Nâng cao hiệu quả xóa đói giảm nghèo của
tỉnh Vĩnh Phúc
Ngô Thục Phương Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Mã số 60 34 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Xuân Thiên
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Quản lý kinh tế; Xóa đói giảm nghèo; Vĩnh Phúc.
Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Bước vào thập niên thứ hai của Thế kỷ thứ 21, các nước trên thế giới cũng như ở Việt
Nam đang đứng trước những thay đổi lớn lao có ý nghĩa bước ngoặt. Những thay đổi ấy tạo ra
những cơ hội thách thức đối với đường lối chính sách phát triển trong đó có chính sách xoá
đói giảm nghèo. Xuất phát từ quan điểm vấn đề đói nghèo không được giải quyết thì không có
mục tiêu nào đặt ra như tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân, ổn định đảm bảo
các quyền của con người được thực hiện. Chính sách xoá đói giảm nghèo đã trở thành một
chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta và là một nội dung quan trọng của nền kinh tế thị
trường định hướng Xã hội chủ nghĩa.
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác xoá đói, giảm nghèo, trong chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội, Đảng ta đã xác định: “Tập trung triển khai có hiệu quả các
chương trình xóa đói, giảm nghèo ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Đa dạng
hóa các nguồn lực và phương thức xóa đói, giảm nghèo gắn với phát triển nông nghiệp nông
thôn phát triển giáo dục, dạy nghề và giải quyết việc làm để xóa đói giảm nghèo bền vững;
tạo điều kiện và khuyến khích người đã thoát nghèo vươn lên làm giàu và giúp đỡ người
trình 133) nhằm mục tiêu giảm tỷ lệ đói nghèo của cả nước xuống 10% vào năm 2000 với các
chương trình cụ thể như định canh, định cư và kinh tế mới. Ngoài chương trình 133, Chính
phủ còn phê duyệt chương trình 135. Tháng 02/2002 Chính phủ phê duyệt chương trình chiến
lược toàn diện về tăng cường xóa đói, giảm nghèo. Chiến lược này có nội dung phù hợp với
"Tuyên bố thiên niên kỷ" của Liên hợp quốc với tám mục tiêu mà Việt Nam là một trong các
thành viên đã ký vào bản tuyên bố này. Nghị quyết số 80/NQ-CP ngày 19/5/2011 của Chính
Phủ về định hướng giảm nghèo bền vững thời kỳ từ năm 2011 đến 2020.
Chính sách xóa đói, giảm nghèo không chỉ đơn thuần là chính sách từ thiện mà còn là
chính sách kinh tế xã hội quan trọng nhằm giải quyết vấn đề đói nghèo theo phương châm "
cho người nghèo cần câu hơn cho họ xâu cá".
Trên cơ sở chính sách về xóa đói, giảm nghèo của Đảng và Nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc
ban hành nhiều chính sách ưu đãi riêng nhằm hỗ trợ cho người nghèo tiêu biểu là:
- Nghị quyết 06/NQ-TU ngày 25 tháng 2 năm 2008 của Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc về phát
triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá và hiện đại hoá đến năm 2015, định hướng đến
năm 2020.
- Nghị Quyết số 37/2011/NQ-HĐND ngày 29/12/2011 của HĐND tỉnh Vĩnh Phúc về một
số chính sách về dạy nghề, giải quyết việc làm và xoá đói giảm nghèo giai đoạn 2011-2015.
- Quyết định số 19/2011/QĐ-UBND ngày 20/4/2011 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về
Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2011-2020.
Các chính sách của tỉnh nhằm mục tiêu huy động mọi nguồn lực tại chỗ, phối hợp lồng
ghép các chương trình trên địa bàn để hỗ trợ xã nghèo, hộ nghèo về cơ sở hạ tầng, đào tạo
nghề giải quyết việc làm đồng thời tăng cường các hoạt động về văn hóa - xã hội giúp người
nghèo được nâng cao cả về vật chất và tinh thần.
* Một số công trình nghiên cứu khoa học đã công bố và đề tài khoa học liên quan
đề tài:
- Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội: Chương trình xóa đói giảm nghèo giai đoạn
1997-2000, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội, 2001.
- Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội: Chương trình xóa đói giảm nghèo giai đoạn
2001-2005, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội, 2006.
Hai công trình nghiên cứu khoa học có nội dung luận giải về vấn đề đói nghèo, thực
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
+ Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về đói nghèo; công tác xoá đói giảm nghèo.
+ Đánh giá thực trạng công tác xóa đói giảm nghèo của tỉnh Vĩnh Phúc trong 3 năm gần
đây ( 2010 - 2013).
+ Nghiên cứu cơ sở khoa học, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả
công tác XĐGN của tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn tiếp theo ( 2014 - 2015).
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu công tác xóa đói giảm nghèo các hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.
4.2. Phạm vi nghiên cứu:
- Nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về
công tác xóa đói giảm nghèo, Thực trạng việc thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo trên địa
bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Những thành tựu đạt được, những hạn chế của chính sách xóa đói giảm
nghèo, bài học kinh nghiệm cho công tác xây dựng, hoạch định chính sách xóa đói, giảm
nghèo trong thời gian tới.
- Về không gian: Nghiên cứu công tác xóa đói giảm nghèo tại Sở Lao động - TB&XH và
Phòng Lao động - TB&XH của các huyện, thành, thị trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.
- Về thời gian: Đánh giá thực trạng công tác xóa đói giảm nghèo của tỉnh Vĩnh Phúc giai
đoạn 2010 - 2013, cụ thể là việc thực hiện các chương trình, dự án như: Dự án tín dụng cho
người nghèo; dự án nâng cao năng lực cán bộ làm công tác xoá đói giảm nghèo; Dự án hỗ
trợ người nghèo về y tế, giáo dục; Dự án hỗ trợ sản xuất; Chương trình lao động và giải
quyết việc làm Trên cơ sở đó, đề ra một số giải pháp cho giai đoạn 2014-2015.
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Cơ sở lý luận: Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng, Nhà nước ta về xóa đói giảm nghèo nhằm nâng
cao đời sống của người dân góp phần tăng trưởng kinh tế ổn định xã hội, thực hiện tiến bộ và
công bằng xã hội, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
- Phương pháp luận: Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy
vật lịch sử để giải quyết các nhiệm vụ và thực hiện mục đích của đề tài.
- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể: Luận văn sử dụng các phương pháp cụ thể:
nghèo giai đoạn 2012-2015 trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc của sở Lao động - TB&XH.
5. Chính sách xóa đói giảm nghèo thực trạng và giải pháp, nhà xuất bản Chính trị Quốc gia,
Hà nội năm 2012.
6. Mấy vấn đề về xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam của tác giả Trần Đức, Tạp chí Cộng sản
số 15, năm 1999.
7. Một số phương hướng và biện pháp chủ yếu nhằm xóa đói, giảm nghèo ở Việt Nam, luận
văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Hằng.
8. Nghị Quyết số 37/2011/NQ-HĐND ngày 29/12/2011 của HĐND tỉnh Vĩnh Phúc về một
số chính sách về dạy nghề, giải quyết việc làm và xoá đói giảm nghèo giai đoạn 2011-2015.
9. Nghị quyết số 80/NQ-CP ngày 19/5/2011 của Chính Phủ về định hướng giảm nghèo bền
vững thời kỳ từ năm 2011 đến 2020.
10. Quyết định số 20/QĐ-CP ngày 05/02/2007 của Chính Phủ về Phê duyệt Chương trình
mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2006-2010.
11. Quyết định số 1143/QĐ-BLĐTBXH ngày 01/11/2000 của Bộ Lao động- Thương binh
và xã hội về ban hành chuẩn nghèo áp dụng cho giai đoạn 2001-2005.
12. Quyết định số 170/2005/QDD-TTg của Thủ tướng Chính phủ về ban hành chuẩn nghèo
áp dụng cho giai đoạn 2006-2010.
13. Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg ngày 30/01/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc xác
định chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo giai đoạn 2011 - 2015.
14. Quyết định số 19/2011/QĐ-UBND ngày 20/4/2011 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc về
Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2011-2020.
15. Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành
Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới.
16. Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần XIV và XV.
17. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, 1996.
18. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, 2001.
19. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, 2006.