B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH

NGUYN NHTăTRNG
TỄCăNG CA TÍN DNG T NGÂN HÀNG
CHÍNH SÁCH XÃ HI N MC SNG CA
H GIAăÌNHăNGHÈOă NÔNG THÔN
VIT NAM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT

TP. H Chí Minh ậ Nmă2015
B GIÁO DCăVÀăÀOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH

o0o
Tôiăxinăcamăđoanăđ tài lunăvnăthcăsă“ăTácăđng ca tín dng t Ngân
Hàng Chính Sách Xã Hiăđn mc sng ca h giaăđìnhănghèoă  nông thôn
VităNamă” là do chính tôi thc hinădi s hng dn ca TinăsăNguyn Qunh
Hoa.
Tôiăxinăcamăđoanăcácăthôngătinătríchădnăđuăđãăđc ghi rõ ngun gc và có
đ chính xác cao trong phm vi hiu bit ca mình. Các s liu và kt qu trong
lunăvnălàătrungăthc và chaătngăđc ai công b trong bt k công trình nghiên
cu nào khác.
Tôi xin chu trách nhim v nghiên cu ca mình.
TP. H ChíăMinh,ăthángă5ănmă2015
Hc viên thc hin lunăvn NGUYN NHTăTRNG

MC LC
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC BNG BIU
DANH MC HÌNH
CHNGă1: GII THIU 1
1.1 Vnăđ nghiên cu 1
1.2 Mc tiêu và câu hi nghiên cu 3
1.2.1 Mc tiêu nghiên cu 3
1.2.2 Câu hi nghiên cu 3
1.3ăiătng và phm vi nghiên cu 3
1.3.1ăiătng nghiên cu 3
1.3.2 Phm vi nghiên cu 3

CHNGă4ă:ăKT QU NGHIÊN CU 43
4.1ăTácăđng ca tín dng VBSP đn thu nhp ca h giaăđìnhănghèo 43
4.2ăTácăđng ca tín dng VBSP đn chi tiêu ca h giaăđìnhănghèo 54
4.2.1ăTácăđng ca tín dngăđn chi tiêu chung ca nông h nghèo 54
4.2.2ăTácăđng ca tín dngăđn chi tiêu cho giáo dc ca h nghèo 
nông thôn 59
CHNGă5: KT LUN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 65
5.1 Kt lun 65
5.2 Hàm ý chính sách 68
5.3 Mt s hn ch vàăhng phát trin nghiên cu 70
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC T VIT TT
KÍ HIU
TÊN TING ANH
TÊN TING VIT
VHLSS
Vietnam Household Living
Standards Survey
iu tra mc sng h gia
đìnhăVit Nam
DID
Difference In Difference
Khác bit trong khác bit
OLS
Ordinary Least Squares
Phngăphápăbìnhăphngăbéă
nht
ESCAP
Economic and Social

Ngân hàng chính sách xã hi
Vit Nam
DANH MC BNG BIU

Bng 3.1 ậ Các binăđc lp d kin trong mô hình hi quy tuyn tính 37
Bng 3.2 ậ Kimăđnh thng kê T-test hai nhóm tham gia vàăđi chngănmă2010 40
Bng 4.1 ậ Tng hp kt qu călngătácăđng ca tín dng caăVBSPăđn thu
nhpăbìnhăquânăđuăngi ca h giaăđìnhănghèoă nông thôn Vit Nam. 47
Bng 4.2 ậ Giá tr các khon vay t VBSP ca các nông h  Vit Nam 51
Bng 4.3 ậ Giá tr các khon vay t VBSP ca nông h nghèo thuc nhóm tham gia
 nông thôn Vit Nam 2010 52
Bng 4.4 ậ T trng mcăđíchăcácăkhon vay theo giá tr khon vay 54
Bng 4.5 ậ Tng hp kt qu călngătácăđng ca tín dng caăVBSPăđn tng
chiătiêuăquânăđuăngi ca h giaăđìnhănghèoă nông thôn Vit Nam 56
Bng 4.6 ậ Tng hp kt qu călngătácăđng ca tín dng caăVBSPăđn chi
tiêu giáo dcăquânăđuăngi ca h giaăđìnhănghèoă nông thôn Vit Nam 61

DANH MC HÌNH

Hình 2.1 ậ H thng tài chính nông thôn Vit Nam 18
Hình 2.2 ậ Các nhân t nh hngăđn thu nhp và chi tiêu h giaăđình 28
Hình 3.1 ậ  th khác bit thu nhp theo phngăphápăDID 32
Hình 4.1 ậ  th phân phi ca bin thu nhpăbìnhăquânăđuăngi 43
Hình 4.2 ậ  th phân phi ca thu nhpăbìnhăquânăđuăngi sau khi ly giá tr
Log 44
Hình 4.3 ậ T trng các khon vay t VBSP ca các nông h  Vit Nam 52
Hình 4.4 ậ T trng các khon vay t VBSP ca nông h nghèo thuc nhóm tham
gia  nông thôn Vit Nam 2010 53
ngành kinh t khácănhălaoăđng, nguyên vt liu cho các ngành công nghip sn
xut. Không ch dng li  đó,ăphátătrin khu vc nông nghipăđngănghaăvi vic
phát trin kinh t các h giaăđìnhă nông thôn Vit Nam ậ khu vc chimăhnă80%ă
dân s c nc ậ toăđiu kin ci thin thu nhp,ătáiăđuătăm rng trong sn xut
và nâng cao mc sng; t đó có th gimăđc btăbìnhăđng thu nhp gia thành
th và nông thôn, gim khong cách chênh lchănghèoăđóiăgia các khu vc nhm
toăđàăchoăvic phát trin kinh t xã hi và năđnh chính tr caăđtănc.
Nhn thy tm quan trng ca khu vc nông nghip,ătrongăcácănmăqua,ăNhàă
Ncăđãăcóănhng chính sách thit thc và hiu qu nhm toăđiu kin thun li
cho ngành nông nghip phát trinănhăxâyădng các công trình thy li phc v sn
xut, xây dngăcôngătrìnhăgiaoăthôngănôngăthônăđ khaiăthôngăthngămi gia các
vùng,ăđuătăm rng và nâng cpăcácăcăs giáo dc  đaăphng.ăC th, Chính
Ph banăhànhăcácăvnăbn v vicăquyăđnh h tr tín dngăuăđãiăchoăkhuăvc nông
thônănhăQuytăđnhă67/1999/Q-TTg ca Th tng Chính Ph quyăđnh v mt
s chính sách tín dng ngân hàng phc v phát trin nông nghip và nông thôn,
2 Ngh đnhă41/2010/N-CPăquyăđnh v chính sách tín dng phc v phát trin nông
nghip và nông thôn nhm toăđiu kin cho các h giaăđìnhă nông thôn d dàng
tip cn vi ngun vn vay uăđãi.
Song song vi chinălc phát trin kinh t nói chung và khu vc nông nghip
nóiăriêng,ăNhàăNcăcngăchúătrng công tác an sinh xã hi nhm nâng cao phúc li
caăngi dân. Vi mcătiêuăxóaăđóiăgimănghèoăvàănângăcaoătrìnhăđ giáo dc cho
ngi dân  khu vc nông thôn, thông qua các chính sách tín dngă choă cácă đi
tng chính sách và h nghèo giúp các h này tip cn vi các ngun vnăvayăuă
đãiăngoàiăvic phc v cho sn xut nông nghip, còn s dng vn tín dng này cho
các mcăđíchătiêuădùngăkhácănhauă:ăđiătng hcăsinhăsinhăviênăvayăđ trang tri
chi phí vic hc,ăngiălaoăđng cn vnăđiăxut khuălaoăđng, h có hoàn cnh
khóăkhn,…ăThng các ngun tín dngănàyăđc cung cp bi Ngân hành chính

