Lịch sử Việt Nam đã trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ
nước.Dân tộc Việt Nam đã trải qua biết bao cuộc chiến tranh, đánh đuổi biết
bao kẻ thù xâm lược.Đó là lịch sử hào hùng của những chiến thắng vẻ vang,
của một dân tộc đoàn kết, một dân tộc anh hùng.Là chiến thắng quân Tống,
Nguyên, Minh, Thanh dưới thời Đinh, Lý, Trần, Lê...Là nền độc lập ta giành
lại được từ tay bè lũ đế quốc, thực dân cướp nước.Lịch sử xa xưa vọng lại
những vị vua anh minh, những bậc tướng tài giỏi thì chúng ta cũng tự hào biết
bao với những chiến thắng mà dân tộc ta đạt được dưới sự lãnh đạo tài tình và
sáng suốt của chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam.Kể từ khi
Pháp nổ tiếng súng đầu tiên bắt đầu đặt ách đô hộ, cho đến cách mạng Tháng
Tám thành công khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.Từ khi nước nhà
chia cắt hai miền đến khi đất nước thống nhất chung về một
mối(30/4/1975).Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta tiến hành các cuộc kháng chiến
chống Pháp, chống Mỹ trường kì, chúng ta đã giành được độc lập dân tộc,
khẳng định chủ quyền và bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước-theo con
đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân đã lựa chọn.Với mỗi thời kì,
mỗi giai đoạn khác nhau, Đảng đều đưa ra những cương lĩnh, chiến lược, sách
lược phù hợp với từng giai đoạn, từng thời kì ấy.
Cương lĩnh chính trị năm 1991_là cương lĩnh thứ hai của Đảng cộng sản
Việt Nam(sau cương lĩnh 1930, hợp nhất Đảng cộng sản Việt Nam, thực hiện
cách mạng DTDCND, đánh đuổi phong kiến, độc lập dân tộc, đem lại ruộng
đất cho dân cày) cương lĩnh 1991 là cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời
kì quá độ.Sự khéo léo, linh hoạt của Đảng ta thể hiện ở chính sự vận dụng
cương lĩnh chính trị 1991 ấy vào thực tế kể từ khi cương lĩnh ra đời cho đến
nay.Dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mac- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm
kim chỉ nam cho mọi tư tưởng và hành động, Đảng đã cụ thể hóa cương lĩnh
chính trị 1991 vào cuộc sống, phát triển qua các giai đoạn khác nhau với
những bổ sung phù hợp và cần thiết.Đó là những bước đi đúng đắn, vững
chắc, dẫn dắt đất nước ta qua những giai đoạn khó khăn, thử thách ban đầu,
tiến lên trên con đường quá độ chủ nghĩa xã hội ngày càng tự tin và hùng
mạnh hơn.

- Cương lĩnh năm 1991 đã vạch ra 4 mâu thuẫn trên thế giới: mâu thuẫn
giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội; mâu thuẫn về quan hệ sản xuất và
lực lượng sản xuất của chủ nghĩa tư bản; mâu thuẫn giữa nhân dân lao động
với các tập đoàn tư bản độc quyền, xuyên quốc gia; mâu thuẫn giữa các nước
tư bản phát triển và các nước đang phát triển.
- Cương lĩnh năm 1991 thừa nhận nước ta có thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội.
- Cương lĩnh năm 1991 vạch ra 7 phương hướng cơ bản trong quá trình
2
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc: 1) Xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa. 2) Phát
triển lực lượng sản xuất. 3) Đa dạng về hình thức sở hữu. 4) Tiến hành cách
mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa. 5) Thực hiện chính
sách đại đoàn kết dân tộc. 6) Xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc là
hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam. 7) Xây dựng Đảng trong
sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức.
- Cương lĩnh năm 1991 nêu những định hướng lớn về chính sách kinh tế,
xã hội, quốc phòng - an ninh - đối ngoại.
- Cương lĩnh năm 1991 trình bày hệ thống chính trị và vai trò lãnh đạo
của Đảng.
II.Cương lĩnh 1991 được cụ thể hóa và phát triển trong cuộc sống qua
từng thời kì(các kì Đại hôi VIII, IX, X) :
1/Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII(tháng 6/1996) và các hội nghị
trung ương khóa VIII :
Đại hội VIII đánh giá kết quả 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội VII và
10 năm thực hiện đường lối đổi mới được đề ra từ Đại hội VI của Đảng, rút ra
những bài học lớn, làm cơ sở xác định đúng đắn mục tiêu, nhiệm vụ cho
chặng đường sắp tới.
Các thành tựu đã đạt được:
Nhìn tổng quát, công cuộc đổi mới 10 năm qua đã thu được những thành
tựu to lớn, có ý nghĩa rất quan trọng. Nhiệm vụ do Đại hội VII đề ra cho 5

