CÁC BIỆN PHÁP RÈN PHÁT ÂM CHUẨN CHO
SINH VIÊN ĐANG ÁP DỤNG TẠI TRƯỜNG
CAO ĐẲNG SƯ PHẠM HÀ NỘI
Trần Kim Chi
1
, Nguyễn Thị Hương Lan
1

Tóm tắt: Sinh viên mắc lỗi phát âm lệch chuẩn, đặc biệt với hai âm l/n, là hiện tượng khá phổ
biến tại Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng
đào tạo của nhà trường. Bài viết tập trung giới thiệu các biện pháp đã và đang được cán bộ
Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội sử dụng để hình thành và rèn luyện phát âm chuẩn cho
sinh viên.

1. MỞ ĐẦU
Trong thời gian gần đây, khi đời sống xã hội phát triển thì nhu cầu giao tiếp của con
người cũng ngày càng phát triển. Cùng với những thay đổi trong cách sử dụng ngôn từ trong
việc biểu đạt nội dung thông tin, hình thức thể hiện lời nói cũng có những thay đổi. Tuy
nhiên, do ảnh hưởng của một số tác nhân của hoạt động giao tiếp dẫn tới trong thực tế có
những cách nói, những hình thức viết chữ không đúng so với chuẩn mực ngôn ngữ. Lỗi phát
âm l/n là một trong những minh chứng rõ nhất của thực tế nói, viết không đúng với chuẩn
mực. Hiện nay, loại lỗi này xảy ra trong phạm vi khá rộng, khá phổ biến trong đời sống xã
hội Việt Nam, trong đó có rất nhiều sinh viên Hà Nội. Lỗi sai này không chỉ làm ảnh hưởng
tới năng lực nói trong đời sống sinh hoạt mà nói còn ảnh hưởng tới năng lực viết của rất
nhiều người, trong đó có sinh viên. Trước thực tế đó, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội đã
và đang thực hiện nhiều biện pháp rèn phát âm chuẩn cho sinh viên gồm: đưa nội dung rèn
phát âm chuẩn vào chương trình học, mở lớp chuyên đề phát âm chuẩn, lồng ghép nội dung rèn
phát âm chuẩn vào các hoạt động ngoại khóa và đưa nội dung rèn phát âm chuẩn vào tiêu chí
kiểm tra - đánh giá.
2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.1. Lí do tổ chức hoạt động rèn phát âm chuẩn tại Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội

học của Hà Nội đã có chủ trương không nhận giáo viên mắc lỗi l/n. Thêm nữa, mặc dù 30%
sinh viên mắc lỗi l/n không phải là số đông nhưng lỗi l/n tuy mang tính cá nhân mà tác động
xã hội lại lớn, nhất là với những thầy cô giáo của thủ đô trong tương lai. Thực trạng này ảnh
hưởng khá lớn đến nhiệm vụ chính của nhà trường trong giai đoạn hiện nay là đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng được yêu cầu cao của xã hội.
Lỗi l/n mang tính chất địa phương, “lây lan” trong cộng đồng. Lỗi này hoàn toàn có thể
sửa được với điều kiện người mắc lỗi có ý thức, có phương pháp và có tinh thần rèn luyện
tích cực, liên tục trong một khoảng thời gian dài, nếu không sẽ “tái ngọng”.
Từ những lí do trên, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội đã xác định sửa ngọng và rèn kĩ
năng sửa ngọng cho sinh viên (khi đã trở thành thầy cô giáo) là vấn đề cấp bách.
2.2. Các biện pháp rèn phát âm chuẩn được thực hiện tại Trường Cao đẳng Sư phạm
Hà Nội
2.2.1. Đưa nội dung rèn phát âm chuẩn vào chương trình học
Hiện nay, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội đào tạo 25 ngành, bao gồm 16 ngành Cao
đẳng Sư phạm và 9 ngành cao đẳng ngoài sư phạm. Ở mỗi ngành đào tạo, sinh viên tích lũy
trong thời gian 3 năm với 100 tín chỉ thuộc 4 khối kiến thức: khối kiến thức đại cương, khối kiến
thức giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng - an ninh, khối kiến thức chuyên nghiệp và khối kiến
thức nghiệp vụ thuộc nhiều học phần khác nhau. Ở tất cả các học phần, giáo viên đều có thể sửa
lỗi phát âm lệch chuẩn cho sinh viên thông qua sự tương tác trên lớp, cũng như qua các hoạt động
phản hồi bài tập nhóm, bài tập về nhà…
Tuy nhiên, ở một số học phần trong chương trình đào tạo, việc sửa lỗi trở thành một phần
nội dung môn học. Đó là các học phần Tiếng Việt thực hành (thuộc khối kiến thức đại cương,
dành cho sinh viên hệ cao đẳng ở tất cả các ban), học phần Kĩ năng giao tiếp tiếng Việt (dùng
cho sinh viên ngành Tiếng Anh Thương mại - Du lịch, Tiếng Trung Quốc, Việt Nam học),
học phần Rèn luyện nghiệp vụ sư phạm và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy ở
trường trung học, trung học cơ sở (dành cho sinh viên các ngành cao đẳng sư phạm). Chính
việc đưa nội dung sửa lỗi l/n vào chương trình học chính khóa đã tạo ra một môi trường thuận
lợi: sinh viên mắc lỗi có ý thức nghiêm túc và quyết tâm luyện tập còn những sinh viên phát âm
chuẩn, các em có nhiệm vụ nhắc nhở, động viên, giúp đỡ các bạn sửa lỗi trong quá trình học
tập và sinh hoạt cùng nhau cả trong và ngoài giờ lên lớp.

