ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
*****

TRẦN THỊ ÁNH TUYẾT

CHIẾN LƢỢC KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG
THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƢƠNG HẢI DƢƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Ch-¬ng tr×nh ®Þnh h-íng thùc hµnh Hµ Néi -2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
*****



STT
Từ viết tắt
Nguyên nghĩa
1
CLKD
Chiến lƣợc kinh doanh
2
KH
Khách hàng.
3
NH
Ngân hàng.
4
NHNN
Ngân hàng Nhà nƣớc
5
NHTM
Ngân hàng thƣơng mại
6
TMCP
Thƣơng mại cổ phần
7
VCB
Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoa
̣
i thƣơng Việt Nam.
8
VCBHD
Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoa

Một số chỉ tiêu hoạt động của các ngân hàng tỉnh
Hải Dƣơng năm 2013-2014
52
5
Bảng
4.3
Bảng xếp hạng vị trí cạnh tranh của Ngân hàng
TMCP Ngoại thƣơng, BIDV và Sacombank tại
Hải Dƣơng
61
6
Bảng
4.4
Bảng so sánh quy mô tổng tài sản của Ngân hàng
TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng và các đối thủ từ
năm 2013-2014
65
7
Bảng
4.5
Tình hình triển khai dịch vụ thẻ và e-banking tại
Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng
67
8
Bảng
4.6
Bảng so sánh quy mô lao động và lợi nhuận năm
2014 của Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Hải
Dƣơng và các đối thủ
72

M.Porter
25
Hình
4.1
Trụ sở chính và các phòng giao dịch của Ngân hàng
TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng
47
Hình 4.2
Sơ đồ tổ chức của Vietcombank Hải Dƣơng
49
Hình 4.3
Một số chỉ tiêu kinh doanh chính của Ngân hàng TMCP
Ngoại thƣơng Hải Dƣơng 2010-2014
51
Hình
4.4
So sánh xếp hạng vị trí cạnh tranh của Ngân hàng
TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng và các đối thủ từ
2012-2014
62
Hình
4.5
So sánh một số chỉ tiêu chính năm 2014 của Ngân hàng
TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng và đối thủ
65
Hình
4.6
Năng lực cạnh tranh về sản phẩm của Ngân hàng TMCP
Ngoại thƣơng Hải Dƣơng
70

1.4.1. Đối tượng nghiên cứu 6
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu 6
1.5. Phƣơng pháp nghiên cứu 6
1.6. Những đóng góp của luận văn 6
1.7. Bố cục luận văn 7
CHƢƠNG 2 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 8
2.1. Câu hỏi nghiên cứu 8
2.2. Quy trình nghiên cứu 8
2.2.1. Xác định vấn đề cần nghiên cứu 9
2.2.2. Tìm hiểu cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu 10
2.2.3. Thu thập dữ liệu nghiên cứu 10 2.2.4. Nghiên cứu định tính 10
2.2.5. Nghiên cứu định lượng 11
2.3.1. Phương pháp hệ thống hoá: 11
2.3.2. Phương pháp phân tích và tổng hợp: 11
2.3.3. Phương pháp quy nạp diễn dịch và loại suy: 11
2.3.4. Phương pháp chuyên gia: 11
2.4. Địa điểm nghiên cứu: 12
2.5. Nguồn dữ liệu 12
2.5.1. Dữ liệu thứ cấp: 12
2.5.2. Dữ liệu sơ cấp: 12
CHƢƠNG 3 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC KINH DOANH 13
3.1. Các quan niệm về chiến lƣợc kinh doanh và vai trò của chiến lƣợc kinh doanh 13
3.1.1. Các quan niệm về chiến lược kinh doanh 13
3.1.2. Vai trò của chiến lược kinh doanh 14
3.2. Các chiến lƣợc kinh doanh trong thực tiễn 16
3.2.1. Các chiến lược kết hợp trong thực tế 16
3.2.2. Các chiến lược chuyên sâu trong thực tiễn 16

