Lời nói đầu
Lịch sử xã hội loài ngời đã chứng minh rằng Thuế ra đời là một sự cần
thiết khách quan gắn liền với sự ra đời, tồn tại và phát triển của Nhà Nớc. Nhà
nớc sử dụng thuế là một công cụ quan trọng để thực hiện các chức năng
nhiệm vụ của mình. Là một cán bộ công chức ngành Kho bạc sau khi học
xong chơng trình bồi dỡng kiến thức quản lý Nhà nớc chơng trình chuyên
viên mở tại Kho bạc Nhà nớc, tôi đã có những nhận thức rõ hơn về những vấn
đề quản lý Nhà nớc, nhất là trong lĩnh vực quản lý Nhà nớc về Tài Chính
Kho bạc - Thuế. Nhằm tận thu cho Ngân sách Nhà nớc, tăng cờng bồi dỡng
các nguồn thu, trong công cuộc cải cách thuế bớc II, công tác quản lý về thu
thuế cuả ngành Thuế hiện nay còn gặp rất nhiều những khó khăn, thờng phải
xử lý những tình huống có tính chất phức tạp. Xuất phát từ thực tế của công
tác quản lý thu thuế, Tôi xin đợc đề cập tới một vấn đề sau đây có liên quan
đến công tác quản lý thu thuế: Về việc xử lý hành vi trốn thuế trong hoạt
động kinh doanh Lâm sản trên địa bàn huyện Thanh Thuỷ - Phú Thọ.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, tiểu luận gồm bốn phần:
Phần I: Mô tả tình huống
Phần II: Phân tích tình huống
Phần III: Xây dựng phơng án giải quyết
Phần IV: Các giải pháp, kiến nghị.

Phần I : Mô tả tình huống
Bối cảnh và diễn biến
Một nhân viên thuộc Xí nghiệp vận tải chế biến lâm sản Thanh Thuỷ có
tên là Nguyễn Nhật Minh đã sử dụng vốn tự có của mình và vốn vay của xí
nghiệp phải trả lãi để thu gom lâm sản, và phải tự chịu trách nhiệm trớc kết
quả kinh doanh của mình theo cơ chế khoán (mua đứt bán đoạn) với xí nghiệp
(lời ăn lỗ chịu).


Ngày 10/09/2001, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, Đội

doanh kể cả các cơ sở trực thuộc cơ sở đó. Phải đăng ký nộp thuế giá trị gia
tăng với cơ quan thuế...
- Điều 6 mục I Thông t số 173/1998/TT-BC quy định: Cá nhân, làm
việc trong các tổ chức kinh tế nhận khoán tự chịu trách nhiệm về hoạt động
kinh doanh....
- Điều 5 mục I phần C Thông t số 89/1998/TT-BTC ngày 27/6/1998 của
Bộ Tài chính quy định: Cơ sở thực hiện cơ chế khoán cho tập thể, cá nhân
kinh doanh theo phơng thức tự chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh thì
tập thể, cá nhân nhận khoán phải trực tiếp đăng ký kê khai nộp thuế giá trị gia
tăng với cơ quan kinh doanh....
Nh vậy: Theo quy định của luật pháp hiện hành ông Minh đã không làm
thủ tục đăng ký, kê khai và nộp các loại thuế. Do đó trên cơ sở hồ sơ và các
tài liệu điều tra đã thu thập đợc Chi cục Thuế huyện Thanh Thuỷ đã ra Quyết
định số 15/QĐ-CCT ngày 5/10/2001 xử phạt vi phạm hành chính và truy thu
thuế đối với ông Nguyễn Nhật Minh với tổng số các khoản là 120 triệu đồng.
Sau khi nhận đợc quyết định xử phạt, ông Nguyễn Nhật Minh đã không
chấp hành và có đơn khiếu nại gửi Tỉnh Uỷ, UBND tỉnh, Cục thuế tỉnh,
UBND huyện Thanh Thuỷ và Chi cục thuế huyện Thanh Thuỷ. Nội dung đơn
khiếu nại của ông Minh khẳng định ông Minh là ngời của Xí nghiệp, thu mua
lâm sản nguyên liệu giấy cho Xí nghiệp vận tải và chế biến lâm sản, việc thu
thuế đối với ông Minh là không đúng vì Xí nghiệp đã nộp thuế đầy đủ, do đó
ông Minh không nhất trí với quyết địng của Chi cục Thuế.
Chi cục thuế huyện Thanh Thuỷ đã có Công văn số 20/QĐ-CCT ngày
11/10/2001 trả lời đơn khiếu nại của ông Minh. Với công văn trả lời này của
Chi cục thuế Thanh Thuỷ, ông Minh vẫn không nhất trí nên tiếp tục khiếu
nại. Chi cục Thuế đã báo UBND huyện Thanh Thuỷ và cơ quan cấp trên xin ý
kiến chỉ đạo giải quyết.

