Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
MỤC LỤC
MỤC LỤC........................................................................................................1
DANH MỤC VIẾT TẮT.................................................................................4
DANH MỤC BẢNG BIỂU:............................................................................5
LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................1
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI VÀ CÔNG
TÁC QUẢN LÝ NGOẠI HỐI........................................................................2
1.1. Khái quát về thị trường ngoại hối. ............................................................2
1.1.1. Khái niệm .................................................................................................2
1.1.2. Đặc điểm ..................................................................................................2
1.1.3. Chức năng .................................................................................................2
1.1.4. Mô hình tổ chức của thị trường ................................................................3
1.1.5. Các đối tượng tham gia.............................................................................3
1.1.6. Các nghiệp vụ kinh doanh cơ bản trên thị trường ngoại hối.....................3
1.2. Hoạt động quản lí ngoại hối của NHNN ...................................................4
1.2.1. Mục đích quản lí ngoại hối .......................................................................4
1.2.1.1. Khái niệm ........................................................................................4
1.2.1.2. Mục đích quản lý ngoại hối ............................................................5
1.2.2. Cơ chế quản lý ngoại hối ...........................................................................6
1.2.2.1. Cơ chế tự do ngoại hối.....................................................................6
1.2.2.2. Cơ chế ngoại hối có quản lý ............................................................6
1.2.3. Hoạt động ngoại hối của NHTW................................................................7
1.2.3.1. Hoạt động mua bán ngoại hối ........................................................7
1.2.3.2. Hoạt động quản lý ngoại hối của NHTW.........................................8
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NGOẠI HỐI CỦA NHNN
VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA......................................................9
2.1. Hoạt động quản lý ngoại hối của NHNN Việt Nam ..................................9
2.1.1. Thời gian trước khi ban hành luật ngân hàng ............................................9
nước....................................................................................................................28
KẾT LUẬN....................................................................................................29
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................30
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
DANH MỤC VIẾT TẮT.
1. ACB: Ngân hàng thương mại cổ phần.
2. AFTA: Khu vực mậu dịch tự do ASEAN
3. Agribank: Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát triển Nông Thôn
4. AUD: Đô la Úc
5. BCT: Bộ công thương
6. CHF: Phơ răng Thụy Sỹ.
7. EUR: Đồng euro.
8. Eximbank: Ngân hàng xuất nhập khẩu Việt Nam.
9. GBP: Bảng Anh.
10. HHNH: Hiệp hội Ngân hàng.
11. HKD: Đô la Hồng Kông.
12. IMF: Quỹ tiền tệ quốc tế
13. JPY: Đồng yên Nhật.
14. MB: Tiền trung ương.
15. NHNN: Ngân hàng nhà nước.
16. NHTM: Ngân hàng thương mại.
17. NHTW: Ngân hàng Trung ương.
18. QĐ: Quyết định.
19. SEV: Cộng đồng tương trợ kinh tế.
20. SGD: đô la Singapore
21. TCTD: Tổ chức tín dụng
22. TP.HCM: Thành phố Hồ Chí Minh.
23. TT: Thông tư.
24. USD: Đồng đô la Mỹ.
hoạt góp phần thúc đẩy xuất khẩu, thu hút vốn nước ngoài, hạn chế ảnh hưởng khủng
hoảng kinh tế khu vực.
Tuy nhiên, trong quá trình quản lý ngoại hối ở nước ta vẫn còn nhiều khó khăn. Việc
nhìn nhận lại, đánh giá và đưa ra và đưa ra những ý tưởng mới luôn được quan tâm.
Chính vì vậy trong khuôn khổ đề án này em cũng muốn mình được nghiên cứu, phân
tích trên các giác độ của môn học Lý thuyết tài chính tiền tệ. Và em đã chọn đề tài:
”Giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động quản lý ngoại hối của Ngân Hàng
Nhà Nước Việt Nam ”
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG NGOẠI
HỐI VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGOẠI HỐI
1.1. Khái quát về thị trường ngoại hối.
1.1.1. Khái niệm
Như chúng ta đã biết, trong thương mại quốc tế khi nhà xuất khẩu thu ngoại tệ về thì
họ phải bán số ngoại tệ này để lấy nội tệ, vì nhà xuất khẩu phải trang trải các chi phí
đầu vào trong nước bằng nội tệ. Khi nhà nhập khẩu được yêu cầu thanh toán bằng
ngoại tệ thì họ phải dùng nội tệ để mua số ngoại tệ này thanh toán cho nhà xuất khẩu
nước ngoài. Hoạt động mua bán các đồng tiền khác nhau được diễn ra trên thị trường,
và thị trường này được gọi là thị trường ngoại hối( The Foreign Exchange Market -
FOREX). Vậy: thị trường ngoại hối là nơi diễn ra việc mua bán các đồng tiền khác
nhau.