4.4.6. Công nghệ thông tin 74
4.4.7. Nhận định điểm mạnh, điểm yếu 74
CHƢƠNG 5 GIẢI PHÁP TRIỂN KHAI CÓ HIỆU QUẢ CHIẾN LƢỢC KINH
DOANH TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƢƠNG HẢI DƢƠNG 80
5.1. Hình thành các mục tiêu chiến lƣợc 80
5.1.1. Mục tiêu chung: 80
5.1.2. Mục tiêu cụ thể: 80 5.2. Các giải pháp để thực thi có hiệu quả chiến lƣợc kinh doanh tại Ngân
hàng TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng 82
5.2.1. Giải pháp tài chính 82
5.2.2. Giải pháp về đào tạo con người 83
5.2.3. Giải pháp về Marketing 85
5.2.4. Giải pháp về nghiên cứu phát triển 87
5.3. Một số kiến nghị 87
5.3.1. Kiến nghị với Hội sở chính 87
5.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước 88
5.3.3. Về phía Chi nhánh 88
KẾT LUẬN 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO 91 1

CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU VÀ TỔNG QUAN TNH HNH NGHIÊN CỨU

1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp ngày càng đƣợc
đặt vào những điều kiện mới và luôn biến động, đó là sự biến động của thị

trong điều kiện kinh doanh nhƣ hiện nay.
Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng (VCBHD) qua hơn 10 năm hoạt
động đã khẳng việc hoạch định và xây dựng chiến lƣợc phát triển của Chi nhánh là
nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Qua việc đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu, cơ
hội, thách thức cũng nhƣ xác định các mục tiêu, định hƣớng kinh doanh cơ bản sẽ
giúp VCBHD đƣa ra những giải pháp thực hiện đồng bộ, các quyết sách mạnh mẽ
hơn, kịp thời hơn, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của Chi nhánh, góp phần hoàn
thành mục tiêu kinh doanh chung của cả hệ thống.
Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của việc hoạch định và xây dựng CLKD, tác
giả đã lựa chọn đề tài “Chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Ngoại
thương Hải Dương” làm đề tài luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh với câu hỏi
nghiên cứu là: “VCBHD cần thực thi chiến lƣợc kinh doanh nhƣ thế nào để giữ vững
và phát triển thƣơng hiệu trên địa bàn tỉnh Hải Dƣơng?”
1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.2.1.Tình hình nghiên cứu ngoài nước
Trên thế giới, đề tài xây dựng chiến lƣợc đã đƣợc các tác giả nghiên
cứu từ những năm 50 của thế kỷ XX, đặc biệt ở Hoa Kỳ là quốc gia có nhiều
công trình và tác giả nghiên cứu về chiến lƣợc kinh doanh, ví dụ nhƣ M.
Porter với tác phẩm Chiến lƣợc cạnh tranh.
1.2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
Ở Việt Nam, vấn đề nghiên cứu chiến lƣợc trên bình diện quốc gia chỉ
chính thức bắt đầu từ sau thời kỳ đổi mới (1986) mà sự kiện quan trọng nhất
đƣợc đánh dấu, đó là Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam đã thông qua Chiến
lƣợc phát triển kinh tế xã hội Việt Nam thời kỳ 1991-2000, từ đó khái niệm
chiến lƣợc mới bắt đầu đƣợc đề cập rộng rãi, tuy nhiên trên bình diện doanh

3

nghiệp, nghiên cứu chiến lƣợc vẫn còn là những vấn đề mới. Xung quanh chủ
đề xây dựng CLKD cũng đã có một số công trình nghiên cứu của các tác giả

