Website: Email : Tel : 0918.775.368
I. Lời nói đầu
Ngày này, không ai còn có thể phủ nhận đợc vai trò của văn hoá đối
với sự phát triển mỗi dân tộc cũng nh đối với sự phát triển nhân loại. ở Việt
Nam, chúng ta xây dựng CNXH trong điều kiện mở rộng giao lu kinh tế, giao
lu văn hoá với nớc ngoài và trong hoàn cảnh thế giới đã có những biến đổi to
lớn về mọi mặt. Những điều kiện trên đa tới nhiều yếu tố tích cực, đồng thời
cũng đa tới nhiều ảnh hởng tiêu cực, đặc biệt là trong văn hoá. Khẳng định
độc lập dân tộc và CNXH là mục tiêu xuyên suốt của tiến trình cách mạng
Việt Nam, Đảng ta cũng trực tiếp khẳng định các đặc trng cơ bản của CNXH
mà Nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một bộ phận cấu
thành. Bởi vậy, xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc
dân tộc đã và đang là một nhiệm vụ chiến lợc đòi hỏi Đảng, toàn dân và
toàn quân va phải tiến hành các hoạt động thực tiễn để văn hoá có thể góp
phần tốt nhất bảo đảm cho dân tộc vững bớc trên con đờng của sự lựa chọn
XHCN.
Ngày nay sự lựa chọn XHCN chúng ta biết rằng khi đề ra bất kỳ một
chủ chính sách gì, Đảng ta đều lấy cơ sở chủ yếu là lý luận của chủ nghĩa
Mác, mà triết học đóng vai trò nền tảng. Xây dựng và phát triển nền văn hoá
Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Những năm ngoài quy luật này,
cơ sở triết học đầu tiên ta nhận thấy đó chính là các nguyên lý nền tảng của
chủ nghĩa duy vật biện chứng, các nguyên lý này nêu rõ, mọi sự vật hiện tợng
đều tồn tại trong mối quan hệ khách quan phong phú, và trong mọi sự vật
biến đổi thì phát triển là xu hớng chủ yếu. Văn hoá Việt Nam tồn tại trong
mối quan hệ không biết với vốn văn hoá các nớc láng giềng trên thế giới, với
văn hoá thế giới vì vậy việc tiếp theo, có sự đan xen và hội nhập là điều tất
yếu. Tuy nhiên, trong các mối liên hệ này, vấn đề chủ chốt là hội nhập, giao
1
lu và phát triển không cao bằng, mà trên cơ sở là bản sắc riêng đậm đà tính
dân tộc.
Các quy luật cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng cũng chỉ rõ,

ngợc lại. Bằng văn hoá CNXH tiến hành cấu tạo những di sản xã hội cũ, loại
trừ giá trị không phù hợp đấu tranh chống lại các t tởng lạc hậu, đặc biệt là
chống lại cuộc tiến công t tởng văn hoá của các thế hội thù địch. Vấn đề quan
trọng là ở chỗ chồng văn hoá dân tộc lại phải kết hợp với xây dựng nền văn
hoá mới. Cuộc đấu tranh giữa hai con đờng XHCN và TBCN diễn ra hàng
ngày sau thắng lợi của cách mạng vô sản, nếu không có một nền văn hoá mới
và những con ngời mới sẽ làm suy yếu tính u việt của CNXH, tạo địa bàn cho
sự xâm nhập của văn hoá hệ hệ thống phản động gây suy thoái từ bên trong.
Nh vậy với những cơ sở du học, bằng việc hiểu biết thực tiễn cách
mạng phong phú, Đảng ta ngay từ đầu đã coi trọng xây dựng nền văn hoá
mới, nó đợc khẳng định trong suốt lịch sử hơn 70 năm của Đảng. Và điều đó
đợc hiểu rõ hơn khi ba nguồn nội dung của nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản
sắc dân tộc đợc trình bày dới đây.
3
II. Những nội dung cơ bản của nền văn hoá
tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
1. Nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
* Nền văn hoá tiên tiến là nền văn hoá phát triển tới trình độ cao của
văn minh và tiến bộ trên mọi phơng diện vật chất và tinh thần. Nền văn hoá
tiên tiến đang là mục đích cao cả của CNXH ở Việt Nam, đó là nền văn hoá
lấy thế giới quan Mác Lênin và t tởng Hồ Chí Minh làm nền tảng, làm cơ
sở duy nhất quyết định cả về t tởng và lý luận cho văn hoá. Văn hoá XHCN
với chủ nghĩa nhận đạo cộng sản thấm sâu vào nền dân chủ XHCN, đặc biệt
thể hiện trong quan điểm về con ngời: Lờy con ngời làm trung tâm, làm mục
đích và xây dựng văn hoá vì con ngời, do con ngời, giải phóng những năng
lực sáng tạo của con ngời. Văn hoá tiên tiến tập trung xây dựng: văn hoá đạo
đức chân chính với những quan hệ đạo đức, chuẩn mực đạo đức lành mạnh,
con ngời sống có lơng tâm, hiểu biết về nghĩa vụ và quyền lợi, cọi lao động
nh một hành vi đạo đức. Văn hoá tiên tiến chú trọng xây dựng văn hoá thẩm
mỹ tiến bộ với một nền nghệ thuật mới đem lại cho con ngời cảm xúc thẩm