Cn có nhng chính sách c th nàoăđ phát trinăcácăchngătrìnhătínădng
ca VBSP theoăhng h tr và nâng cao hnăna mc sng cho nhng h nghèo 
nông thôn Vit Nam.
1.3 iătng và phm vi nghiên cu
1.3.1 iătng nghiên cu
iătng nghiên cu caăđ tài là tácăđng ca vic tham gia vào tín dng
chính thc caăngânăhàngăđn thu nhp và chi tiêu ca h giaăđìnhănghèoă nông
thôn Vit Nam.
1.3.2 Phm vi và thi gian nghiên cu
 tài nghiên cu v thu nhp và chi tiêu ca các h giaăđìnhăthuc din nghèo
theo xp loi caăđaăphngă nông thôn Vit Nam.
D liu chính mà tác gi s dng trong vicăxácăđnhătácăđng ca tín dng
chính thcăđn mc sng nông h nghèo là b d liu t điu tra v Kho sát mc
sng h giaă đìnhă (Vietnam Household Living Standards Survey ậ VHLSS)ă nmă
2010 và 2012.
4 Thi gian nghiên cuălàăgiaiăđon 2010 ậ 2012.
1.4 Phngăphápănghiênăcu
Phngăphápăphânătíchătng hp:ăđcădùngăđ tng hp các lý thuyt, nghiên
cuăcóăliênăquanăđn vnăđ nghiên cu.
Phngă phápă thng kê mô t: đc s dng trong quá trình mô t d liu
nhóm tham gia tín dng.
Phngăphápănghiênăcuăđnhălng: s dngăphngăphápăKhácăbit trong
Khác Bit (DID) kt hp vi Hi quy tuynătínhătheoăphngăphápăbìnhăphngă
nh nht (OLS)ăđ đánhăgiáătácăđng ca vic tham gia tín dng ngân hngăđi vi
mc sng ca h giaăđìnhănghèoă nông thôn Vit Nam.
1.5 ụănghaăthc tin caăđ tài
Vi vic s dng d liuătrongăhaiănmă2010ăvàă2012,ăđ tài nghiên cu không


CHNGă2: TNG QUAN LÝ THUYT NGHIÊN CU
2.1 Mt s khái nim
2.1.1 Khái nim v tín dng nông thôn chính thc
Tín dng là gì ?
Theo Lê Thanh Tâm (2008) thì tín dng là khái nim th hin mi quan h
giaăngiăđiăvayăvàăngi cho vay. Mtăđnhănghaătngăquátăhnăthìătínădng là
quan h chuynănhng quyn s dng vn t ch th này sang ch th khác trong
mt khong thiăgiană xácăđnh vi mt khong chi phí nhtă đnh (Nguyn Minh
Kiu, 2008).
Tín dng nông thôn là gì ?
Theo Qu phát trin nông nghip th giiă(2009)ăđaăraăkháiănim “Tài chính
nông thôn là các giao dch tài chính liên quan đn các hot đng nông nghip và
phi nông nghip din ra gia các h gia đình và các th ch  khu vc nông thôn”.
Nhăvy, có th thy tín dng nông thôn là mt b phn ca tài chính nông
thôn, cung cp các dch v tài chính ca ngân hàng cho riêng th trng nông thôn
v các khon vay dành cho h giaăđìnhăcóăsn xut trong nông nghip, các h có
hoàn cnhăkhóăkhnănhm phc v cho các mc tiêu phát trin kinh t xã hi ca
đtănc.
Tín dng nông thôn chính thc là gì ?
Lê Thanh Tâm (2008)ăcngăchoărng: “Tín dng nông thôn chính thc là các
khon vay đc cung cp bi các t chc tín dng thuc khu vc Chính Ph y
quyn và phi tuân theo các quy đnh và s kim soát ca ngành ngân hàng”.
2.1.2 Khái nim v h giaăđình
H giaăđìnhălà mt trong nhng khái nimăchaăcóămtăđnhănghaăthng nht
giaăcácănc trên th gii. Tùy thuc vào bn scăvnăhóa,ăphongătc tp quán ca
tng t chc, tng quc gia, tng châu lc mà có nhngăcáchăđnhănghaăkhácănhau.
7
1 8 2.1.3 Khái nim v nghèo
Nghèo là mt khái nimăchaăcóămtăđnhănghaăc th, chính xác và chung
nht. Tùy theo miă quană đim nghiên cu ca tng quc gia mà có nhngă đnh
nghaăvàătiêuăchun v nghèo khác nhau. Mi t chcăcóăcácăxácăđnh nghèo da
trên các tiêu chí v thu nhp, mc sng và nhu cu tham gia quá trình phát trin ca
xã hi,…Nhìnă chungă thìă nghèoă thngă đc hiuă nhă làă mtă ngi có mc thu
nhp hocăchiătiêuăkhôngăđápăngăđc các nhu cuăcăbn ca cuc sng và b hn
ch trong vic tham gia các hotăđng ca xã hi.
 Mt s quanăđim v nghèo:
Nghèoăđcăđnhănghaătheoăcách khác ti Hi ngh bàn v gimănghèoăđóiă
khu vc Châu Á ậ TháiăBìnhăDngădoăESCAPăt chc ti Bangkok, Thái Lan vào
tháng 9-1993: “Nghèo là tình trng mt b phân dân c không đc hng và tha
mãn nhu cu c bn ca con ngi đã đc xã hi tha nhn tùy theo trình đ phát
trin kinh t - xã hi và phong tc tp quán ca các đa phng”
Hi ngh Thngă đnh th gii v phát trin xã hiă đc t chc ti
Copenhaghen  anăMchănmă1995ăđãăđaăraăkháiănim v nghèo:ăắăNgi nghèo
là tt c nhng ai có thu nhp bình quân đu ngi di mt đô la mt ngày, s
tin đc coi nh đ đ mua nhng sn phm thit yu đ tn ti”
Trong Báo cáo phát trin VităNamănmă2004,ăNgânăHàngăTh Gii cho rng
ắNghèo là tình trng thiu thn nhiu phng tin, thu nhp hn ch hoc thiu c
hi to ra thu nhp, thiu tài sn đ đm bo tiêu dùng trong nhng lúc khó khn,
d b tn thng trc nhng hoàn cnh bt li, ít có kh nng truyn đt nhu cu
đn nhng ngi có kh nng gii quyt, ít đc tham gia vào quá trình ra quyt
đnh,…”

t tiêu v lng thc, thc phm, phi lng thc, thc phm và các khon chi tiêu
khác (biu, đóng góp ). Các khon chi tiêu ca h không bao gm chi phí sn xut,
thu sn xut, gi tit kim, cho vay, tr n và các khon chi tng t. 2
10 2.2 Vai trò ca vn tín dng dành cho phát trin nông nghip và nông thôn
2.2.1 Vai trò ca vn và tín dng trong phát trin nông nghip
Vai trò ca vn trong phát trin nông nghip
TheoăSungăSangăParkă(1992)ăđaăraămôăhìnhăsn xut nông nghip theo các
giaiăđon phát trin,ătrongăđóăcóănhn mnh vai trò ca vnăđi vi khu vc nông
nghip. Mô hình gmăbaăgiaiăđon:
Giai đon s khai làăgiaiăđon mà sn xut nông nghip ch yu da vào các
điu kin t nhiên ( thi tit, khí hu,ăđtăđaiăcanhătác,…)ăvàăngunălaoăđng. Quá
trình sn xut theo quy lută nngă sut biên gim dnă doă laoă đngă khôngă đc
chuyn t khu vc nông nghip sang công nghip và dch v. Vnăítăđc chú trng
đuătătrongăgiaiăđonăsăkhai.
Giai đon đang phát trin làăgiaiăđon mà ngoài các yu t t nhiên, sn xut
nông nghip còn ph thuc vào nhiu yu t đuă vàoă đc cung cp t khu vc
công nghip, các yu t này là phân bón, thuc tr sâu, thuc hóa hc trong nông
nghip.ăiuănàyălàmăchoănngăsutătngălênătngăng viălng thuc và phân
bónăđcăđaăvàoăs dng. Có s xut hin ca các yu t đu vào này làm cho chi
phí khu vc sn xut nông nghipătngălên,ădnăđn vicăđuătăthêmăvn trong quá
trình sn xut.  giaiăđon này, vnăđãăth hin vai trò quan trng ca mình.

