v
TÓM TẮ T LUẬ N VĂ N
Việ c đ ổ i mớ i phư ơ ng pháp dạ y họ c ở các trư ờ ng Đ ạ i họ c – Cao đ ẳ ng hiệ n
nay theo hư ớ ng phát huy nă ng lự c, sở trư ờ ng, và khả nă ng sáng tạ o, đ ộ c lậ p củ a
mọ i sinh viên. Vì vậ y quá trình tổ chứ c dạ y họ c trong đ ó có tổ chứ c theo hình
thứ c nhóm phù hợ p vớ i hư ớ ng dạ y họ c này vì không nhữ ng luôn chú ý đ ế n vai
trò tích cự c củ a từ ng ngư ờ i họ c mà còn làm tă ng hiệ u quả làm việ c cùng nhau
giữ a sinh viên trong môi trư ờ ng tư ơ ng tác ở bậ c Đ ạ i họ c. Đ ể đ ạ t đ ư ợ c đ iề u đ ó
thì tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác trong nhóm nhỏ là mộ t xu hư ớ ng dạ y họ c hiệ n đ ạ i
có nhiề u ư u đ iể m nổ i bậ t cầ n đ ư ợ c áp dụ ng ở trư ờ ng Đ ạ i họ c - Cao đ ẳ ng hiệ n
nay.
Trong các môn họ c đ ư ợ c giả ng dạ y tạ i trư ờ ng Cao đ ẳ ng Sư phạ m, Giáo
dụ c họ c là mộ t môn họ c “thể hiệ n trự c tiế p đ ặ c trư ng nghề nghiệ p, đ ặ t cơ sở ban
đ ầ u quan trọ ng về nghiệ p vụ cho việ c đ ào tạ o giáo viên”. Tuy nhiên bộ môn còn
nhiề u nộ i dung mang nặ ng tính lí luậ n, lý thuyế t hàn lâm. Thự c tế cho thấ y
trong việ c tổ chứ c dạ y họ c theo nhóm trong môn giáo dụ c họ c, sinh viên vẫ n
còn hạ n chế trong việ c thự c hiệ n các hoạ t đ ộ ng làm việ c vớ i nhau, tính tích cự c
củ a mỗ i sinh viên chư a đ ư ợ c phát huy cao nhấ t. Vì vậ y có thể đ ánh giá hiệ u quả
củ a hoạ t đ ộ ng nhóm không cao như mong muố n. Vậ y làm thế nào đ ể tă ng
cư ờ ng tính hợ p tác củ a sinh viên trong làm việ c nhóm môn giáo dụ c họ c là vấ n
đ ề cầ n giả i quyế t nhằ m nâng cao chấ t lư ợ ng dạ y họ c nhóm củ a môn họ c này.
Xuấ t phát từ nhữ ng cơ sở lí luậ n và thự c tiễ n trên, việ c thự c hiệ n đ ề tài
“Tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác nhóm nhỏ môn Giáo dụ c họ c cho sinh viên trư ờ ng
Cao đ ẳ ng Sư phạ m Gia Lai” thự c sự là cầ n thiế t.
Luậ n vă n gồ m ba phầ n đ ư ợ c cấ u tr úc như sau:
Phầ n mở đ ầ u: Trình bày lí do chọ n đ ề tài, mụ c tiêu nghiên cứ u, nhiệ m
vụ nghiên cứ u, khách thể và đ ố i tư ợ ng nghiên cứ u, giả thuyế t nghiên cứ u, giớ i
vii
ABSTRACT
The innovation of teaching methods at the University - College today
towards promoting capacity, forte, and creative ability, independent of all
students. So, the process of teaching institutions including organizations in the
form of group accordance with the directions of teaching for not always pay
attention to the positive role of each learner but also increase the efficiency of
working together between students in the interactive environment at the
university. To achieve that the organization of cooperation in teaching small
groups the organization of cooperation in teaching small group teaching is a
modern trend which there are many advantages to be applied at the University -
College today.
In courses taught at Education colleges, education is a subject "represents
direct occupational characteristics, based initially on the importance of
professional training for teachers." However, much of the content is subject
heavily theoretical, academic theory. In fact, in the organization of courses
taught by education group, students are limited in performing activities work
together, positiveness of each student is not promoted highest how to strengthen
the cooperation of students technical working groups in school education the
problem to be solved in order to improve the quality of teaching of this subject
group
Starting from the basis of theory and practice, the implementation of the
project "Organizating Cooperative teaching in small groups of Education for
students at Gia Lai Junior College of Education " is really necessary.
The thesis is structured in three parts as follows:
Preamble: Presented reason chosen topic, research objectives, research tasks,
LÝ LỊCH KHOA HỌ C i
LỜ I CAM Đ OAN iii
TÓM TẮ T LUẬ N VĂ N v
ABSTRACT vii
MỤ C LỤ C ix
DANH MỤ C CÁC CHỮ VIẾ T TẮ T xiv
DANH SÁCH CÁC HÌNH xv
DANH SÁCH CÁC BẢ NG xvi
DANH MỤ C CÁC PHỤ LỤ C xviii
PHẦ N MỞ Đ Ầ U 1
1. LÍ DO CHỌ N Đ Ề TÀI 1
2. MỤ C TIÊU VÀ NHIỆ M VỤ NGHIÊN CỨ U 2
2.1. Mụ c tiêu nghiên cứ u 2
2.2. Nhiệ m vụ nghiên cứ u 2
3. KHÁCH THỂ VÀ Đ Ố I TƯ Ợ NG NGHIÊN CÚU 3
1.3.1. Các cơ sở quy đ ị nh việ c tổ chứ c dạ y họ c ở trư ờ ng Đ H-CĐ 20
1.3.2. Mố i quan hệ tư ơ ng tác giữ a hoạ t đ ộ ng củ a ngư ờ i dạ y và ngư ờ i họ c trong
dạ y họ c hợ p tác nhóm nhỏ 23
1.3.3. Ư u đ iể m và hạ n chế củ a dạ y họ c hợ p tác nhóm nhỏ 27
1.3.4. Mộ t số mô hình nhóm hợ p tác trong dạ y họ c hợ p tác nhóm nhỏ 29
1.4. QUY TRÌNH TỔ CHỨ C DẠ Y HỌ C HỢ P TÁC NHÓM NHỎ 31
1.4.2. Quy trình tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác nhóm môn Giáo dụ c họ c 33
Chư ơ ng 2. THỰ C TRẠ NG DẠ Y HỌ C NHÓM MÔN GIÁO DỤ C HỌ C Ở
TRƯ Ờ NG CAO Đ Ẳ NG SƯ PHẠ M GIA LAI 41
2.1. KHÁI QUÁT VỀ MẪ U KHẢ O SÁT 41
2.1.1. Vài nét về trư ờ ng Cao đ ẳ ng Sư phạ m Gia Lai 41
2.1.2. Mẫ u khả o sát 42
2.2. THỰ C TRẠ NG DẠ Y HỌ C NHÓM MÔN GIÁO DỤ C HỌ C 43
2.2.1. Tổ chứ c khả o sát thự c trạ ng 43
2.2.2. Nhậ n thứ c củ a giáo viên về mứ c đ ộ cầ n thiế t củ a việ c sử dụ ng PPDH xi
3.2. QUY TRÌNH TỔ CHỨ C DẠ Y HỌ C HỢ P TÁC NHÓM NHỎ MÔN GIÁO
DỤ C HỌ C 75
3.3. LẤ Y Ý KIẾ N CHUYÊN GIA 78
