GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Cơ sở khoa học của đề tài
3. Mục đích sáng kiến của khoa học
4. Đối tượng khám phá của khoa học
5. Kế hoạch nghiên cứu
PHẦN II: NỘI DUNG
Chương I. Cơ sở lý luận.
1. Đặc điểm nhận thức của trẻ mẫu giáo.
2. Nội dung môn khám phá khoa học theo nội dung mầm non mới
Chương II. Tình hình thực tiễn của việc tổ chức các hoạt động khám phá khoa học
cho trẻ mẫu giáo của giáo viên trường mầm non Hoa Sin - Đăksin.
1. Tại góc thiên nhiên.
2. Tại góc bé cùng khám phá khoa học.
3. Trong giờ học có chủ đích môn hám phá khoa học.
Chương III. Một số trò chơi thực nghiệm giúp trẻ mẫu giáo hám phá khoa học.
1. Các trò chơi thực nghiệm với cây và hạt
1. Cây xanh có những bộ phận nào?
2. Trong hạt có gì?
3. Gieo hạt.
4. Sự phát triển của cây từ hạt.
5. Cây cần gì dể lớn lên và phát triển.
6. Cỏ có cần ánh sáng không?
2. Các trò chơi với nước, không khí, ánh sáng.
1. Có gì trong chai không?
2. Bé biết những gì về nước?
3. Trò chơi với nam châm.
Chương IV. Hiệu quả của việc tổ chức các trò chơi thực nghiệm.

khám phá khoa học”.
2. Cơ sở khoa học của dề tài:
2.1. C¬ së lý luËn:
2
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

Các trò chơi thục nghiệm được lựa chọn dựa trên cơ sở đặc điểm nhận thức của trẻ
lứa tuổi mầm non và phù hợp với các nội dung của môn “Khám phá khoa học” theo
chương trình mầm non.
2.2. C¬ së thùc tiÔn:
Các trò chơi thực nghiệm đã được khảo sát trong các hoạt động chơi của trẻ tại
trường mầm non Hoa Sim xã ĐăkSin trên lứa tuổi 5 – 6.
3. Mục đích của việc chọn đề tài:
Việc lựa chọn và tổ chức một số trẻ chơi thực nghiệm nhằm giúp trẻ lứa tuổi mầm
non nắm được kiến thức, hình thành và rèn luyện những kỹ năng cần thiết của môn học
khám phá khoa học cũng như phát huy được tính sáng tạo của trẻ.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
4.1. §èi tîng nghiªn cøu:
Đối tượng nghiên cứu được lựa chọn để nghiên cứu là độ tuổi trẻ mẫu giáo.
4.2. Ph¹m vi nghiªn cøu:
Tập trung ở trẻ mầm non Hoa Sim, xã Đăksin, Huyện Đăkrlấp.
5. KÕ ho¹ch nghiªn cøu:
- Từ ngày 21/ 1/ 2013 đến ngày 25/ 1/ 2013 chọn đề tài và trang bị lý luận.
- Từ ngày 28/ 1/ 2013 đến ngày 2/ 3/ 2013 tổ chức các trò chơi thực nghiệm và theo
dõi bám sát quá trình tiếp thu của trẻ.
- Từ ngày 3/ 1/ 2013 đến ngày 8/ 3/ 2013 phân tích kết quả và viết sáng kiến kinh
nghiệm dựa trên kết quả theo dõi của bản thân.
3
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm


TRƯỜNG MẦM NON HOA SIM
Được sự nhất trí, quan tâm của lãnh đạo nhà trường, giáo viên trong trường mầm
non Hoa Sim cũng như sự mày mò học hỏi, chịu khó trau dồi học hỏi từ các đồng
nghiệp ở các trường bạn trên địa bàn huyện một cách thường xuyên và chăm chỉ. Tuy
nhiên việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo khám phá khoa học của giáo viên còn nhiều khó
khăn vướng mắc trong tình hình thực tiễn. Bởi lẽ, trang thiết bị đầu tư cho việc dạy và
học của trường lớp còn thiếu thốn do trường đóng trên địa bàn xã vùng sâu vùng xa, cơ
sở vật chất, kinh tế, đi lại cò khó khăn. Hơn thế trẻ tham gia vào các hoạt động chung
chủ yếu diễn ra trong giờ hoạt động chung môn khám phá khoa học còn bó chặt trong
hai góc là góc: “góc thiên nhiên ”, “góc bé cùng khám phá khoa học”. Và thực tế cho
thấy:
1. Tại góc thiên nhiên:
Mỗi lớp đã có xây dựng được một góc thiên nhiên với một số loại cây đẹp, sinh
động, hấp dẫn cuốn hút sự chú ý của trẻ. Nhưng các hoạt động của trẻ ở góc này mới chỉ
là: Tưới cây hàng ngày, quan sát các loại cây, hoa. Với các hoạt động như thế, ban đầu
sẽ thu hút được trẻ nhưng chỉ sau đó một thời gian ngắn là sau vài lần hoạt động trẻ sẽ
cảm thấy chán và sẽ làm cho trẻ có tâm lý không muốn khám phá tìm tòi.
2. Tại góc bé cùng khám phá khoa học:
Hiện tại trong trường ở các lớp góc bé cùng khám phá khoa học chủ yếu vẫn chỉ
là một trong những bộ phận nhỏ trong góc học tập mà chưa được tách riêng ra làm một
góc độc lập. Tại đây các bé vẫn chủ yếu hoạt động trên những đồ dùng học tập hay đơn
giản là trên những mảng tường được chính cô giáo thiết kế. Do đó trẻ đã mất đi hứng
thú học tập cùng ý thích khám phá tìm tòi, vì lẽ đó cần phải mở rộng hơn góc này để trẻ
có cơ hội được thí nghiệm trên vật thật làm tăng khả năng tiếp thu và sáng tạo, tìm tòi ở
trẻ.
3. Trong giờ hoạt động chung môn khám phá khoa học:
5
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

Giáo viên đã biết kết hợp sử dụng các phương tiện trực quan trong quá trình giảng

nửa củ tỏi hoặc hành tây ngập trong nước. Và cho trẻ dự đoán
trước kết quả ?
- Mỗi ngày hãy cho trẻ đến và quan sát sự thay đổi của thí
nghiệm, cô hãy chuẩn bị trước máy ảnh chụp lại sau mỗi lần trẻ
quan sát. Sau 4 đến 5 ngày lá và rễ tỏi (hành tây) đã mọc dài ra,
lúc này cô hãy cho trẻ nhận xét.
1.5. Giải thích và kết luận:
- Ở trẻ 4 – 5 tuổi cô cho trẻ tự nhận xét, giải thích cô hãy là người khẳng định lại những
ý kiến của trẻ.
- Với trẻ 5 – 6 tuổi cô hãy chuẩn bị cho mỗi nhóm trẻ một thực nghiêm khác nhau ví dụ
nhóm 1: Hãy cho trẻ thực hành với củ tỏi trồng vào một hộp sữa chua có đất, nhóm 2 tỏi
với ly thủy tinh có nước, nhóm 3 là hành tây với nước… Và trẻ tự ghi nhận sự thay đổi
sau mỗi lần quan sát và tự giải thích và nêu lên nhận xét kết quả sau đó cô khẳng định
lại.
2. Trong hạt có gì?
2.1 Mục đích:
Giúp trẻ hiểu rằng hạt có thể nảy mầm thành cây nếu biết cách gieo và chăm sóc
đúng cách. Ngoài ra trẻ biết thêm về đặc điểm bên ngoài và bên trong của hạt.
2.2. Đối tượng:
Trẻ mẫu giáo lớn.
2.3. Chuẩn bị:
Một số loại hạt: hạt đậu đen, hạt đậu tương, hạt lạc, hạt
cà phê, hạt rau muống,…
2.4. Cách tiến hành:
- Ngâm hạt vào nước ấm qua đêm
- Cho trẻ đoán xem bên trong hạt có gì?
7
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

- Cho trẻ tự làm thực nghiệm bóc vỏ hạt và tách làm đôi, cho trẻ quan sát và nhận xét

Hạt đậu tương, khay chứa một ít đất, dụng cụ làm đất.
4.4. Cách tiến hành:
- Tiến hành thực nghiệm như trong phần gieo hạt.
- Cô và trẻ cùng bứng lấy hạt đã nảy mầm vào khay đất và đạt nơi có ánh sáng. Hàng
ngày hãy đến theo dõi, tưới nước và ghi lại sự phát triển của cây.
4.5. Giải thích và kết luận:
Cô hãy để trẻ tự khái quát lại 5 quá trình phát triển của cây và nhận định lại kết quả.
5. Cây cần gì để lớn lên và phát triển?
5.1. Mục đích:
- Trẻ biết được đặc điểm của cây, điều kiện sống của cây.
9
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

- Giáo dục trẻ biết chăm sóc và bảo vệ cây xanh.
5.2. Đối tượng:
Trẻ mẫu giáo nhỡ và mẫu giáo lớn.
5.3. Chuẩn bị:
05 cây đậu đen; 05 chậu cây cảnh; 01 túi nilon, một hộp bìa to.
5.4. Cách tiến hành:
- Cho trẻ quan sát, nhận xét các bộ phận của cây và đoán xem cây cần gì để sống và lớn
lên.
- Cho trẻ quan sát cách cô làm lần lượt thực nghiệm:
+ Cây 1: cho cây vào trong hộp kín
+ Cây 2: dung túi nilon bọc kín phần thân và lá cây
+ Cây 3: cho cây vào trong khay không có đất
+ Cây 4: Không tưới nước cho cây hằng ngày
+ Cây 5: Chăm sóc cho cây phát triển bình thường.
- Cô cho trẻ đóan xem điều gì sẽ xảy ra.
- Hằng ngày hãy nhắc trẻ cho cây 1, 2, 3, 5 đều đặn và ghi nhận bằng hình ảnh. Sau 1
tuần hãy cho trẻ nêu nhận xét, giải thích và so sánh giữa các cây.

không?
- Cùng trẻ đo bóng cây một người; nhà ở hoặc của một cây dưới ánh sáng mặt trời ở 3
thời điểm trong ngày.
- Cho trẻ nhận xét, so sánh khi nào bóng ngắn, dài nhất.
11
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

1.5. Giải thích và kết luận:
- Ánh sáng mặt trời chiếu vào phần vướng cây xanh nên không đi qua được nên tạo ra
bóng trên mặt đất. Ngoài ra vào các thời điểm khác nhau thì sẽ có các bóng xuất hiện
trên mặt đất là khác nhau do bong mặt trời di chuyển.
2. Có gì trong chai không?
2.1. Mục đích:
Trẻ biết không khí không màu, không mùi nên bằng mắt thường ta không nhìn
thấy được.
2.2. Đối tượng:
Trẻ mẫu giáo nhỡ và lớn.
2.3. Chuẩn bị:
- Một chai thủy tinh không đựng gì
- Một thau nước.
2.4. Cách tiến hành:
Cho trẻ quan sát chai, nhìn, ngửi xem trong chai có chứa gì không. Sau đó cho
chai đó vào trong chậu nước thấy có hiện tượng bong bóng nổi lên trên miệng chai và
cho trẻ nêu nhận xét, giải thích hiện tượng.
12
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

