Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

“Ai qua phố Hội Chùa Cầu
Để thương để nhớ để sầu cho ai
Để sầu cho khách vãn lai
Để thương để nhớ cho ai chịu sầu”

Ảnh từ trái sang phải: Quỳnh Mai, Kim Ngân, Kim Uyên

Nhóm học sinh: Mai - Ngân - Uyên

1

Trường THCS Lý Thường Kiệt


Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
MÔN: NGỮ VĂN 8
Bài học: THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
Đề tài: NHỮNG ĐIỀU KÌ THÚ CỦA QUÊ HƯƠNG HỘI AN
TRONG CÁC DANH LAM THẮNG CẢNH
1.Tình huống cần giải quyết là:
Chúng tôi lên Facebook kết bạn với một nhóm học sinh thủ đô Hà Nội.
Các bạn ấy muốn biết về những danh lam thắng cảnh và một số nét tiêu biểu của
đô thị cổ, con người Hội An. Các bạn nói chúng tôi viết về đề tài này gửi cho,
nhóm bạn cũng hứa viết bài giới thiệu những danh lam thắng cảnh nổi tiếng của
thủ đô Hà Nội gửi cho chúng tôi. Phương châm của chúng tôi tự hứa với nhau là
“Bánh ít trao đi, bánh quy trao lại”. Chúng tôi nhận lời rồi cùng nhau viết bài


2

Trường THCS Lý Thường Kiệt


Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

- Giới thiệu về các danh lam thắng cảnh: biển Cửa Đại, khu dự trữ sinh quyển
Cù Lao Chàm, khu sinh thái Thuận Tình.
c. Dẫn chứng minh hoạ các hình ảnh thêm cho bài nghiên cứu
- Các làng nghề truyền thống, vườn hoa, rau và cây cảnh…
- Nét duyên dáng của con người Hội An.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
* Vận dụng các kiến thức liên môn cho bài viết
- Vận dụng kiến thức môn Lịch sử biết về nguồn gốc, lịch sử hình thành của
thành phố Hội An.
- Vận dụng kiến thức môn Địa lí để biết về vị trí địa lí, địa hình, đặc điểm phát
triển kinh tế của thành phố Hội An và các danh lam thắng cảnh.
- Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân để rút ra được bài học về lòng yêu
quê hương, đất nước. Có ý thức tôn trọng di sản văn hóa và gìn giữ bảo vệ di sản
văn hóa, danh lam thắng cảnh, bảo vệ tài nguyên môi trường.
- Vận dụng kiến thức môn Âm nhạc để cảm nhận về lời bài hát “Đêm Hội Phố
Hoài” của nhạc sĩ Nguyễn Duy Khoái.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
* Mô tả quá trình thực hiện:
* Lập dàn bài chung  Tìm hiểu, nghiên cứu kĩ về tổng quan thành phố Hội An
và các danh lam thắng cảnh ở địa phương  Trải nghiệm thực tế (chụp ảnh, viết
những thông tin cần thiết) Trao đổi với những người đã hiểu biết về thành phố
Hội An Lập dàn bài chi tiết (trên vở)  Tham khảo ý kiến của cô giáo dạy

Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

đầy đủ các hình thù pha lẫn các sắc màu nhạt đậm mang một phong cách Hội An
đáng quý. Những cánh hoa đăng trôi bồng bềnh trên dòng nước trong xanh óng
ánh, ẩn sâu đâu đấy những con đường, góc phố nhỏ thân quen, những món ăn
dân dã nhưng đậm tình người, xa xa ngắm nhìn dòng sông Hoài uốn lượn như
vươn mình đón khách. Đến nơi đây bạn có thể tạm nghỉ chân, gác vali tại bất kì
khách sạn, nhà nghỉ nào mà mình yêu thích. Nếu bạn đã đặt chân đến nơi đây
bạn sẽ xao xuyến, bùi ngùi, xúc động trước những danh lam thắng cảnh nổi
tiếng nằm bao quanh khu phố cổ, nó góp phần gieo mầm xanh – sạch – đẹp cho
con người cũng như môi trường nơi đây. Cụ thể như: biển Cửa Đại, khu dự trữ
sinh quyển Cù Lao Chàm, khu sinh thái Thuận Tình, Hội quán…Ngoài
những danh lam thắng cảnh ấy Hội An còn có một số làng nghề truyền thống
được truyền từ đời này sang đời khác nhưng vẫn giữ được nét cổ truyền đáng
kính như: mộc Kim Bồng, gốm Thanh Hà, đóng thuyền Cẩm Kim, làng nghề
Cẩm Thanh, làng chài Cẩm An, làng rau Trà Quế (Cẩm Hà).... Bên cạnh đó bạn
đến với Hội An đi tham quan vòng quanh các làng quê ngoại thị chắc hẳn sẽ
rung động, xao xuyến tâm hồn trước vẻ đẹp lung linh của đất trời pha màu
sương sớm hay hoàng hôn xế chiều trong những vườn rau, vườn hoa - cây cảnh
có đủ sắc màu lục, lam, chàm, tím hoà lẫn vào nhau mang một hồn quê ngọt
ngào, sâu lắng về tình đất - tình người nơi đây.
Phố cổ Hội An là một đô thị cổ nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn, thuộc vùng
đồng bằng ven biển tỉnh Quảng Nam - Việt Nam, cách thành phố Đà Nẵng
khoảng 30 km về phía Nam. Vĩ độ Bắc: 15015'26" đến 15055'15". Kinh độ Ðông:
108017'08" đến 108023'10". Phía Ðông giáp biển Ðông. Phía Nam giáp huyện
Duy Xuyên. Phía Tây và Bắc giáp huyện Ðiện Bàn. Nhiệt độ trung bình năm:
2506. Ðộ ẩm không khí trung bình năm: 82%. Lượng mưa trung bình năm: 2.066
mm. Diện tích tự nhiên: 6.040 ha.Dân số : 83.000 người. Nhờ những yếu tố địa
lý, địa hình và khí hậu thuận lợi Hội An từng là một thương cảng quốc tế sầm
uất, nơi gặp gỡ của những thuyền buôn Nhật Bản, Trung Quốc và phương Tây

ngôi nhà ở đây là những kiến trúc truyền thống có niên đại từ thế kỷ 17 đến thế
kỷ 19 được phân bố dọc theo những trục phố nhỏ hẹp. Nằm xen kẽ giữa các ngôi
nhà phố là những công trình kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng minh chứng cho quá
trình hình thành, phát triển và cả suy tàn của đô thị. Hội An cũng là vùng đất ghi
nhiều dấu ấn của sự pha trộn, giao thoa văn hóa. Các hội quán, đền miếu mang
dấu tích của người Hoa nằm bên những ngôi nhà phố truyền thống của người
Việt và những ngôi nhà mang phong cách kiến trúc Pháp. Bên cạnh những giá
trị văn hóa qua các công trình kiến trúc, Hội An còn lưu giữ một nền văn hóa phi
vật thể đa dạng và phong phú. Cuộc sống thường nhật của cư dân phố cổ với
những phong tục tập quán, sinh hoạt tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian, lễ hội văn
hóa vẫn đang được bảo tồn và phát triển. Hội An được xem như một bảo tàng
sống về kiến trúc và lối sống đô thị.
Với những giá trị nổi bật, tại kỳ họp lần thứ 23 cuối năm 1999 (ngày 4 tháng 12
năm 1999), Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp
Quốc (UNESCO) đã công nhận đô thị cổ Hội An là một di sản văn hóa thế giới.

Chúng tôi tham quan Chùa cầu Hội An

Đêm Hội An lung linh bên dòng sông Hoài

Đến với Hội An bạn không thể dừng lại ngay bên ánh đèn đêm xôn xao;
tiếng rao trăm năm vọng về; mái chùa cong; vầng trăng trong câu thơ nghiêng
che… của nhạc sĩ Nguyễn Duy Khoái mà bạn sẽ được chan hoà thả hồn cùng
với thiên nhiên thoáng đãng rộng lớn, bờ cát mịn trắng phẳng lì, dòng nước biển
xanh, sóng biển uốn cong lượn quanh như quấn tình người cố nhân. Ấy chính là
biển Cửa Đại Hội An quê tôi.
Nhóm học sinh: Mai - Ngân - Uyên

5


như một sự kết nối giữa quá khứ với hiện tại, kết nối giữa hồn phố cổ với thiên
nhiên bao la của biển cả.

Vườn dừa biển Cửa Đại
Nhóm học sinh: Mai - Ngân - Uyên

6

Trường THCS Lý Thường Kiệt


Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

Bãi biển Cửa Đại ban đêm như một vườn hoa đăng với những ngọn đèn
bão của người bán rong. Người dân địa phương tự do buôn bán: hải sản tươi
sống, khô mực nướng… giá bình dân. Cách resort cao cấp vài bước chân, người
bán hàng rất lịch sự và luôn để sẵn thau, rổ cho khách đựng rác và thu dọn gọn
gàng trước khi ra về. Mỗi “bàn” là một chiếc chiếu trải trên cát, bên trên để một,
hai ngọn đèn bão để khách ngồi thưởng thức hải sản, ngắm biển đêm. Bạn bè
quây quần bên nhau, ăn uống trò chuyện bên bờ biển sóng vỗ rì rào, gió mát
rười rượi… xiết bao lòng người. Nhiều đôi uyên ương đã chọn biển Cửa Đại và
Hội An để hưởng tuần trăng mật. Đi trên đường, du khách hay nhìn thấy những
chiếc xe đạp đôi chạy dọc theo bờ biển rợp bóng dừa xanh mướt. Các doanh
nghiệp lữ hành đã khéo léo thiết kế tour trăng mật đến điểm du lịch này, hấp dẫn
nhiều du khách. Sống trong sự tiện nghi mà gần gũi của những resort ở Cửa Đại,
những đôi trai gái thư thả trải qua những giây phút ngọt ngào bên nhau.
Đêm trên biển Cửa Đại có khi nghe lanh lảnh câu hát bài chòi của người
dân bản địa, bỗng thấy yêu quá vùng đất này. Bài chòi là một trò chơi văn hóa
dân gian của nhiều tỉnh miền Trung nhưng đến nay không còn phổ biến nhiều.
Tại Quảng Nam, khi Hội An trở thành đô thị di sản văn hóa, bài chòi trở thành


Trường THCS Lý Thường Kiệt


Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

Nằm cách bãi biển Cửa Đại – thành phố Hội An 18 km về phía biển đông,
Cù Lao Chàm là quần đảo gồm 8 đảo nhỏ nối sát nhau: hòn Lao, hòn Khô Mẹ,
hòn Khô Con, hòn Tai, hòn Dài, hòn Mồ, hòn Lá, hòn Ông. Ở Cù Lao Chàm có
những làng chài, bãi tắm đẹp thơ mộng như trong truyện “Ông già và biển cả”
của nhà văn Hemingway chúng tôi đã từng đọc.

Bãi biển Cù Lao Chàm

Dưới biển có nhiều ghềnh đá, nhiều dãy san hô lấp lánh tạo nên những khu vườn
thuỷ cung huyền ảo với trăm nghìn loài cá, loài hải sản miền nhiệt đới. Trên đảo,
hệ động thực vật khá phong phú, đặc biệt có loài chim yến quý hiếm cư ngụ
cùng nhiều loài động vật hoang dã. Đến với Cù Lao Chàm, các bạn sẽ được hoà
mình trong bầu không khí trong lành của biển cả với những bãi cát vàng, làn
nước trong xanh, thâm nhập cuộc sống dân dã trong sự đón tiếp nồng hậu của cư
dân các làng chài; chiêm ngưỡng vẻ đẹp quyến rũ của các địa danh mang nhiều
huyền thoại như bãi Hương, bãi Làng, hang Bà, Âu thuyền, chùa Hải Tạng ...
hay chinh phục những ngọn đồi hùng vĩ, thưởng thức các món ăn đặc sản địa
phương rất nổi tiếng như cua đá, vú xao, vú nàng....Cù Lao Chàm còn là địa
danh được nhắc đến khá nhiều qua văn sử, từng là thương cảng số một - cửa ngõ
thông thương của vương quốc Champa với thế giới bên ngoài.

Bến tàu ở Cù Lao Chàm

Cù Lao Chàm đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới

Chămpa, Đại Việt đến những dấu tích về quan hệ giao lưu giữa Cù Lao
Chàm với thế giới bên ngoài. Ghé thăm chùa Hải Tạng, nếu chỉ bái Phật cầu
may không thôi thì chưa đủ mà còn phải nghe cho trọn bốn cung bậc âm thanh
khác nhau của chiếc chuông cổ nơi đây. Hay khi tạt qua giếng cổ Chămpa, hình
như ai cũng tự hiểu rằng sẽ vô nghĩa nếu vội vàng đến mức quên vục gàu vào
lòng giếng, lấy lên và thưởng thức một ngụm nước mát lành chảy ra từ nghìn
xưa…

