Luận văn tốt ngiệp
MỤC LỤC
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
Luận văn tốt ngiệp
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
NH Ngân hàng
TMCP Thương mại cổ phần
NHTM Ngân hàng thương mại
NHNN Ngân hàng Nhà nước
TTQT Thanh toán quốc tế
NHPH Ngân hàng phát hành
NHXN Ngân hàng xác nhận
NHTB Ngân hàng thông báo
NHđCĐ Ngân hàng được chỉ định
NHTT Ngân hàng thanh toán
L/C Letter of Credit _ Thư tín dụng; Tín dụng chứng từ
Vietcombank Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade of
Vietnam _ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
CTQ Cấp có thẩm quyền
TTV Thanh toán viên
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
Luận văn tốt ngiệp
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ BẢNG, BIỂU
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
Luận văn tốt ngiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Tình cấp thiết của đề tài
Việt Nam đang bước nhanh trên con đường hội nhập quốc tế và tất yếu bị cuốn
theo xu thế toàn cầu hoá và quốc tế hoá diễn ra ngày một mạnh mẽ hiện nay. Theo đó, sự
ảnh hưởng và ràng buộc lẫn nhau trên mọi mặt đời sống giữa nước ta và các quốc gia
khác sẽ ngày càng lớn, bắt đầu từ lĩnh vực kinh tế mà trước tiên là sự gia tăng hoạt động

thống chi nhánh của Ngân hàng, Sở giao dịch Vietcombank cũng không ngừng nỗ lực để
tạo dựng và củng cố uy tín của mình trong hoạt động thanh toán quốc tế. Đóng vai trò
trung tâm và chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động thu tiền hàng xuất khẩu của Sở vẫn là
phương thức tín dụng chứng từ. Hoạt động này đã và đang dẫn đầu các hoạt động của
phòng thanh toán xuất khẩu về doanh thu phí dịch vụ, phát triển quan hệ khách hàng và
ngân hàng đại lý cũng như trong thực hiện chủ trương, chính sách khuyến khích xuất khẩu
của Nhà nước…(so với các phương thức khác là nhờ thu và chuyển tiền).
Mặc dù những năm qua, hoạt động thu tiền hàng xuất khẩu theo phương thức tín
dụng chứng từ của Sở giao dịch Vietcombank đã đạt được các kết quả khả quan so với mặt
bằng chung, đem về lợi ích nhiều mặt cho Ngân hàng nhưng hiện còn tồn tại một số vướng
mắc và hạn chế nhất định trong quy trình, cách thức thực hiện, trong cơ chế, chính sách…
khiến nó chưa thực sự hoàn thiện và do đó chưa phát huy được hết vai trò đóng góp của
mình cho hoạt động kinh doanh chung của Ngân hàng. Một minh chứng dễ thấy nhất là
trong bối cảnh nhu cầu sử dụng dịch vụ đang có chiều hướng gia tăng thì hoạt động thu
tiền hàng xuất khẩu theo phương thức tín dụng chứng từ của Sở thời gian qua lại có sự
giảm sút rõ rệt về số lượng giao dịch. Nguyên nhân một phần do bản thân Ngân hàng chưa
đáp ứng được những đòi hỏi ngày càng phức tạp của thực tế xuất khẩu cũng như sự phát
triển của nghiệp vụ này trên thế giới, mặt khác cũng do những nguyên nhân bên ngoài như
sự biến động của môi trường kinh tế trong nước, kinh tế thế giới và nước bạn hàng, sự gia
tăng cạnh tranh trong ngành ngân hàng Việt Nam, mức độ đa dạng và phức tạp ngày càng
cao trong nhu cầu của khách hàng…
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A

Luận văn tốt ngiệp
Trên đây là những kết luận em đã rút ra sau một thời gian thực tập tại phòng thanh
toán xuất khẩu Sở giao dịch Vietcombank, cũng là những nguyên nhân chính khiến em
quyết định viết Luận văn tốt nghiệp với đề tài “Hoàn thiện hoạt động Thu tiền hàng Xuất
khẩu theo phương thức tín dụng chứng từ tại Sở giao dịch Ngân hàng Thương mại Cổ
phần Ngoại thương Việt Nam”.
Mục đích nghiên cứu

chuyển chứng từ, ngân hàng được chỉ định) tính từ thời điểm tiếp nhận thư tín dụng
đến thời điểm tiến hành báo Có trong tài khoản của người xuất khẩu. Bao gồm các
nghiệp vụ là:
 Thông báo L/C/Sửa đổi L/C.
 Tiếp nhận, kiểm tra và gửi bộ chứng từ đi thanh toán theo L/C.
 Thanh toán tiền hàng xuất khẩu theo một trong hai trường hợp là: Không có
chiết khấu hoặc Có chiết khấu.
(Không xét đến các hoạt động khác cũng thuộc mảng thanh toán xuất khẩu theo L/C là
chuyển nhượng L/C và xác nhận L/C).
Phạm vi nghiên cứu:
Hoạt động thu tiền hàng xuất khẩu theo phương thức tín dụng chứng từ của Sở giao
dịch Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam từ năm 2006 đến 2008.
Phương pháp nghiên cứu:
Nguồn thông tin: Các số liệu thống kê của Sở giao dịch Ngân hàng TMCP Ngoại
thương Việt Nam các năm từ 2006 – 2008; các sách, báo, tạp chí chuyên ngành thanh toán
quốc tế; bài viết trên các báo điện tử, website các ngân hàng và website có liên quan; các
nhân viên phòng thanh toán xuất khẩu của Sở giao dịch Vietcombank.
Phương pháp thu thập và phân tích: Luận văn sử dụng các phương pháp thống kê,
phỏng vấn, phân tích thông tin kinh tế theo chỉ tiêu, phương pháp so sánh, tổng hợp số
liệu.
Kết cấu Luận văn
Luận văn gồm ba chương:
Chương 1. Lý luận chung về hoạt động thanh toán quốc tế và thu tiền hàng xuất
khẩu theo phương thức tín dụng chứng từ của Ngân hàng thương mại.
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A

Luận văn tốt ngiệp
Chương 2. Thực trạng hoạt động thu tiền hàng xuất khẩu theo phương thức tín
dụng chứng từ tại Sở giao dịch Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.
Chương 3. Một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động thu tiền hàng

#Z($ 9>" L
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
\
Luận văn tốt ngiệp
 Vai trò thanh toán: DN"  $2:
 $= $2($GZK   )'
 7=,0)8 3F7"# <=]$!L
 Vai trò người bảo lãnh:["#>4" "M">U
 ) )J2GL
 Vai trò đại lý:DN" <=>0?$Z>$9>AM7 
N=10,6" L
 Vai trò thực hiện chính sách:: J9 "#A[JA7H
I3!=#9:U)"#$&3=5 GB=EW1L
1.1.1.2. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại
DD7O$89: ;A!"#3,,,31A
-&3H^DV$32,'7=DB7Z"_^
>:3ID3AZH,31J0+[ ,31=D31$7 ,
319F2G$$ ,31= L73;3 6=I=
D6,A" 7 Y19!=,31$
2($G" XL
 Hoạt động huy động vốn: ="20C$:!>H
0)4$08L`B,9$A9X=.$ 3(3)4Z("8
0%0)4$AD#=3 6=I=,31A0,0$=D31Q
!"#<= =T9=+
• Nhận tiền gửi (tiền gửi giao dịch và tiền gửi tiết kiệm):aD0,31'
Z>A- 56J"3)4:Lb)4$Q!
FD9c0=TAD#=9F2G3;G$G,31$D$3I=)Ld
=D31D"X,=T$"2Y3&0,
713D 2F!1">=%Q0W!F7ZB
,$=M13(@X!L

