i

I HC C
KHOA NÔNG NGHIP & SINH HC NG DNG
B MÔN BO V THC VT Chng nhn lut nghip v tài:
O SÁT HIU QU CA MT S LOI THU
CH TRÍCH THC VI VI
NM Curvularia sp. Fusarium sp. GÂY LEM LÉP
HU KIN
PHÒNG THÍ NGHI Do sinh viên Nguyn Thúy Vy thc hi np.
Kính trình Hng chm lun vt nghip xem xét.
C
Cán b ng dn

Th.S. Lê Thanh Toàn

C
DUYT KHOA NN & SH CH TCH HNG
CH NHIM KHOA


 
Ngày sinh: 16/7/1992 
iii


Quê quán: 

 
 
  
2010  2014: 
6







v

c hvà t lòng bin thy Lê
     ng d   ng viên tôi trong sut quá trình
nghiên cu.
Xin gi lòng bin thy c vn hc tp cùng vi thy cô b
môn Bo V Thc Vt, Khoa Nông Nghip Và Sinh Hc ng Dng  i trc
tip ging dy, trong sut thi gian tôi theo hc ti hc Cn .
Xin trân trng ghi nh nhng ân tình ca ch Nguyn Hàn Ni, anh Nguyn
Thanh Nam, toàn th các bn trong phòng thí nghim Nedo cùng tp th lp Bo V
Thc V tôi trong th tài.
Kính dâng lòng bin ba m n, luôn ng h ng
viên con trong sut quá trình hc tp.
Sinh viên thc hin
Nguyn Thúy Vy
c ch s phát trin khun ty nm cao nht và c ch tt ngay n bng ½
khuyn cáo.
Trong 4 loi dch trích thc vc s dng trong thí nghim lá Neem, C
Hôi, C Ct Heo và lá C Cú vi 3 n i vi 2
nm Curvularia sp. và Fusarium sp. thì nghim thc x lý vi dch trích C Ct
Heo  n 8% có kh c ch s phát trin khun ty nm tt nht.
MC LC
TRANG PH BÌA
TIU S CÁ NHÂN iii
vii

 iv
LI C iv
DANH MC T VIT TT viiix
DANH SÁCH BNG ix
DANH SÁCH HÌNH xi
M U 1
 2
1.1 C V BNH LEM LÉP HT 2
1.1.1. Phân b và thit hi 2
1.1.2. Triu chng 2
1.1.3. Tác nhân 2
1.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CU BNH DO NM GÂY HI TRÊN HT LÚA 3
1.2.1. Các nghiên cu trên th gii 3

 3 KT QU VÀ THO LUN 22
3.1. HIU QU I KHÁNG CA 4 LOI THUC HÓA HC LÊN S PHÁT TRIN CA
NM Curvularia sp. và Fusarium sp. GÂY BNH LEM LÉP HT LÚA. 22
3.1.1. Nm Curvularia sp. 22
3.1.2. Nm Fusarium sp. 29
3.2. HIU QU I KHÁNG CA 4 LOI DCH TRÍCH THC VT LÊN S PHÁT
TRIN CA NM Curvularia sp. và Fusarium sp. GÂY BNH LEM LÉP HT LÚA. 36
3.2.1. Nm Curvularia sp. 36
3.2.2. Nm Fusarium sp. 43
3.3. HIU QU I KHÁNG CA 2 LOI THUC HÓA HC VÀ 2 LOI DCH TRÍCH
THC VC CHN LÊN S PHÁT TRIN CA NM Curvularia sp. và Fusarium sp.
GÂY BNH LEM LÉP HT LÚA 49
3.3.1. Nm Curvularia sp. 49
3.3.2. Nm Fusarium sp. 54
. KT LU NGH 59
4.1. KT LUN 59
 NGH 59
DANH MC T VIT TT

IRRI: International Rice Research Institute
ix

 
TGCL: 

ng ca các loi thuc hóa hc lên s phát tring kính (cm) c
Curvularia 
23
Bng 3.2
 Curvularia 

25
Bng 3.3
ng ca các loi thuc hóa hc lên s phát tring kính (cm) c
Fusarium sp. trong 
30
Bng 3.4
Fusarium 

32
Bng 3.5
ng ca các loi dch trích thc vt lên s phát tring kính (cm)
cCurvularia
37
Bng 3.6
 Curvularia 
dch trích thc v
39
Bng 3.7
ng ca các loi dch trích thc vt lên s phát tring kính (cm)
cFusarium 
44
Bng 3.8
Fusarium ch
trích thc v

DANH SÁCH HÌNH
Hình
Tên hình
Trang
Hình 1.1
Cây neem
9
Hình 1.2
Thân r c cú
11
Hình 1.3
C ct heo
12
Hình 1.4
C hôi
13
Hình 2.1
 b trí thí nghic hóa hc i nm
Curvularia Fusarium 
19
Hình 2.2
 b trí thí nghii nm
Curvularia Fusarium 
20
Hình 3.1
Kh  c ch ca Comcat 150WP và Tilt super 300EC lên nm
Curvularia sp. gây lem lép ht sau by ngày th thuc.
27
Hình 3.2
Kh c ch ca Help 400SC và Man 80WP lên nm Curvularia sp.

Hình 3.10
Kh c ch ca mt s loi thuc hóa hc và dch trích thc vt lên
nm Fusarium sp. sau by ngày th thuc
58
xii

1

M U
Lúa là cây trng c truyn ca Vit Nam và là cây trng quan trng nht hin
nay vì din tích gieo trng lúa chin 61% din tích trng trt c c và 80%
nông dân Viêt Nam là nông dân trng lúa. Gc thit yu ca
i Vit Nam vì 100% dân s (87 trii) o hàng ngày
t i thu nhp thi thu nhp cao, t n thành th.
Bên cn xut lúa gc vào thi k có nhiu th
thách mi, Bnh lem lép ht lúa là mt trong nhng bnh gây hi quan
trng trên lúa  các nc trng lúa trên th gii (Ou, 1985), tr nên ph bin trên
 các vùng trng lúa   din tích ln m tác hi;
mùa v nào chân rung lúa nào chng chc
bnh.
Có nhiu tác nhân khác nhau n gié, vi khun
và n yu là tm bnh ( Phm Thanh, 2013). Trong 16 loài
nm hin din trên ht lúa thu thp ti , thì Fusarium spp. và Curvularia sp.
Hin din trên tt c các mu lúa, chim tn s 100% (Võ Th Yn Nhi, 2007).
Vì v tài này c thc hin nhm mc : (1) 
ch trích thc vt  n thích hp  phòng tr s
gây hi ca 2 loi nm quan trng mt cách kinh t nht. (2) Kt qu này s là nn

m bnh có th màu nâu nht hay xám, vin nâu sm. Ht go
bên trong b m (Võ Thanh Hoàng,
1993).
1.1.3. Tác nhân
Bnh lem lép ht có th do nhin và nm là
hai tác nhân chính (Ou, 1972).
Theo Ou (1972); Võ Thanh Hoàng (1993) và Trm gây
bnh lem lép ht lúa chia làm hai nhóm:
3

Nhóm nhim vào h c khi thu hoch: Bipolaris oryzae , Cochliobolus
miyabeanus (Drechslera oryzae ), Pyricularia oryzae, Alternaria padwickii,
Gibberella fujikuroi, Nigrospora spp., Epicocum spp., Curvularia spp., Phoma
sorghina, Alternaria spp. và Helicoceras spp.
            Aspergillus spp.,
Penicillium spp., Mucor và Rhizopus spp.
Ngoài nm, vi khun có kh   i trên h   Xanthomonas
oryzae pv. oryzae (bnh cháy bìa lá lúa), Xanhthomonas oryzae pv. oryzicola (bnh
sc trong lá lúa), Pseudomonas seriate và Pseudomonas avenae (bnh sc lá lúa),
Pseudomonas oryzicola (bnh thi b), Pseudomonas glumae (bnh thi ht) (Trn
Th Thu Thy, 2011).

Acidovorax avenae, Burkholderia glumae, Xanthomonas oryzae,
Xanthomonas oryzicola Pantoea
agglomerans.

  Acidovorax avenae sp. avanae và Burkholderia Glumae (Huynh Van
Nghiep và ctv. 2001).
Theo Ou (1972), tuyn trùng Aphelenchoides besseyi (bu lá lúa) và
Ditylenchus angustus (bt s gây hi trên ht.

Rhizoctonia solani, Sarocladium oryzae, Tilletia barclayana, và Ustilaginoidea
virens.

        H.oryzae (50%), F. moniliforme
(16%), Aspergillus Rhizopus arrhizus, Penicillium, Geotrichum,
Alternaria sp., Curvularia.


  Trichoconis Padwickii     Curvularia spp. (7,4%),
Drechslera oryzae (1,8%), Sarocladium oryzae (0,9%), Gerlachia oryzae (0,1%),
Fusarium sp. 
 Alternaria padwickii (22%), Curvularia spp. (7%), Sarocladium oryzae
(0,67%), Gerlachia oryzae (0,3%), Drechslera oryzae (4,9%), F.moniliforme
(1,24%), Phoma spp. (0,9%).
               
Penicillium và 1 loài Aspergillus    P. rugulosum, P. citrinum, P.
cyclopium, P. implicatum, P. chrysogenum, P. adametzii, P. funiculosum, A. pavus,
A. candidus, A. glaucus, A. versicolor 

5 1.2.2. Các nghiên cu ti Vit Nam
p nm trên 2000 ht lúa bnh, thu thp 
huyn Cai Ly (Tin Giang) trong v t qu cho thy
có 9 loi nm hin di    bin nht là Helminthosporium oryzae
(Drechslera oryzae), k Fusarium miniliforme, Trichoconis padwickii,

6

Trichothecium spp., Penicillium sp., Rhizopus sp., Myrothecium sp., Ustilaginoidea
virens và Tetraploa sp.

Cuvurlaria 
 alternaria padwickii (12%), Bipolaris oryzae (4,9%), Sarocladium oryzae
(1,9%), Fusarium graminum (1,5%), Tilletia barclayana (0,16%), Phoma sorghina
(0,1%), Cephalosporium oryzae (0,34%), Ustilaginoidea virens   
             Alternaria
padwickii, Bipolaris oryzae, Fusarium sp., Fusarium pallidoroseum, Fusarium
subglutinans, Microdochium oryzae, Nigrospora oryzae, Phoma sp. và Sarocladium
oryzae.

 - 2006 và Hè Thu 2006

Fusarium spp., Curvularia spp., Trichoconis padwickii và Nigrospora 
Helminthosporium sp. (95,65%), Trichothecium sp. (73,9%), Diplodia
sp. 78,26%, Alternaria sp. (60,87%), Cercospora oryzae (52,17%), Tilletia
barclayana (47,8%), Pyricularia oryzae (30,43%).
1.3. C V HAI LOI NC S DNG TRONG THÍ
NGHIM
1.3.1. Nm Fusarium moniliforme.
Nm thuc lp Moniliales, ngành Deuteromycetes (Cao Ngp và Nguyn
n sinh sn hu tính là Gibberella fujikuroi (Saw.) thuc
ngành Ascomycetes u Mân, 2007).
* Triu chng
Triu chng trên ht: vt bu là nhng chm nh li ti màu nâu hoc
 sau vt bnh lan ra làm c v ht có màu nâu, hng b lép. Bnh nng
làm toàn b ht chuyn sang nâu hou kin m, trên bông lúa xut

i bào t: gm mt t -
Tiu bào t: trong sut hình thoi, hình trng hot  u;
mt hoc hai t bào có th phát tri hoc thành chuc: 2,53-
16,33µm x 2,30-5,75µm (PDA); 5,06-14,26µm x 1,61-4,83µm (PSA) và 4,60-
10,35µm x 1,61-4,83µm (OA, oatmeal agar).
i bào t: không màu,    i lim hoc g  ng; vách
mu nhn, có 3-m khi có 6-ng là 3 vách
c: 18,86-40,71µm x 2,76-4,60µm (PDA); 16,10-35,42µm x 2,07-
4,60µm (PSA) và 21,39-39,56µm x 2,53-4,60µm (OA).
m bào t nm: Theo Roger (1953) cho bit nm Fusarium moniliforme
Sheldon có 2 dng bào t: bào t nh và bào t ln. Bào t nh hình trng hay bu
d c bào t nh 2,5  6 × 5 
12,5µ. Bào t lc bào t ln 4  6,5 × 20   Thanh,
2008)
8

