bộ giáo dục và đào tạo
trờng đại học kinh tế quốc dân
************
********
tiểu luận môn kinh tế vĩ mô
đề tài:
những nhân tố ảnh hởng đến tỷ giá hối đoái và tác
động của tỷ giá hối đoái đối với nền kinh tế.
GV hớng dẫn : TS Phạm Thị Thu
Học viên : Hà Thu Thủy
Chuyên ngành : Tài chính - LTTT và tín dụng.
Lớp : Kinh tế 14K.
Hà Nội, 2006
Lời nói đầu
Hiện nay, các hoạt động thương mại quốc tế ngày càng phát triển ở
hầu khắp các quốc gia. Mét trong các công cụ đắc lực của các hoạt động đó
chính là tỷ giá hối đoái.
Thậm chí những mối quan tâm về tỷ giá đã đóng một vai trò ngày
càng quan trọng trong việc hoạch định các chính sách. Nếu Ngân hàng trung
ương không muốn để đông tiền nước mình sụt giá nó có thể theo đuổi một
chính sách tiền tệ thắt chặt, giảm bớt cung nội tệ để năng lãi suất trong nước,
làm cho đồng tiền của nước mình tăng giá và ngược lại.
Đối với Việt Nam, sau 20 năm đổi mới, các hoạt động thương mại
quốc tế có sự tham gia của nước ta ngày càng nhiều, hoạt động của thị
trường tiền tệ liên ngân hàng dần rõ nét. Cùng với nó, thị trường chứng
khoán của Việt Nam cũng đã hình thành và đang trên đà phát triển. Tất cả
các hoạt động đó đều liên quan trực tiếp đến tỷ giá hối đoái.
Tầm quan trọng ngày càng tăng cao của tỷ giá chính là lý do em chọn
đề tài: " Những nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và tác động của tỷ giá
hối đoái đối với nền kinh tế."


2, Chức năng của tỷ giá.
Chức năng so sánh sức mua giữa các đồng tiền để thấy được năng suát
lao động, giá thành, giá cả, hiệu quả trong kinh tế đối ngoại để từ đó có các
biẹn pháp điều chỉnh kinh tế. Thêm vào đó, tỷ giá còn có chức năng khuyến
khích, Nhà nước hoàn toàn có thể điều tiết tỷ giá để khuyến khích các
ngành, chủng loại hàng hoá tham gia hoạt động kinh tế đối ngoại. Với chức
năng thứ ba là chức năng phân phối, tỷ giá có khả năng phân phối lại thu
nhập giữa các ngành hàng tham gia hoạt động kinh tế đối ngoại, có khả năng
phân phối lại thu nhập giữa các nước có quan hệ kinh tế với với nhau. Ngoài
ra, tỷ giá còn được sử dụng như là vũ khí cạnh tranh trong thương mại để
giành giật thị trường.
Tỷ giá cân bằng trên thị trường
Tỷ giá hối đoái cân bằng là mức tỷ giá mà ở đó cung và cầu về nội tệ
trên thị trường ngoại hối bằng nhau.
Cầu về nội tệ được sinh ra từ hai nguồn: Lượng hàng hoá dịch vụ và
tài sản trong nước mà người nước ngoài muốn mua; và hai là lượng vốn và
các khoản chuyển nhượng vào trong nước. Ví dụ, người Nhật muốn mua
4
hàng hoá của Việt Nam hay muốn gửi tiền sang Việt Nam thì phải đổi tiền
Yên lấy đồng Việt Nam, do đó tạo nên cầu về đồng Việt Nam trên thị trường
ngoại hối.
Cung nội tệ cũng được sinh ra từ hai nguồn: một là lượng hàng hoá,
dịch vụ và tài sản nước ngoài mà người trong nước muốn mua; hai là lượng
vốn và các khoản chuyển nhượng từ trong nước ra nước ngoài. Người Việt
Nam muốn nhập khẩu hàng hoá của Nhật thì phải bỏ tiền đồng của Việt
Nam để mua lấy đồng Yên Nhật rồi mới có thể nhập khẩu hàng hoá.
Tỷ giá cân bằng trên thị trường chính là do sự tương tác giữa cung và
cầu nội tệ. Khi tỷ giá tăng thì cung nội tệ tăng và cầu nội tệ giảm; tỷ giá
giảm thì cung giảm, cầu tăng.
Nguyên nhân có sự thay đổi là vì khi tỷ giá tăng, tức đồng ngoại tệ

3, Tỷ giá hối đoái thực và danh nghĩa.
Chính những chức năng đó đã nói lên tỷ giá là một công cụ quản lý
kinh tế vĩ mô quan trọng. Vì vậy trong quá trình công nghiệp hoá của mình,
hầu hết các nước đều tìm cách phá giá đồng tiền của mình để kích thích xuất
khẩu và giảm động cơ tiêu dùng hàng hoá nhập khẩu. Có thể nói với cùng
một mức tỷ giá danh nghĩa mà tỷ lệ lạm phát của một quốc gia cao hơn tỷ lệ
lạm phát của nước đối tác trong quan hệ kinh tế thì hàng hoá của quốc gia đó
có khả năng cạnh tranh kém hơn hàng hoá của nước đối tác. Do đó, để so
sánh khả năng cạnh tranh của các quốc gia người ta thường sử dụng tỷ giá
hối đoái thực do đã loại trừ ảnh hưởng của lạm phát.
Tỷ giá hối đoái thực được xác định như sau:
e
N
P
e
r
=
P
*
P
T
e
r
=
P
N
Trong đó: e
N
là tỷ giá hối đoái trong nước.
P là chỉ số giá trong nước.

thực không còn được giữ đúng nữa.Tuy vậy tỷ giá này vẫn giữ đúng về
tương đối. Nghĩa là mức thay đổi trong tỷ giá hối đoái sẽ phản ánh sự chênh
lệch trong mức thay đổi của giá cả và tỷ giá hối đoái ngang bằng sức mua là
tỷ giá được xác định dùa trên cơ sở duy trì khả năng cạnh tranh của mỗi
quốc gia. % e = % P
*
- % P.
5, Chế độ tỷ giá
7
Thực chất của chế độ tỷ giá là việc các chính phủ đặt ra các điều kiện
để xác định tỷ giá. Cho đến nay đã có ba chế độ tỷ giá là: tỷ giá cố định, tỷ
giá thả nổi và tỷ giá thả nổi có điều tiết.
Trước hết, chế độ tỷ giá cố định được áp dụng phổ biến ở các quốc gia
từ trước năm 1973. Đó là một chế độ mà tỷ giá được xác định thông qua
ngang giá vàng. Dưới chế độ này, nếu cầu đồng ngoại tệ vượt quá cung khi
có sự thâm hụt trong cán cân thanh toán thì Ngân hàng trung ương sẽ tung
ngoại tệ ra bán trên thị trường để tạo ra sự cân bằng cung cầu ngoại tệ. Động
thái này có thể sẽ dẫn đến sự thiếu hụt trong lượng ngoại tệ dự trữ. Tuy vậy,
cũng không thể phủ nhận rằng chế độ tỷ giá cố định có tác dụng rất tích cực
trong việc thúc đẩy thương mại và đầu tư quốc tế. Chính sự biến động của tỷ
giá là nguyên nhân làm cho kết quả kinh doanh trở nên không chắc chắn và
làm phát sinh rủi ro trong các giao dịch quốc tế và kìm hãm tăng trưởng và
phát triển doanh số của các giao dịch này.
Chế độ tỷ giá cố định còn buộc các chính sách kinh tế vĩ mô phải có
kỷ luật hơn. Vì một khi các chính phủ đã cam kết duy trì tỷ giá cố định nghĩa
là họ đã tự nguyện chấp hành kỷ luật trong chính sách kinh tế vĩ mô. Khi
chính sách kinh tế vĩ mô tỏ ra lỏng lẻo sẽ làm tăng áp lực phá giá tiền tệ.
