HOÀNG CÔNG QUÝ
-
Trong sut quá trình hc tp ti Khoa Kinh T phát trin, Vin ̀o to sau đi
hc Trng i hc Kinh t th̀nh ph H Ch́ Minh, em đư đc s hng dn tn
tình ca Quý thy cô v̀ đư tip thu đc rt nhiu kin thc b ́ch đ sau ǹy vn
dng ti đa phng, đc bit l̀ trong quá trình thc hin Lun vn tt nghip.
Em xin chân th̀nh cm n s hng dn tn tâm ca Cô Lê Ngc Uyn. Cô đư
ch dn v̀ to mi điu kin tt nht cho em trong sut quá trình thc hin đ t̀i.
Xin cm n s h tr Quý thy cô Khoa Kinh T phát trin v̀ Vin ̀o to sau đi
hc.
Sau cùng, em xin gi li cám n đn gia đình đư khuyn kh́ch, đng viên, to
mi điu kin thun li cho em trong sut quá trình hc tp v̀ s h tr, giúp đ ca
các bn Lp Ch́nh Sách công Tây Ninh v̀ Bn Tre trong hc tp cng nh lúc em
thc hin Lun vn tt nghip.
Kính chúc sc khe Quý Thy cô, gia đình v̀ các bn.
Tây Ninh, ngày 23 tháng 5 nm 2015
Tác gi
N
1
1. T VN NGHIÊN CU 1
2.MC TIÊU NGHIÊN CU 2
2
3
3
3
2.4.7. 31
2.4.8. 32
2.4.9. 32
36
36
37
39
42
42
4.1.1.
42
4.1.2. 43
4.1.3. 43
4.2.
Biên 46
4.2.1.
46
4.2.2. 48
4.2.3. 49
51
51
52
Bng 2.4: Tình hình s dng đt ca nông h 19
Bng 2.5: Thng kê mc đ quen bit trong xư hi ca ch h 20
Bng 2.6: Nhng thông tin m̀ nông h đc h tr trong sn xut 22
Bng 2.7: Thng kê nhng nh hng tt ca thông tin đn kt qu sn xut 23
Bng 2.8: Thng kê nhng ri ro m̀ nông h thng gp 24
Bng 2.9: Thc trng vay vn ca nông h nm 2013 25
Bng 2.10: Th phn vay vn 25
Bng 2.11: Nhng nguyên nhân c th m̀ nông h không vay vn ngân h̀ng 26
Bng 2.12: Nhng nguyên nhân c th m̀ nông h mun vay m̀ không vay đc 28
Bng 2.13: Nhng nguyên nhân m̀ nông h không mun vay các t chc đòn th xư hi29
Bng 2.14: Nhng nguyên nhân m̀ nông h không mun vay các t chc phi ch́nh thc30
Bng 2.15: Nông h có đc thông tin vay vn đâu 31
Bng 2.16: S ln vay vn ca nông h trong 5 nm qua 32
Bng 2.17: Thng kê thun li v̀ khó khn khi vay vn ngân h̀ng v̀ qu t́n dng 32
Bng 4.1: Tng hp các bin v̀ du k vng ca mô hình Probit 43
Bng 4.2. Bng kt qu hi quy mô hình Probit v kh nng tip cn t́n dng ca nông h 43
Bng 4.3: Tng hp các bin v̀ du k vng ca mô hình Tobit 48
Bng 4.4: Bng kt qu hi quy mô hình Tobit v lng vn vay ca nông h 49
T́nh đn ng̀y 01/7/2011 c nc có khong 10,47 triu nông h, chim
khong 40,3% dân s c nc (Ngun: Tng điu tra nông thôn, nông nghip v̀
thy sn nm 2011) trong đó phn ln các nông h thuc din có thu nhp thp.
Vn l̀ mt yu t then cht v̀ thiu vn l̀ khó khn ln nht đi vi nông dân. Do
đó Vit Nam cn có h thng t́n dng nông thôn vng mnh đ ci thin kinh t xư
hi, đáp ng nhu cu vn cho hot đng kinh t nhm nâng cao đi sng nông
thôn. Nh̀ nc cn cung cp t́n dng nông thôn vi lưi sut thp l̀ mt trong
nhng công c góp phn thc hin mc tiêu công nghip hóa hin đi hóa nông
nghip nông thôn.
Trong nm 2013, sn xut nông nghip gp nhiu khó khn th trng trong
nc v̀ th gii có nhiu bin đng, giá c xng du, vt t nông nghip có chiu
hng tng lên v̀ không n đnh cùng vi dch bnh v̀ kh́ hu ng̀y c̀ng din bin
2 phc tp đư nh hng không nh đn nn sn xut nông nghip, do đó ngun vn
cn cho sn xut nông nghip ng̀y c̀ng cao v̀ rt quan trng đc bit l̀ t́n dng
nông thôn.
Tây Ninh l̀ mt tnh ch yu phát trin sn xut nông nghip trong đó các
cây trng ch yu l̀ cây cao su, cây mía và cây khoai mì. Tân Biên l̀ mt huyn có
điu kin t nhiên, kh́ hu, đt đai th nhng th́ch hp vi cây cao su, mía và
khoai mì, ngòi ra còn có lc lng lao đng di d̀o nên Tân Biên có din t́ch các
loi cây này ln nht trong tnh. Hin nay chúng ta đang m rng din t́ch sang
nc bn Canpuchia do đó cn mt lng vn t́n dng rt ln đ đu t phát trin.
Trong thi gian qua tình trng giá c ca các mt hàng ǹy li thiu n đnh nên
ngun vn t́n dng l̀ rt cn thit. Hin nay hình thc t́n dng nông thôn đư đc
ph bin trong nông h, nhng vic tip cn v̀ s dng ngun vn ǹy hiu qu l̀
mt vn đ khó khn, tr ngi đi vi nông h.
Xut phát t nhng trn tr đó, tôi quyt đnh chn đ t̀i
- Nhng nhân t ǹo nh hng đn vic vay đc vn ca nông h?
- Nhng nhân t ǹo nh hng đn vic vay đc vn nhiu hay ́t?
- Nhng thun li v̀ khó khn khi vay ngun t́n dng ch́nh thc?
4.
4.1. V không gian.
i tng nghiên cu ca đ t̀i l̀ các h gia đình sn xut nông nghip
huyn Tân Biên gm: t̀i đc nghiên cu v tình hình sn xut, nhu cu vn v̀
kh nng tip cn ngun vn ca nông h trên đa b̀n 10 xã, th trn gm: xư Tân
Lp, Tân Bình, Thnh Tây, Thnh Bc, Thnh Bình, Tân Phong, M Công, Tr̀
Vong, Hòa Hip v̀ th trn Tân Biên, huyn Tân Biên - tnh Tây Ninh.
4.2. V thi gian.
Các d liu, thông tin ca đ t̀i thu thp, tng hp t nhiu ngun, t các
thông tin chung trong nc, quc t v̀ ca huyn Tân Biên, tnh Tây Ninh.
4 Nhng thông tin th cp dùng đ phân t́ch đ t̀i đc thu thp t nm 2009
đn nm 2013.
Nhng thông tin s cp đc thu thp trc tip t bng câu hi phng vn
các nông h trong 02 tháng t tháng 8/2014 đn tháng 9/2014
5. : Ngòi phn m đu đ t̀i gm 5 chng:
Chng 1: C s lý thuyt v̀ c s thc tin
Chng 2: Thc trng sn xut nông nghip và thc trng tip cn ngun
vn t́n dng ca nông h huyn Tân Biên – tnh Tây Ninh
Chng 3: Nghiên cu đnh lng các nhng nhân t nh hng đn kh
nng tip cn ngun vn t́n dng ca nông h trên đa b̀n huyn Tân Biên – tnh
Tây Ninh
Chng 4: Kt qu nghiên cu
Chng 5: Kt lun v̀ đ ngh ch́nh sách
sn xut dùng v̀o sn xut kinh doanh nhm mc đ́nh cui cùng l̀ mang li li
nhun ti đa. Vn đc tn ti di nhiu hình thc khác nhau, đc hình th̀nh t
nhiu ngun khác nhau v̀ đc chia th̀nh:
- Vn c đnh l̀ nhng hình thc chuyn dch dn v̀o tng b phn giá tr
sn phm v̀ hòn th̀nh trong vòng tun hòn khi t̀i sn c đnh ht thi hn s
dng nó bao gm: máy móc, nh̀ xng, công c c gii v̀ máy móc thit b, vn
đ ci to đt,…
- Vn lu đng l̀ vn ng trc v đi tng lao đng v̀ tin lng, sn
phm ch to, h̀ng hóa th̀nh phm v̀ tin t…nó luân chuyn mt ln v̀o giá tr
sn phm cho đn khi ǹo nó chuyn th̀nh tin v̀ chúng ta thu hoch v̀ thu hi li
vn thì nó ht mt vòng tun hòn nh: ging vt nuôi, cây trng vt t nông
nghip….
