NGUYỄN NHẬT TRƯỜNG KHẢO SÁT HIỆU QUẢ CỦA CACL
2
, DỊCH TRÍCH LÁ NEEM
(Azadirachta indica) VÀ LÁ LƯỢC VÀNG (Callisia fragrans)
TRÊN HAI LOẠI NẤM Fusarium sp. VÀ Rhizopus sp.
GÂY HẠI TRÁI CÀ CHUA SAU THU HOẠCH

Luận văn tốt nghiệp Đại học
Ngành: BẢO VỆ THỰC VẬT


Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
ThS. Lê Thanh Toàn Nguyễn Nhật Trường
MSSV: 3103702
Lớp: TT1073A1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA NÔNG NGHIỆP & SINH HỌC ỨNG DỤNG
Cần Thơ, 2013
i

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA NÔNG NGHIỆP & SINH HỌC ỨNG DỤNG
BỘ MÔN BẢO VỆ THỰC VẬT Chứng nhận luận văn tốt nghiệp với đề tài:
KHẢO SÁT HIỆU QUẢ CỦA CACL
2
, DỊCH TRÍCH LÁ NEEM
(Azadirachta indica) VÀ LÁ LƯỢC VÀNG (Callisia fragrans)
TRÊN HAI LOẠI NẤM Fusarium sp. VÀ Rhizopus sp.
GÂY HẠI TRÁI CÀ CHUA SAU THU HOẠCH

Do sinh viên Nguyễn Nhật Trường thực hiện và đề nạp.
Kính trình Hội Đồng chấm luận văn tốt nghiệp xem xét.


ngày 30 tháng 12  2013
Luc h mm.
Ý KIN HNG

C tháng 2013
DUY CH TCH HNG
CH NHIM KHOA
ii
TIỂU SỬ CÁ NHÂN

H và tên sinh viên: Nguyn Nhng Gii tính: Nam
Ngày sinh: 26/11/1992 Dân tc: Kinh
 qun Tht Nt-TP.C
Quê quán: Khu vc Phúc Lng Thnh Hòa, qun Tht Nt, thành ph Cn
.
Quá trình hc tp:
-2003: hc tng Tiu hc Trung Nht 1.
-2007: hc tng Trung hs Trung Nht.
-2010: hc tng Trung hc Ph thông Tht Nt.
-2014: hc ti hc Co v
Thc vt, khoá 36, khoa Nông nghip & Sinh hc ng di hc Cn

iii
LỜI CAM ĐOAN

ng trình nghiên cu ca bn thân. Các s liu, kt
qu nghiên cu trong lun  là trung thc ai công b trong bt


NGUYỄN NHẬT TRƯỜNG

v
Nguyn Nh ng  Kho sát hiu qu ca Calci chlorua, dch trích lá
neem (AZADIRACHTA Azadirachta indica) c vàng (Callisia fragrans) trên
hai loi nm Fusarium sp. và Rhizopus sp. gây hi trái cà chua sau thu hochn
t nghip k o v Thc vt, Khoa Nông nghip & Sinh hc ng
di hc Cng dn khoa hc: ThS. Lê Thanh Toàn.
TÓM LƯỢC
CaCl
2
Azadirachta indica
c vàng (Callisia fragransm Fusarium sp. và Rhizopus sp. 
cà chua sau thu ho t n tháng 12
 ti phòng thí nghim phòng tr sinh hc, B môn Bo v Thc vt, Khoa
Nông nghip & Sinh hc ng di hc Cnhm nh kh
c ch ca CaCl
2
, dch trích lá neem và di vi nm
Fusarium sp. và Rhizopus sp. u kin in vitro, kho sát hiu qu ca CaCl
2
,
dch trích lá neem và di vi nm Fusarium sp. và Rhizopus
sp. ng hc và sau khi chng bnh  u kin in vivo.
Kt qu cho thy:
i vi nm Fusarium sp., sau khi khn c n hiu

