Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUỐC OAI

Trường: THCS Thị Trấn
Địa chỉ: Thôn Du Nghệ - Thị Trấn Quốc Oai – huyện Quốc Oai – Hà Nội.
Điện thoại: 0433843346
Emai:
Tên tình huống: THUYẾT MINH VỀ BÁNH GAI SÀI SƠN.
Môn học chính được vận dụng: Ngữ Văn.
Các môn được tích hợp: Lịch sử, Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý.

Thông tin về học sinh:
1/ Nguyễn Thị Thảo Ngọc
Lớp: 7A
Ngày sinh: 05/08/2002
2/ Nguyễn Thị Vân
Lớp: 7A
Ngày sinh: 08/12/2002

Trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

Page 1


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

1. Tên tình huống
Tại hội chợ thành phố Hà Nội, có rất nhiều quận huyện trưng bày những sản
phẩm nổi tiếng, đặc trưng cho quê hương mình. Là người dân Quốc Oai, em hãy

* Tiến trình giải quyết tình huống:
Trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

Page 2


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

Phác thảo các ý chính cần giới thiệu  chọn lọc tư liệu sắp xếp các ý theo
một trình tự hợp lý viết thành bài giới thiệu hoàn chỉnh.

BÀI THUYẾT MINH VỀ BÁNH GAI SÀI SƠN
Có lẽ không mấy ai còn lạ lẫm với bánh gai – món bánh làm từ bột nếp, đậu
xanh vừa thơm vừa ngậy. Nhưng bánh gai Sài Sơn – Quốc Oai thì chắc không phải
ai cũng đã được thưởng thức. Cũng từ những nguyên liệu quen thuộc như những
nơi khác nhưng bánh gai Sài Sơn mang một phong vị khác, một đặc trưng của
miền quê nhỏ bé hiền hậu, ấm áp tình người này.
Sài Sơn là một xã của huyện Quốc Oai, Hà Nội. Nơi đây có địa danh chùa
Thầy nổi tiếng, gắn liền với tên tuổi của thiền sư Từ Đạo Hạnh. Ông đã tu hành ở
đây và cũng đã cùng với nghĩa quân chống lại quân Nam Hán rồi hóa thánh tại một
hang đá có tên gọi là hang Thánh Hóa bên cạnh chùa Thượng trên núi Sài Sơn. Vì
vậy hang này được gọi là hang Thánh Hóa. Sau khi đã hóa, ông đầu thai vào làm
con của Sùng Hiền Hầu và trở thành nhà vua Lý Thần Tông. Tương truyền ông
cũng chính là ông tổ của môn múa rối nước, thường được biểu diễn khi lễ hội vào
ngày 07 tháng 3 âm lịch hàng năm. Sài Sơn cũng là quê hương cách mạng từ
những ngày đầu 1930. Cố phó thủ tướng Phan Trọng Tuệ quê ở đây (thôn Đa
Phúc). Ông hoạt động cách mạng từ những năm 1930. Quê hương Sài Sơn là một
trong những vùng quê thanh bình, yên ả của xứ Đoài, đã từng đi vào thơ ca:
Bao giờ trở lại đồng Bương, Cấn
Về núi Sài Sơn ngó lúa vàng


Page 4


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

Người dân nơi đây dùng nhiều dụng cụ để làm ra những chiếc bánh nhỏ xinh ấy:
Cối giã gạo, dụng cụ ép lá gai, nồi hấp bánh, ngoài ra còn có dụng cụ khác dùng để
đựng như rổ, rá, thau chậu, nồi đồng, giây bột, dao, thớt... than hoặc củi để hấp
bánh...

Đúng như tên của nó, cái làm lên hương vị của bánh gai là lá gai. Lá gai trông
giống như lá dâu, có răng cưa, thường được trồng ở vùng cao. Lá gai khô đóng
bịch lại. Lá đẹp phải là loại lá to, các lá quện lại thành từng tảng nhỏ. Khi kéo từng
chiếc lá thấy được cái mềm mại, dẻo của lụa, mùi thơm ngai ngái của lá khô. Lá
Trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

Page 5


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

phải sáng màu, mặt dưới màu trắng như bọc trứng nhện, mặt trên màu xanh đen tựa
mực tàu. Loại lá nhỏ, lẫn hoa, vón cục thi không được dùng. Lá đem nghiền nhỏ
thành thứ bột xốp xốp, mịn màng mát rượi.