Luận văn thạc sĩ, 2011;
Chiến lược kinh doanh của Tập đoàn Toyota và bài học kinh nghiệm
cho các doanh nghiệp ô tô Việt Nam. Phạm Thị Thu Thủy, trƣờng Đại học
Ngoại thƣơng, Luận văn thạc sỹ, 2011;
Hoạch định chiến lược kinh doanh cho Công ty TNHH Tàu dịch vụ dầu
khí giai đoạn 2010-2015. Lê Vũ Hùng, trƣờng Đại học Bách Khoa Hà Nội,
Luận văn thạc sỹ, 2009;
Chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Sài gòn thương tín Chi
nhánh Hải Dương. Nguyễn Thị Thu Nga, Khoa Quản trị kinh doanh, trƣờng
Đại học kinh tế, Đại học Quốc Gia Hà Nội, Luận văn thạc sỹ, 2010
Có thể thấy rằng, các công trình nghiên cứu về quản trị chiến lƣợc nói
chung và chiến lƣợc kinh doanh nói riêng rất phong phú và đa dạng. Mỗi một
công trình có một cách tiếp cận và triển khai vấn đề khác nhau nhƣng về cơ
bản vẫn tuân theo các quy trình của quản trị chiến lƣợc. Việc đề ra chiến lƣợc
xét cho cùng cũng là để làm tăng doanh thu, lợi nhuận của tổ chức, do vậy sự
phân tích, đánh giá mang tính chủ quan tác động đến thực thể nghiên cứu.
Những kiến nghị đƣa ra hầu hết đều tập trung vào giải quyết vấn đề tồn tại
của doanh nghiệp để đảm bảo sự hoạt động lâu dài.
Với những đề tài đã thực hiện tại công ty, hầu hết đều tập trung về vấn
đề phát triển của doanh nghiệp, tuy nhiên do sự đầu tƣ của tác giả và sự đóng
góp của các chuyên gia đầu ngành về kinh tế chƣa sâu nên chƣa nêu bật đƣợc
vấn đề cần nghiên cứu.
Một trong số luận văn cùng đề tài mà tác giả nghiên cứu là của tác giả
Nguyễn Thị Thu Nga K17-QTKD.HD thuộc trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQG
Hà Nội với chủ đề “Chiến lƣợc kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn

5

Thƣơng Tín Chi nhánh Hải Dƣơng”; trong đó tác giả cũng đã đƣa ra đƣợc
những lý luận chung về CLKD và đƣa ra một số giải pháp để Sacombank Hải

1.4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là: CLKD tại Ngân hàng TMCP Ngoại
thƣơng Hải Dƣơng
1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn về mặt không gian: Nghiên cứu việc xây dựng CLKD tại Ngân
hàng TMCP Ngoại thƣơng Hải Dƣơng
- Giới hạn về mặt thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu việc xây dựng
CLKD giới hạn trong ngành ngân hàng, các số liệu phân tích tại VCBHD và so sánh
với một số NHTM trên địa bàn tỉnh Hải Dƣơng giai đoạn 2010-2014, từ đó định
hƣớng chiến lƣợc kinh doanh cho VCBHD đến giai đoạn 2020
1.5. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu để tổng hợp, tóm lƣợc những kết quả
nghiên cứu để phân tích và làm sáng tỏ nội dung nghiên cứu.
- Phƣơng pháp so sánh, thống kê, mô phỏng, phân tích ma trận SWOT, phân
tích mô hình 5 lực lƣợng cạnh tranh của M.Porter để giải quyết vấn đề nghiên cứu.
- Nguồn số liệu đƣợc sử dụng trong luận văn: từ số liệu thống kê qua các
năm của NHNN Tỉnh Hải Dƣơng, VCBHD
1.6. Những đóng góp của luận văn
Luận văn đã nêu đƣợc sự cần thiết của việc hoạch định và xây dựng CLKD
đối với các doanh nghiệp nói chung và đối với VCBHD nói riêng, đồng thời đƣa ra
các cơ sở lý luận về CLKD. Từ đó tác giả vận dụng vào phân tích xây dựng CLKD
tại VCBHD, chỉ ra đƣợc những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức đối với
VCBHD, trên cơ sở đó tác giả đề xuất một số giải pháp hữu hiệu để VCBHD thực
thi CLKD tối đa hiệu quả, giữ vững thƣơng hiệu trên địa bàn và hoàn thành mục
tiêu chung của cả hệ thống.