4% t hiu qu.
vi
MỤC LỤC
Trang
Trang ph bìa i
Tiu s cá nhân iii
L iv
Li c v
c vi
Mc lc vii
Danh mc t vit tt ix
Danh sách bng x
Danh sách hình xi
M U 1
C KHO TÀI LIU 2
1.1 C V CÀ CHUA 2
1.1.1 Ngun gc cà chua (Lycopersicon) 2
1.1.2 Giá tr ng và vai trò ca trái cà chua 2
m thc vt 3
1.2 MT S  M C   C VÀNG VÀ CALCI
ClORUA C S DNG TRONG THÍ NGHIM 4
1.2.1 Cây neem 4
1.2.1.1 Đặc điểm 4
1.2.1.2 Nguồn gốc và phân bố 6
1.2.1.3 Thành phần hóa học 6
1.2.1.4 Vai trò của neem 7
1.2.2 Calci clorua (CaCl
2
) 7
c vàng 9

, dch trích lá
neem và dch trích c vàng c khi lây bnh nhân to trên trái 21
T QU VÀ THO LUN 23
3.1 KT QU KHO SÁT HIU QU PHÒNG TR CA CaCl
2
, DCH
I VI NM FUSARIUM SP. GÂY
HI TRÊN TRÁI CÀ CHUA SAU THU HOCH 23
3.1.1 Kh  hn ch s phát trin khun ty nm ca dch trích thc vt và
dung dch CaCl
2
u kin in vitro 23
3.1.2 Hiu qu ca vic x lý CaCl
2
, dc vàng sau
khi lây bnh nhân to trên trái 29
3.1.3 Hiu qu ca vic x lý CaCl
2
, dc vàng c
khi lây bnh nhân to trên trái 35
3.2 KT QU KHO SÁT HIU QU PHÒNG TR CA CaCl
2
, DCH
I VI NM RHIZOPUS SP. GÂY
HI TRÊN TRÁI CÀ CHUA SAU THU HOCH 40
3.2.1 Kh hn ch s phát trin khun ty nm ca dch trích thc vt và
dung dch CaCl
2
u kin in vitro 40
3.2.2 Hiu qu ca vic x lý ca dch trích lá neem sau khi lây bnh nhân


Bng
Tên bng
Trang
2.1
N  CaCl
2
và dch trích thc v c s dng trong thí
nghim 1
18
3.1
ng kính (mm) ca khun ty nm Fusarium u kin
in vitro
25
3.2
Hiu qu c ch (%) s phát trin khun ty nm Fusarium sp. ca
các loi dch trích và dung dch CaCl
2
u kin in vitro
27
3.3
ng kính (mm) vt bnh trên trái do nm Fusarium sp. gây ra
u kin in vivo
31
3.4
Hiu qu c ch (%) ca dch trích và CaCl
2
i vng kính
vt bnh ca trái do nm Fusarium sp. u kin in
vivo

3.11
ng kính (mm) vt bnh trên trái do nm Rhizopus sp. gây ra
u kin in vivo
45
3.12
Hiu qu c ch (%) ca di vng kính vt bnh
ca trái do nm Rhizopus sp. u kin in vivo
45

x
DANH SÁCH HÌNH

Hình
Tên hình
Trang
2.1
 b trí th nghii vi
nm gây bnh sau thu hoch.
19
3.1
Hiu qu ca dch trích thc vt và CaCl
2
i vi nm Fusarium
ng PDA thm 168 gi sau th nghim trong
u kin in vitro
28
3.2
Hiu qu hn ch ng kính vt bnh ca dch trích thc vt và
hóa cht CaCl
2

           
 
                
 
(Nguyn Bo V và Lê Thanh Phong, 2011)có nhiu loi nm gây bnh
sau thu hoi nm quan trng và ph bin gây hi sau thu hoch trên
cà chua là nm Fusarium sp. và Rhizopus sp. (Hung, 2013). Hin nay
thuc hóa hc s dng ph bi phòng tr nm bnh, tuy nhiên khi chn
mua sn phm, mng lo ngi v ng thuc hóa hc trong trái gây
n sc khi (Tripathi và Shukla, 2007; Dubey, 2008; trích
dn t Mohammadifar và ctv., 2012).  ging thuc hóa hc tr
nm sau thu hoch, dch trích thc vt là mng nghiên cc quan
tâm bi nhiu nhà khoa hc trên th gii hin nay. Mt vài dch trích thc v
c th nghi phòng tr mt s loi bnh sau thu hoch và kt qu cho thy
chúng không nhng có hiu qu c ch s ny mm ca bào t nm (Singh và
Singh, 1981; Singh, 1983 và Dubey, 1991; trích dn t Islam và ctv., 2003) mà còn
c ch s phát trin ca si nm (Khair, 1995; trích dn t Islam và ctv., 2003).
Ngoài dch trích thc vt, CaCl
2
t cht quan trng trong khâu bo qun
cà, có kh  bào cng chc, giúp duy trì cu trúc và hình dng t
bào và giúp làm chm quá trình chín ca trái (Buescher và Hobson, 1982; Poovaiah,
1986; Mignani và ctv., 1993; Conway và ctv., 1994; trích dn t Nguyn Bo V và
ctv., 2012).
Vì vy,  tài o sát hiu qu ca Calci chlorua, 
(Azadirachta indica     Callisia fragrans) trên hai loi nm
Fusarium sp. và Rhizopus sp. gây hi trái cà chua sau thu hoc thc
hin nhm kho sát và tìm ra loi n dch trích và CaCl
2
hiu qu giúp cho

ch bin (Nguy T
Các nghiên cu khoa hc gt cht lycopen, thành phn cu to
 ca cà chua, là cht chng oxy hóa, giúp ginh tim mch
ng thi cht này còn có tác dc bin
tin lit (Chu Th n hóa tht,
giúp min dch chng nhi ch, ht và tht
ng rut d uét sch cn bã trong ru
(Hunh Th Dung và Nguyn Th Kim Hoa, 2003).

3

1.1.3 m thc vt
u kin ti ho nhnh cà
chua có th -120cm, tùy theo ging.
 Rễ
R cà chua là loi r chùm, có kh t.  n thân
gn g , khi r chính b  ph s phát trin mnh,
có th  nhân ging vô tính bn thân. Kh a b r cà
i mnh, thun li trong vic trng cây con. H r ca cà chua chu nh
ng bi nhi và  ng (T Thu Cúc, 2007).
 Thân
Thân bi, phân nhánh m  u ki    m, nhiu
c, giòn, d gãy, xung quanh thân có ph mt lp lông dày có màu sc khác
nhau. Khi cây ln gc thân dn dn hóa g. Thân mang lá và phát hoa.  nách lá là
chi nách. Chi nách  các v trí khác nhau có t ng và phát dc khác
ng chi nách  i chùm hoa th nht có kh ng
mnh và phát dc sm so vi các chi nách gn gc. Trên thân có nhit và có
kh  bnh, chiu cao thân t 0,25-2m, s ng t 3-19
cành (Mai Th n Th Ba và ctv., (1999) và T Thu
Cúc (2002) có th chia cà chua thành 4 dng dng và chiu

nht (Nguyn Mnh Chinh và Phng, 2007).
 Hạt
Ht nh, dp, nhiu lông, màu trng ngà hoc vàng nht. Ht nm trong các
bung cha dch bào kim ch s ny mm ca ht (Phm Hng Cúc, 2008). Ht
nhng kính 1-2mm, tr ng 1000 ht t 3-6g (Nguyn Mnh Chinh và
Phng, 2007). Qu s càng ít ht khi thành qu 
to ra nhi. Có 80-93% tht qu c, 2-7% là ht và 4-10% là
v và lõi trong trái cà chua. Các axit béo no, không no, du và dch chit có trong
hc s dng trong công nghi hp (Mai Th 
1.2 MT S  M CA CÂY  C VÀNG VÀ CALCI
C S DNG TRONG THÍ NGHIM
1.2.1 Cây neem
1.2.1.1 Đặc điểm
c vt
chiu cao 15-20m. Neem là long xanh, tán rng, có hình tròn hoc ôvan.
ng kính tán có th t 15-20m v già, cây có th s
u kin thun li có th n 35-40m, (Dip Qu;
trích dn Ascher, 1993).
5

Màu sc ca v i tùy theo các phn ca cây, tu ca chúng.
Các nhánh non có v ng thành thì v
có th t, và tróc v (Bisht và ctv., 1993).
Lá có dng x, lá kép lông chim l, lá dài 20-40cm, mc nhiu  u
nhánh, so le, dng mác, x c cnh, nhn c hai b mi hai
bên, nhn và cung rt ngn. Lá có v ng, nhng lá non dài 2-7cm và rng 1-4cm,
nhng lá non  vùng khô cn có phin lá hn dc theo hai bên.
Mt nghiên cu tn Bách Thi hc Panjab cho thy rng
cây t khu vc khô cn  i ca dãy Himalaya thì có lá non hp vng
vic nhn ca chúng, so vi cây t khí hu i

Theo Gamble (1902), xut x ca neem  phía nam  hoc Min
c trng ph bin trên nht khô cn
nhii và bán nhii  châu Á, châu Phi, châu Mo  Nam

 c du nhp vào Vit Nam bi nhà lâm hc - GS.
nh. Trong d hi tho quc t lâm nghip v a rng
trong s phát trin các cng nông i Senegan-
ht neem v trng  Phan Thic nhân rng và trng  Ninh Thun,
Bình Thu phân bit vi loài xoan ta (Melia azedarach L ), là cây ba rt
quen thut cây neem cho tên Vioan chu h vào
m ca cây xoan này là rt thích hp vi ch  khí hu min nóng hn (Lê
Th ng, 2004).
1.2.1.3 Thành phần hóa học
Theo Koul và ctv. (2004) (trích dn Pamela Paterson, 2009) thì neem rt giàu
thành phn hóa hc. Phn ln các hot ch     c gi là
isoprenoids) cha nhiu trong trái, ht, thân, cành và v. Ni b
mi hóa nhiu nht là azadirachtin có nhiu trong nhân ht, nó là thành phn chính
ca rt nhiu sn phi, thuc tr sâu.
Theo Biswas và ctv. (2002) p chc phân lp t các b
phn khác nhau ca cây neem. Các hp chc phân thành hai nhóm chính là
isoprenoids và các hp cht không phi isoprenoids. Các isoprenoids bao gm
diterpenoids và triterpenoids (còn gi là limonoid) cha protomeliacins, liminoids,
azadirone và các dn xut ca nó, genudin các dn xut ca nó, loi hp cht ca
vilarin và c-p chu tiên
c nghiên cu là nimbin. Các hp cht phi isoprenoids bao gm protein (amino
axit) và carbohydrate (polysaccharides), các hp ch   
flavonoids và flavonoglycoside, dihydrochalcone, coumarin và tannin, hp cht


7

++
làm gim t l hòa tan ca pectic và làm chm tin trình
chín ca trái. Calcium có vai trò quan trng trong vic to kt ni các thành phn
ca vách t bào và làm vách t bào cng chc.
Calcium làm trì hoãn quá trình chín c cng và màu
sc v trái, c ch s xut hinh hô hp sau thu hoch (Marcelle và ctv., 1995).
Calcium là nguyên t c xp vào nhóm không di
ng calcium có th hp thu trc tip qua trái, calcium xâm nhp vào trái ch yu
ng khuch tán (Nguyn Bo V, 1998). Ngoài ra s hp thu calcium
8

còn ph thuc vào s cân bng ging chm, kali,
boron, magnesium, km và các yu t  trái, mùa v, mc
 auxin (Ferguson, 1984).
Vic x lý calcium sau thu hoch vi nhiu loi rau qu c ghi
nhn có hiu qu trong vic làm chm quá trình lão hóa thông qua vic làm gim
các hong chuyp và sn sinh khí ethylene (Davenport
và Peryea, 1989), c ch các bi mm ca
sn phm và phân hy chlorophyll (Wills và Tirmazi, 1982), làm chm s phát trin
ca hing làm xáo tr ng chu vi hing tn
 xâm nhp ca vi sinh vt gây bnh (Sams
và Conway, 1984).
Calcium còn có tác d ngt ca trái. Trong quá trình trao
i cht, calcium còn có m   c tp vi các ion khác trong môi
ng t c bit là có tác di kháng rõ rt vi ion H
+
, chính vì vy mà
nó có vai trò ch yu trong vi chua ca t ng calcium
n phm cht trái trong quá trình tn tr. Bng nhiu
cách, có th cung cc hoc sau thu hoc tip

