TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
---------------------------
VŨ THỊ DUYÊN
THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG
TRUYỆN NGẮN CỦA JACK LONDON
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học nƣớc ngoài
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
ThS. Đỗ Thị Thạch
HÀ NỘI - 2015
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc của mình tới cô giáo ThS Đỗ
Thị Thạch, người đã trực tiếp hướng dẫn tận tình, chỉ bảo cho tôi hoàn thành khoá
luận này.
Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới tất cả các thầy cô trong khoa Ngữ Văn,
đặc biệt là thầy cô giáo trong tổ Văn học nước ngoài và các bạn sinh viên trong
nhóm khoá luận đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành khoá
luận này.
Mặc dù đã có những cố gắng tìm tòi nhất định, song chắc chắn trong quá
trình hoàn thành luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận
được những ý kiến đóng góp của các thầy cô và tất cả các bạn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2015
Tác giả khoá luận
Chương 1. THẾ GIỚI NHÂN VẬT PHONG PHÚ ĐA DẠNG TRONGTRUYỆN
NGẮN CỦA JACK LONDON ...................................................................................5
1.1 Khái niệm ..........................................................................................................5
1.1.1 Khái niệm nhân vật ....................................................................................5
1.1.2. Khái niệm thế giới nhân vật. ....................................................................6
1.2 Bảng khảo sát ....................................................................................................6
1.3 Phân loại ...........................................................................................................9
1.3.1 Người hùng – kiểu nhân vật trung tâm mang đậm chất sử thi ..................9
1.3.2 Nhân vật phụ nữ - dịu dàng, giàu bản lĩnh ..............................................14
1.3.3 Thiên nhiên – vừa hiền hoà, vừa hung bạo..............................................17
1.3.4 Loài vật - mang dấu ấn ngụ ngôn ............................................................23
Chương 2. NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG NHÂN VẬT TRONGTRUYỆN NGẮN
CỦA JACK LONDON .............................................................................................26
2.1 Khắc hoạ nhân vật thông qua tình huống truyện ............................................26
2.1.1. Tình huống bi kịch..................................................................................26
2.1.2 Tình huống thử thách và tình huống ngẫu nhiên .....................................28
2.2 Khắc hoạ nhân vật qua những xung đột .........................................................30
2.2.1 Xung đột giữa con người với thiên nhiên ................................................31
2.2.2 Xung đột giữa con người với xã hội ........................................................32
2.2.3. Xung đột giữa con người với con người ................................................34
2.3. Khắc hoạ nhân vật qua nghệ thuật tả .............................................................36
2.3.1 Tả ngoại hình ...........................................................................................36
2.3.2 Tả hành động ...........................................................................................38
2.3.3 Tả tâm trạng .............................................................................................40
2.4 Khắc họa nhân vật qua nghệ thuật kể .............................................................41
2.5 Khắc hoạ nhân vật qua ngôn ngữ của nhân vật ..............................................48
2.5.1 Ngôn ngữ đối thoại ..................................................................................48
2.5.2 Ngôn ngữ độc thoại .................................................................................49
Với sức hấp dẫn đó thì tác phẩm của J. London đã thực sự là đề tài cuốn hút
giới nghiên cứu phê bình văn học, và những ai yêu mến văn chương tìm đến nó.Tìm
hiểu “Thế giới nhân vật trong truyện ngắn của J. London”, người viết có cơ hội
1
được tiếp cận với những sáng tạo độc đáo trong việc xây dựng nhân vật của J.
London và nghệ thuật trong truyện ngắn của ông. Là sinh viên khoa Văn của trường
Sư phạm, sau này để có thể giảng dạy tốt thì người giáo viên cần có được vốn kiến
thức phong phú cho bài giảng của mình. Vì vậy mà việc tìm hiểu về thế giới nhân
vật trong truyện ngắn của J. London phần nào trang bị cho người giáo viên những
hiểu biết sâu rộng hơn về những sáng tác của các tác gia trên thế giới.
