Vai trò nhân tố chủ quan trong việc giữ gìn,
phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường tỉnh
Ninh Bình hiện nay

Ninh Thị Liên

Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn ThS Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Mã số 60 22 85
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Văn Cư
Năm bảo vệ: 2012 Abstract. Chỉ ra vai trò của nhân tố chủ quan trong việc giữ gìn phát huy bản sắc văn
hóa dân tộc. Trình bày những điều kiện nảy sinh và tồn tại của văn hóa Mường; chỉ rõ
nét đặc thù của giá trị văn hóa dân tộc Mường tỉnh Ninh Bình. Tìm hiểu thực trạng và
những vấn đề đặt ra của nhân tố chủ quan trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa
dân tộc Mường trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Nêu một số quan điểm, giải pháp cơ bản
nhằm nâng cao vai trò nhân tố chủ quan trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa
dân tộc Mường ở Ninh Bình hiện nay.

Keywords. Bản sắc văn hóa; Dân tộc Mường; Văn hóa Việt Nam; Triết học; Ninh
Bình.


2.1.3. Về đặc điểm văn hóa, xã hội 41
2.2. Đặc điểm văn hoá dân tộc Mường ở Ninh Bình 47
2.2.1. Đặc điểm kinh tế và đời sống vật chất 47
2.2.2. Đặc điểm xã hội và lịch sử 49
2.2.3. Nét đặc thù trong văn hóa dân gian của người Mường ở Ninh Bình 54

2.3. Thực trạng vai trò nhân tố chủ quan trong việc giữ gìn, phát huy bản
sắc văn hoá dân tộc Mường ở Ninh Bình và những vấn đề đặt ra 77
2.3.1. Thực trạng 77
2.3.2. Những vấn đề đặt ra 85
Chương 3. QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ NHÂN TỐ
CHỦ QUAN TRONG VIỆC GIỮ GÌN, PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN
HOÁ DÂN TỘC MƯỜNG TỈNH NINH BÌNH HIỆN NAY 90
3.1. Quan điểm 90
3.1.1. Nâng cao vai trò của các cấp ủy Đảng, chính quyền và đoàn thể nhân
dân trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường ở
Ninh Bình hiện nay 90
3.1.2. Tổ chức việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường
trên địa bàn tỉnh Ninh Bình bằng hoạt động cụ thể, thiết thực 93
3.2. Giải pháp 96
3.2.1. Phát triển kinh tế, nâng cao dân trí phù hợp với đặc điểm đồng
bào dân tộc Mường tỉnh Ninh Bình 96
3.2.2. Gắn tuyên truyền, vận động với những hoạt động thích hợp
nhằm nâng cao ý thức giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa độc
đáo của dân tộc Mường ở Ninh Bình giai đoạn hiện nay 104
3.2.3. Bảo tồn, khôi phục, phát huy các giá trị văn hóa vật chất và tinh
thần phải trở thành hoạt động thường nhật của cả cộng đồng dân tộc
Mường trong tỉnh 107
3.2.4. Quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên là người Mường
phải đáp ứng yêu cầu giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

11. Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy, Ban
Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc, Ban Chấp hành
Trung ương, số 24-NQ/TW.
12. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh
Ninh Bình lần thứ XVI nhiệm kỳ 2005-2010. 116
13. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh
Ninh Bình lần thứ XX nhiệm kỳ 2011-2015.
14. Mạc Đường (1962), "Xã hội và ruộng đất vùng Mường trước cách mạng
tháng 8", Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, (37), tr.49-56.
15. Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Bình (2011), Nghị quyết số 14/2011/NQ-
HĐND ngày 12/8/2011 về việc thông qua Kế hoạch số 19/KH-UBND ngày
26/7/2011 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Ninh Bình về phát triển kinh tế - xã
hội 5 năm 2011-2015 tỉnh Ninh Bình, Ninh Bình.
16. Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Bình (2011), Nghị quyết số 15/2011/NQ-
HĐND ngày 12/8/2011 về việc thông qua Quy hoạch tổng thể phát triển
kinh tế-xã hội tỉnh Ninh Bình đến năm 2020, Ninh Bình.
17. Nguyễn Đình Khoa (1976), "Quan hệ Việt - Mường qua tài liệu nhân
chủng học", Tạp chí Dân tộc học, (3), tr.32-47.
18. V.I.Lênin (1997), Bàn về văn hóa, văn học, Nxb. Văn học, Hà Nội.
19. V.I.Lênin (1981), Toàn tập, tập 26, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva.
20. V.I.Lênin (1981), Toàn tập, tập 29, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva.
21. Dương thị Liễu (1996), Tác động của điều kiện khách quan và nhân tố chủ
quan đối với qua trình xây dựng nền kinh tế thị trường ở nước ta, Luận án
phó tiến sĩ; Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
22. Hà Văn Linh (2002), "Vài ghi nhận về tín ngưỡng dân gian của người
Mường", Văn hóa dân gian, (5), tr.36-40.
23. Trần Thị Hồng Loan (2002), "Văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam dưới

Nam, Nxb. Văn hóa Dân tộc, Hà Nội.
39. Vân Dương Sỹ (2002), Nhà ở theo phong tục dân gian, Nxb. Văn hóa Dân
tộc, Hà Nội.
40. Nguyễn Ngọc Thanh (1991), "Phụ nữ Mường và vai trò lao động của họ",
Khoa học phụ nữ, (2), tr.16-17.
41. Văn Đức Thanh (2004), Về xây dựng môi trường văn hóa cơ sở, Nxb.
Chính trị quốc gia, Hà Nội. 118
42. Phạm Thị Phương Thảo (2001), Phát huy vai trò nhân tố chủ quan trong
việc xây dựng nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ
Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
43. Trần Thị Hà Thái (2002), Phát huy nhân tố chủ quan trong việc xây dựng
người nữ trí thức mới ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ Triết học, Học
viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
44. Nguyễn Duy Thiệu (2003), "Thể chế xã hội Mường truyền thống: Nghiên
cứu so sánh giữa mường của người Mường và mường của người Thái ở
Việt Nam", Nghiên cứu Đông Nam Á, (2), tr.16-29.
45. Đỗ Thị Minh Thúy (chủ biên - 2004), Xây dựng và phát triển nền văn hóa
Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thành tựu và kinh nghiệm,
Viện Văn hóa, Nxb. Văn hóa - Thông tin, Hà Nội.
46. Tỉnh ủy Ninh Bình (2011), Lịch sử Đảng bộ tỉnh Ninh Bình, tập 1 (1930-
1975), Ninh Bình.
47. Tỉnh ủy Ninh Bình (2011), Lịch sử Đảng bộ tỉnh Ninh Bình, tập 2 (1975-
2000), Ninh Bình.
48. Trung tâm Khoa học và Nhân văn quốc gia (1995), Vốn cổ văn hóa Việt
Nam, tập 1, Nxb. Văn hóa - Thông tin, Hà Nội.
49. Từ điển Triết học giản yếu (1987), Nxb. Đại học và Trung học chuyên
nghiệp, Hà Nội.