3


Xí nghiệp, đợc Xí nghiệp trả lơng và giao nhiệm vụ, đã làm thủ tục khi khai
thác, Xí nghiệp vận tải và chế biến lâm sản đã nộp Thuế Giá trị Gia tăng cho
Cục thuế tỉnh Phú Thọ. Lô hàng bị giữ và đang tập kết để chuẩn bị vận
chuyển về xí nghiệp .
Để xử lý tình huống trên theo đúng quy định của pháp luật. Trớc tiên
chúng ta phải đề ra đợc mục tiêu cần xử lý.

4


Phần II: Phân tích tình huống
1- Cơ sở lý luận và mục tiêu xử lý:
Sau khi nghiên cứu tình huống trên chúng ta thấy có những mục tiêu cần
phải xử lý nh sau:
- Việc ông Nguyễn Nhật Minh thực hiện kinh doanh thu mua hàng lâm
sản dùng làm nguyên liệu giấy cho Xí nghiệp vận tải và chế biến lâm sản mà
không kê khai đăng ký, không làm nghĩa vụ nộp thuế đối với Nhà nớc thì cần
phải làm rõ và xử lý nghiêm khắc nhằm đảm bảo kỷ cơng của pháp luật.
- Việc cơ quan chức năng Chi cục Thuế huyện Thanh Thuỷ, UBND
huyện là cơ quan quản lý Nhà nớc thì việc xử lý giải quyết vụ việc trên đã
đúng thẩm quyền quy định của pháp luật hay cha?
2- Phân tích nguyên nhân và hậu quả.
Để có những phơng án giải quyết vụ việc trên đợc hợp lý hợp tình theo
đúng quy định của pháp luật thì chúng ta cần phải đi sâu phân tích, đánh giá
những diễn biến, nguyên nhân, hậu quả. Qua đó thấy đợc bản chất của vấn đề.
Từ đó sẽ tìm đợc phơng án giải quyết tối u nhất.
Phân tích nguyên nhân ông Nguyễn Nhật Minh có đơn khiếu nại lên
Toà án Nhân dân tỉnh Phú Thọ đề nghị giải quyết về việc ông Minh không
nhất trí với quyết định xử phạt của Chi cục thuế Thanh Thuỷ và Quyết định
của ông Chủ tịch UBND huyện Thanh Thuỷ xử phạt vi phạm hành chính

- Ông Minh vì lợi ích cá nhân đã không có ý thức tự giác chấp hành đầy
đủ các chính sách Pháp luật quy định của Nhà nớc về trách nhiệm của ngời có
hoạt động kinh doanh. Ông Minh đã không làm thủ tục kê khai đăng ký nộp
thuế, cố tình trốn thuế (trong khi đã kinh doanh từ năm 2000 ) vi phạm Luật
thuế hiện hành của Nhà nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