Từ những lí do trên, người viết đã chọn đề tài “Thế giới nhân vật trong truyện
ngắn của J. London” để góp phần hiểu hơn về truyện ngắn của J. London đồng thời
cũng tích luỹ thêm kiến thức cho việc giảng dạy sau này.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
J. London là nhà văn xuất sắc - người đã sáng tạo nên một vườn văn rộng lớn
trong nền văn học Mỹ thời kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX. Những tác phẩm tiêu
biểu của ông đã được giới thiệu đến người đọc nhiều nơi trên thế giới và dành được
nhiều sự quan tâm của giới nghiên cứu phê bình. Do trình độNgoại ngữ có hạn nên
trong phạm vi khoá luận nàychúng tôi chỉ thông qua những tài liệu bằng tiếng Việt:
Năm 1976, nhà nghiên cứu Lê Đình Cúc có bài viết Jack London và cuộc đấu tranh
giai cấp đấu tranh dân tộc [5]. Trong bài viết, tác giả đề cập đến quan điểm giai
cấp, dân tộc của J. London và bài viết cũng khái quát về đặc điểm thiên nhiên và
loài vật trong sáng tác của J. London nói chung.
Trong cuốn sách Hành trình văn học Mỹ [6]của Nguyễn Đức Đàn. Tác giả
cuốn sách này đã xếp J. London vào hàng ngũ những nhà văn đứng “bên cạnh chủ
nghĩa hiện thực” với tư cách là một “tác giả truyện vừa, đến cuối thế kỷ XIX biểu
thị khuynh hướng từ bỏ chủ nghĩa hiện thực để đi vào loại tưởng tượng hoang
thạc sĩ Tính sử thi trong truyện ngắn Jack London [15]. Luận văn này đã tìm hiểu
về tính sử thi trong truyện ngắn của J. London trên các phương diện: cảm hứng ngợi
ca hùng tráng, hình tượng con người sử thi, và không gian sử thi.
Tác giả Nguyễn Kim Anh có bài báo
sinh t n trong tác ph
ng hát h o sống và cuộc đấu tr nh
Tình yêu cuộc sống củ
c
on on 1]. Bài báo cũng
chỉ mới bàn về một chủ đề nổi bật trong sáng tác của J. London, thể hiện trong một
truyện ngắn cụ thể.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính của khoá luận là Thế giới nhân vật trong truyện
ngắn của Jack London.
3
Phạm vi nghiên cứu: J. London được xem như là bậc thầy truyện ngắn, các
sáng tác của ông vô cùng phong phú và đa dạng. Tuy nhiên trong khoá luận này,
chúng tôi chủ yếu nghiên cứu đề tài thông qua 21 truyện ngắn được rút ra từ 2 tập
truyện ngắn “ Sóng lớn Canaca” và tập “Sự im lặng màu trắng”.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích – tổng hợp
Phương pháp khảo sát - thống kê
1.1 Khái niệm
1.1.1 Khái niệm nhân vật
Nhân vật là khái niệm không chỉ dùng cho văn chương mà còn được dùng
nhiều trong các lĩnh vực khác. Có lẽ vì vậy mà lịch sử nghiên cứu văn học có rất
nhiều khái niệm về nhân vật
Theo Từ điển tiếng Việt (do Hoàng Phê chủ biên, Nxb Đà Nẵng, 2002)
nhân vật là khái niệ
ng h i nghĩ : Thứ nhất, đó là đối tượng (thường là
con người) được miêu tả, thể hiện trong các tác ph
văn học nghệ thuật. Thứ hai,
đó là người có vị trí quan trọng trong xã hội [13].
Trong phạm vi khoá luận này, chúng tôi đề cập đến khái niệm „nhân vật”
theo nghĩa thứ nhất của Từ điển tiếng Việt: Là nhân vật trong tác phẩm văn chương.
Với nghĩa này, từ “nhân vật” có nguồn gốc trong tiếng Hy Lạp cổ (persona), lúc đầu
mang nghĩa chỉ cái mặt nạ của diễn viên trên sân khấu nhưng theo thời gian, thuật
ngữ này được sử dụng nhiều trong văn học với tư cách chỉ đối tượng được tác giả
tập trung miêu tả, thể hiện tư tưởng, cách nhìn của nhà văn về thế giới con người.
