Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời giới thiệu
Quản lý hiệu quả nguồn nhân lực có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát
triển kinh tế- xã hội . Nhìn lại nguồn nhân lực của nước ta hiện nay, chúng
ta không khỏi lo lắng về chất lượng yếu kém , cơ cấu và sự phân bổ thiếu
hợp lý. Vấn đề sử dụng nguồn nhân lực ở nước ta còn nhiều tồn tại lớn.
Lao động trình độ cao, được đào tạo tập trung chủ yếu ở vùng đô thị , nơi
có các vùng kém phát triển cần nhân lực được đào tạo lại đang thiếu
nghiêm trọng. Phân cấp quản lý và tạo động lực làm việc cho người lao
động là những vấn đề cần được nghiên cứu và đưa ra khuyến khích thích
hợp. Ngoài ra quản lý nguồn nhân lực trong các lĩnh vực ngành và nhiều
địa phương còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Trong quá trình chuyển đổi từ
cơ chế quản lý yếu tố con người trong các loại hình tổ chức ngày càng trở
lên gay gắt . Các quan niệm mới, cách tiếp cận mới và các bài học trong
quản lý nguồn nhân lực của nước ngoài cần được tiếp thu và áp dụng vào
điều kiện Việt Nam . Trong hoàn cảnh đó , những nhìn nhận , đánh giá về
nguồn nhân lực và quản lý nguồn nhân lực cần được dựa trên những thông
tin và cách tiếp cận mới.
Một trong những vấn đề nổi cộm đầu thế kỉ XXI được thế giới quan
tâm là vấn đề nguồn nhân lực. Người ta đang nhìn lại lịch sử phát triển vấn
đề này từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất ( từ cuối thế kỷ XVIII
đầu thế kỷ XXI) và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai( từ cuối thế kỷ
XIX) , sôi nổi thảo luận vấn đề nguồn nhân lực trong những năm đầu thế
kỷ mới mà nhiều người cho rằng đây là thời điểm của một xã hội mới bắt
đầu manh nha từ khi phát minh ra máy tính vào năm 1940 , rồi chuyển sang
một pha phát triển mang một chất lượng mới với mạng internet từ những
năm 1990 với một sản phẩm nổi bật là kinh tế tri thức . Kinh tế tri thức đã
mang lại những biến động cực kỳ to lớn trong phát triển nguồn nhân lực
bao gồm cả lực lượng lao động , tiềm năng lao động , đội ngũ lao động ,
đào tạo lại , đào tạo mới và quản lý nguồn nhân lực
A, Quan điểm phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho

sáng tạo công nghệ mới.
1, Vai trò nguồn lực của con người
Trước hết các nguồn lực khác như vốn, tài nguyên thiên nhiên, vị trí
địa lý… tự nó chỉ tồn tại dưới dạng tiềm năng, chúng chỉ tác dụng và có ý
thức của con người. Bởi lẽ con người là nguồn lực duy nhất biết tư duy ,có
trí tuệ và có ý thức lợi dụng , các nguồn lực khác gắn kết chúng lại với
nhau tạo thành sức mạnh tổng hợp cũng tác động vào quá trình công nghiệp
hóa , hiện đại hóa.Các nguồn lực khác là những khách thể ,chịu sự cải tạo ,
khai thác của con người phục vụ nhu cầu , lợi ích của con người. Vì thế
trong các yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất người lao động là yếu tố
quan trọng nhất.
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Thứ hai là các nguồn lực khác là có hạn , có thể bị khai thác cạn
kiệt. Trong khi đó nguồn lực con người mà cốt lõi là trí tuệ lại là nguồn lực
vô tận. Tính vô tận , trí tuệ con người biểu hiện ở chỗ nó có khả năng
không chỉ tái sinh mà còn tự sản sinh về mặt sinh học mà còn đổi mới
không ngừng phát triển về chất trong con người xã hội , nếu biết chăm lo ,
bồi dưỡng và khai thác hợp lý . Đó là cơ sở làm cho năng lực và nhận thức
hoạt động thực tiễn của con người phát triển như một quá trình vô tận .
Nhờ vậy con người đã từng bước làm chủ tự nhiên , khám phá ra
những tài nguyên mới và sáng tạo ra những tài nguyên vốn không có sẵn
trong tự nhiên. Với bản chất hoạt động có mục đích tạo ra những hệ thống
công cụ sản xuất mới đã tác động vào tự nhiên một cách dễ dàng hơn.
Chính sự phát triển không ngừng của công cụ sản xuất từ thủ công đến cơ
khí và ngày nay là tự động hóa được xã hội loài người chuyển qua các nền
văn minh từ thấp đến cao , từ đó nói lên trình độ vô tận của con người.
Thứ ba là trí tuệ con người có sức mạnh vô cùng to lớn một khi nó
được vật thể hóa , trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Dự báo này của
Mác đã và đang trở thành hiện thực . Sự phát triển như vũ bão của cách

triển kinh tế và xã hội của nước đó.Các nguồn nhân lực và các tài nguyên
thiên nhiên là những nhân tố thụ động trong sản xuất, con người là những
tác nhân tích cực chủ động tích lũy vốn , khai thác tài nguyên thiên nhiên ,
xây dựng các tổ chức xã hội , kinh tế , chính trị và đưa sự nghiệp phát triển
đất nước tiến lên.
Theo ILO , phát triển nguồn nhân lực là sự chiếm lĩnh trình độ lành
nghề và phát triển năng lực.Sử dụng năng lực đó của con người để tiến tới
có được việc làm hiệu quả cũng như thỏa mãn nghề nghiệp và cuộc sống cá
nhân hay phát triển nguồn nhân lực là quá trình làm biến đổi về số lượng ,
chất lượng và cơ cấu nguồn nhân lực ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu
của nền kinh tế - xã hội.
Với cách tiếp cận trên phát triển nguồn nhân lực là quá trình phát triển
thể lực , trí lực ,khả năng nhận thức và tiếp thu kiến thức tay nghề ,tính
năng động xã hội của nguồn nhân lực về mọi mặt thể lực ,trí lực ,nhân cách
,đồng thời phân bố sử dụng và phát huy có hiệu quả nhất năng lực đó để
phát triển đất nước.
Tuy nhiên với cách tiếp cận phát triển từ góc độ xã hội ,có thể định
nghĩa phát triển nguồn nhân lực là quá trình tăng lên về số lượng (quy mô )
nguồn nhân lực và nâng cao về mặt chất lượng nguồn nhân lực , tạo ra cơ
cấu nguồn nhân lực ngày càng hợp lý.Cả ba mặt số lượng ,chất lượng và cơ
cấu trong phát triển nguồn nhân lực gắn chặt với nhau ,trong đó yếu tố
quyết định nhất của phát triển là chất lượng nguồn nhân lực phải được nâng
cao. Phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã
hội hoặc phát triển các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
.Và đến lượt nó ,phát triển kinh tế xã hội đòi hỏi phát triển nhanh nguồn
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
nhân lực.Với cách tiếp cận phát triển từ góc độ cá nhân , phát triển nguồn
nhân lực là quá trình làm cho con người trưởng thành ,có năng lực xã hội
và tính năng động xã hội cao.

một thời gian nhất định , mà là suốt cả cuộc đời ; không chỉ là một thế hệ
mà là nhiều thế hệ ,của cả dân tộc .Đồng thời , cần thấy rằng , con người
5