3.3.1. Mụ c đ ích 78
3.3.2. Cách thứ c tiế n hành 79
xii
3.3.3. Kế t quả ý kiế n chuyên gia 79
3.4. THỰ C NGHIỆ M SƯ PHẠ M 81
3.4.1. Mụ c đ ích thự c nghiệ m 81
3.4.2. Nộ i dung thự c nghiệ m 81
3.4.3. Tiế n trình thự c nghiệ m 84
3.4.4. Xác đ ị nh cách thứ c thự c nghiệ m 88
3.5. KẾ T QUẢ THỰ C NGHIỆ M 90
3.5.1. Đ ánh giá củ a SV về mứ c đ ộ thự c hiệ n các vai trò trong nhóm 90
3.5.2. Đ ánh giá củ a SV về mứ c đ ộ tích cự c trong hoạ t đ ộ ng nhóm 95
3.5.3. Đ ánh giá kỹ nă ng hợ p tác củ a SV 101
3.5.4. Đ ánh giá kế t quả họ c tậ p củ a SV 106
PHỤ LỤ C 3.5 144
PHỤ LỤ C 3.6 145
PHỤ LỤ C 3.7 149
PHỤ LỤ C 3.8.1 153
PHỤ LỤ C 3.8.2 155
PHỤ LỤ C 3.9.1 157
PHỤ LỤ C 3.9.2 159
PHỤ LỤ C 4 161
xiv
DANH MỤ C CÁC CHỮ VIẾ T TẮ T
STT
T
ừ viế t tắ t
N
ộ i dung
1
Phư ơ ng pháp d
ạ y họ c
6
SV
Sinh viên
7
TN
Th
ự c nghiệ m
DANH SÁCH CÁC BẢ NG
Bả ng 2.1. Mẫ u khả o sát 42
Bả ng 2.2. Nhậ n thứ c củ a GV về mứ c đ ộ cầ n thiế t việ c sử dụ ng PPDH nhóm 45
Bả ng 2.3. Ý kiế n củ a GV về ý nghĩ a củ a PPDH nhóm 46
Bả ng 2.4. Mứ c đ ộ sử dụ ng PPDH môn GDH củ a GV 48
Bả ng 2.5. Cách thứ c vậ n dụ ng PPDH nhóm củ a GV 50
Bả ng 2.6. Các lư u ý củ a GV trong DH nhóm môn GDH 52
Bả ng 2.7. Đ ánh giá củ a GV về các yế u tố ả nh hư ở ng PPDH nhóm 54
Bả ng 2.8. Nhậ n thứ c củ a SV về mứ c đ ộ cầ n thiế t củ a việ c sử dụ ng PPDH nhóm 56
Bả ng 2.9. Nhậ n thứ c củ a SV về biể u hiệ n PPDH nhóm 57
Bả ng 2.10. Thự c trạ ng hoạ t đ ộ ng họ c nhóm môn GDH 59
Bả ng 2.11. Các lư u ý củ a SV khi tham gia hoạ t đ ộ ng nhóm 62
Bả ng 2.12. Đ ánh giá củ a SV về các yế u tố ả nh hư ở ng PPDH nhóm 64
Bả ng 3.1. Tổ ng hợ p đ ặ c đ iể m củ a các chuyên gia khả o nghiệ m 79
Bả ng 3.2. Ý kiế n chuyên gia 80
Bả ng 3.3. Tổ ng hợ p đ ặ c đ iể m củ a nhóm thự c nghiệ m và nhóm đ ố i chứ ng 85
Bả ng 3.4. Mứ c đ ộ thự c hiệ n các vai trò trong nhóm củ a SV 90
Bả ng 3.5. Mứ c đ ộ tích cự c tham gia hoạ t đ ộ ng nhóm củ a SV 95
Bả ng 3.6. Đ ánh giá kỹ nă ng hợ p tác củ a SV 101
Bả ng 3.7. Tổ ng hợ p đ iể m trung bình nhóm thự c nghiệ m và nhóm đ ố i chứ ng 107
Bả ng 3.8. Kế t quả các loạ i đ iể m số củ a SV lớ p TN và Đ C 109
xvii
Phụ lụ c 3.4.1. Phiế u thă m dò ý kiế n (dành cho chuyên gia) 140
Phụ lụ c 3.4.2. Danh sách chuyên gia 143
Phụ lụ c 3.5. Phiế u đ ánh giá kế t quả làm việ c nhóm (dành cho nhóm TN) 144
Phụ lụ c 3.6. Đ ề kiể m tra môn giáo dụ c họ c (dành cho nhóm TN) 145
