Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
November 14, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THPT - Tác giả: Thu Huyền
Đề bài: Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ (Trích Bản dịch Chinh
phụ ngâm) của Đoàn Thị Điểm.
Tiếng nói ai oán đối với chiến tranh của người thiếu phụ trong khúc ngâm chung quy chỉ cố sầu với nhớ và hết nhớ lài sầu nhưng
diễn biến tâm trạng thì muôn hình ngàn vẻ không hề lặp lại, cục diện phát triển theo những bước ngoặt mới hết sức hợp lí mà tinh
vi, xúc động. Chán ngán với hiện tại đau buồn, nàng lần về những ngày êm đẹp của quá khứ ; đối diện với cảnh thực phũ phàng,
nàng tìm về cảnh mộng ; khi giấc tàn mộng tỉnh nàng bối rối trăm phần; tiếp đến là oán trách và lo âu, ước ao và luyến tiếc…
cuối cùng là một trời hi vọng… Bút pháp tả tình kì diệu đã tôn giá trị nhân văn bất diệt của giai tác.
Nỗi sầu muộn trong đoạn trích này được coi là một trong những đoạn tiêu biểu thể hiện nét độc đáo cửa bút pháp miêu tả nội tâm
nhân vật.
Đoạn trích gồm 5 khổ, là chỉnh thể của một bước ngoặt mới về diễn biến tâm trạng người chinh phụ trong quá trình nhớ chồng.
Ta có thể hình dung sau những ngày tháng chìm đắm trong sầu tư khắc khoải:
Khắc giờ đằng đẵng như niên
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.
Hương gượng đốt hồn đà mê mải,
Gương gượng soi lệ lại chứa chan
Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
Dây duyên kinh đứt, phím loan ngại trùng.
Tưởng như cõi lòng tan nát thì 4 câu tiếp theo (khổ 1, đoạn trích) lại ngân lên một khúc nhạc mới cao vút:
Lòng này gửi gió đông có tiền
Nghìn vàng xin gửi đến non Yên.
Non Yên dù chẳng tới miền.
Nhớ chàng đằng đẵng đường lên bằng trời!
Gió đông tức là gió xuân tươi mát, làm dịu cảnh vật và lòng người sẽ chuyển nỗi nhớ đến miền đất lạ mong được chia sẻ với đức
lang sẽ chuyến nỗi nhớ đến miền đất lạ mong được chia sẻ với đức lang quân. Non Yên – núi Yên Nhiên là một địa danh bên
Tàu, nơi đã từng nổ ra những cuộc kịch chiến, nhưng ở đây mang tính tượng trưng cho một miền đất xa xôi. Cái không gian ngút
tầm mắt được hình dung cụ thể là đường lên bằng trời cao rộng xa thẳm.
Chinh phụ ngâm là tiếng nói ai oán đối với chiến tranh của người thiếu phụ trong khúc ngâm
Tiếc thay, bi kịch của tâm trạng nào có được giải vây? Càng hi vọng bao nhiêu thì càng chuốc lấy thất vọng bấy nhiêu! Cái lôgic
khách quan thường là như vậy.