TÓM TẮT
“ Xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm khách quan
lý thuyết nghề may thời trang tại trường trung cấp nghề Quang Trung”
Chương 1:
Chương 2:
Chương 3:
MỤC LỤC
PHẦN A: MỞ ĐẦ
PHẦN B: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
QUANG TRUNG
CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG NGÂN HÀNG CHTN KHÁCH QUAN LTN
NGHỀ MAY THỜI TRANG
STT KÝ HIỆU VIẾT ĐẦY ĐỦ
DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC BIỂU ĐỒ - HÌNH ẢNH – SƠ ĐỒ
quản lý có cái nhìn khách quan hơn về chương trình cách tổ chức đào tạo. Cụ thể là
đối với thầy, kết quả của việc kiểm tra đánh giá sẽ giúp họ biết trò của mình học
như thế nào để từ đó hoàn thiện phương pháp dạy học của mình. Đối với trò, việc
kiểm tra sẽ giúp họ tự đánh giá, tạo động lực thúc đẩy họ chăm lo học tập tốt hơn.
Đối với các nhà quản lý giáo dục, kiểm tra đánh giá đúng sẽ giúp họ có cái nhìn
khách quan hơn để từ đó có sự điều chỉnh về nội dung chương trình cũng như về
cách thức tổ chức đào tạo tại trường. Câu hỏi được đặt ra hiện nay là làm thế nào để
kiểm tra đánh giá được tốt, đây là một trong những vấn đề mang tính thời sự, thu
hút được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học trong lĩnh vực giáo dục.
2
Trong mấy năm gần đây, khi nhà nước chủ trương sử dụng phương pháp trắc
nghiệm khách quan vào một số kỳ thi quốc gia quan trọng và sử dụng một phần ở
các bậc học, ngày càng có nhiều người, đặc biệt là các nhà giáo quan tâm đến
phương pháp này. Phương pháp trắc nghiệm khách quan là một trong những dạng
trắc nghiệm viết thường được gọi tắt là trắc nghiệm, kỹ thuật trắc nghiệm này được
dùng phổ biến để đo lường năng lực của con người trong nhận thức, hoạt động và
cảm xúc, được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực như y học, tâm lý học, giáo dục
học,.… ở nhiều nước trên thế giới. Phương pháp này cho phép xử lí kết quả theo
nhiều chiều với từng học sinh cũng như tổng thể cả lớp học hoặc một trường học.
Từ thực tế giảng dạy tại đơn vị và nhận thức được tầm quan trọng của hình
thức kiểm tra đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan cho các môn lý thuyết chuyên
ngành May thời trang, tác giả đã quyết định chọn nghiên cứu đề tài “Xây dựng ngân
hàng câu hỏi trắc nghiệm khách quan lý thuyết nghề May thời trang tại trường trung
cấp nghề Quang Trung”, với mong muốn góp phần tăng thêm hình thức kiểm tra
đánh giá kết quả học tập của học sinh, định hướng quá trình giảng dạy của giáo viên
từ đó góp phần nâng cao chất lượng kiểm tra đánh giá tại trường trung cấp nghề
Quang Trung.
2. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
2.1. Mục tiêu nghiên cứu:
5.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Nghiên cứu các văn bản, tài liệu về trắc nghiệm, xây dựng ngân hàng câu hỏi
về trắc nghiệm để từ đó phân tích, tổng hợp làm cơ sở lý luận cho đề tài.
5.2. Phương pháp khảo sát, điều tra:
Thu thập thông tin, đánh giá về thực trạng việc kiểm tra đánh giá kết quả học
tập của học sinh trường TCN Quang Trung và nhu cầu cần thiết để xây dựng ngân
hàng câu hỏi trắc nghiệm lý thuyết nghề.
5.3. Phương pháp chuyên gia:
Lấy ý kiến, thông tin phản hồi của các giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy
nghề May thời trang và các chuyên gia trong lĩnh vực trắc nghiệm.
5.4. Phương pháp thử nghiệm:
4
Biên soạn một số đề thi có nội dung được lấy từ ngân hàng câu hỏi trắc
nghiệm, đưa ra thử nghiệm ở một số lớp, từ đó tiến hành phân tích đánh giá tính khả
thi của ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm.
5.6. Phương pháp thống kê toán học:
Xử lý số liệu thu thập được từ kết quả thử nghiệm để phân tích và có những
điều chỉnh hợp lý trong ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm.
6. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Vì thời gian cho phép thực hiện đề tài có hạn, người nghiên cứu chưa có kinh
nghiệm trong việc soạn thảo ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm và do đặc thù của môn
thi tốt nghiệp lý thuyết nghề nên người nghiên cứu chỉ tập trung xây dựng và biên
soạn ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm (dạng thô) dựa vào phân tích nội dung của đề
cương ôn thi tốt nghiệp lý thuyết nghề May thời trang tại trường trung cấp nghề
Quang Trung.
5
PHẦN B: NỘI DUNG
(Graduate Record Examination – GRE) bao gồm đề thi đại cương và các đề thi theo
một số môn học xác định; Trắc nghiệm tuyển sinh Sau đại học ngành Quản lý
(Graduate Management Admission Test – GMAT) hỗ trợ tuyển sinh sau đại học vào
các ngành quản trị kinh doanh; Trắc nghiệm Ngoại ngữ tiếng Anh (Test of English
as a Foreign Language – TOEFL).
1.1.2. Ở Việt Nam:
Trắc nghiệm đã được đề cập đến vào thập niên 50 của thế kỷ XX, kiến thức
về trắc nghiệm được thu thập qua các tài liệu giáo dục học và tâm lý học chủ yếu
của Liên Xô.
Năm 1964, tại miền Nam Việt Nam, đã thành lập một cơ quan đặc trách về
trắc nghiệm có tên là “Trung tâm trắc nghiệm và hướng dẫn”, là cơ quan phổ biến
tài liệu hướng dẫn về trắc nghiệm. Năm học 1965 – 1966, kỳ thi trung học đệ nhất
cấp, các môn Sử, Địa, Công dân được thi dưới hình thức trắc nghiệm. Năm học
1973 - 1974, tất cả các môn học trong kỳ thi tú tài đều thi trắc nghiệm. Tuy vậy, tài
liệu hướng dẫn giáo viên biên soạn trắc nghiệm vẫn còn ít phổ biến.
Năm 1971, ở miền Bắc, tạp chí nghiên cứu giáo dục mới có bài giới thiệu về
trắc nghiệm khách quan. Từ năm 1975 đến năm 1993, hình thức trắc nghiệm được
áp dụng trong kiểm tra thành tích học tập của học sinh nhưng không phổ biến rộng
rãi, thường chỉ áp dụng cho các môn học ngoại ngữ.
Từ đầu năm 1994, khi Bộ Giáo dục – Đào tạo có những hoạt động cụ thể như
tập huấn về trắc nghiệm, khuyến khích sử dụng phương pháp trắc nghiệm thì tại
nhiều trường đại học đã sử dụng trắc nghiệm thành tích học tập cho các môn thi,
kiểm tra đánh giá.
Sau khi triển khai kỳ thi tuyển sinh đại học bằng giải pháp “3 chung”, Bộ
Giáo dục – Đào tạo đã chủ trương từng bước đưa phương pháp trắc nghiệm khách
quan vào kỳ thi tuyển sinh đại học và kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Bắt đầu
từ năm học 2006 - 2007, Bộ Giáo dục – Đào tạo đã sử dụng đề thi theo hình thức
trắc nghiệm cho một số môn trong các kỳ thi tuyển sinh đại học và kỳ thi tốt nghiệp
7
Trắc nghiệm dịch ra từ tiếng Anh nghĩa là “thử”, “phép thử”, “sát hạch”.
Theo nghĩa chữ Hán, “trắc” có nghĩa là “đo lường”, “nghiệm” là “suy xét, chứng
thực”. Có khá nhiều định nghĩa về trắc nghiệm của các nhà Tâm lý học và Giáo dục
học, như:
- Theo GS. Dương Thiệu Tống: “Trắc nghiệm là một dụng cụ hay phương
thức hệ thống nhằm đo lường một mẫu các động thái để trả lời cho câu hỏi: thành
tích của các cá nhân như thế nào khi so sánh với những người khác hay so sánh với
một lĩnh vực các nhiệm vụ dự kiến” [20, trang 364]
- Theo GS. Lâm Quang Thiệp: “Trắc nghiệm là một phép đo, dùng thước đo
là đề trắc nghiệm để đo một năng lực nào đó của thí sinh. Phép đo nào cũng có
mục tiêu của nó, đo cái gì? Muốn một đề trắc nghiệm đo được cái cần đo, tức là đo
được mức độ đạt được các mục tiêu cụ thể của môn học, cần chế tác các câu hỏi
trắc nghiệm và thiết kế các đề trắc nghiệm bám sát mục tiêu của môn học” [19,
trang 42]
- Theo PGS. Trần Khánh Đức: “Trắc nghiệm là một phép thử (kiểm tra) để
nhận dạng, xác định, thu nhận những thông tin phản hồi về những khả năng, thuộc
tính, đặc tính, tính chất của một sự vật hay hiện tượng nào đó. Trắc nghiệm trong
giảng dạy cũng là một phép thử (một phương pháp kiểm tra – đánh giá) nhằm đánh
giá trình độ, năng lực cũng như kết quả học tập của người học trước, trong quá
trình và khi kết thúc một giai đoạn học tập nhất định” [8, trang 296]
Tóm lại: Từ các định nghĩa trên, cho thấy “trắc nghiệm” là một công cụ
được sử dụng để đo lường thành tích đạt được của cá nhân ở một lĩnh vực học tập
cụ thể. Trong lĩnh vực giáo dục thì trắc nghiệm được sử dụng để đánh giá kết quả
học tập hay năng lực của học sinh sau một môn học hay một khóa học.
1.2.1.3. Trắc nghiệm khách quan:
Trắc nghiệm khách quan là phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
của học sinh bằng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, bao gồm các câu hỏi
hoặc bài tập với những phương án trả lời khác nhau, yêu cầu học sinh suy nghĩ lựa
chọn một trong những phương án đó rồi dùng ký hiệu đơn giản đã qui ước để trả
9
10
sự gian lận trong thi cử.
+ Khi muốn kiểm tra một phạm vi hiểu biết rộng, muốn ngăn ngừa nạn học
tủ, học vẹt và giảm thiểu sự may rủi.
- Đối với phương pháp TN tự luận nên dùng trong trường hợp:
+ Khi thí sinh không quá đông.
+ Khi muốn khuyến khích và đánh giá cách diễn đạt.
+ Khi muốn tìm hiểu ý tưởng của thí sinh hơn là đánh giá thành tích học tập.
+ Khi có thể tin tưởng khả năng chấm bài tự luận của giáo viên là chính xác.
+ Khi không có nhiều thời gian để soạn đủ đề nhưng có đủ thời gian để chấm
bài.
Mỗi phương pháp đều có những đặc thù riêng, chúng ta có thể xem sự khác
biệt giữa TN khách quan và tự luận ở bảng 1.1 (tham khảo của GS. Lâm Quang
Thiệp, Trắc nghiệm và ứng dụng, Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật Hà Nội, 2008)
Bảng 1.1: So sánh ưu thế của trắc nghiệm khách quan và tự luận
Tiêu chuẩn so sánh
Ưu thế thuộc về phương pháp
Trắc nghiệm Tự luận
Ít tốn công ra đề thi
Đánh giá được khả năng diễn đạt, đặc biệt là di
ễn
đạt được tư duy hình tượng
Thuận tiện cho việc đo lường các tư duy sáng tạo
Đề thi phủ kín nội dung môn học
Tóm lại: Từ bảng 1.1, ta đã thấy được ưu điểm nổi bật của TN khách quan
so với TN tự luận. Đối với TN tự luận, kết quả chấm thi phụ thuộc rất nhiều vào ý
kiến chủ quan của người chấm, nên rất khó công bằng chính xác. Với loại TN
khách quan, khi đã có sẵn đáp án, việc chấm bài là hoàn toàn khách quan, chính
xác, không phụ thuộc người chấm, nhất là hiện nay chấm bài thi TNKQ đã được
thực hiện thông qua máy vi tính, đây là một ưu điểm lớn của phương pháp TN
khách quan.
1.2.3. Mục đích sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm:
Ngân hàng CHTN khách quan không những là công cụ đo lường nhằm đánh
giá thành quả học tập của học sinh, mà còn đóng vai trò hết sức quan trọng trong
quá trình giảng dạy và học tập.
1.2.3.1. Sử dụng trong giảng dạy: [15, trang 123]
Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm của một môn học hay của một chương trình
học bao hàm toàn bộ lĩnh vực kiến thức mà học sinh cần phải biết (thuộc môn học
hay thuộc một chương trình học nào đó). Do vậy, cùng với nội dung chương trình
và các tài liệu, giáo trình, GV sử dụng bộ ngân hàng CHTN để xác định các mục
tiêu và nội dung học tập một cách hiệu quả. Trên cơ sở đó, GV sẽ lựa chọn các
phương pháp dạy học phù hợp với từng mục tiêu và nội dung học tập đã xác định.
Vậy nên, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm có tác dụng định hướng quá trình dạy học.
