Trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp trường kì gian
khổ, thơ ca Việt Nam đã phát triển khá mạnh mẽ và thu được một
số thành tựu đáng tự hào.
BÀI LÀM
Trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp trường kì gian khổ, thơ ca Việt Nam đã phát triển
khá mạnh mẽ và thu được một số thành tựu đáng tự hào. Thơ kháng chiến phần nhiều viết về cuộc kháng
chiến thần thánh của dân tộc, trong đó miêu tả khá thành công hình ảnh người lính - nhân vật trung tâm
của mộc kháng chiến. Dường như thơ ca đã cùng người lính ra trận, thơ ca góp phần động viên khích lệ
họ vượt qua gian khổ chiến thắng kẻ thù.
Sau cuộc Cách mạng tháng Tám vĩ đại, đội ngũ các nhà thơ Việi Nam xuất hiện một loạt cây bút trẻ.
Bên cạnh những nhà thơ sáng tác trước Cách mạng, những thi sĩ của phong trào "Thơ mới", chúng ta thấy
sự xuất hiện của Nguyễn Đình Thi, Hoàng Trung Thông, Trần Hữu Thung, Chính Hữu, Hồng Nguyên...
Các nhà thơ này ít nhiều đều gián tiếp hoặc trực tiếp phục vụ trong quân đội. Họ có điều kiện thuận lợi để
có thể viết đúng và viết hay về người lính.
Những năm đầu nhân dân ta cùng lên kháng chiến, như một lẽ tất nhiên, người lính - anh bộ đội được
mọi người chú ý. Họ nhanh chóng trở thành linh hồn của cuộc kháng chiến, trở thành niềm tin yêu và hi
vọng của cả dân tộc. Tố Hữu đã nói hộ tình cảm của nhân dân đối với anh vệ quốc quân:
Anh vệ quốc quân ơi
Sau mà yêu anh thế!
Sinh ra ở một đất nước nông nghiệp, họ vốn là những người nông dân mặc áo lính. Vì Tổ quốc, họ đành
tạm biệt bến nước sân đình, nương dâu, bãi mía, ra đi chiến đâu. Ta hãy nghe lời tâm sự của hai chiến sĩ
khi nói về quê hương mình:
Quê hương anh nước mặn đồng chua,
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
Họ ra đi, để lại nơi quê nhà người vợ trẻ một nắng hai sương, cày sầu cuốc bẫm, tích cực tăng gia sản
xuất để phục vụ kháng chiến. Trần Hữu Thung đã khắc họa khá thành công hình ảnh anh vệ quốc quân
nông dân qua trí nhớ của người vợ. Ngay buổi tòng quân rộn ràng tiếng trống, thấp thoáng bóng cờ, ngay
phút tiễn đưa bịn rịn, anh vẫn không quên nhắc vợ:
Ruộng mình quên cày xáo,
Nên lúa chín không đều.
Nhớ lấy để mùa sau,

Kì hộ lưng nhau
Ngang bờ cát trắng.
Đến việc "Quờ chân tìm hơi ấm đêm mưa". Họ từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, nên
đương nhiên, giữa quân và dân có sự gắn bó sâu sắc. Có lẽ từ hiện thực đáng tự hào này mới có câu nói
cửa miệng của mọi người "Quân với dân như cá với nước". Hoàng Trung Thông khắc hoạ thật sinh động
không khí đầm ấm tươi vui của xóm nhỏ khi có đoàn chiến sĩ trở về:
Các anh về mái ấm nhà vui,
Tiếng hát câu cười rộn ràng xóm nhỏ.
Các anh về tưng bừng trước ngõ,
Lớp lớp đàn em hớn hở chạy theo sau.
Mẹ già bịn rịn áo nâu,
Vui đàn con ở rừng sâu mới về.
Cùng với cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc, càng ngày quân đội ta càng trưởng thành. Tố Hữu
đã ghi lại được khí thế hào hùng của đoàn quân trên đường ra mặt trận vào những năm cuối của cuộc
kháng chiến ở chiến khu Việt Bắc:
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.
Núi rừng hiểm trở đã cùng người chiến sĩ đánh giặc. Lưng đèo dốc núi, ngọn suối, cửa rừng... đâu đâu
trên đất nước Việt Nam ta cũng là tử địa của quân thù. Đằng sau người chiến sĩ chẳng những có nhân dân,
có bà bầm, bà hủ. có người phụ nữ phá đường cản trở giao thông của giặc..., mà núi rừng cây cỏ cũng
cùng các anh lập công.


Núi giăng thành lũy sắt dày
Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù
Trong cuộc kháng chiến này, hình ảnh người lính đã hoà làm một với hình của dân tộc, cùa đất nước.
Bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi khắc hoạ tàm vóc người lính ở ý nghĩa cao cả này:
Ôm đất nước những người áo vải,
Đã đứng lên thành những anh hùng.
Để cho: