Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Trong xã hội có rất nhiều mối quan hệ giữa người với người. Trong đó quan hệ
về giai cấp và quan hệ về dân tộc là hai mối quan hệ cơ bản và có tác động mạnh
mẽ, trực tiếp tới bản thân con người nói riêng và toàn xã hội nói chung.Vì vậy
nghiên cứu về vấn đề giai cấp và dân tộc là rất cần thiết. Mác – Lênin và chủ tịch
Hồ Chí Minh đã nghiên cứu vấn đề giai cấp, dân tộc, quan hệ giữa chúng với nhau
và với toàn nhân loại một cách chi tiết, khoa học, có hệ thống và được ứng dụng
vào việc xây dựng xã hội chủ nghĩa.
Từ thực tiễn đã chỉ cho chúng ta thấy rằng, tư tưởng biện chứng của Hồ Chí
Minh về mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp là một trong những
nhân tố đảm bảo thành công của cách mạng Việt Nam, một trong những đóng góp
xuất sắc của Người vào kho tàng lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin.
Khi nào, ở đâu mà vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc không được kết hợp một cách
đúng đắn, quan điểm giai cấp, vấn đề dân tộc được vận dụng, xử lý một cách cứng
nhắc và giáo điều hoặc bị coi nhẹ thì cách mạng sẽ không chỉ gặp khó khăn mà
thậm chí còn bị tổn thất nặng nề. Bài học đó thực sự là bổ ích, cần được ghi nhận
và vận dụng vào việc xem xét các vấn đề giai cấp, đấu tranh giai cấp và mối quan
hệ của chúng với vấn đề dân tộc trong tình hình hiện nay và trong giai đoạn sắp tới
của thời kỳ quá độ khi mà nền kinh tế nước nhà phát triển mạnh mẽ theo hướng thị
trường và hội nhập quốc tế.

1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị anh hùng dân tộc vĩ đại, người thầy thiên tài của
cách mạng Việt Nam, một nhà macxit – lêninnít lỗi lạc, nhà hoạt động xuất sắc của
phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, một chiến sĩ kiên cường của phong trào
giải phóng dân tộc trong thế kỷ XX. Cả cuộc đời Người đã dành trọn cho nhân dân,
cho đất nước, cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng con người, giải phóng nhân loại
cần lao, thoát khỏi mọi áp bức, bất công, vươn tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Tư
tưởng của Người soi đường cho Đảng ta và nhân dân ta trên con đường thực hiện

bộ tộc và thể hiện thành ý thức tự giác tộc người của dân cư cộng đồng đó. Mác
nghiên cứu dân tộc và nêu lên quan điểm cơ bản có tính chất phương pháp luận để
nhận thức và giải quyết vấn đề nguồn gốc, bản chất, cấu trúc, đặc trưng dân tộc
cùng tồn tại trong một chỉnh thể thống nhất. Lênin đã phát triển quan điểm này
thành hệ thống lý luận toàn diện và sâu sắc về vấn đề dân tộc, ông nghiên cứu
phong trào đấu tranh chống áp bức dân tộc và hai xu hướng dân tộc là liên hiệp và
phân lập. Còn giai cấp là những tập đoàn to lớn, những tập đoàn này khác nhau về
địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử. Đấu tranh
giai cấp là cuộc đấu tranh giữa các giai cấp có lợi ích cơ bản đối lập và không thể
điều hòa được. Và thông qua đấu tranh giai cấp mà mâu thuẫn giữa tư liệu sản xuất
và quan hệ sản xuất được giải quyết, trên cơ sở đó thúc đẩy xã hội phát triển.
Vấn đề dân tộc bao giờ cũng được nhận thức và giải quyết theo lập trường của
một giai cấp nhất định. Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, chỉ trên lập
trường của giai cấp vô sản, cách mạng vô sản mới giải quyết đúng đắn vấn đề dân
tộc. Trong Tuyên ngôn Đảng cộng sản, Mác-Ănggen đã đề cập mối quan hệ dân
tộc và giai cấp: cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản nhằm lật đổ ách thống trị của
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
giai cấp tư sản, ở giai đoạn đầu của nó mang tính chất dân tộc. Mác kêu gọi “ giai
cấp vô sản mỗi nước trước hết phải dành lấy chính quyền, phải tự vươn lên thành
gia cấp dân tộc,…không phải theo cái nghĩa như giai cấp tư sản hiểu”. Chỉ có giai
cấp vô sản mới thống nhất được lợi ích dân tộc – lợi ích của mình với các lợi ích
của nhân dân lao động và của cả dân tộc. Chỉ có xóa bỏ áp bức dân tộc, đem lại
độc lập thật sự cho dân tộc mình và cho dân tộc khác. Tuy nhiên Mác và Ănggen
không đi sâu nghiên cứu vấn đề dân tộc vì ở Tây Âu vấn đề dân tộc đã được giải
quyết trong cách mạng tư sản, đối với Mác, vấn đề dân tộc chỉ là thứ yếu so với
vấn đề giai cấp.
Thời đại Lênin, khi chủ nghĩa đế quốc đã trở thành một hệ thống thế giới, cách
mạng giải phóng dân tộc trở thành bộ phận của cách mạng vô sản, Lênin mới phát
triển vấn đề dân tộc thành học thuyết về cách mạng thuộc địa. Lênin cho rằng, cách

bào tôi, độc lập cho Tổ Quốc tôi, đấy là những điều tôi muốn; đấy là tất cả những
điều tôi hiểu”. Sống trong cảnh mất nước, nhà tan, mọi quyền lực nằm trong tay
quân xâm lược thì quyền sống của con người cũng bị đe dọa nói gì đến quyền bình
đẳng, tự do, dân tộc. Có độc lập dân tộc rồi mới bàn đến XHCN.
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ mối quan hệ giữa vấn đê dân tộc và vấn đề giai cấp một
cách chi tiết, khoa học, có hệ thống và được áp dụng vào công cuộc giành độc lập,
bảo vệ dân tộc cũng như xây dựng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
Thứ nhất, vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp luôn luôn có quan hệ chặt chẽ với
nhau, sự kết hợp nhuần nhuyễn vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc của Hồ Chí Minh
thể hiện: khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân và quyền lãnh đạo duy
5