1
SỞ GD&ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT HÀN THUYÊN

(Đề gồm 02 trang)
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG ĐẦU NĂM
NĂM HỌC 2015 – 2016
MÔN: NGỮ VĂN – 12
Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian phát đề) I.PHẦN ĐỌC HIỂU( 3.0điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:
(1)….Lễ hội dân gian là sự kiện văn hoá để tưởng nhớ, tỏ lòng tri ân công đức của
các vị thần, thể hiện sức mạnh cộng đồng làng xã và rộng hơn là quốc gia, dân tộc.Lễ
hội là dịp con người trở về với cội nguồn, được giải toả, giãi bày âu lo, phiền muộn với
thần linh, mong các vị thần giúp đỡ để vượt qua những thách thức trong cuộc sống đời
thường. Lễ hội cũng là nhu cầu sáng tạo và hưởng thụ những giá trị văn hoá vật chất và
tinh thần của mọi tầng lớp dân cư, là hình thức giáo dục để các thế hệ sau giữ gìn, phát
huy những giá trị truyền thống dân tộc….
(2) Tuy nhiên, có một thực trạng đáng buồn là nền tảng văn hoá, tinh thần nhân văn
của lễ hội đã và đang bị phá vỡ bởi nhiều hành vi phản văn hoá. Những ngày gần đây
bên cạnh lễ hội Chém lợn( Ném Thượng-Khắc Niệm-Tiên Du-Bắc Ninh) tiếp tục làm
“nóng” dư luận với nhiều ý kiến trái chiều. Cộng đồng mạng đã thật sự “dậy sóng”
trước những hành vi vô cảm thiếu văn hoá của không ít người đặc biệt là những người
trẻ: mặc váy ngắn vào chùa, trèo lên tượng, tạo dáng chụp ảnh khoe trên Fecabook, vẽ
,viết lên tranh Phật ở chùa Bái Đính….Và thật sự gây phẫn nộ là những clip ghi lại
chuyện “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay” trong hội Gióng ( Sóc Sơn) và rước kiệu phá ô
tô của hội làng Xuân Đỉnh (Từ Liêm)
(3) Lễ hội đầu năm là để cầu phúc, lễ chùa đầu năm là để cầu an và chắc chắn sẽ

Đất này tình thuỷ chung…”
( Trích Gửi bạn người Nghệ Tĩnh – Huy Cận )
Câu 5: Đoạn thơ được viết theo thể thơ nào? ( 0.25 điểm )
Câu 6: Xác định biện pháp tu từ sử dụng trong đoạn thơ ? ( 0.25 điểm )
Câu 7: Nêu nội dung đoạn thơ? ( 0.5 điểm )
Câu 8: Từ nội dung đoạn thơ anh(chị) hãy viết một đoạn văn ( từ 5 đến 7 dòng) về tình
yêu với quê hương .(0.5 điểm )
II.PHẦN LÀM VĂN ( 7.0 điểm )
Câu 1 ( 3.0 điểm )
Nhiều người trẻ tuổi cho rằng “ Sành điệu là ăn mặc đúng mốt, đi trước mốt, là
dùng đồ vật đắt tiền và khác người”
Những người từng trải thì bảo rằng “ Sành điệu nhất chính là chấp nhận thử
thách và dấn thân vào thử thách cuộc đời”
Anh ( chị ) hãy nêu quan điểm của mình bằng một bài văn khoảng 600 từ.
Câu 2 ( 4.0 điểm )
Anh ( chị ) phân tích bài thơ “ Mộ ” (Chiều tối) của Hồ Chí Minh để làm nổi bật vẻ
đẹp cổ điển và hiện đại.

… Hết… Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh……………………………………… Số báo danh………………

1

SỞ GD&ĐT BẮC NINH

Yêu cầu cụ thể 1
Đoạn trích viết bằng phương thức biểu đạt chính nghị luận
0.25

2
Thao tác lập luận đoạn (1) là giải thích
0.25

3
Thái độ của tác giả lo ngại, lo lắng.
Vì cách hành xử thiếu kiềm chế, những hành vi bạo lực đang ngày càng
gia tăng với mức độ ngày càng nghiêm trọng. Điều này không chỉ làm
mất đi những giá trị thiêng liêng của lễ hội mà còn phá vỡ những khế
ước tốt đẹp của cộng đồng được kết tinh trong đó. Tình trạng này đang
và tiếp tục làm méo mó, biến chất những phong tục tốt đẹp của dân tộc.
0.5

4
Học sinh trình bày theo suy nghĩ riêng theo nhiều cách khác nhau nhưng
phải hợp lí, yêu cầu cách viết đoạn văn chặt chẽ, logic.
0.5

5
Thể thơ được sử dụng trong đoạn là thể ngũ ngôn (5chữ)


LÀM VĂN
7.0
Câu 1

Suy nghĩ về “ sành điệu”
3.0 Yêu cầu chung
-Câu này kiểm tra năng lực viết bài nghị luận xã hội của học sinh đòi hỏi
thí sinh phải huy động hiểu biết về đời sống xã hội, kĩ năng tạo lập văn
bản và khả năng bày tỏ quan điểm riêng khi làm bài.
-Thí sinh có thể triển khai vấn đề theo nhiều cách khác nhau nhưng phải
có lí lẽ và căn cứ xác đáng, được tự do bày tỏ quan điểm của mình nhưng
phải có thái độ chân thành, nghiêm túc, phù hợp với chuẩn mực xã hội.
Dưới đây chỉ là một cách hướng dẫn giám khảo không bắt buộc phải
theo, khuyến khích bài viết sáng tạo.
Yêu cầu cụ thể 1
Nêu vấn đề và giải thích: sành điệu là rất sành trong việc thưởng thức,
đánh giá.