[$D)',.,31$DAD#=A -.$D:
#3$8" 0 2$56"#3;VMH$3;"
27=2:X$3I=)19>E=k[$DB=2O+
3,3I=7$KA3$8,31$D  $130
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
l
Luận văn tốt ngiệp
B -"J::,31DLDD79:U=%
A)*B=2O$9:,Dh$D3W)8 -8)*
B=2O)13)4" !Uk42: +`B,
$D=D!0$Dh,7 DBU31$
4=$2,$ED2:  D873NZ 
L
 Chiết khấu chứng từ có giá::3D01=TJ2Gh,7
3H% 6QH )3#, A 275
6"#$>M19!3(ZK A6Q3H9="3W
Q30W9=$J#"=La#,A6QH 3H79c=4)*
0#=0#=$)* #=0"_#=LaD01,
310404=%7H31A3T*0,3>Z>">U
"> -$H;:$G #"=$8
X=I#L
 Tín dụng ứng trước:aD01;6$D3)4:B'9
43TJ2G73H -%$D$9F2G16$D
1*,3(&QINZ1 (43TL)*
 :$$D6)8HZ>3>U6$90)4 E=
"m=" )=3)4!L$GDI)$G#
"=6QH 79cJ2G" 19!ZK (B
#=9="3WQ0W9=6)8$JLn,31DH!=A'
#"=L
 Bảo lãnh:b"#A2)86)Z>0W$!$:

 "2O!N760)*F!"I>3#3;0D
!@I$#D>" 7" DD3#9c3)4%
!L`B,$0D!B">A)*=7=D;9">A)*
Z 3; ! $2($G" 7Y=M1
 )' =%04)9j7=s=t7u 7
uJ2GeV" =%'!= 7#"
3)4*$J73T*3>Z>$ 3)4L
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
v
Luận văn tốt ngiệp
$0= ,$<=7$ -:
,31 XA;<=" =D5Z#
3!="!"#HE=)8F1%)DL`B,$w
4J2G 27,31 <=#2 -:
H?C$O<=M3$8 2E=%"m=7V,
31 "X3)42P9=9u7H7=%Y3>
Z><=D!04 ZB7HI1<=)',X )8L
 Các hoạt động khác:`B,X,31'Z>B7 -Y:
X$G" 0B<=8J7!)"2,7Z>
<=> $%H 703,0? 0C$:0B<=3#,317=
 2($G)$786" 7Z>;exGX2($GJ
 -=3D2BO$89: ;A!"#
3,$9:UX=I=V$32,A" 0C
$:DL
• Kinh doanh ngoại tệ:aD01X2($G3I=B3)4:
L9c36=Z 10,!D0D10,!" $)J2(
$GL
• Bảo quản vật có giá:[ :$0)=X$7 D*H $
 9>" " "jYM02($G=B"j$350," 
>>JZ><=>L

 JS."s=DB"#3,DL
1.1.2. Hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng thương mại
D7ZB,=%Q $G=D!X
3,=U04=%3D1,31A9 $G
,Z>.X$G0,=%2zAD#=QJ)"
!>Zi$.)"2,7p7Z>0We $G,
Z>p01$G<=M7H31U)70,">=
JD1U-L<=$Gp7H;h3; ;
 $G" )J2G74E=%"m=7=Z ,7Z>0W7
1<=">7<=3,0?ex3H7$GpH;3)4E&0
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A

Luận văn tốt ngiệp
$G,Z>3N) -DDLa;;=B$!,31D
^);=,9,31pA -0,D ;7Ih
3)4'9A,31p^) 3!="p7Q3H
E&Ej$Y:9:A-3$8p$,31,)'$9=X0
;=G;$!X)'6p -3#L
1.1.2.1. Cơ sở hình thành hoạt động thanh toán quốc tế và các điều kiện thanh
toán quốc tế trong hợp đồng ngoại thương
 Cơ sở hình thành hoạt động TTQT
p3)4;=0việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và các yêu cầu về tiền tệ
phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại, tài chính, tín dụng giữa các tổ chức kinh tế
quốc tế, giữa các doanh nghiệp, các cá nhân của các quốc gia khác nhau để kết thúc một
chu trình hoạt động trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại bằng các hình thức chuyển tiền hay
bù trừ trên tài khoản tại các NH.
DH " 7p0việc phản ánh sự vận động có tính độc lập tương đối
của giá trị trong quá trình chu chuyển tư bản và hàng hoá giữa các quốc gia khác nhau,
do không cân bằng giữa sản xuất và tiêu thụ của các bên tại một thời điểm nhất định.
p=X" pBH;2=3)4I'9