Ngun hình th̀nh ngun vn trong nông nghip:
- Ngun vn t có nh: t̀i sn, li nhun, trích khu hao,…
- Ngun vn t́n dng nh: vay t́n dng t ngân h̀ng, vay t các ngun phi
ch́nh thc v̀ t́n dng thng mi,…
6 - Ngun vn khác nh: Qy t̀i tr, ngun t ngân sách nh̀ nc, t các nh̀
t̀i tr,…
Khái nim t́n dng
Theo Lê Vn T [13], t́n dng (Credit) có ngun gc t ting La Tinh –
Credittum – tc l̀ s tin tng, t́n nhim hoc l̀ s tin tng hoc l̀ t́n nhim đó,
hoc vay mn s tin tng hoc t́n nhim đó đ thc hin các quan h vay mn
mt lng giá tr vt cht hoc tin t trong mt thi gian.
T́n dng l̀ s chuyn nhng quyn s dng mt lng giá tr nht đnh
di hình thc hin vt hay tin t trong mt khong thi gian nht đnh t ngi s
hu sang ngi s dng v̀ khi ht hn ngi s dng phi hòn tr li cho ngi s
hu vi mt lng giá tr ln hn ban đu, khon giá tr ln hn ǹy gi l̀ li tc
. Quy đnh phân loi t́n dng nông thôn th̀nh ba loi c bn sau: t́n
dng ngn hn, t́n dng trung hn v̀ t́n dng d̀i hn
+ T́n dng ngn hn
L̀ loi t́n dng có thi hn cho vay di 12 tháng. ây l̀ loi t́n dng ph
bin trong cho vay nông h nông thôn, các t chc t́n dng ch́nh thc cng
thng cho vay loi ǹy tng ng vi ngun vn l̀ các khon tin gi ngn hn.
Trong th trng t́n dng nông thôn, các nông h vay ngun ǹy ch yu l̀ s dng
cho sn xut nh mua phân bón, thuc tr sâu, ci to đt đai,…Lưi sut ca các
khon vay ǹy thng thp.
+ T́n dng trung hn
L̀ loi t́n dng có thi hn t 1 nm đn 5 nm. Các nông h vay vn loi
ǹy thng dùng cho vic m rng sn xut, đu t phát trin nông nghip nh mua
ging vt nuôi cây trng cho sn xut nông nghip. Loi t́n dng ǹy ́t ph bin
trong th trng t́n dng nông thôn so vi t́n dng ngn hn.
+ T́n dng d̀i hn
Hình thc t́n dng ǹy ch yu d̀nh cho các đi tng nông h đu t sn
xut có quy mô ln v̀ k hoch sn xut kh thi. Cho vay hình thc ǹy rt ́t th
trng nông thôn vì ri ro cao. Thi hn ca t́n dng d̀i hn trên 5 nm. 8 Vai trò ca các đnh ch t́n dng nông thôn trong sn xut nông nghip
Góp phn chuyn dch c cu nông nghip mang li hiu qu kinh t cao
trong sn xut.
Góp phn nâng cao thu nhp v̀ đi sng cho nông dân, thu hp s khác bit
gia nông thôn v̀ th̀nh th.
Thúc đy xây dng kt cu h tng nông thôn, đm bo cho ngi dân có
điu kin áp dng các k thut công ngh v̀o trong sn xut.
Vic tip cn ngun vn t́n dng có th chu s tác đng chia phi bi các
yu t nh: giá tr t̀i sn ca nông h, din t́ch đt m̀ nông h nm gi, gii t́nh
ch h, tui ca ch h, mc đ quen bit trong xư hi, mc đ́ch s dng ngun
vn t́n dng, thu nhp v̀ chi tiêu bình quân trong h, s th̀nh viên trong h v̀ s
ngi ph thuc trong h, Mi yu t s tác đng khác nhau đn kh nng tip cn
t́n dng ca nông h. Tùy v̀o đc trng ca tng vùng, tng đa phng cách qun
lý ca ch́nh quyn đa phng m̀ mi nhân t s tác đng t́ch cc hoc tiêu cc
đn kh nng tip cn ngun vn t́n dng.
1.2.
t̀i xác đnh các yu t nh hng đn vic tip cn t́n dng ch́nh thc v̀
lng vn vay đc ca nông h huyn Tân Biên da trên vic thu thp thông tin
thu thp t bng câu hi phng vn ca nông h. tìm hiu thêm v đ t̀i ǹy,
nhng nghiên cu trc đây v t́n dng đc lc kho v̀ lt qua v ni dung m̀
các tác gi trc đư thc hin. Phn ǹy trình b̀y nhng nghiên cu thc nghim v
nhng yu t tác đng đn vic tip cn t́n dng v̀ lng vn vay ca nông h
trong sn xut nông nghip.
1.2.1.
Nghiên cu ca Nathan Okurut đc thc hin nm 2006 nhm xác đnh các
nhân t nh hng đn kh nng tip cn t́n dng ca ngi nghèo v̀ ngi da màu
Nam Phi đi vi th trng t́n dng ch́nh thc v̀ phi ch́nh thc. Bng vic s
dng mô hình Probit v̀ mô hình Logit, tác gi ch ra rng ngi nghèo v̀ ngi da
m̀u b hn ch v kh nng tip cn các ngun t́n dng ǹy. Trong phm vi quc
gia, kh nng tip cn ngun t́n dng ch́nh thc chu s chi phi mnh m bi gii
10 t́nh, đ tui, s th̀nh viên trong gia đình, trình đ hc vn, chi tiêu v̀ chng tc
ca h. Vic nghèo khó có tác đng xu đn vic tip cn ngun t́n dng ch́nh
Kiên Giang”. Mc tiêu ca nghiên cu l̀ phân t́ch các nhân t nh hng đn kh
nng tip cn t́n dng ch́nh thc ca nông h trên đa b̀n tnh Kiên Giang. Tác gi
s dng mô hình Probit đ phân t́ch nhng tác đng đn kh nng tip cn t́n dng
ca nông h, kt qu phân t́ch cho thy các nhân t nh hng đn kh nng tip
cn t́n dng ca nông h bao gm: tui ch h, s th̀nh viên trong gia đình, trình
đ hc vn ca ch h, din t́ch đt ca ch h, kh nng đi vay t các ngun
không ch́nh thc, thu nhp ca h v̀ tng t̀i sn ca h.
Cng mt nghiên cu v kh nng tip cn t́n dng nông thôn Vit Nam
đc thc hin bi Tn Th t nm 1998. Vi vic s dng mô hình Logit và
phng pháp c lng bình phng nh nht, tác gi ch ra rng các bin đc lp
nh quy mô đt, din t́ch đt nông nghip, s th̀nh viên trong h, t l ph thuc,
vic quen bit v̀ đa v xư hi có nh hng t́ch cc đn kh nng tip cn ngun
t́n dng ch́nh thc ca nông h.
Vit Nam, tác gi V Th Thanh H̀ đư có mt cuc nghiên cu (1999) v
so sánh s đóng góp ca ngun tín dng chính thc và phi chính thc đi vi các
khon tín dng nh cho ngi nghèo Vit Nam. Bng vic s dng mô hình Probit
v̀ Logit, tác gi ch ra rng các nhân t: s th̀nh viên trong h v̀ chi tiêu trên đu
ngi ca h có tác đng mnh m đn kh nng vay mn ca nông h v̀ giá tr
ca món vay. Tuy nhiên, tui tác li có tác đng tiêu cc đn kh nng vay mn
nhng li có tác đng t́ch cc đi vi giá tr ca món vay. Ngoài ra, quy mô ca h
li có tác đng tiêu cc đn kh nng tip cn cng nh vic vay mn.
Nghiên cu ca nhóm tác gii Vng Quc Duy, Lê Long Hu, Marijke
D’haese, 2009. Các nhân t nh hng đn đn vic tip cn tín dng chính thc
ca nông h đng bng sông Cu Long. Ch Tp ch́ phát trin kinh t tháng 6
nm 2010. Các tác gi ch ra rng: din t́ch đt, dân tc, tham gia công vic ti
đa phng v̀ s th̀nh viên trong h l̀ nhân t nh hng đn tip cn t́n dng
ca các h. Khi tng din t́ch đt ca nông h tng lên mt ha thì lng tin vay
đc tng lên 4,4%.
12
13 :
TÂY NINH
2.1.
2.1.1. Các đn v h̀nh ch́nh ca Huyn Tân Biên
Huyn Tân Biên đc chia th̀nh 10 đn v h̀nh ch́nh, trong đó có 9 xư l̀ :
xư Hòa Hip, xư M Công, xư Tân Bình, xư Tân Lp, xư Tân Phong, xư Thnh Bc,
xã Thnh Bình, xư Thnh Tây, xư Tr̀ Vong v̀ th trn Tân Biên.
2.1.2. V tŕ đa ĺ
Tân Biên l̀ huyn biên gii nm v ph́a Tây Bc ca tnh Tây Ninh. Có din
t́ch t nhiên 85.332,63 ha, bng 21,12% din t́ch tnh Tây Ninh, vi dân s nm
2013 là 94.457 ngi, mt đ dân s l̀ 111 ngi/km
2
.
Ta đ đa lý: Nm trong khong
- T 11
o
24’ đn 11
o
47’ v đ Bc;
- T 105
o
48’ đn 106
o
40’ kinh đ ông.
V ranh gii h̀nh ch́nh:
Ph́a Bc v̀ ph́a Tây giáp vng quc Cam Pu Chia;
bưo v̀ không có mùa đông lnh, rt thun li cho phát trin nông nghip.
Nhit đ bình quân t 26 – 27
o
C, nhit đ cao nht trung bình 32
o
C vào
tháng 3 v̀ tháng 4, nhit đ thp nht trung bình 23
o
C vào tháng 1. ây l̀ điu kin
thun li cho vic phát trin các loi cây trng nhit đi.
Lng ma tng đi ln (1900 – 2000 mm/nm), phân b theo mùa v, đư
chi phi mnh m nn sn xut nông - lâm nghip.
Mùa khô kéo d̀i trong 6 tháng (t tháng 11 đn tháng 4 nm sau), lng ma
rt thp ch chim khong 10 -15% lng ma c nm, trong khi đó lng bc hi
c nm v̀ cán cân m rt cao.
15 Mùa ma kéo d̀i trong 6 tháng (t tháng 5 đn tháng 10), ma rt tp trung,
lng ma 6 tháng chim 90% tng lng ma c nm. Cho nên lng bc hi v̀
nn nhit thp hn mùa khô.
Tân Biên nm đu ngun sông V̀m C ông vi các sui ch́nh nh sui
Bn á, sui Mây, rch Cái Bc – Beng Gô, sui Xa Mát, sui Ky…Dòng chy ch
yu theo hng Bc Nam, vi mt đ sông sui thp, ngun sinh thy rt hp nên
kh nng cung cp nc cho sn xut v̀ sinh hot rt thp.
2.1.5. V đa hình đt đai th nhng
Nhìn chung Tân Biên có đa hình đi khá bng phng, trên trm t́ch phù sa
c (Plestocen), có mt dng đa hình c bn l̀ đa hình đi ln sóng nh, vi đ
dc phn nhiu < 3
o
nghip 156 c s (chim 5,7% s doanh nghip trong tnh), phát trin mi 2.384 c
s, tng 159,78% so vi đu nhim k, tp trung nhiu khu vc th trn.
2.2. , Tây Ninh
2.2.1.
Theo kt qu điu tra nông h huyn Tân Biên, nhân khu hc ca 250 ch
h nh sau:
Bng 2.1: Thng kê nhân khu hc
Thông tin
Gii t́nh
Nam
157
62,8
N
93
37,2
Dân tc
Kinh
186
74,4
Khác
64
25,6
Tôn giáo
Pht giáo
17
6,8
Cao đ̀i
59
5
2
Cp 1
24
13,2
Cp 2
139
55,6
Cp 3
35
14
Trung cp tr lên
52
15,2
250
100
Ngun: thng kê t kt qu điu tra tháng 9/2014
Theo kt qu điu tra thì phn ln ch h có trình đ cp 2 chim t l cao
nht 55,6%, tip theo l̀ có trình đ t trung cp tr lên chim 15,2%, cp 3 l̀ 14%,
cp 1 l̀ 13,2%, còn li không bit ch l̀ 2%. Theo kt qu điu tra thì trình đ ca
ch h l̀ cao, có đn 84,8% ch h có trình đ hc vn t lp 6 tr lên, điu đó cho
chúng ta thy đc hiu qu ca vic ph cp giáo dc đc quan tâm v̀ đt hiu
18 qu. Trình đ ca nông h cao thì kh nng tip cn thông tin mt cách d d̀ng, có
th theo kp v̀ ng dng khoa hc k thut đ phát trin sn xut v̀ nhy bén trong
tip cn th trng. Tuy nhiên vn còn 2% ch h không bit ch l̀ khó khn cho
chúng ta trong vic ng dng khoa hc k thut v̀o trong sn xut.
trình đ cao. a s nông h có thi gian sng đa phng trung bình khong 30
nm, đây l̀ thi gian khá d̀i đ nông h nm đc tình hình đt đai, kh́ hu, nhng
kinh nghim mi nguy hi v dch bnh thng xy ra đa phng t đó có nhng
phng pháp sn xut hiu qu hn, đng thi phát huy đc hiu qu đng vn t́n
dng ca gia đình. V giá tr t̀i sn ca mi h v̀o khong 248 triu đng, vi giá