Nếu con người không chịu học hỏi vươn lên sẽ nhanh chóng tụt hậu so
với thời đại
-Quá trình dấn thân vào cuộc đời phải trải qua rất nhiều thử thách, gian
nan, vất vả. Đây là quan niệm sống hướng vào bên trong “sành điệu về
1.0

3
tâm hồn”. Cách sống này giúp ta khám phá những điều về chính mình
như lòng dũng cảm, sự tự tin, là lối sống có trách nhiệm với bản thân và
mọi người
*Nhược điểm: Biết chấp nhận thử thách dấn thân vào cuộc đời có khi
gặp thất bại những tổn thất cả về vật chất lẫn tinh thần. Nếu ai không có
bản lính sẽ dễ vấp vào những cạm bấy, cám dỗ.
(Đưa dẫn chứng minh hoạ)

c
Quan niệm bản thân
-Không hoàn toàn đồng tình với quan niệm sống sành điệu thời trang
-Cần phân biệt được đâu là giá trị lâu dài của cuộc sống để lựa chọn quan
niệm, thái độ sống cho tốt. Sống cần không ngừng học hỏi dấn thân vào
cuộc đời để hoàn thiện nhân cách.
0.5

3
Bài học
0.25
Câu 2

Vẻ đẹp cổ điển và hiện đại bài thơ “ Chiều tối”
4.0

3.5

a
Giải thích thế nào là vẻ đẹp cổ điển, hiện đại
- Vẻ đẹp cổ điển là những đặc điểm đã trở thành mẫu mực của thơ ca
truyền thống phương Đông, tiêu biểu là thơ Đường. Vẻ đẹp cổ điển thể
hiện trên cả nội dung và hình thức: đề tài, chất liệu, nhân vật trữ tình
thưòng là những ẩn sĩ, thể loại có tính qui phạm chặt chẽ niêm luật, số
lượng câu chữ và tính hàm súc cô đọng, bút pháp nghệ thuật của thơ
Đường như chấm phá, tả cảnh ngụ tình, lấy động tả tĩnh….
- Vẻ đẹp hiện đại là thể hiện tinh thần của thời đại mới-thời đại cách
mạng.Vẻ đẹp hiện đại thể hiện trên cả nội dung và hình thức: nhân vật
trữ tình là chiến sĩ cách mạng, chất liệu thơ là chất liệu của hiện thực
0.5

4
cuộc sống, hình tượng thơ vân động.

b
Vẻ đẹp cổ điển
*Đề tài: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và cuộc sống con người lúc
chiều tối đây là đề tài quen thuộc trong thơ ca cổ.
*Hình ảnh thơ: tác phẩm sử dụng những thi liệu quen thuộc trong thơ ca
cổ có ý nghĩa tượng trưng tạo nên tính hàm súc của bài thơ.
-Cánh chim biểu tượng cho không gian lẫn thời gian, tín hiệu của buổi
hoàng hôn. Hình ảnh này đã từng xuất hiện trong thơ của Lí Bạch, Bà
Huyện Thanh Quan, Nguyễn Du….
-chòm mây là những thi liệu quen thuộc trong thơ cổ mang ý nghĩa biểu
tượng cho không gian cao rộng của bầu trời. Hình ảnh này đã từng xuất
hiện trong thơ của Đỗ Phủ, Nguyễn Khuyến.

hiện lên sinh động, khoẻ khoắn là trung tâm của bức tranh chiều tối.
Cùng với nhịp quay của cối xay ngô và bếp lửa rực hồng nhiệt huyết của
tuổi trẻ đã làn bừng sáng và sưởi ấm cả không gian núi rừng đã xua tan
1.5

5
bóng tối, giá rét mang đến cho nguời tù niềm vui của sự sống, của hơi ấm
của hạnh phúc bình dị thường nhật. Hình ảnh lò than rực hồng là niềm tin
tưởng vào cách mạng.
*Nhân vật trữ tình không phải là một ẩn sĩ, đạo sĩ mà là một chiến sĩ
cách mạng trong thử thách ngục tù nổi bật là một phong thái ung dung,
biết làm chủ bản thân, vượt lên trên hoàn cảnh để chiến thắng. Hình
tượng người chiến sĩ với những vẻ đẹp nổi bật: tâm hồn lớn, trí tuệ lớn,
nghị lực… Tất cả được tô đậm trong từng câu thơ rất rõ nét.
*Hình tượng thơ vận động. Hai câu đầu là cảm hứng về thiên nhiên, hai
câu sau cảm hứng thơ hướng về cuộc sống con người. Tứ thơ vận động
từ chiều tối đến đêm, không gian đi từ bóng tối đến ánh sáng, tâm trạng
từ nỗi buồn đến niềm vui lạc quan.

3
Đánh giá chung
-Bài thơ miêu tả cảnh chiều miền sơn cước nhưng toát lên toàn bộ thi
phẩm là hình ảnh người tù Hồ Chí Minh với tấm lòng yêu thương rộng
lớn, luôn nâng niu, trân trọng mọi sự sống trên đời, ý chí kiên cường, tâm
hồn lạc quan luôn hướng về ánh sáng, tương lai.
-Nội dung ấy được thể hiện bằng một hình thức nghệ thuật đậm đà màu
sắc cổ điển và tinh thần hiện đại tạo nên vể đẹp đặc sắc của bài thơ.
0.25
Lưu ý chung
1. Đây là đáp án mở, thang điểm không qui định chi tiết đối với từng ý nhỏ,