6


- Việc vi phạm của ông Minh sẽ dẫn đến những hậu quả nh gây thất thu
cho Nhà nớc, gây một ảnh hởng không tốt giữa các đối tợng kinh doanh với
nhau tạo ra một sân chơi không bình đẳng, tạo ra sự cạnh tranh không lành
mạnh điều đó sẽ gây ảnh hởng lớn đến sự phát triển kinh tế.
- Mặt khác ông Nguyễn Nhật Minh đã kinh doanh thu mua gom lâm
sản từ năm 2000 đến nay tháng 10/2001 đội thu thuế đờng sông mới phát hiện
ra. Điều này cho thấy việc quản lý đối tợng kinh doanh trên địa bàn của các
cơ quan ban nghành còn cha chặt chẽ, còn buông lỏng, có khe hở. Do đó đã
vô tình tạo điều kiện cho đối tợng kinh doanh trốn lậu thuế.
Nh vậy việc thực hiện tuân thủ pháp luật của đối tợng kinh doanh không
nghiêm là một biểu tợng coi thờng kỷ cơng, phép nớc.
Sau khi Chi cục Thuế huyện Thanh Thuỷ đã ra quyết định xử phạt vi
phạm hành chính và truy thu thuế đối với ông Nguyễn Nhật Minh. Ông Minh
đã không chấp hành và có đơn khiếu nại gửi Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Phú Thọ,
UBND huyện Thanh Thuỷ và Chi cục Thuế huyện. Ngày 11/5/2001 Chi cục
Thuế Thanh Thuỷ đã có Công văn số 20/QĐ-CCT trả lời đơn khiếu nại của
ông Minh. Do không nhất trí với trả lời của Chi cục thuế huyện Thanh Thuỷ
nên tiếp tục có đơn khiếu nại. Chi cục thuế huyện Thanh Thuỷ đã báo cáo
UBND huyện Thanh Thuỷ và cơ quan cấp trên xin hớng dẫn giải quyết.
Nh vậy căn cứ vào điểm 6 mục I Thông t số 173/1998/TT-BTC ngày
22/12/1998 của Bộ Tài chính quy định: Các cá nhân, các nhóm cá nhân làm

Nh vậy khi ra quyết định Chủ tịch UBND huyện đã cha chú ý đến thẩm
quyền của Chủ tịch UBND huyện đã đợc quy định trong pháp lệnh xử lý vi
phạm hành chính.
Điều 27 - Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính quy định thẩm quyền xử
lý vi phạm hành chính của Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh:

8


Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh
(sau đây gọi chung là cấp huyện) có quyền:
a

a) Phạt cảnh cáo;
b) Phạt tiền đến 10.000.000 đồng;
c) Quyết định việc áp dụng các hình thức xử phạt bổ xung, các biện
pháp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 11 của pháp lệnh này, trừ trờng
hợp tớc quyền sử dụng giấy phép do cơ quan Nhà nớc cấp trên thì cấp Chủ
tịch UBND cấp huyện ra quyết định đình chỉ hành vi vi phạm và đề nghị cơ
quan Nhà nớc có thẩm quyền thu hồi giấy phép .
Điều 11 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính qui định các hình thức
xử phạt vi phạm hành chính.
1. Đối với mỗi vi phạm hành chính cá nhân, tổ chức vi phạm phải chịu
một trong các hình thức xử phạt sau đây:
a

a) Cảnh cáo;
b) Phạt tiền.


Phần III: xây dựng phơng án giải quyết.
Với tình huống trên có thể sử dụng 2 phơng án giải quyết.