Phụ lụ c 3.7. Các bả ng xử lý kế t quả nghiên cứ u 149
Phụ lụ c 3.8.1. Bả ng kế t quả họ c tậ p củ a lớ p thự c nghiệ m 153
Phụ lụ c 3.8.2. Bả ng kế t quả họ c tậ p củ a lớ p đ ố i chứ ng 155
Phụ lụ c 3.9.1. Danh sách sinh viên lớ p thự c nghiệ m 157
Phụ lụ c 3.9.2. Danh sách sinh viên lớ p đ ố i chứ ng 159
Phụ lụ c 4. Mộ t số bả ng kế t quả xử lý số liệ u bằ ng phầ n mề m SPSS 161
1
PHẦ N MỞ Đ Ầ U
1. LÍ DO CHỌ N Đ Ề TÀI
Sự nghiệ p đ ổ i mớ i củ a đ ấ t nư ớ c đ ang đ òi hỏ i cấ p bách phả i nâng cao chấ t
lư ợ ng giáo dụ c và đ ào tạ o. Bở i chỉ có thông qua giáo dụ c và đ ào tạ o mớ i tạ o
nên mộ t lự c lư ợ ng lao đ ộ ng chấ t lư ợ ng cao, góp phầ n quan trọ ng cho nhu cầ u
phát triể n củ a xã hộ i. Tuy nhiên đ ể làm đ ư ợ c đ iề u đ ó, việ c đ ổ i mớ i nộ i dung,
phư ơ ng pháp đ ào tạ o là mộ t đ ịnh hư ớ ng quan trọ ng và đ òi hỏ i phả i thự c hiệ n
trư ớ c hế t đ ố i vớ i ngành giáo dụ c. Nghị quyế t củ a Chính phủ về đ ổ i mớ i cơ bả n
và toàn diệ n giáo dụ c đ ạ i họ c Việ t Nam giai đ oạ n 2006-2020 cũ ng đ ã nhấ n
mạ nh mộ t trong nhữ ng nhiệ m vụ và giả i pháp đ ổ i mớ i đ ó là đ ổ i mớ i nộ i dung,
phư ơ ng pháp và quy trình đ ào tạ o. Trong Nghị quyế t đ ã nêu rõ: “Triể n khai đ ổ i
mớ i phư ơ ng pháp đ ào tạ o theo 3 tiêu chí: trang bị cách họ c; phát huy tính chủ
phát huy cao nhấ t. Vì vậ y có thể đ ánh giá hiệ u quả củ a hoạ t đ ộ ng nhóm không
cao như mong muố n. Theo quan sát trong quá trình tổ chứ c dạ y họ c thì mộ t
trong nhữ ng nguyên nhân chính là do mố i quan hệ hợ p tác giữ a các em không
đ ư ợ c chú trọ ng hoặ c việ c tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác chư a hiệ u quả ả nh hư ở ng đ ế n
kế t quả làm việ c nhóm.
Vậ y làm thế nào đ ể tă ng cư ờ ng tính hợ p tác củ a sinh viên trong làm việ c
nhóm môn giáo dụ c họ c là vấ n đ ề cầ n giả i quyế t nhằ m nâng cao chấ t lư ợ ng dạ y
họ c nhóm củ a môn họ c này.
Xuấ t phát từ nhữ ng cơ sở lí luậ n và thự c tiễ n trên việ c thự c hiệ n đ ề tài
“Tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác nhóm nhỏ môn Giáo dụ c họ c cho sinh viên
trư ờ ng Cao đ ẳ ng Sư phạ m Gia Lai” thự c sự là cầ n thiế t.
2. MỤ C TIÊU VÀ NHIỆ M VỤ NGHIÊN CỨ U
2.1. Mụ c tiêu nghiên cứ u
Tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác nhóm nhỏ môn Giáo dụ c họ c ở trư ờ ng Cao đ ẳ ng
sư phạ m Gia Lai.
2.2. Nhiệ m vụ nghiên cứ u
- Hệ thố ng hóa cơ sở lý luậ n về tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác nhóm. 3
- Khả o sát thự c trạ ng hoạ t đ ộ ng dạ y họ c nhóm môn Giáo dụ c họ c cho sinh
viên trư ờ ng Cao đ ẳ ng sư phạ m Gia Lai.
- Xây dự ng quy trình dạ y họ c hợ p tác nhóm môn Giáo dụ c họ c ở trư ờ ng
CĐ SP Gia Lai.
- Tổ chứ c vậ n dụ ng quy trình dạ y họ c hợ p tác đ ã xây dự ng ở mộ t số nộ i dung
môn Giáo dụ c họ c cho sinh viên trư ờ ng cao đ ẳ ng sư phạ m Gia Lai.
3. KHÁCH THỂ VÀ Đ Ố I TƯ Ợ NG NGHIÊN CÚU
3.1. Đ ố i tư ợ ng nghiên cứ u
Dạ y họ c hợ p tác nhóm nhỏ
- Phư ơ ng pháp đ iề u tra bằ ng câu hỏ i
Ngư ờ i nghiên cứ u sử dụ ng bả ng thă m dò ý kiế n bao gồ m các câu hỏ i
đ óng, mở kế t hợ p nhằ m tìm hiể u nhậ n thứ c, thái đ ộ và đ ánh giá củ a sinh viên,
giáo viên bộ môn Giáo dụ c họ c về phư ơ ng pháp dạ y họ c nhóm môn Giáo dụ c
họ c ở trư ờ ng Cao đ ẳ ng sư phạ m Gia Lai. Ngoài ra ngư ờ i nghiên cứ u còn sử
dụ ng bả ng câu hỏ i đ óng sau thự c nghiệ m nhằ m đ o thái đ ộ , mứ c đ ộ tích cự c và
đ ánh giá về kỹ nă ng củ a sinh viên ở kế t quả hoạ t đ ộ ng nhóm, kế t quả hợ p tác
nhóm sau các buổ i thự c nghiệ m.
- Phư ơ ng pháp thự c nghiệ m sư phạ m
Sau khi xây dự ng và lấ y ý kiế n về quy trình dạ y họ c hợ p tác nhóm, ngư ờ i
nghiên cứ u tiế n hành thự c nghiệ m sư phạ m tổ chứ c vậ n dụ ng quy trình trên
nhóm thự c nghiệ m và nhóm đ ố i chứ ng mộ t số nộ i dung môn GDH tạ i trư ờ ng
Cao đ ẳ ng Sư phạ m Gia Lai; từ đ ó rút ra nhậ n xét đ ánh giá về tính khả thi và tính
thự c tiễ n củ a quy trình.
- Phư ơ ng pháp quan sát
Phư ơ ng pháp quan sát đ ư ợ c ngư ờ i nghiên cứ u thự c hiệ n liên tụ c trong quá
trình dạ y họ c Giáo dụ c họ c, đ ặ c biệ t là trong các buổ i hoạ t đ ộ ng nhóm củ a sinh
viên nhằ m thu thậ p các thông tin liên quan đ ế n tính hợ p tác, kế t quả củ a việ c tổ
chứ c dạ y họ c hợ p tác nhóm cho sinh viên các nhóm thự c nghiệ m và nhóm đ ố i
chứ ng. 5
Phư ơ ng pháp này đ ư ợ c vậ n dụ ng nhằ m hỗ trợ cho phư ơ ng pháp đ iề u tra
bằ ng câu hỏ i và phư ơ ng pháp thự c nghiệ m.
- Phư ơ ng pháp phỏ ng vấ n
Ngư ờ i nghiên cứ u phỏ ng vấ n SV và GV về thự c trạ ng dạ y họ c nhóm môn
GDH và ý kiế n củ a SV hai nhóm thự c nghiệ m và đ ố i chứ ng trong quá trình dạ y
họ c hợ p tác.
- Phư ơ ng pháp chuyên gia
thứ c dạ y họ c tư ơ ng trợ , do linh mụ c Bel và giáo viên D. Lancaster đ ề ra và sau
đ ó đ ư ợ c nhà giáo dụ c họ c Girar phát triể n vớ i sắ c thái khác [2, tr.165].
Cuố i thế kỷ 19 và đ ầ u thế kỷ 20, vớ i việ c xây dự ng kiể u “nhà trư ờ ng hoạ t
đ ộ ng”, vấ n đ ề họ c tậ p cộ ng đ ồ ng đ ã đ ư ợ c nhiề u nhà giáo dụ c họ c, tâm lý họ c
phư ơ ng Tây chú ý nghiên cứ u. Trong số đ ó, J. Deway đ ã chú ý phát triể n hình
thứ c họ c tậ p theo nhóm. Theo ông, môi trư ờ ng có ả nh hư ở ng rấ t lớ n tớ i sự phát
triể n nhân cách trẻ , do đ ó càng tạ o cho trẻ mộ t môi trư ờ ng gầ n vớ i đ ờ i số ng càng
tố t. Mộ t trong số môi trư ờ ng đ ó là môi trư ờ ng làm việ c chung. Nó sẽ tạ o cho trẻ
có thói quen trao đ ổ i kinh nghiệ m, có cơ hộ i phát triể n lí luậ n. Lý thuyế t họ c tậ p
nhóm củ a ông đ ư ợ c xây dự ng trên quan đ iể m đ ó. [2, tr.165]
Sau này, Roger Cousinet, nhà giáo dụ c ngư ờ i Pháp, mộ t phầ n chị u ả nh
hư ở ng củ a nhà xã hộ i họ c ngư ờ i Đ ứ c – F. Durkheim và tư tư ở ng giáo dụ c củ a J.
Deway, vớ i nhậ n đ ị nh giáo dụ c như là mộ t phư ơ ng thứ c đ ể xã hộ i hóa và phả i tổ
chứ c nhà trư ờ ng trở thành mộ t môi trư ờ ng mà ngư ờ i họ c có thể số ng đ ư ợ c trong
đ ó, nên ông đ ã chủ trư ơ ng rằ ng sự làm việ c chung thành từ ng nhóm sẽ là giả i
pháp thỏ a đ áng về mặ t sư phạ m. Ông đ ã nghiên cứ u mộ t cách cụ thể về ý nghĩ a 7
củ a hình thứ c họ c tậ p theo nhóm, cơ cấ u củ a nhóm, đ ặ c đ iể m củ a nhóm họ c tậ p,
cách sử dụ ng nhóm họ c tậ p đ ể đ ạ t đ ư ợ c hiệ u quả .
Dạ y họ c theo nhóm sau này đ ã đ ư ợ c Peter Peterson, Dottreu (Thụ y Sĩ ),
Elsa Kohler (Áo), A. Jakul (Ba Lan), Kotov (Nga) và nhữ ng nhà giáo dụ c khác
nghiên cứ u, vậ n dụ ng và phát triể n. Sau đ ó việ c dạ y họ c vớ i hình thứ c này đ ư ợ c
sử dụ ng rấ t phổ biế n ở các nư ớ c phư ơ ng Tây.
Tiế p sau đ ó, tạ i Mỹ , hai tác giả là Francis J. Hiekerson và John Middleton
đ ã nghiên cứ u và đ ề ra 24 phư ơ ng pháp và kỹ thuậ t dạ y họ c tích cự c, gồ m có các
phư ơ ng pháp như tấ n công trí não, thả o luậ n, nghiên cứ u trư ờ ng hợ p, đ óng vai,
đ àm thoạ i, làm việ c theo nhóm, Trong đ ó, thả o luậ n đ ư ợ c xem là hình thứ c cơ
bả n củ a dạ y họ c theo nhóm.
nghiên cứ u vừ a hoàn thiệ n hệ thố ng lý luậ n lẫ n vấ n đ ề vậ n dụ ng dạ y họ c hợ p
tác.
Trong bài viế t Mộ t cái nhìn tổ ng quan về họ c tậ p hợ p tác, họ đ ã đ ư a ra
nhậ n đ ịnh tổ ng quát nhấ t về ra đ ờ i và ả nh hư ở ng củ a dạ y họ c hợ p tác. Theo đ ó,
các tác giả xác đ ịnh “Có ba cách họ c cơ bả n mà sinh viên có thể tư ơ ng tác vớ i
nhau. Họ có thể cạ nh tranh xem ai là “ngư ờ i giỏ i nhấ t”, họ có thể làm việ c cá
nhân nhằ m đ ạ t đ ư ợ c mụ c tiêu mà không cầ n chú ý đ ế n ngư ờ i khác, hoặ c họ có
thể làm việ c hợ p tác vớ i sự quan tâm đ ế n việ c họ c củ a ngư ờ i khác như củ a chính
mình” [36]. Các tác giả khẳ ng đ ịnh họ c tậ p hợ p tác có khá nhiề u ư u đ iể m so vớ i
hai cách họ c còn lạ i. Như ng đ ồ ng thờ i cũ ng nhấ n mạ nh “Có sự khác nhau giữ a
nhữ ng sinh viên làm việ c cùng nhóm đ ơ n giả n và nhóm sinh viên đ ư ợ c tổ chứ c
làm việ c hợ p tác. Mộ t nhóm sinh viên ngồ i cùng mộ t bàn đ ể làm việ c chung
như ng thoả i mái trò chuyệ n vớ i nhau khi làm thì không phả i là nhóm hợ p tác,
bở i vì họ không có sự tư ơ ng tác tích cự c. Có lẽ nên gọ i là nhóm họ c truyệ n trò
mang tính cá nhân. Đ ể nhóm này trở thành mộ t nhóm hợ p tác thì cầ n đ ư a ra mộ t
mụ c tiêu chung mà nế u giả i quyế t nó nhóm sẽ đ ư ợ c khen thư ở ng cho nỗ lự c củ a
họ .” [36]
Còn trong nghiên cứ u Hai ngư ờ i họ c tố t hơ n mộ t, Roger và David
Johnson lạ i nhấ n mạ nh rằ ng: Buộ c sinh viên họ c tậ p hợ p tác là cách thứ c mạ nh
mẽ đ ể họ họ c tậ p và tạ o ra hiệ u quả tích cự c đ ố i vớ i không khí lớ p họ c. Tuy
nhiên, đ iề u quan trọ ng cầ n nhấ n mạ nh về dạ y họ c hợ p tác nhóm trong lớ p họ c là
nhữ ng thành tích họ c tậ p, sự chấ p nhậ n khác biệ t và các thái đ ộ tích cự c, rõ 9
ràng. Các tác giả nhậ n đ ịnh rằ ng, các nghiên cứ u về dạ y họ c hợ p tác đ ã có sự so
sánh và phầ n lớ n kế t luậ n rằ ng sinh viên họ c hiệ u quả hơ n khi họ hợ p tác cùng
nhau. Cụ thể là họ đ ạ t đ ư ợ c nhiề u thành quả hơ n khi họ c tậ p hợ p tác so vớ i họ c
cạ nh tranh hoặ c họ c cá nhân. Đ ồ ng thờ i ngư ờ i họ c đ ã có thái đ ộ tích cự c hơ n
đ ố i vớ i không chỉ việ c họ c mà còn vớ i lớ p họ c, giáo viên và môn họ c đ ó khi
nhiệ m, đ ặ c biệ t là kỹ nă ng xã hộ i củ a ngư ờ i họ c. Ngư ợ c lạ i các như ợ c đ iể m có
thể gây cả n trở cho quá trình dạ y họ c, giáo viên và ngư ờ i họ c do hợ p tác đ ư a
đ ế n cũ ng đ ư ợ c ông nêu ra rấ t cụ thể , đ ó là vấ n đ ề thiế u kĩ nă ng xã hộ i củ a sinh
viên, việ c tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác củ a giáo viên, các yế u tố chủ quan khác ả nh
hư ở ng đ ế n hợ p tác nhóm. Đ iề u đ ó làm cho việ c vậ n dụ ng dạ y họ c hợ p tác phả i
có sự khéo léo, linh hoạ t. Muố n vậ y, theo Kagan cầ n lư u ý các yế u tố cơ bả n
như : kế t quả đ ánh giá làm việ c nhóm, liên hệ vớ i phụ huynh, nhà trư ờ ng và các
giáo viên khác, quả n lý hiệ u quả lớ p họ c…[37].