1.1.2. Đặc điểm
+ Thị trường ngoại hối hoạt động thông qua mạng lưới ngân hàng trên toàn thế giới.
+ Là thị trường toàn cầu, thời lượng giao dịch 24/24 giờ, việc mua bán chuyển đổi
các đồng tiền khác nhau diễn ra trên toàn thế giới.
+ Trung tâm của thị trường ngoại hối là thị trường liên ngân hàng quốc tế( interbank)
với các thành viên chủ yếu là các ngân hàng thương mại, các nhà môi giới ngoại hối
và các ngân hàng trung ương.
+ Các công ty đa quốc gia.
1.1.6. Các nghiệp vụ kinh doanh cơ bản trên thị trường ngoại hối
+ Nghiệp vụ giao dịch ngoại hối giao ngay.
+ Nghiệp vụ kinh doanh chênh lệch tỷ giá.
+ Nghiệp vụ giao dịch ngoại hối có kỳ hạn.
3
NHTW
NHTW NHTW Công ty
Môi giới
Công ty
Đấu giá mở
Hai chiều
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
.+ Nghiệp vụ hoán đổi.
+ Nghiệp vụ ngoại hối giao sau.
+ Nghiệp vụ giao dịch ngoại hối chọn quyền.
1.2. Hoạt động quản lí ngoại hối của NHNN
1.2.1. Mục đích quản lí ngoại hối
1.2.1.1. Khái niệm
Ngoại hối là phương tiện thiết yếu trong quan hệ kinh tế, văn hoá . . . giữa các quốc
gia. Ngoại hối là tiền nước ngoài, vàng tiêu chuẩn quốc tế, các giấy tờ có giá và các
công cụ thanh toán bằng tiền nước ngoài. Ngoại hối trong đó đặc biệt là ngoại tệ có
vai trò quan trọng, nó là phương tiện dự trữ của cải, phương tiện để mua bán, phương
tiện thanh toán và hạch toán quốc tế, được các nước chấp nhận là đồng tiền quốc tế,
ví dụ: đô la Mỹ, Bảng Anh, Frăng Pháp. . .
Nền kinh tế ngày càng phát triển, quan hệ quốc tế ngày càng được mở rộng thì không
thể có một quốc gia nào phát triển một cách đơn độc, khép kín mà đòi hỏi phải mở
rộng quan hệ kinh tế với nước ngoài. Vì vậy, dự trữ ngoại hối là một trong những
mục tiêu kinh tế có ý nghĩa chiến lược quan trọng, có dự trữ ngoại hối cần thiết có
nghĩa là nhà nước đã nắm được trong tay một công cụ quan trọng để phục vụ cho
mua ngoại tệ để ổn định tỷ giá đồng thời ổn định lượng tiền trong lưu thông.
1.2. 1. 2. 2. Bảo tồn quỹ dự trữ ngoại hối nhà nước
Là cơ quan quản lý tài sản quốc gia, NHTW phải quản lý quỹ dự trữ ngoại hối Nhà
nước nhưng không chỉ bảo quản và cất giữ mà còn biết sử dụng để phục vụ cho đầu
tư phát triển kinh tế, luôn đảm bảo an toàn không bị ảnh hưởng rủi ro về tỷ giá ngoại
tệ trên thị trường quốc tế. Vì thế NHTW cần phải mua, bán, chuyển đổi để phát triển,
chống thất thoát, xói mòn quỹ dự trữ ngoại hối của Nhà nước, bảo vệ độc lập chủ
quyền về tiền tệ.
1.2. 1. 2. 3. Cải thiện cán cân thanh toán quốc tế
Cán cân thanh toán quốc tế thể hiện quan hệ thu chi quốc tế của một nước với nước
ngoài. Cán cân thanh toán phản ánh đầy đủ những xu hướng cung và cầu về ngoại tệ
trong các giao dịch quốc tế nên nó tác động lớn đến tỷ giá hối đoái của đồng tiền.
Khi cán cân thanh toán quốc tế bội thu, lượng ngoại tệ chảy vào trong nước dẫn đến
khả năng cung về ngoại tệ cao hơn nhu cầu, trường hợp này tỷ giá vận động theo tỷ
giá giảm. Ngược lại khi cán cân thanh toán quốc tế bội chi, tăng lượng ngoại tệ chảy
ra nước ngoài dẫn đến nhu cầu về ngoại tệ cao hơn khả năng cung ứng, trường hợp
này tỷ giá vận động theo xu hướng tăng. Như vậy trong cả hai trường hợp, nếu không
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
có sự can thiệp của NHTW, tỷ giá sẽ tăng hoặc giảm theo cung cầu ngoại tệ trên thị
trường. Tuy nhiên ở nhiều nước, NHTW đóng vai trò điều tiết tỷ giá để thực hiện
mục tiêu của chính sách kinh tế. Nếu NHTW muốn xác lập một tỷ giá ổn định nghĩa
là giữ cho tỷ giá không tăng, không giảm thì NHTW hoặc là mua số ngoại tệ từ nước
ngoài chuyển vào trong nước làm cho quỹ dự trữ ngoại hối sẽ tăng lên tương ứng,
hoặc NHTW sẽ bán ngoại tệ ra để đáp ứng nhu cầu của thị trường khi có luồng ngoại
tệ chảy ra nước ngoài, quỹ dự trữ ngoại hối giảm xuống tương ứng.