Theo Từ điển văn học, tập 2, (Nxb Khoa học xã hội- Hà Nội), nhân vật được
coi là yếu tố cơ bản nhất trong tác phẩm văn học, tiêu điểm bộc lộ chủ đề và tư
tưởng chủ đề, và đến lượt mình lại được các yếu tố có tính chất hình thức của tác
phẩm tập trung khắc hoạ. Nhân vật, do đó là nơi tập trung giá trị tư tưởng, nghệ
thuật của tác phẩm văn học.
Như vậy nhân vật văn học là hiện tượng các cá thể con người hoặc các đồ
vật, sinh thể hoang đường được gắn cho những đặc điểm giống con người trong tác
phẩm văn học, là cái đã được nhận thức,tái tạo, tìm hiểu bởi nhà văn bằng các
6
STT
1
2
Tên truyện
ngắn
Sự im lặng
màu trắng
Một trạm
nghỉ
Kiểu nhân vật
Số
lượng
Người
Người
nhân vật
hùng
-Cảnh sát Pháp
x
luật
4
5
Tình yêu
cuộc sống
Một điều khó
hiểu
10
9
x
- Đại uý
x
x
x
x
x
6
- Hoạ sĩ
12
- Tộc trưởng
x
x
x
Hướng theo
8
những mặt
x
x
x
x
trời giả tạo
9
x
x
x
x
x
con đường
- Thủ lĩnh
Sự ranh ma
11
của lão
- Cho vay lấy
16
lãi
- Tay đi săn
Popôtấc
- Nhân viên
-Thuyền trưởng
Xôlomông
12
Ngôi nhà của
Mapuhi
18
- Giáo sĩ
- Điều tra dân
số
- Lái buôn
15
Aloha Ôe
5
16
Kulau hủi
6
- Tay bơi
- Nhà thể thao
-Thuyền trưởng
x
x
- Chủ đồn điền
Gôbôtô
- Người đi biển
19
20
Sóng lớn
Canaca
Một người
Mêhicô
13
Agớt thời đại
xa xưa
x
x
x
x
x
Nhân vật người hùng vốn đã rất quen thuộc trong văn chương.Trong quan
niệm truyền thống, người anh hùng luôn gắn với lí tưởng cao cả của cộng đồng, có
phẩm chất mạnh mẽ, dũng cảm, tài giỏi hơn người, có tâm hồn cao đẹp, có công
trạng đặc biệt lớn lao cho cộng đồng. Trong các tác phẩm sử thi dân gian, nhân vật
trung tâm “là những anh hùng - tráng sĩ tiêu biểu cho sức mạnh thể chất và tinh
thần, cho ý chí và trí thông minh, lòng dũng cảm của cộng đồng được miêu tả khá tỉ
mỉ, đầy đủ từ cách ăn mặc, trang bị, đi đứng đến những trận giao chiến với kẻ thù,
những chiến công lẫy lừng và đôi khi cả những nét trong sinh hoạt đời thường của
9
họ nữa, điều đáng chú ý là tất cả những cái này đều được miêu tả trong vẻ đẹp kì
diệu khác thường” 1, 233].
Tiếp nối truyền thống, người hùng của J. London cũng có những phẩm chất
cơ bản như: mạnh mẽ, dũng cảm, gan dạ, giàu ý chí nghị lực và niềm tin vào chính
mình. Tuy vậy, người hùng của J. London không hoàn toàn được hiểu với ý nghĩa
“anh hùng” như quan niệm truyền thống. J. London không đưa đến cho người đọc
mẫu người hùng đã “hoàn chỉnh” theo bút pháp lí tưởng hóa, mà tái hiện lên những
con người thật trong đời sống, luôn vận động và phát triển qua sự tác động của tự
nhiên và xã hội. Chẳng hạn, nhân vật Mắckênzi trong truyện on tr i củ chó óilà
người từng đi đầu trong công cuộc khai phá những vùng đất mới, anh ta được xem
là người hùng của thế giới văn minh, khi buộc phải đối đầu với những chàng trai
trong bộ tộc Sticks để dành một cô gái thổ dân làm vợ, thì “một vạn năm văn minh
đã biến khỏi con người Mắckênzi như một cái vỏ bên ngoài, anh ta đã trở thành một
người nguyên thuỷ sống trong hang động quyết chiến để dành giật con mái của
mình” 10, 223].