Đảo yến Cù Lao Chàm

Chùa Hải Tạng, Cù Lao Chàm

Nhóm học sinh: Mai - Ngân - Uyên

9

Trường THCS Lý Thường Kiệt


Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

Sau những cuộc dạo chơi thong dong đây đó với đảo, càng không thể
không tắm và lặn biển để cảm nhận những nét riêng của biển nơi đây. Không chỉ
siêu sạch, đáy bình, cát mịn, biển Cù Lao Chàm còn hấp dẫn bởi sự nguyên sơ.
Ở Bãi Hương, Bãi Chồng, thi thoảng từng đàn cá kéo vào tận bãi tắm, quẩn
quanh chân người. Ra khỏi bờ chừng vài chục mét, úp mặt xuống làn nước trong
xanh là đã có thể nhìn thấy “thủy cung” với những rạn san hô rực rỡ cùng nhiều
loài thủy sinh khác. Trong khu vực mặt nước rộng 6.719 ha của khu Bảo
tồn biển Cù Lao Chàm hiện có tới 165 ha san hô, khoảng 500 ha thảm là có
biển. Với sự mênh mông và phong phú này, chẳng cần phải xếp hàng hay chen

Nhóm học sinh: Mai - Ngân - Uyên

10

Trường THCS Lý Thường Kiệt


Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

có thể thuê chiếu ngồi, võng nằm, đàn guita… Nghỉ trưa tại đây các bạn sẽ
dược thưởng thức các món ăn miền biển như: tôm, cua, cá, mực…
* Hình ảnh các làng nghề truyền thống.

Sản phẩm du lịch của làng nghề Cẩm Thanh

Mộc Kim Bồng

Chúng tôi dạo chơi tại các trại mộc Kim Bồng (Cẩm Kim)

Nghề làm gốm Thanh Hà – Hội An

Chúng tôi học hỏi kinh nghiệm làm gốm (Thanh Hà – Hội An)
Nhóm học sinh: Mai - Ngân - Uyên

11

Trường THCS Lý Thường Kiệt


Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn - môn Ngữ Văn 8

thành phố lớn trong nước và các thành phố ngoại quốc khác.
6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống:
Việc kết hợp các kiến thức liên môn như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công
dân, Âm nhạc vào môn Ngữ văn rất quan trọng, giúp cho bài viết bao quát, đầy
đủ ý hơn. Từ đó bài viết có sức thuyết phục hơn nhất là đối với bài văn “Thuyết
minh”. Ngoài các kiến thức về Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân, Âm nhạc
còn có thể kết hợp kiến thức của các môn Sinh học,Vật lý, hóa học,.. ở các dạng
đề thuyết minh về đồ vật, hiện tượng,…
Qua việc kết hợp thực tế và quá trình viết bài, chúng tôi thấy rằng việc kết
hợp kiến thức liên môn vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học
là việc làm hết sức cần thiết. Điều đó đòi hỏi những người học sinh không chỉ
nắm chắc một môn mình đang học mà còn phải không ngừng trau dồi vốn kiến
thức các môn học khác để khám phá, giải quyết các tình huống thực tế, các vấn
đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất. Đồng thời việc vận
dụng kiến thức liên môn đòi hỏi người học phải luôn luôn sáng tạo, động não,
suy nghĩ tìm ra những giải pháp hay, mới lạ mang lại hiệu quả cao trong việc
học tập. Qua đó mới phát huy hết được vai trò của người học, người học sẽ
không bị thụ động, không chỉ học lý thuyết suông mà cần phải biết kết hợp với
thực tiễn. Có như vậy mới mang đúng nghĩa là “Học đi đôi với hành”. Đồng
thời qua bài thuyết minh này chúng tôi có được những hiểu biết về quê hương,
tự hào yêu quê hương đất nước mình hơn. Là người học – chúng tôi nhận thức
được tầm quan trọng và ý nghĩa của hoạt động này nên chúng tôi hợp tác với
nhau trình bày và thực hiện thử nghiệm một đề tài nhỏ “Những điều kì thú của
quê hương Hội An trong các danh lam thắng cảnh” của bộ môn Ngữ văn 8, để
giải quyết các tình huống thực tiễn có liên quan đến bài học.

Nhóm học sinh: Mai - Ngân - Uyên

13