Ra đời vào những thời điểm trọng đại của đất nước, của dân tộc,
một số áng thơ văn đã được coi như những tuyên ngôn độc lập
của dân tộc. Nó mang dấu ấn của một thời và giá trị của nó
trường tồn cùng dân tộc.
Suốt bốn ngàn năm lịch sử, dân tộc Việt Nam luôn luôn phải chiến đấu quyết liệt để bảo vệ nền độc lập
dân tộc. Điều này như một sợi chỉ đỏ xuyên suốt các tác phẩm văn học lớn từ xưa tới nay.
Ra đời vào những thời điểm trọng đại của đất nước của dân tộc, một số áng thơ văn đã được coi như
những tuyên ngôn độc lập cùa dân tộc. Nó mang dấu ấn của một thời và giá trị của nó trường tồn cùng
dân tộc.
Lịch sử giữ nước hào hùng của dân tộc ta ờ các thế kỉ XI, XV và XX đã được văn học nước nhà ghi lại
qua một số tác phẩm bất hủ. Chúng ta còn nhớ cách đây hơn 900 nâm. năm 1077, quân xâm lược nhà
Tống với binh hùng tướng mạnh, hùng hổ kéo sang xâm lược nước ta. Bọn chúng đã bị người anh hùng
dân tộc Lỉ Thường Kiệt cùng quân dân chặn đánh quyết liệt. Cuộc hành quân tàn bạo của giặc Tống bị
chặn đứng trên trận tuyến sông Như Nguyệt nổi tiếng trong lịch sử. Bài thơ thần hay còn gọi là bài Nam
quốc sơn hà đã ra đời trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt nảy. Bài thơ nguyên tác bằng chữ Hán:
Nam quốc sơn hà Nam đế cư

,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
Qua bài thơ thất ngôn tứ tuyệt này, Lí Thường Kiệt, tương truyền là tác giả bài thơ, đã khẳng định chủ
quyền độc lập bất khả xâm phạm của dân tộc. Mở đầu bài thơ, tác giả khẳng định một cách sắt đá:
Nam quốc Sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
"Nam quốc sơn hà Nam đế cư' có nghĩa là "sông núi nước Nam là của vua nước Nam”. Điều đó đã trở
thành bất di bất dịch, ở đây, Lí Thường Kiệt nói đến vua nhưng điều chủ yếu là trong giai đoạn lịch sử
này, quyền lợi của dân tộc và quyền lợi của giai cấp thống trị gắn bó chặt chẽ với nhau. Nước mất thì ắt
nhà tan, điều đó ai cũng hiểu. Chính vì vậy ở thời điểm đó, đế - vua không tách rời dân tộc mà biềụ hiện
cho sức mạnh vùng lên của dân tộc. Kế đó, tác giả nhấn mạnh thêm điều mình vừa khẳng định, nước Nam