Quản lý sự phát triển các cụm công nghiệp tại
tỉnh Bắc Ninh
Nguyễn Văn Lương
95 tr.
Managing the development of industrial clusters in Bac Ninh
Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Mã số 60 34 01
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quốc Việt
Năm bảo vệ: 2014
Keywords. Quản lý kinh tế; Cụm công nghiệp; Bắc Ninh; Quản lý.
Content
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong sự nghiệp CNH, HĐH nền kinh tế quốc dân và thực hiện chính sách mở cửa hội
nhập, một vấn đề tất yếu khách quan và cần được quan tâm là CNH kinh tế nông thôn. Việt
Nam nói riêng cũng như các nước đang phát triển nói chung phải thực hiện nhiệm vụ này một
cách đồng bộ, nhằm thu hút được nguồn vốn đầu tư, tạo nên khu vực công nghiệp năng động,
tiếp cận được với KH-CN tiên tiến, hiện đại, khai thác triệt để lợi thế sẵn có như vị trí địa lý,
điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế-xã hội, những kinh nghiệm truyền thống, nguồn nhân
lực…của từng khu vực.
Theo thống kê, Việt Nam hiện nay có hơn 70% dân số sống ở nông thôn, trong quá trình
ưu tiên phát triển công nghiệp nông thôn, cần phải chú trọng khôi phục và phát triển công
nghiệp làng nghề, để được như vậy, phải có sự sản xuất tập trung theo một quy hoạch nhất
định và chịu sự quản lý một cách có hệ thống. Theo lý luận đó, CCN làng nghề ra đời đáp ứng
được những vấn đề thiết thực mà làng nghề truyền thống cũng như những làng nghề mới chưa
giải quyết được.
Thực tế đã cho thấy, sự hình thành các làng nghề luôn gắn liền với lịch sử phát triển nền
văn hoá cũng như lịch sử phát triển nền kinh tế, mỗi nơi có những đặc điểm riêng, có thế
mạnh và hạn chế khác nhau nên mỗi nơi sẽ có các làng nghề với đặc trưng, quy mô và mức độ
hoạt động khác nhau. Kinh tế làng nghề có đóng góp quan trọng cho sự phát triển nền kinh tế
trong nước. Tuy nhiên, sản xuất làng nghề thường manh mún, thiếu tập trung, khó quản lý

nay? (3) Về mặt thực tiễn: Công tác QLNN đối với sự phát triển của các CCN tại Bắc Ninh
trong những năm vừa qua có những ưu nhược điểm gì? (4) Về giải pháp: Cần có những giải
pháp gì để nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của các
CCN tại Bắc Ninh trong thời gian tới?
Từ nhận thức về ý nghĩa và tầm quạn trọng của những vấn đề liên quan đến quá trình
hình thành, phát triển các CCN trên địa bàn Bắc Ninh, tác giả chọn đề tài: ”Quản lý sự phát
triển các cụm công nghiệp tại Bắc Ninh” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ nhằm đáp
ứng nhu cầu nói trên.
1. Tình hình nghiên cứu
- Tình hình nghiên cứu trong nước
Đã có một số sách, luận án và đề tài nghiên cứu liên quan đến vấn đề này, nhưng ở mức
độ nặng về thông tin, tình hình triển khai áp dụng mô hình các khu chế xuất trên thế giới và ở
Việt Nam. Trong khi đó, việc tổ chức quản lý các CCN thay đổi phụ thuộc vào điều kiện kinh
tế xã hội từng địa phương, mức độ thành công khác nhau ở các vùng và các thời kỳ khác
nhau. Trước đó, Vụ quản lý KCN, KCX - Bộ Kế Hoạch – Đầu Tư đã nghiệm thu đề tài
nghiên cứu khoa học cấp bộ “Nghiên cứu mô hình tổ chức quản lý nhà nước KCN và KCX ở
Việt Nam” do PGS.TS Lê Công Huy làm chủ nhiệm. Nhóm nghiên cứu trường ĐH Ngoại
Thương do PGS.TS Vũ Chí Lộc làm chủ nhiệm đã hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học cấp
bộ: “ Các giải pháp thị trường hàng hóa nhằm phát triển KCX ở Việt Nam”. Ngoài ra còn có
một số công trình nghiên cứu khoa học khác như: Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn
Quốc Bình (2012) “Một số giải pháp nhằm phát triển khu công nghiệp và cụm công nghiệp
trên địa bàn Hà Nội trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế”; tác giả Nguyễn Xuân Trình
cũng có nghiên cứu: “Một số vấn đề về phát triển và quản lý nhà nước đối với khu chế xuất ở
Việt Nam” (2005); Đề tài “Xây dựng cơ sở hạ tầng các cụm công nghiệp ở Hà Nội” của tác
giả Nguyễn Đình Trung (2012); Tác giả Bùi Vĩnh Kiên (2009) có luận án tiến sỹ kinh tế:
“Chính sách phát triển công nghiệp tại địa phương (nghiên cứu đối với tỉnh Bắc Ninh), Luận
án này thể hiện được những tác động tích cực cũng như những mặt còn hạn chế của các chính
sách phát triển công nghiệp đối với sự phát triển công nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh; UBND tỉnh
Bắc Ninh (2013) có đề án, “Điều chỉnh quy hoạch các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc
Ninh đến năm 2020, tầm nhìn 2030”. Tuy nhiên chưa có đề tài nào đề cập một cách hệ thống,

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu vào những vấn đề trong quản lý
đối với cụm công nghiệp trên địa bàn Bắc Ninh. Hiện nay, ngành công nghiệp tại Bắc Ninh
đang phát triển mạnh, với 15 (mười lăm) KCN tập trung, 35 (ba mươi lăm) CCN và nhiều
làng nghề công nghiệp. Trong đó, các KCN tập trung đựợc hình thành đều có sự đầu tư lớn,
với chiến lược phát triển lâu dài, mang tầm ảnh hưởng quốc gia và quốc tế; các CCN được
hình thành chủ yếu do sự bất cập từ hoạt động sản xuất làng nghề, về điều kiện môi trường, cơ
sở hạ tầng và quản lý nhà nước. Trong quá trình nghiên cứu, tác giả không đề cập tới phát
triển các KCN mà tập trung nghiên cứu CCN vì hoạt động sản xuất tại các CCN so với các
KCN có nhiều điểm khác biệt: về quy mô sản xuất, quá trình hình thành, phát triển, các điều
kiện sản xuất, các đối tượng tham gia hoạt động sản suất kinh doanh, và cách thức quản lý.
Ngoài ra, đề tài cũng đề cập đến các điều kiện và giải pháp để thúc đẩy quá trình phát
triển các loại hình CCN phù hợp với điều kiện và yêu cầu phát triển KT - XH của Bắc Ninh,
các biện pháp tổng thể nhằm tổ chức quản lý và vận hành có hiệu quả đối với các CCN ở Bắc
Ninh hiện nay.
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu tổng thể các vấn đề quản lý nhà nước đối với cụm
công nghiệp trên địa bàn Bắc Ninh. Từ việc các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện các chức
năng quản lý đối với sự phát triển các CCN bằng những Quy hoạch, Chiến lược, Quyết định,
Chính sách kinh tế, đến phân tích các vấn đề điều chỉnh trong thực thế phát triển kinh tế -xã
hội tại Bắc Ninh.
4. Phương pháp nghiên cứu của luận văn
* Thời gian và địa điểm nghiên cứu
+ Thời gian nghiên cứu: từ năm 2007 đến năm 2012.
+ Địa điểm nghiên cứu: Tỉnh Bắc Ninh
* Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp truyền thống: Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, so
sánh đối chiếu, phương pháp thống kê.
+ Phương pháp phân tích tổng hợp theo mô hình SWOT vì một số lý do: (1) Mô hình
này đánh giá được một cách khách quan những yếu tố bên trong và bên ngoài vấn đề; (2)
Ngoài tính liệt kê, mô hình này còn tổng hợp được sự kết hợp giữa các yếu tố bên trong và

vấn đối với các chủ doanh nghiệp có cơ sở sản xuất kinh doanh tại các cụm công nghiệp trên
địa bàn tỉnh.
5. Những đóng góp mới của luận văn
Luận văn là một công trình khoa học nghiên cứu, đánh giá một cách tương đối toàn diện
về quá trình quản lý cụm công nghiệp tại Bắc Ninh theo mô hình phân tích SWOT. Qua phân
tích chéo đã chỉ ra được những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của quá trình quản
lý cụm công nghiệp, đó là cơ sở cho quá trình xây dựng định hướng phát triển và các giải
pháp hoàn thiện cơ chế quản lý cụm công nghiệp. Kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị
tham khảo cho quá trình quản lý nhà nước đối với cụm công nghiệp tại cấp tỉnh trên cả nước.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của quá trình quản lý các cụm công nghiệp tại Bắc Ninh.
Chương 2: Thực trạng phát triển và quá trình quản lý các cụm công nghiệp trên địa bàn
tỉnh Bắc Ninh.
Chương 3: Định hướng, giải pháp nhằm phát triển và nâng cao hiệu quả quản lý cụm
công nghiệp tại Bắc Ninh.
Luận văn còn có phần danh mục các bảng, biểu, hình vẽ, sơ đồ, các chữ viết tắt, các tài
liệu tham khảo và phần phụ lục.
Reference
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Quốc Bình (2005), Một số giải pháp nhằm phát triển các khu công nghiệp và
cụm công nghiệp trên địa bàn Hà Nội trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, Luận án
tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học Ngoại Thương.
2. Cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh, Báo cáo sinh hoạt chi bộ, tháng 2 năm 2013, của Ban
Tuyên giáo Tỉnh ủy, Bắc Ninh.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (1994), Văn kiện Hội nghị giữa nhiệm kỳ Ban Chấp hành
Trung ương Khóa VII, NXB Chính trị Quốc gia.
4. Phan Huy Đường (2010), Quản lý nhà nước về kinh tế, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
5. Bùi Vĩnh Kiên (2009), Chính sách phát triển công nghiệp tại địa phương (nghiên cứu đối
với tỉnh Bắc Ninh), Luận án tiến sỹ kinh tế, Trường Đại học kinh tế quốc dân.