10


* Phơng án 1: Giữ nguyên hiệu lực Quyết định số 25/QĐ-UB về việc xử
phạt vi phạm hành chính và truy thu thuế đối với ông Nguyễn Nhật Minh với
tổng số tiền các khoản là: 67.850.000đ.
* Thực hiện phơng án 1 thì sẽ có những tích cực sau:
- Đảm bảo đợc quyền uy của Pháp chế Xã hội chủ nghĩa.
- Đảm bảo đợc tính nghiêm minh của pháp luật mà mọi thành viên có
hoạt động kinh doanh thuộc đối tợng điều chỉnh của pháp luật phải thực hiện.
* Thực hiện phơng án 1 thì có những mặt không tích cực: Do việc ra
quyết định không đúng thẩm quyền sẽ dẫn đến việc lạm dụng quyền hạn, dẫn
đến sự chồng chéo và làm giảm hiệu lực của quyết định quản lý, gây sự phản
ứng trong Nhân dân.
* Phơng án 2: Chủ tịch UBND huyện Thanh Thuỷ sẽ ra quyết định thu
hồi, huỷ bỏ quyết định đã ra sai thẩm quyền quy định của Nhà nớc. Đồng thời
sẽ ra quyết định khác đúng thẩm quyền.
Thực hiện phơng án này sẽ làm giảm uy quyền của cơ quan quản lý
Nhà nớc, làm giảm sự tín nhiệm trong nhân dân do ra quyết định không đúng
thẩm quyền nên phải thu hồi quyết định.
Nhng bên cạnh đó có mặt tích cực là đảm bảo đợc sự tuân thủ pháp
luật của các cơ quan quản lý Nhà nớc là phải thực hiện quản lý Nhà nớc theo
đúng chức năng, thẩm quyền. Do đó sẽ tăng cờng đợc pháp chế xã hội chủ
nghĩa.
Từ việc phân tích những u nhợc điểm của 2 phơng án trên chung ta có
thể đi đến quyết định là chọn phơng án 2. Bởi vì khi có một quyết định đúng
thẩm quyền của cơ quan quản lý Nhà nớc sẽ làm cho hiệu lực cuả quyết định

kinh trốn thuế và số tiền phạt do có hành vi vi phạm trong lĩnh vực thuế vào
Ngân sách Nhà nớc theo đúng quy định.
Qua vụ việc của ông Nguyễn Nhật Minh nêu trên cho thấy việc chấp
hành luật pháp của đối tợng kinh doanh cha tốt, còn có hiện tợng cố tình trốn
tránh nghĩa vụ đối với Nhà nớc, tìm mọi kẽ hở của pháp luật để thu lợi làm
giàu bất chính. Bên cạnh đó việc quản lý đối tợng có hoạt động kinh doanh
của các cơ quan chức năng còn cha chặt chẽ đã tạo ra điều kiện thuận lợi cho
đối tợng kinh doanh trốn thuế. Mặt khác việc xử lý tình trạng vi phạm chính
sách thuế của cơ quan chức năng còn có tình trạng sai thẩm quyền qui định
của Nhà nớc dẫn đến làm giảm sức mạnh của quyền uy của cơ quan quản lý
Nhà nớc. Do đó cũng làm giảm sự tín nhiệm của nhân dân.
2- Một số kiến nghị:
- Để nhằm nâng cao tính tự giác của đối tợng nộp thuế thì chúng ta cần
phải tăng cờng tuyên truyền giáo dục, động viên nhân dân bằng nhiều hình
thức để nhân đân thấy đợc tầm quan trọng cũng nh nghĩa vụ đối với Nhà nớc
mà từ đó tự giác chấp hành chính sách qui định của Nhà nớc thực hiện
nghiêm luật pháp.
- Cần phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý Nhà
nớc trong việc quản lý các đôí tợng có hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm
để hớng họ đi vào hoạt động trong khuôn khổ pháp luật.
- Cần phải thờng xuyên tăng cờng bồi dỡng kiến thức quản lý Nhà nớc
do đội ngũ công chức, viên chức cả về lý luận và thực tiễn để không ngừng
nâng cao trình độ nhằm đảm bảo đáp ứng đợc những đòi hỏi bức súc của công
13


cuộc xây dựng và bảo vệ đất nớc ta phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu nớc mạnh,
xã hội công bằng dân chủ văn minh.
Kết luận
Trên đây là một tình huống xảy ra có thật, sự việc diễn biến khá phức