Ngoài ra, để duy trì chế độ tỷ giá này phải tồn tại một mức độ hợp tác
quốc tế nhất định giữa các quốc gia. Các quốc gia thoả thuận cố định tỷ giá
thường cũng thoả thuận những biện pháp đi kèm để thực hiện khi tỷ giá chịu

mua, ngha l ni t s lờn giỏ ngn ngừa lm phỏt mc khụng mong
mun. T ú, t giỏ th ni s gúp phn n nh kinh t, t giỏ bin ng lờn
xung c trong khi ú giỏ c li rt khú cú th gim c. Khi nn kinh t
9
giảm sức cạnh tranh quốc tế thì tốt nhất là để mặc cho nội tệ giảm giá hơn là
cố định tỷ giá để rồi phải áp dụng các chính sách để điều chỉnh giá trị đồng
tiền một cách tốn kém để khôi phục sức cạnh tranh quốc tế mà hậu quả của
nó là làm tăng tỷ lệ thất nghiệp, giảm tiền lương.
Song thực tế đã chững minh rằng chế độ tỷ giá thả nổi thiếu sự điều
tiết của nhà nước lại cộng thêm tình trạng đầu cơ tài chính đầy rủi ro nên tỷ
giá đã biến động mạnh, phân phối các nguồn lực cho phát triển kinh tế nên
hiệu quả không cao.
Mặc dù tỷ giá hiện nay được phép thay đổi hàng ngày để đáp ứng
những lực lượng thị trường, nhưng các ngân hàng Trung Ương vẫn có những
động thái nhằm ngăn chặn những thay đổi lớn của tỷ giá. Điều này khiến các
hãng và cá nhân được dễ dàng hơn trong việc mua hoặc bán hàng hoá ra
ngoài để lập kế hoạch cho tương lai.
Hơn nữa, các nước có cán cân thanh toán dư thừa thường không muốn
thấy đồng tiền của mình tăng giá quá nhiều vì nó làm cho hàng hoá của họ
đắt hơn một cách tương đối so với hàng hoá trên thị trương nước ngoài và
hàng hoá của nước ngoài rẻ hơn trên thị trường nội địa của họ. Trái lại, các
nước có cán cân thanh toán thâm hụt không muốn thấy đồng tiền nước mình
giảm giá trị vì sẽ làm cho hàng hoá nước ngoài đắt hơn đối với người tiều
dùng trong nước và có thể thúc đẩy lạm phát.
Sau khi chế độ tỷ giá thả nổi sụp đổ, chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý
là một sự thay thế tốt nhất, vừa tận dụng được ưu điểm vừa hạn chế những
nhược điểm của hai chế độ tỷ giá trên. Đó cũng là lý do mà hiện nay chế độ
tỷ giá này được áp dụng phổ biến ở hầu hết các quốc gia.
10
II, Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá và tác động của nó

lớn hơn cung ngoại tệ; tỷ giá hối đoái sẽ giảm, ngoại tệ tăng giá và nội tệ
giảm giá.
Tình hình chính trị, kinh tế của một nước cũng ảnh hưởng không nhỏ.
tình hình chính trị ổn định sẽ tăng cường cơ hội thu hót vốn ngoại tệ từ nước
ngoài vào trong nước khiến tăng mức cung ngoại tệ; đồng thời người trong
nước không muốn chuyển vốn ra nước ngoài mà để đầu tư trong nước khiến
mức cầu ngoại tệ có thể thay đổi. Kết quả là tỷ giá hối đoái có thể tăng, giá
ngoại tệ giảm và tất nhiên giá nội tệ tăng. Nếu tình hình kinh tế chính trị có
những diễn biến ngược lại mức cầu ngoại tệ sẽ lớn hơn mức cung ngoại tệ vì
người có vốn trong nước và vốn của ngứoc ngoài ở trong nước có chiều
hướng mua hoặc chuyển đổi ngoại tệ để chuyển vào trong nước, nên tỷ giá
hối đoái có thể giảm. Hơn thế nữa những người có vốn ở nước ngoài sẽ e
12
ngại mà không chuyển vốn vào trong nước. Đó cũng là lý do làm giảm tỷ giá
hối đoái.