Từ những bài học thành công và chưa thành công, chúng ta đã điều
chỉnh và bổ sung nhận thức, làm cho quan niệm về chủ nghĩa xã hội ngày
càng cụ thể; đường lối, chủ trương, chính sách ngày càng đồng bộ, có căn cứ
khoa học và thực tiễn. Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng
được xác định rõ hơn.
Tổng kết chặng đường đổi mới 10 năm qua, Đảng ta rút ra một số bài
học chủ yếu:
- Trong quá trình đổi mới, phải giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội, nắm vững 2 nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,
kiên trì chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp sự kiên định về
nguyên tắc và chiến lược cách mạng với sự linh hoạt, sáng tạo trong sách
lược, nhạy cảm nắm bắt cái mới.
- Kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy
đổi mới kinh tế làm trọng tâm, đồng thời từng bước đổi mới chính trị. Phát
huy dân chủ, khắc phục những hiện tượng vi phạm quyền làm chủ của nhân
dân, đồng thời chống mọi khuynh hướng dân chủ cực đoan, quá khích, mọi
4
âm mưu lợi dụng chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền” nhằm gây rối chính trị,
chống phá chế độ, can thiệp vào nội bộ nước ta.
- Xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế
thị trường phải đi đôi với tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước theo định
hướng xã hội chủ nghĩa. Tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và công
bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường
sinh thái.
- Mở rộng và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy tinh thần
yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, động viên sức mạnh của cả dân tộc nỗ lực
phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh.
- Mở rộng hợp tác quốc tế, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ của
nhân dân thế giới, kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại.
Động viên mọi nguồn lực bên trong là chính, đồng thời khai thác tốt những

một nước công nghiệp có cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp
lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản
xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng, an ninh vững chắc, dân
giàu nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, xây dựng thành công chủ nghĩa
xã hội.
Từ nay đến năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một
nước công nghiệp.
Về đời sống vật chất và văn hóa, nhân dân có cuộc sống no đủ, có nhà ở
tương đối tốt, có điều kiện thuận lợi về đi lại, học hành, chữa bệnh, có mức
hưởng thụ văn hóa khá. Quan hệ xã hội lành mạnh, lối sống văn minh; phát
huy những giá trị cao đẹp và truyền thống vẻ vang của dân tộc.
2- Phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng quan hệ sản xuất mới theo
định hướng XHCN
3- Chăm lo phát triển nguồn lực con người’thực hiện công bằng xã hội
Cương lĩnh của Đảng ta chỉ rõ: “Chính sách xã hội đúng đắn vì hạnh
phúc con người là động lực to lớn phát huy mọi tiềm năng sáng tạo của nhân
dân trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội".
Qua thực tiễn 10 năm đổi mới, chúng ta nhận thức rõ là không chờ kinh
tế phát triển cao rồi mới giải quyết các vấn đề xã hội, mà ngay trong từng
bước và suốt quá trình phát triển, tăng trưởng kinh tế phải luôn gắn liền với
tiến bộ và công bằng xã hội.
4- Mục tiêu, nhiệm vụ và các chương trình kinh tế-xã hội lớn trong kế
hoạch 5 năm 1996 – 2000
Kế hoạch 5 năm 1996-2000 được xây dựng trên cơ sở quán triệt những
tư tưởng chỉ đạo sau đây :
6
- Một là, thực hiện đồng thời 3 mục tiêu về kinh tế: đẩy mạnh công
nghiệp hóa với nhịp độ tăng trưởng cao, bền vững và có hiệu quả; ổn định
vững chắc kinh tế vĩ mô; chuẩn bị các tiền đề cho bước phát triển cao hơn sau
năm 2000, chủ yếu là phát triển nguồn nhân lực, khoa học và công nghệ, kết

hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phục vụ sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc, đồng thời góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của
nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
7- Tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, đảm bảo vai trò làm chủ của
nhân dân, xây dựng và hoàn thiện nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam
Sự nghiệp xây dựng đất nước đòi hỏi mở rộng hơn nữa khối đại đoàn kết
dân tộc, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí
thức làm nền tảng, đoàn kết mọi người trong đại gia đình dân tộc Việt Nam
dù sống trong nước hay đang định cư ở nước ngoài. Phát huy sức mạnh của cả
cộng đồng, nêu cao truyền thống yêu nước và lòng tự hào dân tộc, lấy mục
tiêu giữ vững độc lập, thống nhất, tiến lên dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, văn minh làm điểm tương đồng; đồng thời chấp nhận những điểm khác
nhau không trái với lợi ích chung của dân tộc, cùng nhau xóa bỏ định kiến,
mặc cảm, hướng tới tương lai, xây dựng tinh thần đại đoàn kết, cởi mở và tin
cậy.
8- Xây dựng Đảng và bổ sung điều lệ Đảng
Phải kiên định sự lãnh đạo của Đảng, vì ở nước ta, không có sự lãnh đạo
của Đảng Cộng sản thì không thể có độc lập dân tộc, không có quyền làm chủ
thực sự của nhân dân, không có Nhà nước của dân, do dân, vì dân, không thể
thực hiện được công bằng xã hội, không thể có chủ nghĩa xã hội. Lúc bình
thường, vai trò lãnh đạo của Đảng đã rất quan trọng; ở những bước chuyển
giai đoạn, vai trò đó lại càng quan trọng.
Đương nhiên, để làm tốt vai trò lãnh đạo, Đảng phải thường xuyên tự đổi
mới, tự chỉnh đốn. Là đảng cầm quyền, lại hoạt động trong điều kiện mới hết
sức phức tạp, Đảng ta ý thức sâu sắc về điều đó, coi đây là một quy luật phát
triển của Đảng.
2/Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng
Đại hội đã tổng kết tình hình đất nước 5 năm qua và những bài học chủ
yếu của 15 năm đổi mới

chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Minh.
Hai là, đổi mới phải dựa vào nhân dân, vì lợi ích của nhân dân, phù hợp
với thực tiễn, luôn luôn sáng tạo
9
Ba là, đổi mới phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Bốn
là, đường lối đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định thành công của sự
nghiệp đổi mới.
Qua đó, Đảng ta đã tiếp tục phát triển và bổ sung cương lĩnh chính trị
1991 để phù hợp hơn trong thời kì tiếp đó
1. Về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Thực tiễn phong phú và những thành tựu thu được qua 15 năm đổi mới
đã chứng minh tính đúng đắn của Cương lĩnh được thông qua tại Đại hội VII
của Đảng, đồng thời giúp chúng ta nhận thức ngày càng rõ hơn về con đường
đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Chúng ta một lần nữa khẳng định: Cương
lĩnh là ngọn cờ chiến đấu vì thắng lợi của sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam
từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội, định hướng cho mọi hoạt động của
Đảng hiện nay và trong những thập kỷ tới. Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây
dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ
nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc
về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng
và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta,
kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh
hoa văn hoá nhân loại. Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai
cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội,
kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân,
của khối đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà
nước thật sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực
lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng