Lời mở đầu
Nền văn minh nhân loại suy cho cùng là do sự phát triển đúng hớng của
lực lợng sản xuất quyết định. Do đó việc nghiên cứu quy luật vận động và
những hình thức phát triển của lực lợng sản xuất là một vấn đề hết sức quan
trọng .
Thời kỳ quá độ lên chủ nghiã xã hội ở Việt Nam là thời kỳ cải biến cách
mạng sâu sắc, toàn diện và triệt để về mọi mặt. Từ xã hội cũ sang xã hội mới
XHCN. Thời kỳ đó bắt đầu từ khi giai cấp vô sản lên nắm chính quyền. Cách
mạng vô sản thành công vang dội và kết thúc khi đã xây dựng xong cơ sở kinh
tế chính trị t tởng của xã hội mới. Đó là thới kỳ xây dựng từ lực lợng sản xuất
mới dẫn đến quan hệ sản xuất mới, quan hệ sản xuất mới hình thành lên các
quan hệ sở hữu mới. Từ cơ sở hạ tầng mới hình thành nên kiến trúc thợng tầng
mới. Song trong một thời gian dài chúng ta không nhận thức đúng đắn về chủ
nghĩa xã hội về quy luật sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ phát
triển của lực lợng sản xuất. Sự phát triển của lực lợng sản xuất và quan hệ sản
xuất tạo nên tính đa dạng hoá các loại hình sở hữu ở Việt Nam từ đó tạo nên
tính đa dạng của nền kinh tế nhiền thành phần. Thực tế cho thấy một nền kinh
tế nhiều thành phần phải bao gồm nhiều hình thức sở hữu chứ không đơn thuần
là hai hình thức sở hữu trong giai đoạn xa kia. Vì vậy nghiên cứu Quan hệ
biện chứng giữa sự phát triển của lực lợng sản xuất và sự đa dạng hoá các
loại hình sở hữu ở Việt Nam có vai trò quan trọng mang tính cấp thiết cao vì
thời đại ngày nay chính là sự phát triển của nền kinh tế thị trờng hàng hoá nhiều
thành phần. Nghiên cứu vấn đề này chúng ta còn thấy đợc ý nghĩa lý luận cũng
nh thực tiễn của nó hết sức sâu sắc .
Do thời gian và trình độ còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những
thiếu sót , chính vì vậy em kính mong sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình của thầy
giáo.
Em xin chân thành cảm ơn .
1

2

tới chất lợng cuộc sống và giá trị của nền văn minh nhân loại. Chính việc tìm
kiếm ra các đối tợng lao động mới sẽ trở thành động lực cuốn hút mọi hoạt
động cuả con ngời.
T liệu lao động dù có tinh sảo và hiện đại đến đâu nhng tách khỏi con
ngời thì nó cũng không phát huy tác dụng của chính bản thân . Chính vậy mà
Lê Nin đã viết : lực lợng sản xuất hàng đầu của toàn thể nhân loại là công
nhân , là ngời lao động . Ngời lao động với những khinh nghiệm , thói quen
lao động , sử dụng t liệu sản xuất để tạo ra của cải vật chất . T liệu sản xuất với
t cách là khách thể của LLSX, và nó chỉ phát huy tác dụng khi nó đợc kết hợp
với lao động sống của con ngời . Đại hội 7 của Đảng đã khẳng định : Sự
nghiệp phát triển kinh tế đặt con ngời lên vị trí hàng đầu, vị trí trung tâm thống
nhất tăng trởng kinh tế với công bằng khoa học và tiến bộ xã hội .
Ngời lao động với t cách là một bộ phận của LLSX xã hội phảI là ngời
có thể lực , có tri thức văn hoá , có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, có
khinh nghiệm và thói quen tốt, phẩm chất t cách lành mạnh, lơng tâm nghề
nghiệp và trách nhiệm cao trong công việc.Trớc đây do cha chú trọng đúng mức
đến vị trí của ngời lao động, chúng ta cha biết khai thác phát huy mọi sức mạnh
của nhân tố con ngời. Đành rằng năng lực và kinh nghiệm SX của con ngời còn
phụ thuộc vào những TLSX hiện có mà họ đang sử dụng. Nhng tích cực sáng
tạo của họ đã thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
2/ Phạm trù sở hữu và cơ cấu sở hữu trong giai đoạn tr ớc đây (Tr ớc
1986)
a/ Sớ hữu là gì ? Quá trình phát triển của nó.
4
Theo quan điểm của Mác:sở hữu đợc biểu hiện trong những
hình thái của QHSX. Sở hữu là nội dung bên trong của chính thể mang tính
thống nhất . Tính hiện thực của sở hữu chỉ đợc nhận thức một cách gián tiếp
thông qua các quan hệ giữa các thành tố của QHSX chứ không thể nhận thức
một cách trực tiếp vì sở hữu là tổng hoà giữa các QHSX . Sở hữu bắt đầu từ sự
chiếm hữu giới tự nhiên , mang tính chất cộng đồng, hình thái đầu tiên của

dới sự điều tiết giá cả của nhà nớc .

/ Quan hệ biện chứng giữa sự phát triển của lực l

ợng sản xuất và đa

dạng hoá hình thức sở hữu ở việt nam:
1/ Một số vấn đề về phát triển lực l ợng sản xuất ở n ớc ta hiện nay :
Nền văn minh nhân loại suy cho cùng là do sự phát triển của LLSX
một cách đúng hớng . Xác định con đờng đi lên của CNXH không qua giai đoạn
phát triển của CNTB, trong đó có vấn đề phát triển LLSX nh thế nào là nhiệm
vụ quan trọng mang tính cấp bách ở nớc ta . Nó không những ảnh hởng đến việc
định hớng sự phát triển LLSX mà còn tác động trực tiếp đến tốc độ tăng trởng
và hiệu quả kinh tế - xã hội nớc nhà .
Bất kỳ sự vật hiện tợng nào cũng đều có quy luật vận động và phát triển
của nó . Đối với LLSX cũng vậy, nó cũng tuân thủ sự vận động và phất triển
bằng biện chứng giữa tuần tự và nhảy vọt. Tuần tự trong LLSX đợc hiểu là một
quá trình biến đổi dần dần về số lợng của nó . Nhảy vọt trong LLSX là một quá
trùnh biến đổi sâu sắc căn bản về chất lợng của nó, là quá trình biến đổi từ chất
cũ sang chất mới.
Mặc dù giữa hình thức phát triển nhảy vọt và tuần tự có sự khác nhau
cơ bản song chúng có mối quan hệ biện chứng với nhau . Hình thức phát triển
này làm tiền đề cho hình thức phát triển kia nh là mối quan hệ nhân quả, chúng
là các giai đoạn phát triển của một quá trình thống nhất .
6
Giai đoạn phát triển tuần tự về mặt lợng tự nó không làm thay đổi chất
lợng của LLSX mà chỉ tạo nên sự thay đổi những thuộc tính về lợng, chỉ là bớc
chuẩn bị tiền đề để chuyển sang một giai đoạn phát triển mới, cao hơn, mạnh
hơn về chất . Sự phát triển có tính cách mạng của LLSX là bớc nhảy vọt căn bản
tạo nên một chất lợng hoàn tòan mới trong kết cấu cấu trúc cũng nh trong mối