Khun ty trên PDA  nhi phòng (28-30
0
C) phát trii nhanh và
ng kính là 5,20cm sau 5 ngày. Chúng là các khoanh màu trng có tâm màu
hng, si mn cht. Mng vi
tâm màu tím nht.
* Phm vi kí ch
Nisikado (1931, 1932), Nisikado và Matsumoto (1933) cho thy nm có th gây
triu chi mPanicum miliaceum (trích dn
t Ou, 1972).
n
Ou (1972) cho rng nm tn tc mùa hè  các vùng nhit
i) trong các ht b nhim bnh và các b phn khác ca cây bnh. Ngoài ra, Seto
(1933, trích dn t Ou, 1972) cho bit bnh ngoài lây lan ch yu bng ht thì bnh

ht. Vt bnh trên lá hình tròn, sc ngn honh hình, màu nâu. Trên ht
lúa, vt bnh tròn nh, màu nâu. Ht b b ng bi   u Mân,
2007).
m ca nm Curvularia spp.
Ou (1972) phát hin trên 10 loài Curvularia, có l ph bin nht là Curvularia
lunata (Wakker) Bocdijn và Curvularia geniculate Bocdijn.
Theo Mew and Gozales (2002), C. lunata c mô t 
+ Si n        n nâu sang, trong mt s
ng hm.
           
cong và tht li  u.
+ Bào t nm, hình thuynh tròn, vách nhn
m, v bào th 2 l bào th 1, 3, 4; bào t cong li 
t bào th   c trung bình là 16,33-24,84µm x 7,36-13,34µm (PDA);
17,48-27,37µm x 8,28-13,11µm (PSA) và 15,64-26,91µm x 7,36-12,65µm (MEA).
+ Khun ty trên PDA  nhi phòng (28-30
0
C) phát tric
ng kính 8,40cm sau 5 ngày. Chúng là khoanh màu xanh xám, si nm mn, bn
cht.  m
* Phm vi kí ch
 U.S.A, Curvularia lunata c phát hin trên cà chua và t, còn Curvularia
geniculate gây bnh cho bp cu Hà Lan và cây lanh (Ou, 1972).
n
Ou, 1972 trích dn t Martin (1939, 1940) cho rn
lan truyn blà ngun d tr bnh.
* Phân b và thit hi
V phân b: Ou (1985) bt xut hin tc  nam Châu m,
Châu Á, Châu Úc, Châu Phi (Mew and Gozales, 2002).
V thit hi: theo Ou (1972), trong khi phân lp các nm có liên quan vi ht b

      
hydroxyl 4 stigmasten 3    4  campesten  3  
             
        

argosinolon
              

            
11

azadirinin, 24  methylencycloartanon, cycloeucalenon, 24  methylencycloartanol
cycloeucalenol, 4.stigmasten  3  4  campesten  3  on; triacontanol, aldehyde
vanilic, acid vanillic và acid trans cinnamic.
 
             
            
          
epoxyazadirachdion, azaditradion; azadiron, meliantriol, deacetylnimbin, meldenin,
      

       c tetranor triterpenoid
            

trinortriterpenoid; limbonin epoxy azadiradion ( Huy Bích và ctv.,2004).
1.4.2. 

Cyperus rotundus L.
Cyperaceae)


H
24

15
H
24
O. ngoài
ra còn có các axit béo, phenol.
Miller (2004) c cú cha tinh d ( 0,5-0,6% ), du nh, alkaloid,
khoáng cht, vitamin, canxi, pht pho, natri, cacbonat, sesquiterpene thy cacbon,
epoxit, xeton, monoterpene  u béo, cyperone , seniline, cyperenone,
sesquiterpene cyperone, luteolin, auresidin, cyperene -1, cyperene -2, muskatone,
patchoulenone, rotuno, kobusone, isokobusone, selinene và saponon - olenolic axit -
3- neohesperidoside (Amitabh Singh và ctv., 2011)

Tên g       

Ageratum conyzoides L.
Asteraceae).


       
 

Thân 
Lá dài 2   
 
 và ctv., 2004).
 và ctv., 2004):
13

 3.
và ctv., 2004).


Trích đoạn Nấm Fusarium sp HIỆU QUẢ ĐỐI KHÁNG CỦA 4 LOẠI DỊCH TRÍCH THỰC VẬT LÊN SỰ PHÁT HIỆU QUẢ ĐỐI KHÁNG CỦA 2 LOẠI THUỐC HÓA HỌC VÀ 2 LOẠI DỊCH TRÍCH

---