Nhân tố thứ ba phải kể đến là vấn đề đầu cơ tiền tệ. Trên thị trường
hối đoái, những người kinh doanh tiền tệ, tức mua và bán tiền nhằm mục
đích kiếm lời. Nếu dự đoán một loại tiền nào đó sẽ tăng giá, tức khắc người
ta mua loại tiền đó khi giá mua còn thấp để bán lại sau khi giá lên cao,
hưởng chênh lệch giá. Khi dự kiến một loại tiền nào đó sẽ giảm giá và giảm
đến mức nào đó sẽ tăng trở lại, họ lập tức bán ra đồng tiền sắp mất giá để
sau đó mua lại số đó mà vẫn được hưởng chênh lệch giá. Những việc làm
như vậy cũng làm cho mức cung và mức cầu ngoại tệ thay đổi và dẫn đến
làm thay đổi tỷ giá.
Hơn thế nữa, nền kinh tế của một nước tăng trưởng, mức lợi tức tính
theo đầu người gia tăng hay thu nhập thực tế của người dân tăng. Dẫn đến
một thực tế là nhu cầu về hàng hoá và dịch vụ nhập khẩu tăng do đó làm
tăng cung đồng nội tệ để mua ngoại tệ tăng lên làm cho tỷ giá giảm. Điều
này cũng có thể đúng khi xuất hiện một sản phẩm mới ở nước ngoài mà
người trong nước biết được. Nhu cầu mới được kích thích, gây áp lực tăng

trung ương có thể can thiệp trực tiếp vào thị trường tiền tệ, tổ chức kinh
doanh ngoại hối, thực hiện việc bán, mua ngoại tệ khi tỷ giá biến động giảm
hoặc tăng.
Như dã phân tích ở trên, khi tỷ giá trên thị trường giảm xuống thị
người nước ngoài có khuynh hướng mua hàng trong nước nhiều hơn trong
khi người trưong nước muốn mua hàng của nước ngoài Ýt hơn. Tỷ giá giảm
14
làm cho xuất khẩu tăng, nhập khẩu giảm, làm tăng sức cạnh tranh của hàng
hoá trong nước nếu tương quan giá cả không có sự thay đổi. Vì vậy có thể
nói, tỷ giá hối đoái có khả năng làm thay đổi sức cạnh tranh quốc tế.
Chỉ mét sự thay đổi bất lợi hay sự biến động đột ngột của tỷ giá cũng
có thể là nguyên nhân kìm hãm sự phát triển của bất kỳ một nền kinh tế nào.
Do đó, các biện pháp bình ổn tỷ giá là cần thiết để điều chỉnh tỷ giá theo
hướng có lợi.
3, Các chính sách can thiệp vào tỷ giá hối đoái
3.1, Chính sách phá giá tiền tệ
Phá giá là làm giảm giá đồng tiền trong nước so với đồng tiền nước
ngoài, có nghĩa là làm cho tỷ giá danh nghĩa giảm xuống. Chính phủ áp dụng
chính sách này nhằm hy vọng rằng sẽ giúp gia tăng sản lượng, giảm bớt thất
nghiệp và cải thiện cán cân ngoại thương. Đây là loại chính sách mở rộng.
Muốn phá giá, ngân hàng trung ương phải bỏ nội tệ ra mua ngoại tệ
vào. Cung nội tệ tăng làm giảm tỷ giá. Khi phá giá, nếu như giá cả của hàng
hoá trong nước và nước ngoài không đổi, tỷ giá hối đoái thực sẽ giảm, làm
tăng sức cạnh tranh của hàng trong nước. Nhờ vậy khả năng xuất khẩu được
nhiều hơn và hạn chế nhập khẩu, gia tăng tổng cầu.
Đối với một nền kinh tế nhỏ, mở cửa, sự mở rộng tiền tệ làm cho lãi
suất trong nước giảm, dẫn tới một dòng vốn chảy ra và đồng nội tệ giảm giá,
xuất khẩu tăng, nhập khẩu giảm. Điều này làm tăng tổng thu nhập.
15
e

nên đắt hơn nên hạn chế người dân tiều dùng hàng ngoại . Nếu đó lại là hàng
hoá không thể sản xuất trong nước thì lợi Ých tiêu dùng bị mất mát rất lớn.
Đối với việc nâng giá đồng tiền thì sự mất mát lại đi theo hướng
ngược lại. Xuất khẩu giảm, nhập khẩu tăng, sản lượng trong nước giảm, cán
cân thương mại có thể sẽ thâm hụt. Việc chủ động nâng giá có thể dẫn đến
16
Y
Y
1
Y
2
việc nhiều doanh nghiệp trong nước phải cắt giảm sản xuất hoặc đóng cửa
mà lẽ ra trong điều kiện bình thường họ vẫn hoạt động tốt. Đồng thời, quốc
gia sẽ phải mất đi một khoản lợi nhuận thu được từ xuất khẩu và phải chi ra
một khoản để trả cho lợi nhuận của các công ty nước ngoài khi mua hàng
hoá của họ.
Thiệt hại chung cho cả trường hợp phá giá và nâng giá là làm mất
niềm tin của người nước ngoài đối với đông tiền trong nwocs nói riêng và
đối với nền kinh tế nói chung. Sự bất ổn của tỷ giá hối đoái sẽ là môi trương
cho các nha đầu cơ nước ngoài thu lợi, các nha sản xuất và xuất nhập khẩu
trong nước khó có chiến lược kinh doanh lâu dài, họ luôn đững trước tình
trạng bấp bệnh của giá cả và khả năng cạnh tranh của hàng nội địa trên thị
trường thế giới, và các nhà đầu tư nước ngoài cũng sẽ e ngại khi đầu tư vào
một nước mà giá trị của đồng tiền không ổn định. Chính sách phá giá và
nâng giá chỉ là những biện pháp nhất thời để đối phó với hoàn cảnh khó
khăn của nền kinh tế.
Đối với Việt Nam, do hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá và các
tác động của nó đến nền kinh tế nên các chính sách kinh tế vĩ mô đã được
thực hiện rất phù hợp. Giai đoạn 1987 - 1988 giá trị đồng nội tệ giảm mạnh,
siêu lạm phát đã xảy ra, ngân hàng nhà nước Việt Nam đã áp dụng mức lãi

5, Kinh tế vĩ mô. Dương Tấn Diệp.
19
6, Kinh tế vĩ mô. N. Gregory Mankiw.
7, Thanh toán quốc tế trong ngoại thương. PGS Đinh Xuân Trình.
8, Nghiệp vụ thanh toán quốc tế. PGS, TS Nguyễn Thị Thu Thảo chủ
biên.
9, Bài giảng và thực hành kinh tế vĩ mô. PGS, TS Nguyễn Văn Công
chủ biên.
MỤC LỤC
20
Lời nói đầu
Nội dung
I, Lý luận chung về tỷ giá hối đoái
1, Khái niệm tỷ giá hối đoái
2, Chức năng của tỷ giá
3, Tỷ giá hối đoái thực và danh nghĩa
4, Tỷ giá hối đoái ngang bằng sức mua
5, Chế độ tỷ giá
II, Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá và tác động của nó đối với
nền kinh tế.
1, Các nhân tố ảnh hưởng đến tỷgiá
2, Tác động của tỷ giá đối với nền kinh tế
3, Các chính sách can thiệp vào tỷ giá hối đoái
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Trang
1
2
2
2