Trong quá trình dạy học, GV thường phải kiểm tra, đánh giá học sinh để biết
học sinh đạt đến trình độ nào, tiến bộ như thế nào. Sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc
nghiệm để kiểm tra, đánh giá giúp cho công việc chấm bài của GV trở nên đơn giản,
nhanh chóng, chính xác và đặc biệt là tính thống nhất rất cao.
Cũng thông qua kết quả trắc nghiệm, các GV sẽ biết nội dung học tập nào
được giảng dạy chưa đạt yêu cầu để nghiên cứu thay đổi hoặc điều chỉnh các
phương pháp dạy học hiệu quả.
12
Thực hiện đổi mới các phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa người
học, bộ ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm đã được GV sử dụng như là tài liệu học tập
đào tạo đã mang lại những lợi ích to lớn cho việc nâng cao chất lượng và hiệu quả
cho hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS, định hướng quá trình giảng dạy của
GV và quá trình học tập của HS để từ đó nâng cao chất lượng đào tạo trong nhà
trường.
1.2.4. Phương pháp biên soạn câu trắc nghiệm khách quan:
Hiện nay, phương pháp trắc nghiệm khách quan được sử dụng rất rộng rãi,
có rất nhiều tài liệu viết đề cập một cách kỹ lưỡng về hình thức, cấu trúc, nguyên
tắc soạn thảo, ưu và nhược điểm các câu hỏi TNKQ. Các câu hỏi trắc nghiệm có thể
được đặt nhiều hình thức khác nhau, quan trọng đối với người soạn thảo là biết công
dụng của mỗi loại để lựa chọn loại câu trắc nghiệm thích hợp nhất cho việc khảo sát
khả năng hay kiến thức mà dự định đo lường đánh giá. Sau đây, người nghiên cứu
chỉ đề cập ở góc độ tổng hợp những đặc điểm cơ bản và giới thiệu bốn loại câu hỏi
trắc nghiệm thường được sử dụng nhiều nhất trong kiểm tra đánh giá: (1) loại câu
hỏi trắc nghiệm đúng/ sai; (2) loại câu hỏi trắc nghiệm có nhiều lựa chọn; (3) loại
câu hỏi trắc nghiệm ghép hợp; (4) loại câu hỏi trắc nghiệm điền khuyết.
1.2.4.1. Loại câu trắc nghiệm đúng - sai: [22, trang 30]
• Cấu trúc: được trình bày dưới dạng một câu phát biểu và học sinh trả lời
bằng cách lựa chọn đúng hoặc sai, gồm có 2 dạng:
- Dạng có thân chung
: Câu hỏi gồm một phần thân chung và các ý trả lời.
Học sinh phải xem xét các ý trả lời, so sánh với nội dung của phần thân chung để
xác định câu nào là đúng, câu nào là sai.
Phần thân chung: có thể là một cụm từ hoặc một vấn đề mang tính lý thuyết.
Câu trả lời: thường có 5 câu hoặc nhiều hơn, những câu trả lời này có thể
đúng, cũng có thể sai. Câu trả lời thường là những ý có liên quan trực tiếp giúp làm
rõ phần thân chung.
- Dạng không có thân chung
: được viết dưới dạng một câu hoàn chỉnh,
thường là câu có tính khẳng định. Người trả lời lựa chọn đáp án phù hợp với câu hỏi
được nêu ra.
án, giáo viên cho điểm rất dễ và rất thống nhất.
15
• Nhược điểm:
- Nhược điểm lớn nhất của loại câu hỏi trắc nghiệm đúng/ sai là người trả lời
có thể “đoán mò” mà vẫn có khả năng đúng 50% cho mỗi câu trắc nghiệm. Chính
nhược điểm này, làm cho khả năng phân biệt học sinh giỏi và học sinh kém rất thấp.
Ví dụ minh họa:
- Ví dụ về dạng có thân chung
: Hãy đánh dấu (x) vào cột Đ (đúng) hoặc cột
S (sai) phù hợp trong các ý sau đây:
Phân loại theo nguồn gốc xơ thiên nhiên gồm có: Đ S
A. Xơ thực vật Đ S
B. Xơ tổng hợp Đ S
C. Xơ động vật Đ S
D. Xơ khoáng Đ S
E. Xơ nhân tạo Đ S
- Ví dụ về dạng không có thân chung
: Hãy khoanh tròn vào chữ Đ (đúng)
hoặc chữ S (sai) vào các câu thích hợp sau đây:
STT
Nội dung câu hỏi Đúng
Sai
1
Vải là sản phẩm thu được trên
máy dệt hoặc bằng các phương
pháp liên kết xơ, sợi tạo thành
Copyright: Tài liệu đại học ©