Ngoài ra còn có rấ t nhiề u bài viế t, công trình nghiên cứ u củ a nhiề u tác giả
trên thế giớ i nghiên cứ u lý luậ n lẫ n ứ ng dụ ng thự c tiễ n củ a dạ y họ c hợ p tác.
Tiêu biể u là mộ t số bài viế t sau:
- Trong đ ề tài Chiế n lư ợ c dạ y họ c hợ p tác và trẻ em [38], tác giả
Lawrence Lyman và Harvey C. Foyle lạ i đ ư a ra mộ t cái nhìn khác về vấ n đ ề dạ y
họ c hợ p tác. Theo các tác giả dạ y họ c hợ p tác có nhiề u ư u đ iể m như cả i thiệ n
thái đ ộ và hành vi cho ngư ờ i họ c, nâng cao sự liên kế t giữ a họ vớ i trư ờ ng họ c,
đ ồ ng thờ i đ ây lạ i là phư ơ ng pháp dạ y họ c dễ ứ ng dụ ng như ng lạ i có tính kinh tế
cao. Tuy nhiên các nghiên cứ u về dạ y họ c hợ p tác chư a đ ề cậ p nhiề u đ ế n việ c
vậ n dụ ng cho nhữ ng lớ p sinh viên bé, nhữ ng ngư ờ i lầ n đ ầ u tiên làm quen vớ i
môi trư ờ ng họ c thuậ t. Vì thế các tác giả cho rằ ng việ c tổ chứ c dạ y họ c hợ p tác
ngay từ ban đ ầ u cho các lớ p họ c cơ sở có tác dụ ng tă ng cư ờ ng nhữ ng tình cả m
tích cự c củ a các em đ ố i vớ i trư ờ ng họ c, vớ i giáo viên và bạ n bè.
- Tác giả Marcia W. Keyser trong bài viế t Họ c tậ p tích cự c và họ c tậ p hợ p
tác: Hiể u sự khác nhau và vậ n dụ ng hiệ u quả cả hai cho rằ ng họ c tậ p hợ p tác là
mộ t cách thứ c đ ể họ c tậ p tích cự c. Họ c tậ p hợ p tác giúp ngư ờ i họ c luôn tích cự c
như ng không phả i sự tích cự c nào trong họ c tậ p cũ ng mang tính hợ p tác. Vì vậ y
đ ể ngư ờ i họ c làm việ c tố t hơ n thì cầ n có kế hoạ ch rõ ràng trư ớ c khi họ c tậ p hợ p
tác, bằ ng cách chia nhóm hợ p lý, phân chia nhiệ m vụ rõ ràng cho các thành viên
nhóm và cách đ ánh giá kế t quả làm việ c. Đ ồ ng thờ i tác giả cũ ng xây dự ng các
kỹ thuậ t nhằ m đ ể đ ạ t đ ư ợ c hai tính chấ t củ a tở chứ c dạ y họ c nhóm, đ ó là tính
Dạ y họ c theo nhóm là mộ t lĩnh vự c không còn mớ i củ a lí luậ n lẫ n thự c
tiễ n dạ y họ c nư ớ c ta. Ngay từ nhữ ng nă m đ ầ u củ a thế kỷ trư ớ c, các nhà nghiên
cứ u đ ã xây dự ng và hoàn thiệ n hệ thố ng lí luậ n vớ i hai cách tiế p cậ n chủ yế u là
phư ơ ng pháp và hình thứ c tổ chứ c dạ y họ c ở các cấ p họ c. Đ ặ c biệ t khi chủ
trư ơ ng đ ố i mớ i giáo dụ c đ ào tạ o nói chung và phư ơ ng pháp dạ y họ c nói riêng
đ ư ợ c toàn ngành và xã hộ i quan tâm như hiệ n nay thì dạ y họ c theo nhóm có thể