Y3$8X Y0,AD#=2O3T}nxN~}•LD7I
08 3T!3)49F2Gp0 0,,,H">U=D;
35:2)}nx7~}•7|`q7€•€7•q‚7x~-L3H3T}nx$~}•$zX$
YA3,pZ9:H$04$:2($8
 3T!DL
• Điều kiện về địa điểm thanh toán:a(3; 0')*Z %
3)4!Y)*=>!Lbc3)'B7)*Z 0==%3)4!,
)8$=3)4!$'7Y)*=0,=3)4>!
,)8M$)$%D9c 3)4"B3M$L:#$<=D3(3(3;
 G=1AD#=$60)'<=0:0)4XZB
<=43T760)'6 $6Z03T!3)49F2G
 L
• Điều kiện về thời gian thanh toán: * <=D3("
)*%"m=>>!)*E="m=72$%DH>):#3#
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A

Luận văn tốt ngiệp
310==D;$78">U,#A$!0W9=7s 7A">e3
$8 ZB43TL#=0D*3;=D;<=D!9X=
0*, H;0>!)87>!D$>!9=7N
"#4 6DL!3)4 =104JA)*=9c
U2I$A)*Z 9c>2IL* 3)4<=D#3(G=1
$!=D#=)3N3;A 2(7JA ZB7
<=X ZB2($%<= Z=Z H0B<=L
• Điều kiện về phương thức thanh toán:aD01Z1%";#=
=B43T,)'Lb:M)'6 9J4
$8Q)'$G7$8<=X ZB43Te01D#=H
I,#ApLq)'6p,)'0toàn bộ quá
trình, điều kiện quy định để người mua trả tiền và nhận hàng, còn người bán thì giao hàng
và nhận tiền theo hợp đồng ngoại thương thông qua hệ thống ngân hàng phục vụ. 

3N3;A3 $()*)87Q3H3)4hướng dẫn 0:M)'
6 7Z "]=%$G ^)3T!
 K>;=A7Q3H,9:'M<=
2(=Z $8)8L
-N" 7<= :p7#=" "3AU0:$!
$Y3H$Y0)*tài trợ xuất nhập khẩu1 A31$J:
<=$#"=Z16QE=7=D;)4bƒ[7,6
E="m=7Z>0Wbƒ[7,6%"m=7Z E=%"m=e
`B,3H7Y=dịch vụ mua bán ngoại tệ7G$G$353T!
 #=" H=I=7ZT+-=Z ,D7=Z 
,"_,7<=D!0:M!$2( 35,L
`B,X2($G0B<=3#"= 7 -Y=
 2($GJw42Q)8":2(=Z 
<=#L[„,)4)8"E="m=J2G:
#E="m=3;3NN4:#9>E=E="m=7
J2G=B=$)4ZB89c= DH#Z(Q=)8
&DB=I=A2$2=B0,e
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
\
Luận văn tốt ngiệp
dY4VA <= :,31p$2(
,)'H;3)4Hh)9=+
 NH của nhà nhập khẩu có thể trợ giúp:
• )$$!X= )8L
• =;=X=I=A%"m=$9y9)$3;%
"m=Z>$04JAL
• g;Z16Q %L
• %!Q%"m= Z16QL
• :=D;!)*E="m=L
• 4%"m=:)',<=#L

Z>:43TH;:<==D;!3'=IN2)8
6)J2GH3!=">3iLx$%D7#=Ej3#$Y$ 6
A$ )'69=3D@I;=$!Z)'6 
Y0,7^0X)'6p5Z#33)4 -:
" D0)'6=D;!7*=$J2G6QL
 Phương thức chuyển tiền _ Remittance:
• Khái niệm: Chuyển tiền là phương thức thanh toán trong đó khách hàng
(người trả tiền, người mua, người nhập khẩu…) yêu cầu NH của mình chuyển một số tiền
nhất định cho người hưởng lợi (người bán, người xuất khẩu, người cung ứng dịch vụ…)
theo một địa chỉ nhất định và bằng phương tiện chuyển tiền do khách hàng yêu cầu.
• Các bên tham gia:
 Người chuyển tiền hay người trả tiền:)*%"m=7)*=Lb)*
DB=I==D;!)8L
 Người thụ hưởng: )*E="m=7)*Z Lx)*=D;!@
3(L
 NH chuyển tiền: b%0A)*=D;!7)*0
)8)*=D;!L
 Ngân hàng trả tiền:b>!)*G)703,0?D
 A=D;!3N,)8)*G)L
• Trình tự tiến hành:
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
l
Luận văn tốt ngiệp
Hình 1.1. Trình tự tiến hành phương thức chuyển tiền
(Nguồn: Giáo trình Thanh toán quốc tế _ PGS. TS. Nguyễn Văn Tiến)
Bước 1:E="m=:$73T*=D;Z16
Q) 3'7$%3'7Z>;3'e%"m=L
Bước 2:n="";Z16QN 7#=<=D#3(>!
%"m=$#0=D;!ZK)NZK3O$8=s#=
H">FG$GL