n các tnh, thành ph 
Ni, H  c Giang, Ninh Bình, Qung Nam (Tr    
2009).
N c gi bng nh
      ch tu    n gc 
Mexico vi nhiu tên g
Golden Moustache và t i Nga nghiên cu s dng tr bnh thì
 c mang tên Russian holistic medicinal plant, House Ginseng, Family
 Xuân Cm, 2009).
1.2.3.2 Đặc điểm
c vàng là loài cây thân thn, tích tr nhic, có
nhiu cng, gi theo kiu dân dã là vòi, thích ng chu hn.
Lá màu xanh lc sáng, hình ngn giáo, dài 8-12cm, rng 4-n sóng,
mc xon c, to thành cái loa hình hoa th trông ta mt cái phu  nh. Lá có th
i mt ít hình dng và màu sc khi  ng khác nhu
kin chiu sáng toàn ph ánh sáng mnh,  không khí và  t
thp thì lá ngn li, mép gn sóng nhic cht

Hoa mc thành tng cp xim trên mt trc dài 40-50cm, mi cc
ôm bi 3 lá bc dài 1-ng, trong sut, khô xác, hình trâm, dài 5-6mm;
tràng trng trong, bóng nhn, mng, r vào bung hp, dài 6mm; nh
6.
Cây ch u kin sinh thái tc bit là  
mt phn. Tu kin khô hn, thi gian chi
10

ánh sáng cao, cây không ra hoa (Wagner và ctv., 1999, trích d Xuân Cm,
2009).
1.2.3.3 Thành phần của lược vàng
n nay mi ch có mt vài nghiên cu

Mt vài báo cáo ty cao chic ép cây
c vàng có tác dng bo v ng hong cc ch vi sinh vt
gây bnh trong rut (Chernenko và ctv., 2007).
n nay trên th gii và  Vió công trình
nào công b  v thành phn hóa hng sinh hc ca loài cây
này.
1.3 C V HAI LOI NM GÂY HI CÀ CHUA SAU THU HOCH
1.3.1 Nm Fusarium sp.
1.3.1.1 Phân loại
Fusarium sp. là loi vi nm thuc ngành nm Mycota, lp nm Bt Toàn
Deuteromycetes (hic xp vào lp Hypocreales, Ascomycetes), b nm Bông
Moniliales, h   n hu tính hu h u thuc chi
Gibberella, mt s loài thuc chi Nectria u
, 1998).
Agrios (2005) cho bit vic phân loi các loài thuc chi Fusarium còn gp
nhiFusarium có nhiu ph loài (f.sp.: formae specialis), chng hn
F. oxysporum (không có sinh sn ht khác
nhiu loài li có c hình thc sinh sn c vô tính ln hu tính. Nelson và ctv. (1983)
 c 40 loài khác nhau thuc chi Fusarium, m ca cách
phân loi này là mt s loài mô t vc hiu rõ vì ít ph bin trong t
nhiên.
 giúp phân bit chính xác các loài thuc chi Fusarium thì hình dng ca
bào t là mt ch  giúp phân bit.  ngh
khóa phân loi mi ch dm ca các tiu bào t và bào t i
bào t ca Fusarium c d i ng dù hai loi tiu bào
t và bào t  i theo ánh sáng (nu xét theo khía cnh phân t).
Dc t phát trin, kh c t trên
n sinh sn hu tính, 
c 70 loài thuc chi Fusarium. Vi cách phân loi ca mình, Leslie và
n sinh sn hu tính ca 23 trong

F.moniliformenh danh quc t g nó vc
mt s nhà bênh cây s dng (Snyder và Hansen, 1945; Snyder và Tousso, 1965,
trích dn bi Ou, 1985).
1.3.1.2 Đặc điểm hình thái
Khun lc ca Fusarium i nm màu cam, vàng kem
hay trng, trong, nhy, có dng si mn, sn sinh các loi bào t gi bào t
(hình thuyn), tiu bào t (khi gu kin thoáng khí) và bào t áo (hin din tùy
ng) (Nelson, 1981; Seifert, 1996; Sutton, 1998).
Theo Inglis (2002), cu trúc vách t bào ca Fusarium bao gm các
polysaccharide là -glucan (vi -1,3, -1,4 và -1,6-glucan) và chitin.

Trích đoạn Vật liệu thí nghiệm

---