1.2.2. Cơ chế quản lý ngoại hối
1.2.2.1. Cơ chế tự do ngoại hối
Thực hiện cơ chế tự do ngoại hối có nghĩa là ngoại hối được tự do lưu thông trên thị
trường, cân bằng ngoại hối do thị trường quyết định mà không có sự can thiệp của
việc mua, bán NHTW thực hiện giám sát và điều tiết thị trường theo mục tiêu của
chính sách tiền tệ, đồng thời theo dõi diễn biến tỷ giá đồng bản tệ để chủ động quyết
định hoặc phối hợp với NHTW các nước khác củng cố sức mua đồng tiền này hay
đồng tiền khác để đảm bảo trật tự trong quan hệ quốc tế có lợi cho nước mình. Hoạt
động mua bán ngoại hối của NHTW diễn ra trên thị trường trong nước và thị trường
quốc tế. Việc NHTW thực hiện việc mua bán ngoại hối sẽ tác động trực tiếp vào tiền
trung ương (MB). Khi NHTW mua ngoại hối trên thị trường sẽ làm tăng MB và
ngược lại khi NHTW bán ngoại hối trên thị trường thì sẽ làm giảm MB. Nghiệp vụ
mua bán làm ảnh hưởng đến dự trữ ngoại hối, ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái. Như
vậy, NHTW thông qua mua bán ngoại hối có thể can thiệp nhằm đạt được tỷ giá
mong muốn.
1.2.3.1.1. Mua bán trên thị trường trong nước
NHTW chỉ thực hiện mua bán với NHTM, không trực tiếp mua bán với các công ty
kinh doanh xuất nhập khẩu. Tỷ giá hối đoái do NHTW công bố. NHTW sử dụng một
phần dự trữ bán cho NHTM và mua ngoại tệ của các NHTM đưa vào dự trữ. Thông
qua mua bán ngoại tệ NHTW cung ứng hay rút bớt lượng tiền trong lưu thông, trên
cơ sở đó ổn định tỷ giá của đồng bản tệ.
1.2.3.1.2. Mua bán trên thị trường quốc tế
NHTW không chỉ bảo quản cất trữ mà còn sử dụng quỹ cho mục đích đầu tư phát
triển. NHTW thực hiện mua bán ngoại tệ trên thị trường quốc tế nhằm bảo tồn, phát
triển quỹ dự trữ ngoại hối. Qua nghiên cứu lãi suất thực tế và xu hướng tăng lên của
lãi suất ngoại tệ, NHTW tính toán giữ ngoại tệ nước nào có lợi và đảm bảo an toàn.
Khi mua bán trên thị trường quốc tế, NHTW phải tuân thủ các quy tắc của thị trường.
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
1.2.3.2. Hoạt động quản lý ngoại hối của NHTW
Ngoài việc can thiệp bằng cách mua bán ngoại tệ trên thị trường, NHTW còn
thực hiện các hoạt động về ngoại hối như:
+ Quản lý, điều hành thị trường ngoại hối, thị trường ngoại tệ liên ngân hàng bằng
cách đưa ra các quy chế ra nhập thành viên, quy chế hoạt động, quy định giới hạn, tỷ
giá cố định quan hệ thanh toán giữa các nước XHCN theo tỷ giá mậu dịch và phi mậu
dịch. Tỷ giá mậu dịch áp dụng cho các quan hệ xuất nhập khẩu hàng hoá và các chi
phí liên quan đến xuất nhập khẩu. Tỷ giá phi mậu dịch áp dụng cho các quan hệ
thanh toán không phải là hàng hoá. Việc hoạch toán tỷ giá giữa đồng Việt nam với
đồng ngoại tệ thì được áp dụng tỷ giá kết toán nội bộ. Đó là loại tỷ giá để làm căn cứ
bù lỗ cho các doanh nghiệp xuất khẩu có giá thành cao. Ngoài ra Nhà nước ta còn
quy định thêm một tỷ lệ phần trăm khoản phụ cấp theo các tỷ giá chính thức đối với
các ngoại tệ thuộc khu vực hai (ngoài các nước thuộc hệ thống XHCN) để thu hút
kiều hối và khuyến khích các khách du lịch nước ngoài, gọi là tỷ giá du lịch và tỷ giá
kiều hối.
9