Làm bánh gai là cả một nghệ thuật của người dân Sài Sơn! Từ cách chọn hạt
gạo, hạt đỗ cũng phải sành. Đỗ xanh, phải là loại đỗ chè, hạt nhỏ,vỏ hơi mốc mốc.
Xục tay vào thúng đỗ phải nghe thấy tiếng xạo xạo, coong coong của hạt đỗ già đã
tách. Có thế khi thổi lên đỗ mới bở, thơm và ngậy. Đỗ đãi sạch vỏ, bỏ sạn, đem cho

đạt yêu cầu. Cho đường kính trắng, dừa, lạc rang, mứt bí, mứt sen, dầu chuối trộn
đều lên. Nhân cũng không được nhão sẽ khó nắn và khi ăn bánh sẽ sậm màu không
đẹp. Giữa miếng nhân là miếng mỡ lợn ướp đường trong suốt, thảng màu xanh,
cầm cứng và khi cắn thì giòn giòn. Vê tròn lại, phủ lớp vỏ gạo và lăn chút vừng
bên ngoài.

Trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

Page 7


Bài dự thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

Sau đó, người ta bắt đầu công đoạn gói bánh. Bánh gai Sài Sơn không gói bằng
lá chuối tươi như những nơi khác mà phải dùng lá chuối khô mới tạo nên được cái
mùi vị thanh tao đó. Lá chuối rửa sạch, bỏ lá rách, lau khô. Lá thường phài là màu
xám hay màu đỏ của trái xoài chín dại nắng. Cho nhân vào bột nặn thành hình tròn,
đồng thời đổ mỡ nước vào ngâm.Vừng đãi sạch, lăn quả bánh trên mâm, sau đó gói
nhiều lượt lá.
Bánh gai không luộc mà hấp. Dùng nồi to, quây xung quanh bằng cót,dùng bao
tải bọc ngoài để giữ nhiệt. Khi hấp bánh thấy có hơi nước bốc lên mới tính giờ.
Tùy theo số lượng mỗi mẻ hấp hoặc trọng lượng bánh to hay nhỏ mà tính thời gian
hấp khác nhau. Trung bình hấp một mẻ bánh hết từ 60 đến 80 phút. Hấp bánh gai
cần đều căn cho đều lửa, nếu không sẽ sống. Khi bánh chín, vớt ra để cho nguội và
ráo hơi nước. Bánh ngon phải đạt yêu cầu ăn dẻo, dai, nhân trắng, thơm ngon.
Cuối cùng là khâu đóng gói bánh: Khi bánh nguội, cắt bỏ dây buộc, sau đó xếp
5 chiếc buộc thành một gói. Thường bánh gai được buộc bằng dây cói, trên có đính
kèm nhãn mác của cơ sở sản xuất.

Trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

bánh gai bất cú lúc nào. Cũng không phải đi xa vì xã nào cũng có từ 1-2 nhà gói
bánh. Người dân Sài Sơn cũng không còn quanh năm quanh quẩn ở trong xã, và tất
nhiên chiếc bánh gai cũng theo bước chân người tới mọi miền đất nước. Sinh viên
đi học, người ra ngoại tỉnh làm thêm, đi thăm cô dì chú bác, ai nấy đều xếp trong
hành lý của mình chục bánh gai làm quà . Hay những người dân cần kề đều vì
tiếng thơm, vị ngon của nó mà nhớ tới, bánh gai Sài Sơn càng được lưu hành rộng
rãi hơn.
Bánh gai Sài Sơn – một thức quà giản dị, mộc mạc mà thanh cao, tao nhã. Làm
bánh gai không chỉ để kiếm sống mà còn vì lòng yêu cái đẹp, say mê cái tinh túy
của đời. Mỗi người dân Sài Sơn đi xa hay ở gần đều không thể quên cái vị ngọt
dịu, thanh nhã của chiếc bánh dân dã này. Nó đã trở thành sản vật, trở thành thứ
bánh không thể thiếu trong đời sống của người dân Sài Sơn nói riêng, của người
Quốc Oai nói chung. Nếu có dịp, mọi người hãy tới nơi đây để thưởng thức món
bánh đậm chất quê hương Sài Sơn này.
6/ Ý nghĩa của việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề
Việc kết hợp các kiến thức liên môn vào bài thuyết minh về bánh gai Sài Sơn là
rất quan trọng. Nó giúp cho bài thuyết minh bao quát, đầy đủ ý hơn và có sức
thuyết phục hơn. Nhờ đó, mọi người hiểu rõ hơn về bánh gai Sài Sơn – một món
ăn vừa tốt cho sức khỏe, vừa đậm đà bản sắc dân tộc. Từ đó, nhiều người biết, yêu
quý và trân trọng sản vật này. Đồng thời, làm tăng lòng tự hào dân tộc và ý thức
xây dựng đất nước của người dân Sài Sơn nói riêng, của toàn dân nước Nam nói
chung. Vận dụng kiến thức liên môn giải quyết những vấn đề thực tế còn tạo điều
kiện cho học sinh chủ động tìm hiểu vấn đề, phát huy được tính tích cực, sáng tạo
để giải quyết vấn đề. Nhờ đó, tư duy tốt hơn và có khả năng thực hành cao hơn.
Đây là một lợi ích rất lớn.

Trường THCS Thị Trấn Quốc Oai

Page 10