cơ bản, cốt lõi của dân tộc, va đợc biểu thị trong sinh hoạt hàng ngày. Nói
ngắn hơn, bản sắc dân tộc là sự lựa chọn về văn hoá của mỗi dân tộc trong
hoàn cảnh riêng của mình. Bản sắc dân tộc là giá trị thiêng liêng trong tầm
thức dân tộc và có thể định hình qua câu nói: Thà làm quỹ nớc Nam hơn
làm vơng đất Bắc, và vọng ra từ lời ru của mẹ: Dù ai đi ngợc về xuôi, nhớ
ngày dỗ tổ mùng mời tháng ba. Muốn có một bản sắc văn hoá, dân tộc phải
đổ mồ hôi và đổ cả máu mới có đợc. Nh một nhà nghiên cứu nói: Muốn
chuyển từ một nớc nghèo đói sang giầu có chỉ mất vài chục năm, nhng muốn
xây dựng một văn hoá có bản sắc riêng phải mất một nghìn năm
5
Chúng ta cọi bản sắc dân tộc là tấm căn cớc văn hoá dân tộc trớc
văn hoá thế giới, giữ vững đợc bản sắc dân tộc là giữ vững đợc bản lĩnh, cốt
cách tinh thần dân tộc trớc thách thức của thời đại: Bớc đầu có thể khái quát
những nét chủ yếu của bản sắc dân tộc Việt Nam ở lòng yêu Tổ quốc, lối
sống cộng đồng, tình yêu quê hơng, tinh thần cần cù lao động, ham học hỏi,
nếp sống gia đình có trật tự, lễ độ và thân tình, trong đó nổi bật là tinh thần
nhân đạo truyền thống thể hiện ở quan hệ tình nghĩa. Chị ngã em nâng, lá
lành đùm là rách.. Cao hơn tất cả là lòng tự hào về cội nguồn, về Tổ quốc,
về nòi giống rồng tiên. Những phẩm chất đó vẫn còn giá trị tới hôm nay, tiếp
tục là hành trang tinh thần cho con cháu Hùng vơng, con cháu Hồ Chí Minh
tiếp bớc trong thời kỳ lịch sử mới để xây dựng một xã hội Dân giầu nớc
mạnh, xã hội công bằng và văn minh, theo định hớng XHCN.
* Phân tích văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc chủ yếu nhằm
nắm bắt những nội dung cơ bản, còn trong tổng thể một nền văn hoá, các nội
dung của văn hoá tiên tiến và bản sắc dân tộc đan xen, thâm nhập vào nhau,
làm tiền đề cho nhau, cùng kết hợp trong một chỉnh thể của hệ tiêu chí văn
hoá XHCN. Văn hoá của CNXH là sự tiếp tục dòng chảy của van hoá tới một
trình độ cao hơn về mọi mặt. Vậy Hệ tiêu chí văn hoá XHCN là hệ thống các
giá trị, các tiêu chuẩn, dấu hiệu để xác định bản chất và nhận diện một nền
văn hoá XHCN. Cách đây gần một thế kỷ, chống lại quan điểm h vô chủ

chung chung mà chà đạp lên lợi ích dân tộc và tấn công quan niệm về tính
giai cấp trong văn hoá của chủ nghĩa Mác Lênin .
* Về lý luận và thực tiễn, xây dựng văn hoá tiên tiến, đậm đà bảo sắc
dân tộc là phát triển văn hoá dới ánh sáng của Chủ Nghĩa Mác Lênin và t
tởng Hồ Chí Minh. Đó là sự nghiệp đa tinh thần yêu nớc truyền thống tới chủ
nghĩa yêu XHCN, đa chủ nghĩa anh hùng tới chủ nghĩa anh hùng cách mạng,
7