7

1.7. Bố cục luận văn

2.2. Quy trình nghiên cứu
Luận văn dựa vào những phƣơng pháp nghiên cứu của quản trị chiến
lƣợc, các bƣớc thực hiện và các yếu tố tác động để xây dựng lợi thế cạnh
tranh, quá đó đề xuất đƣợc chiến lƣợc kinh doanh có lợi cho doanh nghiệp.
Quy trình nghiên cứu của tác giả đƣợc thực hiện qua hình 2.1 sau:
9 Hình 2.1: Quy trình nghiên cứu luận văn

2.2.1. Xác định vấn đề cần nghiên cứu
Việc xác định vấn đề cần nghiên cứu là yếu tố quan trọng nhất để triển
khai thực hiện Luận văn, đây là mục tiêu và đích đến cuối cùng cho việc triển
khai các bƣớc nghiên cứu. Vấn đề nghiên cứu là cơ sở để tác giả tìm hiểu các
tài liệu và thu thập thông tin phục vụ nghiên cứu. Xác định vấn đề chính xác
và rõ ràng sẽ là kim chỉ hƣớng cho các bƣớc thực hiện về sau của Luận văn.
Xác định vấn đề nghiên cứu
Tìm hiểu cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
Xác định mục tiêu nghiên cứu
Thu thập dữ liệu nghiên cứu
Nghiên cứu định tính
Nghiên cứu định lƣợng
Đánh giá và đề xuất giải pháp


11

2.2.5. Nghiên cứu định lượng
Mục đích của nghiên cứu định lƣợng nhằm xác minh lại các vấn đề đã
tìm hiểu đƣợc thông qua các tài liệu thứ cấp. Ngoài ra, nghiên cứu định lƣợng
cũng có thể bổ sung thêm các thông tin còn thiếu hoặc làm rõ hơn những nội
dung liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
2.3. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong Luận văn này, tác giả sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp nghiên
cứu sau:
2.3.1. Phương pháp hệ thống hoá:
Phƣơng pháp này đƣợc sử dụng trong phần cơ sở lý luận của đề tài luận
văn, điều này sẽ tạo sự nhìn nhận chính xác vấn đề cần nghiên cứu.
2.3.2. Phương pháp phân tích và tổng hợp:
Phƣơng pháp này chủ yếu sử dụng trong việc tổng hợp dữ liệu và phân
tích các yếu tố theo các mô hình, ma trận trong quản trị chiến lƣợc.
2.3.3. Phương pháp quy nạp diễn dịch và loại suy:
Phƣơng pháp này đƣợc sử dụng nhằm làm rõ các yếu tố trong phân tích
chiến lƣợc và lựa chọn phƣơng án phù hợp.
2.3.4. Phương pháp chuyên gia:
Phƣơng pháp này đƣợc dùng để tham vấn và kiểm nghiệm các luận
chứng, phân tích, đánh giá thông qua các chuyên gia và nhà quản trị đầu
ngành về lĩnh vực kinh tế, từ đó làm cơ sở để tác giả đề xuất chiến lƣợc kinh
doanh của doanh nghiệp.

12

2.4. Địa điểm nghiên cứu:
Tác giả nghiên cứu trong nội bộ Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Hải
Dƣơng tại Hải Dƣơng

quan niệm về chiến lƣợc kinh doanh cũng dần theo thời gian ngƣời ta tiếp cận
nó theo nhiều cách khác nhau. Theo Alfred Chandler, ĐH Harvard: “Chiến
lược là tiến trình xác định những mục tiêu cơ bản dài hạn của doanh nghiệp,
lựa chọn cách thức hoặc phương hướng hành động và phân bổ các nguồn lực
thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó”(TS.Lê Thị Thu Thủy, Bài giảng Quản
trị chiến lược 2009). Theo Fred R. David:“Chiến lược là những phương tiện
đạt tới những mục tiêu dài hạn”(Khái luận về quản trị chiến lược, NXB thống
kê 2006). Ở Việt Nam, việc nghiên cứu khái niệm này còn khá mới mẻ. Theo
quan điểm của PGS.TS. Hoàng Văn Hải (Quản trị chiến lƣợc 2010) “Chiến
lược là chuỗi các quyết định nhằm định hướng phát triển và tạo ra thay đổi về
chất bên trong doanh nghiệp”
Trong quản trị kinh doanh khái niệm chiến lƣợc đƣợc thể hiện qua các
quan niệm sau:

14

- Chiến lƣợc nhƣ những quyết định, những hành động hoặc những kế
hoạch liên kết với nhau đƣợc thiết kế để đề ra và thực hiện những mục tiêu
của tổ chức.
- Chiến lƣợc là tập hợp những quyết định và hành động hƣớng mục tiêu
để các năng lực và nguồn lực của tổ chức đáp ứng đƣợc những cơ hội và
thách thức từ bên ngoài.
- Chiến lƣợc nhƣ là một mô hình, vì ở một khía cạnh nào đó, chiến lƣợc
của một tổ chức phản ảnh đƣợc cấu trúc, khuynh hƣớng mà ngƣời ta dự định
trong tƣơng lai.
- Chiến lƣợc nhƣ là một triển vọng, quan điểm này muốn đề cập đến sự
liên quan đến chiến lƣợc với những mục tiêu cơ bản, thế chiến lƣợc và triển
vọng trong tƣơng lai của nó.
Vậy CLKD của doanh nghiệp đƣợc hiểu là sự tập hợp một cách thống
nhất các mục tiêu, các chính sách và sự phối hợp các hoạt động của một đơn

kinh doanh là “Dự kiến tƣơng lai trong hiện tại” dựa vào CLKD các nhà quản
lý có thể lập ra các kế hoạch cho những năm tiếp theo. Tuy nhiên quá trình đó
phải có sự kiểm soát chặt chẽ, hiệu chỉnh trong từng bƣớc đi. Một chiến lƣợc
vững mạnh luôn cần đến khả năng, điều hành linh hoạt, sử dụng đƣợc các
nguồn lực vật chất, tài chính và con ngƣời thích ứng.
Tuy nhiên CLKD cũng có một số hạn chế sau:
- Doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian và chi phí cho việc xây dựng
chiến lƣợc.
- Giới hạn của sai sót trong việc dự báo thị trƣờng dài hạn đôi khi có thể
rất lớn, nếu không khắc phục đƣợc sự sai sót đó sẽ gây rủi ro cao.
- Thực hiện CLKD ngoài sự kiểm soát chặt chẽ còn cần đến sự điều
hành linh hoạt, nhạy bén, hiệu chỉnh theo từng bƣớc đi sao cho phù hợp với
biến động của môi trƣờng, nếu cứng nhắc sẽ có thể thất bại.

16

3.2. Các chiến lƣợc kinh doanh trong thực tiễn
3.2.1. Các chiến lược kết hợp trong thực tế
- Kết hợp về phía trƣớc: liên quan đến việc tăng quyền sở hữu hoặc
kiểm soát đối với nhà phân phối hoặc các nhà bán lẻ
- Kết hợp về phía sau: là một chiến lƣợc tìm kiếm quyền sở hữu hoặc
quyền kiểm soát của các nhà cung cấp của công ty.
- Kết hợp theo chiều ngang: Là một chiến lƣợc tìm kiếm quyền sở hữu
hoặc kiểm soát đối với các đối thủ cạnh tranh của công ty.
3.2.2. Các chiến lược chuyên sâu trong thực tiễn
- Thâm nhập vào thị trƣờng: Một chiến lƣợc thâm nhập thị trƣờng nhằm
làm tăng thị phần cho các sản phẩm hoặc dịch vụ hiện có trong các thị trƣờng
hiện có bằng những nỗ lực tiếp thị lớn hơn.
- Phát triển thị trƣờng: Phát triển thị trƣờng liên quan đến việc đƣa
những sản phẩm hoặc dịch vụ hiện có vào những khu vực địa lý mới.