Cũng như các nhà thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp. Huy Cận
chọn cho mình đề tài vũ trụ, về không gian bao la...
Những nét chính về nội dung và nghệ thuật bài thơ Tràng giang của Huy Cận.
BÀI LÀM
Cũng như các nhà thơ xưa yêu cảnh thiên nhiên đẹp. Huy Cận chọn cho mình đề tài vũ trụ, về không gian
bao la. Có điều vũ trụ không gian trong thơ ông thường đượm nỗi buồn, gây cảm giác bâng khuâng cho
người đọc.
Huy Cận làm thơ từ lúc 15 tuổi và chịu nhiều ảnh hưởng của văn học lãng mạn Pháp và thơ Đường. Nhắc
đến Huy Cận trước cách mạng, người ta nhớ tới tập thơ nổi tiếng: Lửa thiêng (1940), Vũ trụ ca (1942),
sau cách mạng người ta nhắc đến ông với những tập thơ như Trời mỗi ngày lại sáng (1958), Đất nở hoa
(1960). Nói như Xuân Diệu: “Lửa thiêng là một bản ngậm ngùi dài” thì Tràng giang là tất cả tinh túy của
tập thơ với những âm hưởng mới mẻ, không khí cổ kính, trầm mặc và một tình yêu quê hương tha thiết.
Nhan đề bài thơ - Tràng giang - đã mang không khí và âm hưởng của thơ ca cổ điển. "Tràng” có nghĩa là
dài nhưng từ "tràng" còn là một từ cổ. Hai từ tràng giang đều mang âm “ang”, cùng gợi lên cảnh sông dài,
sông rộng, không gian vô tận, vũ trụ mênh mông. Nói tới vũ trụ, tới sông nước chính là chạm đến một đề
tài thường xuất hiện trong thơ cổ.
Trong thơ xưa, thi sĩ tìm đến thiên nhiên để giao hòa, để thấm thía cái bao la, cái vô tận của vũ trụ, để đối
lập lại với cái bé nhỏ lẻ loi của con người nơi trần thế. Trời thì cao, sóng thì dài, cảnh thì lẻ loi, con người
thì đơn chiếc. Đó chính là một tứ thơ rất cổ điển.
Câu thơ cuối cùng trong bài: “Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà” cũng không khác xa lắm với câu thơ
của Thôi Hiệu, chẳng xa lắm với không khí hoài cổ trong bài Hoàng Hạc lâu đã một thời làm xúc động
bao trái tim, một thời dĩ vãng vàng son người ta níu kéo mà không được.
Những hình ảnh trong bài thơ cũng rất cổ. Đó là dòng sông đi với con thuyền xuôi mái, một cảnh trời
rộng và một cánh chim lẻ loi lúc trời chiều, một chuyến đò, một cồn cát nổi lên trong cô đơn và vắng
lặng. Tất cả những hình ảnh ấy Huy Cận học được trong thơ xưa và vì thế, dù là viết đầu nhừng năm của
thế kỉ XX nhưng nó vẫn khiến người ta có cảm giác như đang đắm mình trong không khí đã trở thành dĩ
vàng.
Tính chất lãng mạn của bài thơ trước hết là ở chỗ Huy Cận đã phủ lên cảnh vật, không gian những cảm
xúc, những tâm trạng, những nỗi niềm của mình. Cảm xúc, tâm trạng ấy là nỗi buồn, sự xúc động mạnh
mẽ trước cảnh trời rộng sông dài, trước cảnh trời đất mênh mông con người muốn bay lên cùng vũ trụ
nhưng con đường đầy bất trắc lại kéo xuống khiến người ta trở nên cô đơn và lạc lõng. Bất kì một hình

Cách dùng từ láy chỉ tâm trạng, môi trường thiên nhiên, không gian (tác giả dùng 10 từ láy trong bài)
như: Tràng Giang, điệp điệp, lơ thơ, đìu hiu, chót vót.
Biện pháp nghệ thuật tượng trưng: củi một cành khô lạc mấy dòng, bến cô liêu, chim nghiêng cánh nhỏ,
bóng chiều sa.
Những hình ảnh màu sắc đẹp như: bờ xanh tiếp bãi vàng, mây cao đùn núi bạc, chim nghiêng cánh, sóng
gợn.
Tràng Giang là một bài thơ chứa đầy tâm trạng - tâm trạng buồn. Tuy vậy, nỗi buồn trong bài thơ không
thê lương, không nhuốm màu chết chóc mà là nỗi buồn trong sáng như tâm hồn Huy Cận. Sau này đi với
cách mạng tâm trạng buồn man mác ấy vần còn nhưng thanh cao hơn, trong sáng hơn bởi như ống nói:
Vũ trụ đã bớt đi bóng đêm" còn “trời mỗi ngày lại sáng”.
loigiaihay.com
Xem thêm: Video bài giảng môn Văn học