 Trường hợp áp dụng: q)'6 D@B 2G
)*4 ZB=Z H=DJ$%D0z=L
 Phương thức nhờ thu _ Collection of payment:
• Khái niệm: Nhờ thu là phương thức thanh toán theo đó nhà xuất khẩu sau khi
giao hàng hay cung ứng dịch vụ, uỷ thác cho NH phục vụ mình thu hộ số tiền từ nhà nhập
khẩu trên cơ sở hối phiếu hoặc chứng từ do nhà xuất khẩu lập ra.
• Các bên tham gia:
 Người có yêu cầu uỷ nhiệm thu: )*Z N=62($G7
)*E="m=L
 Người trả tiền:)*%"m=7ZB= N2($GL
 NH nhận uỷ thác thu: b*=7 G$G)*E="m=L
 NH xuất trình: b=17)*03,0?N A
%=s=)8)*%"m=L
• Phân loại:
q0,*=G=1$J6Q)*E="m=DB=I=
2O0U6>!L&3H7H0,*=0*=#='$*=
"…6QL
(1) Nhờ thu phiếu trơn _ Clean collection:
Khái niệm: Nhờ thu phiếu trơn là phương thức thanh toán theo đó nhà xuất khẩu
uỷ thác cho NH thu hộ tiền từ nhà nhập khẩu căn cứ vào hối phiếu do mình lập ra còn
chứng từ thương mại được gửi trực tiếp cho nhà nhập khẩu không thông qua NH.
Trình tự tiến hành:
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
v
Luận văn tốt ngiệp
Hình 1.2. Trình tự tiến hành phương thức nhờ thu phiếu trơn
(Nguồn: Giáo trình Thanh toán quốc tế _ PGS. TS. Nguyễn Văn Tiến)
Bước 0: )*E="m=F$6Q)',)*%"m=L
Bước 1: )*E="m=0%1#=3Y!)*%"m=$=s 
A.*=.3Y!1ZK@(*=L



v

Luận văn tốt ngiệp
)*4#=3#)86Q)',M>>!D
""Z#$A)*Z H3V&43TD"L
 Trường hợp áp dụng:)$%D)'6DH;E>DZh3$8
>)*E="m=$)*%"m=B@ 2G)*4ZB
%D0z=NH<=0B2$8=XD†N 
A=$  2($GH0B<=8E=%"m= $$
 D"I#>"…&6Q)!)8J$%>7Z>
;eL
(2) Nhờ thu kèm chứng từ _ Documentary Collection:
Khái niệm: Nhờ thu kèm chứng từ là phương thức thanh toán theo đó nhà xuất
khẩu uỷ thác cho NH thu hộ tiền ở nhà nhập khẩu không những căn cứ vào hối phiếu mà
còn căn cứ vào những chứng từ thương mại gửi kèm theo với điều kiện nếu nhà nhập khẩu
trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền hối phiếu thì NH mới trao bộ chứng từ cho người nhập
khẩu để nhận hàng.
Trình tự tiến hành:
Bước 0: )*E="m=F)*%"m=L
Bước 1: )*E="m=0%1Z16QT 6Q)',$
#=3Y!)*%"m=T=s A.*=.3Y
!1ZK@(*=L
Bứoc 2: *=F)=s *="…Z16QH#=
=1)*03,0?A,)8)*%"m=*=
!L
Lê Quỳnh Anh – KDQT 47A
