thuc 9.399 h giaăđìnhăVit Nam trên phm vi c
nc.
1.4 Phngăphápănghiên cu
Nghiên cu s dngăphngăphápăhi quy Logit đ kimăđnh s tn ti la
chnăngc, hi quy OLS và hi quy mô hình d liu s đm (Count data model) đ
kimăđnh s tn ti riăroăđoăđc trong h thng BHYT Vit Nam.
1.5 ụănghaăthc tin caăđ tài
Nghiên cu này thc hin vic kimăđnh da trên d liuăVHδSSănmăβ01β,
lƠănmăđƣăcóănhiu s thayăđi trong chính sách BHYT. Kt qu nghiên cu có th
đc s dngăđ điu chnhăchínhăsách,ăhngăđn các mc tiêu v bao ph chmă
sóc y t toàn dân và cânăđi qu BHYT.
1.6 Cu trúc lunăvn.
Bài vit gm 06 chng.ă Chngă1ă gii thiu vnăđ nghiên cu, mc tiêu
nghiên cu.ăChngăβăđaăra căs lý lun và các nghiên cuăliênăquan.ăChngăγ
gii thiu tng quan v BHYT VităNam.ăChngă4 trìnhăbƠyăphngăpháp nghiên
cu.ăChngă5 phân tích các thng kê mô t vƠăđaăraăcácăkt lun t kt qu hi
quy.ăChngă6 tóm tt các kt lun chính ca lunăvnăvƠăhƠmăỦăchínhăsách.ă
-5-
Tóm tt chng 1:
-BHYT Vit Nam có nhiuăthayăđi v chính sách k t cuiănmăβ009,ăđu
nmă β010ă nhngă chaă cóă nghiênă cu v BHYT thc hin trên b d liu mi
VHLSS 2012.
- Nghiên cu nhm kimăđnh s tn ti ca la chnăngc và riăroăđoăđc
-7-
đc kh nngăchiătr và s tn ti phát trin caăcôngăty.ăTheoăđó,ăcácăcáănhơnăcóă
ri ro cao v sc khe thng s b t chi đc tham giaăBHYTătănhơn hoc s
phi ký kt các hpă đng có mcă đóngă caoă hnă cácă cáă nhơnă cóă ri ro thp
(Normand and Weber, 2009; Baker and Jha, 2012)
2.1.3 Bo him Y t nhƠănc
BHYT nhƠănc hay còn gi là BHYT xã hi là chính sách thuc ni dung an
sinh xã hi ca mi quc gia trên th gii do Chính ph t chc thc hin. BHYT
nhƠănc là loi hình bo him phi li nhun vi mcăđích gim gánh nng v tài
chính choăngi dân khi gp ri ro măđau,ăbnh tt bng hình thcăđóngăgópăca cá
nhân và ca toàn xã hi, đ cao tính cngăđng xã hi. (H SăSƠ, 2000; OECD,
2004; Normand and Weber, 2009;ăƠoăVnăDng,ăβ009). BHYTănhƠăncăthng
có chung mt mcăgiáăđcăxácăđnh da trên thu nhpămƠăkhôngătínhăđn mcăđ
ri ro v sc khe caăngi mua, có chung mc chi tr khi xy ra măđauăbnh tt
đc áp dng thng nht cho tt c miă ngi trong cùng mtă điă tng (Vin
nghiên cu lp pháp, 2013)
2.1.4 S khác nhau giaăBHYTănhƠăncăvƠăBHYTătănhơn
S khác bit ln nht giaăBHYTănhƠăncăvƠătănhơnăchínhălƠămc tiêu phi
li nhun caăBHYTănhƠănc và mc tiêu li nhun caăBHYTătănhơn
Bng 2.1 SoăsánhăBHYTănhƠăncăvƠăBHYTătănhơn
Tiêu chí
BHYTănhƠănc
BHYTătănhơn
Mc phí
Theo kh nngăđóngăgópăca cá
nhân ( da trên thu nhp)
Theo mcă đ ri ro v
sc khe caăngi mua
Mcăhng
gia đuăhngăđn BHYT bt buc toàn dân nhm có th boăđm cho tt c mi
ngiăđuăđcăchmăsócăyăt khi bnh tt, măđau.ă(H SăSƠ,ăβ000; OECD, 2004;
Normand and Weber, 2009)
- Bo him Y t t nguyn
Là loiă hìnhăBHYTă nhƠănc nhngă mangătínhă t nguyn,ă trongăđóă cácă cáă
nhơnăđc quyn quytăđnh mua hay không mua BHYT. Mc phí ca loi hình này
cngăkhôngăda trên ri ro v sc khe. (OECD, 2004; Normand and Weber, 2009)
Hin nay, BHYT t nguyn tn ti hu ht các quc gia trên th gii, tuy
nhiên có s khác nhau v mô hình t chc. Tiăcácănc phát trin, ngoài BHYT bt
buc toàn dân thì BHYT t nguynăđc xem là loi hình BHYT b sung.ăNgi
dân tiăcácănc này ngoài vic phi tham gia BHYT bt buc thì có th la chn
-9-
mua thêm BHYT t nguyn b sung nhmă giaă tngă thêmă cácă li ích trong vic
chmăsócăsc khe cho bn thân đi vi các dch v y t mà BHYT bt buc không
chi tr hoc tìm kim s chmăsócăyăt khác nm ngoài gói BHYT bt bucăcăbn
(Vin nghiên cu lp pháp, 2013).
Ti mt s ncăđangăphátătrin nói chung và Vit Nam nói riêng, do h thng
qun lý BHYTăchaăcht ch,ăcngănhătrìnhăđ nhn thc và thu nhp caăngi
dơnăchaăcaoănên chaăth bt buc toàn dân tham gia BHYT. Vì vy, mt s đi
tngăđc phép la chn mua hoc không mua BHYT. S khác bit gia vic bt
buc phiămuaăBHYTăvƠăđc quyn la chn mua hoc không mua hình thành nên
tên gi BHYT bt buc và BHYT t nguyn. Ngi có BHYT bt buc hoc
BHYT t nguynăđuăđc gi chung là có BHYT và đcăhng mi quyn li
nhănhauăkhiăkhámăcha bnh (H SăSƠ,ăβ000; Lut BHYT, 2008)
2.1.6 Mô hình Bo him Y t các quc gia phát trin
Ti mt s qucăgiaănhăAnh,ăCanada,ăChínhăph chi tr toàn b chiăphíăchmă
sóc y t. Ngun kinh phí y t phn ln do ngân sách chi tr thông qua vicăđóngă
thu caăngi dân và doanh nghip,ăngi bnh ch phi cùng chi tr mt s dch
v đc bit. ti các quc gia này vn tn tiăBHYTătănhơn,ădùărng chim mt t
nhng yu t nhăhngăđn an toàn qu,ăcăquanăqun lý cùng vi Chính ph phi
có nhng chính sáchăđiu chnh kp thi (Hà Thúc Chí, 2011).
Tuy nhiên, vic ktădăqu cngăkhôngăphi là tt.ăNóăđngănghaăvi vic
chính sách BHYT quá tht cht, có th là các chính sách hn ch vic chi tr cho
ngi bnh có BHYT, hn ch danh mc thuc, hn ch danh sách các bnhăđc
chi tr…Nhng chính sách này nhă hngă đn quyn li caă ngi tham gia
BHYT,ăkhôngăphátăhuyăđc ht tác dng h tr tƠiăchínhăchoăngi dân khi m
đau, bnh tt ca BHYT.
-11-
Vì vy, vicăcơnăđiăthuăchi,ăđm bo hài hòa gia li ích ca ngi tham gia
BHYTăđng thi duy trì s năđnh và phát trin h thng BHYT quc gia là mc
tiêu và trách nhim caăcăquanăqun lý (Hà Thúc Chí, 2011).
Ti Vit Nam, Qu bo him y t là qu tƠiăchínhăđc hình thành t ngun
đóngăbo him y t và các ngun thu hpăphápăkhác,ăđc s dngăđ chi tr chi phí
khám bnh, cha bnh choăngi tham gia bo him y t (chim 90% qu), chi phí
qun lý b máy ca t chc bo him y t và nhng khon chi phí hp pháp khác
liênăquanăđn bo him y t (chim 10% qu).
Qu BHYTăđc qun lý tp trung, thng nht, công khai, minh bch, bo
đmăcơnăđiăthuăchiăvƠăđcăNhƠănc bo h (Lut BHYT, 2008).
2.1.8 Mcăhng bo him y t
Mcăhng 100%
Là hình thcăcăquanăBHYTăchiătr toàn b chiăphíăKCBăchoăngi s dng
dch v y t. Hình thc này tn ti mt s quc gia phát trin vi h thng y t
phát trin, tiên tin và mngăli y t cht ch, tuy nhiên vic chi tr toàn b này
vn loi tr mt s dch v y t theoăquyăđnh ca tng quc gia (H SăSƠ,ăβ000;
Lê Mnh Hùng, 2012).
Vit Nam, mcăhng 100% chi phí KCB ch đc áp dngăđi vi mt s
điătngăchínhăsáchănh ngiătrongăquơnăđi,ăthơnănhơnăngi có công vi cách
mng,ăngiăđangăhng tr cp, tr emădi 6 tui, h nghèo,ăngiăđangăsinhă
hu xe xu s sn sàng bán vi mc giáănƠy,ăcònăngi s hu xe tt s ri khi th
trng do mc giá thpăhnănhiu so vi giá tr thc ca xe. C tip tcănhăvy,
nhng chic xe ttăđc rút ra khi th trng và cui cùng th trng ch còn li
nhng chic xe xu-“qu chanh”.ăAkerlof kt lun, vi th trng có thông tin bt
-13-
cân xng, có th ch còn hàng hóa kém chtălng hoc t hn, th trng s không
còn tn ti.
Lý thuyt v thông tin bt cân xng hină nayă đc áp dng rng rãi trong
nhiuăngƠnhăvƠălnhă vcăkhácănhauăđ lý gii các các vnăđ kinh t, đc bit là
trong th trng bo him, tài chính, tín dng,ălaoăđng,ăhƠngăhóa,ăđtăđai, nhng th
trng mà tính minh bch ca thông tin và kh nngătip cn thông tin không d
dàng, dnăđn tình trng bt cân xng thông tin. Chng hn,ăngiăđiăvayăbit rõ
kh nngăchiătr ca mình nhiuăhnălƠăngiăchoăvay;ăngi mua bo him bit rõ
tình trng ri ro ca mình nhiuăhnăcôngătyăbo him;ăngi bán bit rõ chtălng
sn phm caămìnhăhnăngiămua;ăngiălaoăđng bit rõ kh nngălƠmăvic ca
mình nhiuăhnăngi thuê (Pindyck and Rubinfeld, 1991)
H qu ca thông tin bt cân xng
Thông tin bt cân xng là mt tht bi ca th trng, nó gây ra các h qu là
la chnăngc, riăroăđoăđc (Pindyck and Rubinfeld, 1991)
La chnăngc (Adverse selection)
Nguyên nhân ca thông tin bt cân xngălƠădoăđc tính n ca chtălng hàng
hóa gây ra. Ngi mua ch có th thyăđc hình thc bên ngoài và nhng thông tin
v chtălngădoăngi bán cung cp mà không th thyăđc chtălng tht s
bên trong, dnăđn vic có th chn phi các sn phm có chtălng thp. La chn
ngc có th xy ra bt k th trng nào mà mt trong hai bên gpăkhóăkhnă
trong vicăxácăđnh chtălng sn phm giao dch.( Pindyck and Rubinfeld, 1991).
Trên th trng vi nhiu hàng hóa ln ln gia xu và tt khi mƠăngi mua
không bităđc chtălng tht s, nên đ gim bt ri ro, h ch sn lòng chi tr
mc giá thpăhnăgiáătr thc caăhƠngăhóa.ăCònăngi bán, vì ch bánăđc giá thp
La chnăngc trong th trng BHYT là tình hung ch ngi có sc khe
kém mi mua BHYT vì h nghăchc chn s phi cnăđn nó,ăcònăngi có sc
-15-
khe tt s không mua BHYT (Pindyck and Rubinfeld, 1991; Baker and Jha, 2012;
Wolferen et al., 2013). La chnăngc có kh nngăhin din trong tt c các loi
bo him k c BHYT, nhng th trngămƠăngi mua có quyn la chn mua
hoc không mua (Akerlof, 1970).
i viăcácăcôngătyăBHYTătănhơn,ădoă không th phân bităđcăngi có
mcăđ riăroăcaoăvƠăngi có mc đ ri ro thp, nhn thc rõ tn tht k vng gia
tngătrongămt khi ch toàn ngi có sc khe kém, vì vy h s giaătngămc giá
bo himăđ phù hp vi s riăro.ăNgi có sc khe tt li càng không thích mua
bo himăkhiăđi mt vi mc phí ngày cao s tip tc ri b th trng. Mc giá
tip tcătngăvƠăth trng ch còn cácă“qu chanh” - nhngăngi có sc khe kém,
dnăđn tht bi th trng (Akerlof, 1970; Pindyck and Rubinfeld, 1991; Baker and
Jha,ăβ01β).ăă tránh s la chnăngc, các công tyăBHYTătănhơnăthng t chi
bán bo him cho các cá nhân có ri ro cao v sc khe, c th trong bài vit ca
Akerlofă(1970)ălƠăngi ln tui.
i vi nhƠănc, do mc tiêu vì an sinh xã hi mà không phi là li nhun
nên miăngiăđu có quyn mua BHYT, k c ngiăgiƠ,ăngi có sc khe kém.
Do đó,ăh thngăBHYTănhƠănc,ăđc bit là nhng loiăhìnhăBHYTăđc phép
chn mua hoc không mua thngăđi mt la chnăngc dnăđn qu BHYT luôn
cóănguyăcăxy ra tình trng bi chi hoc kém bn vng.
Riăroăđoăđc trong BHYT
Có hai loi riăroăđoăđc trong BHYT là riăroăđoăđcătrc khi xy ra s
kin bo him (ex ante moral hazad ) và riăroăđoăđc xy sau khi xy ra s kin
bo him (ex post moral hazard) (Baker and Jha, 2012).
Riăroăđoăđc trc khi xy ra s kin bo him là tình hungăngi mua
BHYT tr nên ch quană hnă trongăvic bo v sc khe ca mình so viă ngi
không có BHYT bi h bit h đc bo v (Baker and Jha, 2012; Wolferen et al.,
Gii pháp hn ch riăroăđoăđc đi viăngi tham gia BHYT đc nhiu
quc gia s dng là thc hinăđng chi tr chi phí khi s dng dch v y t. (Baker
and Jha, 2012). ơyălƠăphngăphápăđnăgin và có hiu qu nht nhm gim thiu
riăroăđoăđc.
Tuy nhiên, viăBHYTănhƠănc, do mcătiêuăchmăsócăsc khe và an sinh xã
hi, t l đng chi tr luônăđcăquyăđnh mc thpăđ đm bo gim gánh nng y
t choăngiădơn,ănênăngiăcóăBHYTăthng tr mt khonăphíăítăhnărt nhiu so
viăngi không có BHYT khi s dng dch v y t. Ngoài ra, mt s điătng
chính sách nhătr em,ăngiăgiƠ,ăngiănghèo…thng không phiăđng chi tr chi
phí y t. Vì vy, riăroăđoăđc vn có th tn ti.
Mt s gii pháp khác có th đc áp dngăđ hn ch riăroăđoăđcănhăbană
hành danh mc thucăđcăhngăBHYT,ăquyăđnh mt s cácătrng hp không
đcăhngăBHYT,ăquyăđnh mcăthanhătoánăcaoăhnăkhiăs dng các dch v k
thut cao, đaăra hn trn thanh toán. Doăđcăđim xã hi ca mi quc gia khác
nhau và thayăđi tng thi k khác nhau, nên luôn có s điu chnh v chính sách
nhm va thc hin tt mcătiêuăchmăsócăsc kheăngi dân va hn ch nhng
tn tht do riăroăđoăđc mang li.
2.3 Mt s nghiên cu v BHYT
xem xét vnăđ la chnăngc trong BHYT, phn ln các nghiên cuăđu
s dng mô hình các yu t nhăhngăđn cu v BHYT. Ngoài các yu t v mc
phí bo him, mc phí ca các loi bo him thay th, chtălng dch v, chi phí
điu tr y t đuăcóătácăđngăđn vic mua hay không mua BHYT (Feldstein, 1973)
thì hu ht các nghiên cu v cuăBHYTăđu tp trung phn ln vào các yu t
thuc v nhân khu hc và có nhiu s khác bit trong kt lun, chng hn
Tomislav and Danijel (2008), Ha and Leung (2010), Kefeli and Jones (2012) tìm
thy thu nhpă lƠmă giaă tngă cu BHYT do cóă điu kină muaă BHYTă hn,ă còn
Feldstein (1973) li cho rng thu nhp cao làm gim cu BHYT do h cóăđiu kin