2.2.3. Lồng ghép nội dung rèn phát âm chuẩn vào các hoạt động ngoại khóa
Bên cạnh việc học tập, có rất nhiều hoạt động ngoại khóa mà sinh viên có thể tham gia ở
trong trường: hoạt động văn nghệ, thể thao, từ thiện, hiến máu nhân đạo, tình nguyện… Hoạt
động ngoại khóa đóng một vai trò quan trọng trong việc bổ sung các kĩ năng và kinh nghiệm
sống cho sinh viên, giúp họ trở thành một con người toàn diện và thú vị hơn. Trong quá trình
tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho sinh viên, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội đã lồng
ghép hoạt động sửa lỗi phát âm lệch chuẩn hai âm l/n trong hoạt động rèn nghiệp vụ thường
xuyên, hoạt động tình nguyện và đạt được hiệu quả tích cực.
Nhà trường đặc biệt coi trọng hoạt động rèn luyện nghiệp vụ cho sinh viên tất cả các
ngành đào tạo. Ngoài những học phần trong chương trình đào tạo chính khóa, hàng năm Hội
thi nghiệp vụ được tổ chức. Đây là hoạt động ngoại khóa quan trọng và có quy mô bậc nhất
của nhà trường trong mỗi năm học. Trong khoảng thời gian khoảng 3 tháng cuối học kì 1, từ
tháng 10 năm trước đến tháng 1 năm sau, Hội thi được tiến hành ở nhiều cấp: cấp lớp, cấp
khoa/liên khoa, cấp trường. Rất nhiều nội dung được thể hiện dưới dạng các hoạt động chung
và các cuộc thi: viết bảng, đọc diễn cảm, thuyết trình, hiểu biết về các lĩnh vực xã hội, trò
chơi, văn nghệ, đồ dùng dạy học, xử lí tình huống nghiệp vụ, soạn giáo án, giảng bài, cắm
trại… Trong đó, đọc diễn cảm, xử lí tình huống nghiệp vụ và thuyết trình là những nội dung
được đánh giá qua nhiều tiêu chí, trong đó có yêu cầu phát âm chuẩn. Như vậy, các sinh viên
phát âm ệch chuẩn buộc phải sửa lỗi của mình.
Bên cạnh đó, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội còn là một trong những đơn vị rất mạnh
về phong trào tình nguyện. Sinh viên của trường rất tích cực hưởng ứng các Mùa hè xanh với
việc tiếp sức mùa thi hay phân luồng giao thông, hoặc đi tới các vùng xa, vùng núi để giúp
dân làm đường, thu hoạch nông sản, làm vệ sinh nông thôn, dạy trẻ em học Không chỉ vào
dịp hè, trong năm học, rất nhiều bạn sinh viên tham gia chăm sóc trẻ em khuyết tật, trẻ em có
hoàn cảnh đặc biệt ở các làng trẻ, Trường Nguyễn Đình Chiểu, hoặc dạy học cho trẻ em ở bãi
sông Hồng… Trong quá trình này, các trò chơi sửa lỗi l/n đã được sử dụng để vừa tạo nên
những giây phút vui vẻ, vừa có thể sửa lỗi phát âm lệch chuẩn cho sinh viên.
2.2.4. Đưa nội dung rèn phát âm chuẩn vào tiêu chí kiểm tra - đánh giá
Hầu hết sinh viên mắc lỗi đều đã biết mình phát âm và viết sai chính tả nhưng chỉ khi
vào học trong môi Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội, dưới những yêu cầu nghiêm khắc và