thì vn tín dngănôngăthônăcóăỦănghaăquanătrngăđi vi phát trin nông nghip, bi
đâyălàălnhăvc kém kh nngăthuăhútăvnăđuătăt nc ngoài hay ca Chính Ph
do giá tr toăraăkhôngăcaoăhnăsoăviăcácălnhăvc công nghip và dch v.
Tín dng t khu vc chính thc là cn thit cho sn xut nông nghip ca
nông h,ăđiuănàyăđc tìm thy trong nghiên cu Mikkel Barslund và Finn Tap
(2008) v th trng tín dng nông thôn ca VităNamăđc kho sát  bn tnh
thành (Long An, Qung Nam, Hà Tây và Phú Th). Bên cnhăđó,ătínădng nông
thôn còn có nhngătácăđng tích ccăđn vic nâng cao mc sng ca h giaăđình,ă
gim btăbìnhăđng thu nhp gia thành th và nông thôn. Không ch dng li  đó,ă
12 tín dng cho khu vcănôngăthônălàmăgiaătngăphúcăli h giaăđình, các ngun tín
dngăđn t khu vc chính thc, phi chính thc hay bán chính thc mà h giaăđìnhă
tip cn, ngoài vic dùng cho sn xut trong nông nghip, h cóăxuăhng s dng
mt phn vnăvayănàyăđ chi tiêu cho dch v y t (Mikkel Barslund và Finn Tap,
2008).
Ngoài ra, tín dng nông thôn là mt trong nhng công c tài chính giúp các h
giaăđìnhă nông thôn thoát khi tình trngănghèoăđói.ăTrongănghiênăcu v tácăđng
ca tín dngă viă môă đn nghèo  Bangladesh ca M.Jahangir Alam Chowdhury
(2002) cho thy vi khong thiăgianăquanăsátădàiă(6ănm)ăđãăcungăcpăđc bng
chng v hiu qu tácăđng mnh m ca tín dngăviămôăđn vic gim nghèo ca
các h giaăđình.
2.2.2 Vai trò ca ngân hàng trong tín dng khu vc nông thôn
Tín dng cho khu vcănôngăthônăđc cung cp biăcácăđnh ch tài chính
thuc khu vc chính thc ậ h thng ngân hàng ậ đóngăvaiătròăquanătrng trong vic
tài tr ngun vn cho các hotăđng sn xut nông nghip. Thông qua chcănngă
huyăđng và tài tr vn, các t chc tài chính thuc h thng ngân hàng  nông thôn
cung cp các khon vay tín dng vi mc lãi sutăuăđãiăchoăcácăh giaăđìnhă nông
thôn. Chính các khon vay này tr thành ngun vn b sung thit yuăđ các h này

vic tip cn ca các h thì càng giúp hn ch s phát trinăvàăbànhătrng ca các
t chc tín dng phi chính thc hin hu  nông thôn hin nay.
2.3 Mi quan h gia tín dng và mc sng ca h giaăđình
Nghiên cu v đánhăgiáătácăđng ca tín dngăđn thu nhp hay mc sng ca
h giaăđìnhănhm tìm ra mi quan h gia vic vay tín dng có tác dngălàmătngă
thu nhp và ci thin phúc li ca h đãăđc thc hin bi nhiu tác gi  các quc
gia khác nhau trên th giiă nhă nghiênă cu caă Diagneă vàă đng s (2000) 