Trong truyện ngắn của J. London, nhân vật người hùng không đại diện cho
sức mạnh, trí tuệ và đạo đức của cộng đồng, mà thường là những cá nhân xuất hiện
trong tư thế đơn độc. Hành động của người hùng trước hết và chủ yếu là vì mục
người mạnh mẽ, bản lĩnh, giàu ý chí nghị lực và tình yêu cuộc sống.
Trong truyện ngắn Ngôi nhà của Mapuhi, bà lão Nauri cùng hàng trăm thổ
dân bị bão tố cuốn trôi ra biển. Trong khi hàng trăm người đã phải bỏ mạng trên
biển thì bà lão đã chống chọi hết mình để vượt lên nỗi đau thể xác, sự đói khát và sợ
hãi. Sau nhiều ngày đấu tranh chống lại tử thần, cuối cùng bà lão đã sống sót trở về.
Quá trình đấu tranh vì sự tồn sinh của bà lão Nauri cũng chính là quá trình nhân vật
này tự bộc lộ phẩm chất của một người hùng có tình yêu cuộc sống mãnh liệt và sức
mạnh dẻo dai phi thường.
Ở truyện ngắn Kulau hủi, nhân vật chính Kulau bị đặt vào tình huống xung
đột với bọn người da trắng – những kẻ xâm lăng đã gieo rắc bệnh dịch cho anh và
cả bộ tộc của anh. Khi tất cả thổ dân trong bộ tộc đã đầu hàng kẻ thù thì Kulau là
người duy nhất đứng lên chiến đấu. Riêng điều này cũng đủ để cho thấy phẩm chất
gan dạ, dũng cảm và lòng khát khao tự do của Kulau.
11
1.3.1.2 Người hùng trong nh ng cuộc phiêu lưu
Bên cạnh dạng người hùng trong cuộc chiến sinh tồn, truyện ngắn củaJ.
London còn có sự xuất hiện dạngngười hùng trong những cuộc phiêu lưu. Những
nhân vật ở dạng này thường được đặt trong môi trường thiên nhiên đầy thử thách.
Họ hành động không vì lợi ích cộng đồng, cũng không phải vì mục đích sinh tồn,
mà chỉ để thỏa khát vọng khám phá và chinh phục thế giới tự nhiên đầy bí ẩn.
Trong truyện ngắn Xôlômông quần đảo khủng khiếp nhà văn miêu tả cuộc
sống trên quần đảo Xôlômông như địa ngục. Đó là nơi cuộc sống đầy bão táp và
nguy hiểm, không khí độc hại, bệnh dịch tràn lan, cuộc sống của thổ dân thì man
rợ… Môi trường đó khiến cho những người gan góc nhất cũng phải khiếp sợ. Vậy
nhưng anh chàng Becti Arơcrait vẫn bất chấp mọi sự đe dọa để đến Xôlômông
nhằm thỏa mãnkhát vọng được đến thăm một bộ lạc nguyên thủy bấy lâu đã quyến
rũ trí tưởng tượng của anh ta. Được sự giúp đỡ của thuyền trưởng Malu, Becti
để trả nợ cho cha hành động của những con người ấy đã thể hiện triết lí sâu sắc của
nhà văn: “vàng có thể đổi mọi thứ, ngoại trừ tình yêu và phẩm giá con người”.
Những ví dụ trên đây đã cho thấy trong truyện ngắn của J. London xuất hiện
khá phổ biến dạng người hùng mang sứ mệnh truyền tải triết lí và giải mã ý nghĩa
cuộc đời. Hành động tích cực của họ vượt ra khỏi tầm đoán định của người đọc.
Những phẩm chất và hành động cao đẹp của họ đã giúp cho người đọc chúng ta có
thêm những kinh nghiệm sống, những cách ứng xử giàu tính nhân văn, và có sự
nhận thức sâu sắc hơn về ý nghĩa của cuộc đời con người.
Tóm lại, người hùng là kiểu nhân vật đặc trưng trong truyện ngắn củaJ.
London. Ông mong muốn hướng dẫn hành động của con người thoát khỏi thực tế
cuộc sống khốc liệt. Trong hiện thực xã hội đầy rẫy những mối hiểm họa, nếu con
người tồn tại trong thế cô độc thì cũng có nghĩa là con người đã tự khai tử cho chính
mình. Những cá nhân người hùng trong truyện ngắn của J. London còn có ý nghĩa
thôi thúc sự trỗi dậy của ý thức con người để phá vỡ bức màn đen tối đang bao phủ
xã hội hiện tại, và vươn tới một xã hội tốt đẹp hơn. Mặt khác, với kiểu nhân vật
người hùng, J. London dường như muốn thu hẹp sự quan sát của mình vào một
phần cụ thể của hiện thực đời sống xã hội, dồn nén nhãn lực vào đó với mục đích
tạo ra những hình tượng nghệ thuật gây được ấn tượng mạnh về cái hiện thực mà
con người trong kỷ nguyên hiện đại đang phải đối diện.
13
1.3.2 Nhân vật phụ nữ - dịu dàng, giàu bản lĩnh
Nhân vật người phụ nữ xuất hiện rất nhiều trong truyện ngắn của J. London.
Theo thống kê thì trong số 21 truyện ngắn khoá luận này khảo sát thì có tới 15
truyện đề cập đến người phụ nữ. Số lượng nhân vật nữ xuất hiện nhiều như thế phần
nào đã thể hiện được tư tưởng dân chủ, bình đẳng trong J. London. Phần lớn các
nhân vật phụ nữ trong truyện của J. London đều thuộc về lớp người lao động dưới
đáy xã hội. Điểm độc đáo không phải ở số lượng, mà là ở quan niệm củaJ. London
như một người anh hùng. Đảo san hô Hikueru, nơi bão tố hoành hành dữ dội. Thật
bất ngờ là bão tố nổi lên, biển dậy sóng cuốn trôi hàng ngàn người xuống biển. Bà
lão Nauri cũng bị bão ném ra biển. Mặc dù đã ngót sáu mươi tuổi nhưng bà lão vẫn
ra sức chống chọi với bão biển.Từ cõi chết, bà lão đã vượt qua mọi gian truân để trở
về, mang theo viên ngọc quý. Gia đình bà lão được đoàn tụ và họ lại mơ uớc về
ngôi nhà. Không ai có thể hình dung nổi là bà lão Nauri lại có thể sống sót trở về
sau ngần ấy thử thách gian khổ “Bơi trong đêm tối sặc sụa ngạt thở, vùng vẫy hớp
lấy không khí(…) sự va chạm mạnh khi bị ném lên bãi cát làm bà tỉnh lại: Bằng đôi
tay, đôi chân trầy da và tướp máu,bà đào tới cào cấu chống lại làn nước cuộn
ngược” 10, 72-73].
Hình ảnh người phụ nữ không chỉ giàu bản lĩnh, nghị lực sống mà còn là một
người phụ nữ có phẩm chất tốt đó là chung thuỷ với chồng. Điều này được thể hiện
rõ qua nhân vật bà Iđa Báctơn trong truyện óng lớn
n c , sự chung thuỷ ấy
được người chồng của bà thử thách bằng việc giả vờ bị chuột rút, ông liên tục dìm
vợ xuống nước suốt hai tiếng đồng hồ, mặc cho Iđa ra sức cứu mình. Đến khi nhận
thấy sự trừng phạt đã đủ thì ông cảm thấy hạnh phúc vì nhận ra tình yêu mãnh liệt
mà Iđa giành cho mình “ Thì ra đây chính là tình yêu chân chính, tình yêu đã được
thử thách tình yêu lớn lao, khi con người quên đi bản thân chỉ nghĩ đến người mình
yêu… em muốn được riêng một mình bên anh, em sẽ kể anh nghe em yêu anh đến
mức độ nào và sẽ mãi mãi yêu anh như thế” 10, 194 -195]. Ngoài ra sự chung
thuỷcủa bà Iđa còn được chứng minh khi có sự xuất hiện nhân vật thứ 3 đó là Xani,
cũng như cái hôn vụng trộm mà ông chồng chứng kiến. Bà đã từ chối tình cảm của
mình với Xani và kể lại câu chuyện giữa bà và Xani “Anh ấy yêu em (…) và tối
hôm qua anh ấy đã rủ em đi Malaysia với anh ấy…nhưng em không hề tiếc chút
15
nét tính cách mạnh mẽ, cứng rắn, gan dạ, dũng cảm của người phụ nữ. Đó là phẩm
chất cần thiết đối với tất cả mọi người trong cuộc chiến sinh tồn.
16
1.3.3 Thiên nhiên – vừa hiền hoà, vừa hung bạo
Thiên nhiên là đề tài quen thuộc của thi ca muôn thủa. Có lẽ không có một
nhà văn nào lại không viết về thiên nhiên hoặc không đề cập đến thiên nhiên trong
tác phẩm của mình. J. London cũng vậy, thiên nhiên của ông xuất hiện với tư cách
là những nhân vật có tính cách hung bạo, tồn tại trong mối quan hệ tương phản, thù
địch với con người và cũng thật hiền hoà thơ mộng qua ngòi bút tài ba của J.
London.Thiên nhiên trong truyện ngắn của J. London khá đa dạng: “Đó là vùng Bắc
cực hoang vu mịt mù tuyết rơi và gió hú. Đó là những cơn lốc, cơn bão ghê người.
Đó là băng lở, động đất, chó sói, đói, rét, bệnh dịch và trăm ngàn nguy hiểm của rắn
độc và thú dữ trên các hòn đảo hoang vu. Tất cả tự nhiên đe doạ con người” [2, 135]
hay đó cũng là những dòng sông, con suối, những bãi cỏ xanh rờn, những ngọn
gió… gợi lên sự bình yên và tĩnh lặng_một vẻ đẹp hoang dại.
Thiên nhiên được ông miêu tả trong truyện ngắn cũng rất đẹp, hiền hoà.
Dưới ngòi bút của ông, thiên nhiên hiện lên với vẻ mềm mại, đầy ắp hương vị ngọt
ngào.Có thể thấy rõ được tài năng miêu tả thiên nhiên độc đáo của tác giảthể hiện rõ
nhất trong truyện Khe núi toàn vàng, ông dành hẳn ra 7 trang để miêu tả vẻ đẹp của
thiên nhiên nơi núi rừng hoang vu, đối ngược với không gian hoang vu lạnh lẽ nơi
núi rừng thì thiên nhiên nơi đây được nhà văn miêu tả một cách hết sức thơ mộng
vàyên tĩnh “Cỏ tươi mịn phủ kín sườn dốc,phía trên khe núi là những ngọn đồi và
đỉnh núi vươn cao, kéo dài mãi ra xa là những chân núi rộng mọc đầy thông. Ở khe
núi này không hề có bụi,hoa lá sạch đến trong suốt, cỏ non trải ra êm mịn như
nhung, những cây loa kèn với tư thế đĩnh đạc, giống như đàn bướm có đôi cánh
màu ngọc bích đột nhiên chững lại trong lúc đang bay, nhưng đã sẵn sàng vỗ cánh
để run rẩy bay đi 9, 155-156]. Cảnh và vật luôn được miêu tả song song với nhau
Bởi vậy khi viết về Bắc cực, J. London đã viết về chính những gì mà ông đã trải
nghiệm và được chứng kiến. Dưới ngòi bút của ông, vùng đất này hiện lên với vẻ
tĩnh lặng, hoang sơ, khắc nghiệt và thiếu vắng hơi thở của sự sống. Trong truyện
Tình yêu cuộc sống nhà văn đã khái quát lên đặc điểm của vùng đất hoang sơ này:
“Một quang cảnh không lấy gì làm phấn khởi. Đâu đâu cũng là đường chân trời
mềm mại. Các trái đồi đều thấp. Chẳng có cây to, cây nhỏ, cũng chẳng có cỏ. Chẳng
có gì ngoài một sự tiêu điều mênh mông ghê gớm” 10, 77]. Cũng trong truyện ngắn
18
này nhà văn viết: “Suốt cảnh tiêu điều này vẳng tới vẳng lui tiếng sói hú, dệt cả bầu
không khí thành một tấm màn đe doạ có thể sờ mó thấy” 10, 89]. Hoang mạc và
tuyết trắng vùng Bắc cực trong tác phẩm của J. London không chỉ là cái sân khấu
cho các nhân vật của ông được thể hiện mình, mà còn là dịp để nhân vật đặc biệt
mang ý nghĩa biểu tượng về một xã hội vô cảm, thù địch, đầy những mối hiểm hoạ
đang tồn tại trên nước Mỹ ở thời đại nhà văn.
Trong thế giới thiên nhiên mênh mông tiêu điều ở miền Bắc, tuyết trắng với
tất cả sự im lặng và giá lạnh khủng khiếp là hình tượng được J. London khai thác
triệt để trong rất nhiều tác phẩm. Ông không nhìn tuyết trắng như một nét đẹp tinh
khiết của thiên nhiên mà tập trung khai thác hình tượng này như một sinh thể mang
sức mạnh hủy diệt luôn rình rập sự sống của con người. Nét độc đáo ấy đã được ông
viết rõ trong truyện của mình:
“Tuyết ở vùng này khác với thứ tuyết mà người ta thường thấy ở các vùng
đất phương Nam. Nó cứng, nhuyễn và khô, tựa như đường cát trắng. Đá vào nó, nó
sẽ bắn đi vèo vèo như cát. Những hạt tuyết không bám vào nhau nên không thể nặn
chúng thành những cục hình tròn được. Nó không được cấu tạo thành bông mà
thành những tinh thể nhỏ bé và có dạng hình học. Thực ra thì nó chẳng phải tuyết
mà là sương giá thì đúng hơn” [9, 60 - 61].
Dưới cái nhìn của J. London, tuyết bay trên trời, tuyết phủ kín mặt đất, “chỗ
Trước hết, với đặc tính hoang dã, hung bạo, giữ dằn, tuyết và sóng là biểu
tượng về hiện thực xã hội tư bản nước Mỹ thời kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
Trong xã hội ấy, con người vì lòng tham, sự ích kỉ mà lạnh lùng vô cảm, sẵn sàng
bỏ qua đạo lí để bóc lột và tàn sát lẫn nhau, khái niệm cao thượng, tình thương, sự
tương trợ,...đối với con người quả là xa lạ. Đặc tính hoang sơ, lạnh lùng, dữ dội của
tuyết và sóng thể hiện cái nhìn sâu sắc của J. London trước hiện thực đó.
Màu trắng tinh khiết của tuyết còn có thể xem là sắc màu của ước mơ khát
vọng về một thế giới tươi sáng, trong sạch, một xã hội tươi đẹp, còn tính chất dữ dội
của sóng cũng có thể xem là một sự biểu thị nỗi căm uất lên đến tận cùng của nhà
văn đối với hiện thực xã hội. Tuyết trắng băng giá và sóng biển dữ dội luôn đượcJ.
London khắc họa trong trạng thái đối lập với con người. Sự đối lập ấy là hiện thân
cho xung đột giữa con người với con người trong xã hội Mỹ ở thời đại nhà văn.
20
Copyright: Tài liệu đại học ©