2.5. Giải thích và kết luận:
Có hiện tượng này là do trong chai chứa rất nhiều không khí, do không khí không
màu, không mùi nên bằng mắt thường ta không nhìn thấy được. Khi cho chai vào chậu

sắt thì nam châm không hút.
1.2. Đối tượng:
Trẻ mẫu giáo lớn.
1.3. Chuẩn bị:
Một cục nam châm, 01 cái đinh, 01 cái kéo, 01 cái thước nhựa, 01 cục gôm, 01
quả bóng bay.
1.4. Cách tiến hành:
- Cho trẻ quan sát những đồ dùng đã chuẩn bị và gọi tên chúng.
- Mời 6 – 7 trẻ lên lấy 1 trong số những vật mà cô chuẩn bị hỏi trẻ:
+ Vật đó có tên là gi? làm bằng gì?
+ Cho trẻ đưa vật đó lại gần cục nam châm và trẻ lời xem chúng có hút nhau không và
vì sao?
- Lần lượt cô cho các trẻ được thí nghiệm với các vật xung quanh lớp và đưa ra nhận
xét, nam châm hút được những vật làm bằng gì?
1.5. Giải thích và kết luận
Nam châm chỉ hút được các vật làm bằng sắt ngoài ra không hút được các vật làm
từ các chất khác.
14
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

CHƯƠNG IV. HIỆU QUẢ CỦA VIỆC TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI THỰC
NGHIỆM
Tôi đã tiến hành tổ chức các trò chơi tại chính lớp của tôi lớp lá 2, sau 1 tháng và
thu được kết quả như sau:
B¶ng kÕt qu¶ kh¶o s¸t høng thó cña trÎ
ChØ tiªu
Thực trạng Thử nghiệm
N % N %
Số
Lượng

- Phương pháp chủ yếu của giáo viên vẫn là phương pháp trực quan và dùng lời
do vậy việc truyền thụ kiến thức hoa học trừu tượng còn gặp nhiều khó khăn.
2. Tổ chức cho trẻ các trò chơi thực nghiệm tham gia vào khám phá khoa học
Việc đưa các trò chơi thực nghiệm thay thế cho phương pháp cũ là trực quan và dùng
lời trong khâu tổ chức các hoạt động môn khám phá khoa học là rất cần thiết với các lý
do sau:
- Các trò chơi được thiết kế rõ ràng, dụng cụ đơn giản, tiết kiệm, đảm bảo vệ sinh,
và an toàn cho trẻ.
Các trò chơi luôn có tính mở do vậy mà hấp dẫn, cuốn hút, lôi kéo, kích thích
được khả năng ham muốn được khám phá, tìm tòi của trẻ. Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ,
các thao tác tư duy: so sánh, tổng hợp, khái quát, phân tích, óc phán đoán, khả năng suy
luận của trẻ cũng được phát triển. Qua đó các hoạt động này trẻ được trải nghiệm và tự
16
GV: Đỗ Thị Mai Hồng Nhung Sáng kiến kinh nghiệm

bản thân trẻ có thể dễ dàng nhận được các đặc điểm, mối quan hệ giữa các sự vật hiện
tượng xung quanh, tiếp thu các kiến thức khoa học dễ dàng hơn.
II. Kiến nghị:
Qua những gì tôi đã trình bày ở trên tôi xin có một số đề xuất sau:
- Cho phép tôi được phổ biến các trò chưi thực nghiệm đã đựoc nghiên cứu trong
phạm vi trường.
- Cần tạo điều kiện để cho giáo viên trong trường đi kiến tập, thăm quan, dự các
lớp tập huấn nhằm tạo cơ hội cho giáo viên chúng tôi có cơ hội học hỏi, trau dồi, đúc
kết đựoc những kinh nghiệm hay , bỏ ích cho bản thân nhằm áp dụng vào việc dạy và tổ
chức các hoạt động vui chơi và học tập được dễ dàng hơn.
- Tăng cường đầu tư kinh phí, thời gian, đồng thời hướng dẫn giáo viên tích cực
nghiên cứu, sáng tạo các hoạt động mới, hấp dẫn trẻ và có hiệu quả cho việc giảng dạy
thêm phong phú .
17