3

/>nong-thon/55929.tctc

14 Bangladesh và Malawi; M. Jahangir Alam Chowdhury (2002)  Bangladesh; Quách
Mnh Hào (2005), Nguyn VităCngă(2008)ăvàăPhanăìnhăKhôiă(2012)ă Vit
Nam; Brett E.Coleman  ôngăBc Thái Lan.
Theo Sadoulet và de-Janvry (1995) cho rng các h giaăđìnhăcóăxuăhng gi
li mt phn sn phmăcóăđc t sn xut nông nghipăhayălaoăđngăđ tiêu dùng
cho riêng h trong th trng hoàn ho. Ch khi các sn phm hocălaoăđngănàyădă
tha thì các h mi bán ra ngoài th trng và khi h giaăđìnhăriăvàoătìnhătrng
thiu các yu t này thì s tìm mua hocăthuêălaoăđng nhmăđm bo cho cuc
sng và sn xut nông nghip. Trong th trng hoàn ho thì vic quytăđnh sn
xut hay tiêu dùng ch ph thuc vào thu nhpăcóăđc t hotăđng sn xut nông
nghip.ăTrongăkhiăđó,ăthìăth trng không hoàn ho quytăđnh vic sn xut hay
tiêu dùng li có quan h mt thit vi nhau. H giaăđìnhăs quytăđnh vic sn xut,
tiêu dùng và bán yu t laoăđngăđu ph thuc vào chi phí giao dchăvàătăliu sn
xut mà nông h nm gi.
Mô hình h giaăđìnhătrongăđiu kin tht bi th trng quytăđnh sn xut

xut nông nghip, xut phát t đc thù ca ngành nông nghip là ri ro cao và thu
nhp ph thuc nhiu v thi tit nên các h khó có th tip cnăđc ngun vn tín
dng. Thu nhp bp bênh và không năđnh; trong khi các h giaăđìnhăvn phi chi
tiêuădùngăvàătáiăđuătăm rng sn xut.ăDoăđó,ăhn ch v mt tín dng làm cho
quytăđnh ca h ph thuc vào giá hiu qu ca th trng () các yu t thuc v
đcătrngăca h,ăđcătrngăsn xut và tip cn tín dng.
Nhìn chung, t các kt qu nghiên cu và mô hình v hành vi quytăđnh ca
h giaăđìnhăchoăthy tín dngăcóătácăđngăđn thu nhp hay mc sng ca h gia
đình,ăgiúpăh cóăđc nhng quytăđnh tiăuăchoăhotăđng sn xut ca mình t
đóăcóăth ci thin phúc li ca h giaăđình.
2.4 Th trng tín dng nông thôn Vit Nam
2.4.1 H thng các t chc tín dng nông thôn  Vit Nam
Th trng tín dngănôngăthônăđãăcóănhng chuyn bin tích cc sau thi kì
đi mi v h thng chính tr vàăconăđng phát trinăđtănc. Vi s raăđi ca
các h thng ngân hàng Nông Nghip và Phát trin nông thôn, Ngân hàng Chính
Sách Xã Hi thì th trng tín dng càng khngăđnh vai trò quan trng ca mình
trong vic phát trin kinh t xã hiăđtăncăvàăđm bo an sinh xã hi thông qua
cácăchngătrìnhătínădngăuăđãiădànhăchoăkhuăvc sn xut nông nghip,ăcácăđi
tng chính sách xã hi.
Mc dù các ngun tín dngă nàyăđc cung cp chính thc t khu vc Nhà
Nc viăuăth v thi gian vay dài hn, lãi sut thp;ănhngăthc t hin nay, vic
tip cn vi tín dng chính thc t khu vc ngân hàng gp nhiu rào cn bi th tc
hành chính, tài sn th chp,…điu này làm cho các h giaăđìnhă nông thôn khó có
kh nngăvayăđc ngun tín dngăuăđãiănày.ăChínhăvìăth, làm ny sinh và phát

Trích đoạn Các bin sd ng trong mô hình Hàm ý chính sách

---