Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
Lời nói đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Môi giới chứng khoán là một trong những nghiệp vụ cơ bản và quan trọng
bậc nhất của một công ty chứng khoán. nó góp phần không nhỏ trong quá trình
hình thành và phát triển của thị trờng chứng khoán nói chung và công ty chứng
khoán nói riêng. Môi giới chứng khoán đem lại lợi ích không chỉ cho khách
hàng, cho nhà môi giới, cho công ty chứng khoán mà nó còn đem lại lợi ích cho
sự phát triển của thị trờng chứng khoán.
Thị trờng chứng khoán Việt Nam đã đi vào hoạt động đợc hơn 8 năm, cho
đến nay, các công ty chứng khoán đều đợc thực hiện nghiệp vụ này và đã thu đ-
ợc những kết quả nhất định; tuy nhiên còn nhiều tồn tại và hạn chế cần đợc
khắc phục. Thực trạng này bắt nguồn không chỉ từ bản thân các công ty chứng
khoán mà còn do sự hạn chế của thị trờng chứng khoán Việt Nam cũng nh
những bất cập trong các văn bản pháp quy. Những vấn đề này làm cho nghiệp
vụ môi giới chứng khoán tại các công ty chứng khoán nói chung và Công ty
TNHH Chứng khoán Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt
Nam cha đạt hiệu quả cao. Đó chính là lý do em chọn đề tài: Giải pháp nâng
cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại Công ty trách nhiệm hữu hạn
Chứng khoán Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam để
làm chuyên đề tốt nghiệp
2. Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung và nghiên cứu những cơ sở lý luận và thực tiễn hiệu quả
hoạt động của nghiệp vụ môi giới chứng khoán tại các CTCK trên Thị trờng
chứng khoán Việt Nam nói chung và Công ty TNHH Chứng khoán
NHNo&PTNTVN trong thời gian qua, từ đó đa ra các giải pháp nâng cao hiệu
quả hoạt động của nghiệp vụ này tại Công ty TNHH Chứng khoán
NHNo&PTNTVN.
Lê Thị Thùy Linh - Lớp: CKA_K7 Học viện Ngân hàng
1

1.1.1. Khái niệm công ty chứng khoán:
Thị trờng chứng khoán là nơi diễn ra các giao dịch mua bán, trao đổi các
loại chứng khoán, là một bộ phận chủ yếu của thị trờng tài chính. Thị trờng
chứng khoán có vai trò quan trọng đối với quá trình huy động vốn và sử dụng
vốn của nền kinh tế thị trờng. Giao dịch trên thị trờng chứng khoán hoạt động
không phải trực tiếp do nhứng ngời muốn mua hay bán thực hiện. Việc quy
định giao dịch trên thị trờng chứng khoán thông qua môi giới sẽ đảm bảo cho
các chứng khoán đợc giao dịch là chứng khoán thực và hợp pháp, đảm bảo lợi
ích của nhà đầu t, từ đó giúp thị trờng hoạt động lành mạnh, đều đặn, công bằng
và hiệu quả.
Cùng với sự phát triển của thị trờng chứng khoá, chức năng và quy mô
hoạt động giao dịch của các nhà môi giới tăng lên đòi hỏi sự ra đời của các
công ty chứng khoán là sự tập hợp có tổ chức của các nhà môi giới riêng lẻ.
Công ty chứng khoán là một tổ chức tài chính trung gian thực hiện các
nghiệp vụ trên thị trờng chứng khoán. Sự phát triển của công ty chứng khoán
gắn chặt với sự phát triển của thị trờng chứng khoán. Nhiều nền kinh tế coi công
ty chứng khoán là hạt nhân của ngành công nghiệp chứng khoán, thúc đẩy sự
phát triển của hệ thống tài chính quốc gia.
1.1.2 Phân loại công ty chứng khoán:
Theo loại hình tổ chức
Hiện nay có 3 loại hình tổ chức cơ bản của công ty chứng khoán đó là
công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần
Công ty hợp danh
o Là loại hình kinh doanh 2 chủ trở lên
Lê Thị Thùy Linh - Lớp: CKA_K7 Học viện Ngân hàng
3
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
o Thành viên tham gia vào quá trình ra quyết định quản lý đợc gọi là
thành viên hợp danh. Các thành viên phải chịu trách nhiệm vô hạn về nghĩa vụ

o Giấy chứng nhận cổ phiếu không thể hiện một món nợ của công ty,
mà thể hiện quyền lợi của ngời sở hữu nó đối với tài sản của công ty.
o Công ty vẫn tồn tại khi quyền sở hữu của công ty thay đổi.
Do u điểm của loại hình công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn
so với công ty hợp danh mà hiện nay các công ty chứng khoán đợc tổ chức chủ
yếu dới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần.
Theo hình thức kinh doanh: Theo tiêu thức này, công ty chứng khoán
chia thành 6 loại sau:
Công ty môi giới (The member firm): Loại công ty này còn đợc gọi là
công ty thành viên vì nó là một thành viên của Sở giao dịch chứng khoán. Công
việc kinh doanh chủ yếu của công ty môi giới là mua và bán chứng khoán cho
khách hàng của họ trên Sở giao dịch chứng khoán mà công ty đó là thành viên.
Công ty đầu t ngân hàng (The Investment banking firm): Loại hình này
phân phối mới đợc phát hành cho công chúng qua việc mua chứng khoán do
công ty cổ phần phát hành và bán lại cho công chúng theo giá tính gộp cả lợi
nhuận của công ty. Vì vậy công ty này còn gọi là bảo lãnh phát hành.
Công ty giao dịch phi tập trung (The over the counter firm): Công ty
này mua bán chứng khoán tại thị trờng OTC. Hiện nay nhiều công ty có vốn lớn
đợc luật pháp cho phép hoạt động trên cả 3 lĩnh vực trên.
Công ty dịch vụ đa năng (Muliservices firm): Những công ty này không
bị giới hạn hoạt động ở một lĩnh vực nào của ngành công nghiệp chứng khoán.
Ngoài 3 dịch vụ trên, họ còn cung cấp cho khách hàng dịch vụ t vấn đầu t chứng
khoán, niêm yết chứng khoán trên Sở giao dịch chứng khoán, uỷ nhiệm các giao
dịch buôn bán cho khách hàng trên thị trờng OTC. Sự kết hợp giữa các sản
phẩm và kinh nghiệm của công ty sẽ quyết định cơ sở những dịch vụ mà họ có
thể cung cấp cho khách hàng.
Công ty buôn bán chứng khoán: Là công ty đứng ra mua bán chứng
khoán với chi phí do công ty tự chịu. Công ty này phải cố gắng bán chứng
Lê Thị Thùy Linh - Lớp: CKA_K7 Học viện Ngân hàng
5

chứng khoán thờng đảm nhiệm vai trò này qua hoạt động bảo lãnh phát hành và
Lê Thị Thùy Linh - Lớp: CKA_K7 Học viện Ngân hàng
6
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
môi giới chứng khoán.
Đối với nhà đầu t:
Thông qua các hoạt động nh môi giới chứng khoán, t vấn đầu t, công ty
chứng khoán có vai trò làm giảm chi phí và thời gian giao dịch, do đó nâng cao
hiệu quả các khoản đầu t. Đối với hàng hoá thông thờng, mua bán trung gian sẽ
làm tăng chi phí cho ngời mua và ngời bán. Tuy nhiên, đối với thị trờng chứng
khoán, sự biến động thờng xuyên của giá chứng khoán cũng nh mức độ rủi ro
cao sẽ làm cho nhà đầu t tốn kém chi phí, công sức và thời gian tìm hiểu thông
tin trớc khi quyết định đầu t. Nhng thông qua các công ty chứng khoán, với
trình độ chuyên môn cao và uy tín nghề nghiệp sẽ giúp các nhà đầu t thực hiện
các khoản đầu t một cách hiệu quả.
Đối với thị trờng chứng khoán : công ty chứng khoán có 2 vai trò chính:
_ Thứ nhất, góp phần tạo lập giá cả, điều tiết thị trờng. Giá cả chứng khoán
là do thị trờng quyết định. Tuy nhiên, để đa ra mức giá cuối cùng, ngời mua và
ngời bán phải thông qua các công ty chứng khoán vì họ không đợc tham gia
trực tiếp vào quá trình mua bán. Các công ty chứng khoán là những thành viên
của thị trờng, do vậy họ cũng góp phần tạo lập giá cả thị trờng thông qua hình
thức đấu giá. Trên thị trờng sơ cấp, các công ty chứng khoán cùng với các nhà
phát hành đa ra mức giá đầu tiên. Chính vì vậy, giá cả của mỗi loại chứng
khoán giao dịch đều có sự tham gia của các công ty chứng khoán.
Các công ty chứng khoán còn thể hiện vai trò to lớn hơn khi tham gia điều
tiết thị trờng. Để bảo vệ những khoản đầu t của khách hàng và bảo vệ lợi ích của
chính mình, nhiều công ty đã giành những tỷ lệ nhất định các giao dịch để thực
hiện vai trò bình ổn thị trờng.
_ Thứ hai, góp phần làm tăng tính thanh khoản của tài sản chính. Thị trờng

nói chung. Những vai trò này đợc thể hiện thông qua các nghiệp vụ của công ty
chứng khoán.
1.1.4 Khái quát các nghiệp vụ chính của công ty chứng khoán.
Môi giới chứng khoán (giao dịch chứng khoán theo uỷ thác):
Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại diện mua, bán
chứng khoán cho khách hàng để hởng hoa hồng. Theo đó, công ty chứng khoán
đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại Sở
giao dịch chứng khoán hoặc thị trờng OTC mà chính khách hàng phải chịu
trách nhiệm đối với kết quả giao dịch của mình.
Lê Thị Thùy Linh - Lớp: CKA_K7 Học viện Ngân hàng
8
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
Tự doanh chứng khoán:
Giao dịch tự doanh là các giao dịch bằng chinh nguồn vốn kinh doanh của
công ty chứng khoán nhằm phục vụ mục đích đầu t kinh doanh thu lợi của
chính công ty và gánh chịu mọi rủi ro từ việc đầu t của mình. Hoạt động tự
doanh của công ty chứng khoán đợc thực hiện thông qua cơ chế giao dịch trên
Sở giao dịch chứng khoán hoặc thị trờng OTC. Trên thị trờng giao dịch tập
trung, lệnh giao dịch của các công ty chứng khoán đợc đa vào hệ thống và thực
hiện tơng tự nh lệnh giao dịch của khách hàng. Trên thị trờng OTC, các hoạt
động này có thể đợc thực hiện trực tiếp giữa công ty với các đối tác hoặc thông
qua một hệ thống mạng thông tin. Tại một số nớc, hoạt động tự doanh của các
công ty chứng khoán còn đợc thực hiện thông qua hoạt động tạo lập thị trờng
(Ví dụ nh ở Mỹ). Trong hoạt động này, công ty chứng khoán đóng vai nhà tạo
lập thị trờng, nắm giữ một số lợng nhất định của một số loại chứng khoán và
thực hiện mua bán với các khách hàng nhằm hởng phí giao dịch và chênh lệch
giá.
Khác với nghiệp vụ môi giới, công ty chứng khoán chỉ làm trung gian thực
hiện lệnh cho khách hàng để hởng hoa hồng , trong hoạt động tự doanh công ty

luôn đi kèm với các hoạt động khác nh môi giới, bảo lãnh phát hành, lu ký
chứng khoán
Các hoạt động phụ trợ
Lu ký chứng khoán: Là việc nhận ký gửi, bảo quản, chuyển giao chứng
khoán cho khách hàng, giúp khách hàng thực hiện các quyền liên quan đến sở
hữu chứng khoán.
Quản lý thu nhập của khách hàng (quản lý cổ tức): Xuất phát từ việc lu
ký chứng khoán cho khách hàng, công ty chứng khoán sẽ theo dõi tình hình thu
lãi, cổ tức của chứng khoán và đứng ra làm dịch vụ thu nhận và chi trả cổ tức
cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng.
Tín dụng (giao dịch mua bán chịu): T vấn đầu t và t vấn tài chính
1.2. Nghiệp vụ môi giới chứng khoán
1.2.1 Khái niệm
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trờng, quy trình trao đổi hàng
hoá diễn ra với quy mô ngày càng lớn, với chủng loại hàng hoá ngày càng
Lê Thị Thùy Linh - Lớp: CKA_K7 Học viện Ngân hàng
10
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
phong phú, phơng thức trao đổi hàng hoá ngày càng đa dạng. Đỉnh cao của nền
kinh tế thị trờng là sự ra đời và phát triển của thị trờng chứng khoán. Nh ta đã
biết, trên thị trờng chứng khoán, ngời ta mua bán một loại hàng hoá đặc biệt, đó
là các tài sản tài chính.
Tài sản tài chính là những hàng hoá đem lại thu nhập thờng xuyên cho
ngời sở hữu, mặt khác nó cũng có thể tích luỹ giá trị, khi cần ngời sở hữu có thể
bán đi để kiếm lời. Nhng không phải ai cũng có thể nhìn nhận đánh giá đợc giá
trị của nó nên cần phải có các chuyên gia đợc trang bị kiến thức, hơn nữa kiến
thức của họ phải đợc thờng xuyên trau dồi, bồi dỡng. Đó là các nhà t vấn.
Hàng hoá trên thị trờng chứng khoán hết sức phong phú, phức tạp.Thị tr-
ờng càng phát triển ở trình độ cao, sản phẩm và dịch vụ càng dồi dào về số lợng,

nằm đâu trong mối quan hệ công tắc.
Nh vậy, môi giới chứng khoán đợc hiểu là hoạt động của công ty chứng
khoán và nhân viên môi giới, trong sự tơng quan chặt chẽ với nhau và với một
đối tác chung là khách hàng nhà đầu t, để tác động tới sự vận hành và phát
triển của thị trờng chứng khoán. Do đó , có thể nói rằng: Nghiệp vụ môi giới
chứng khoán là hoạt động trung gian đại diện mua, bán chứng khoán cho khách
hàng để hởng hoa hồng.
ở đây, chúng ta sẽ xem xét môi giới chứng khoán là một hoạt động kinh
doanh chứng khoán trong đó một công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng
tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại sở giao dịch chứng khoán
hay thị trờng OTC mà chính khách hàng phải chịu hậu quả kinh tế của việc giao
dịch đó.
1.2.2. Vai trò của nghiệp vụ môi giới
Đối với nhà đầu t
Góp phần làm giảm chi phí giao dịch:
Trên tất cả các thị trờng khác, để tiến hành giao dịch, ngời mua và ngời bán
phải có cơ hội gặp nhau để thẩm định chất lợng hàng hoá và thoả thuận giá cả.
Và để làm đợc công việc này thì những ngời tham gia giao dịch phải bỏ ra một
khoản phí nhất định tuỳ vào điều kiện thực tế. Tuy nhiên trên thị trờng chứng
khoán thì khoản chi phí đó là một con số khổng lồ về thu thập và xử lý thông tin,
đào tạo kỹ năng phân tích và tiến hành quy trình giao dịch trên một thị trờng đấu
Lê Thị Thùy Linh - Lớp: CKA_K7 Học viện Ngân hàng
12
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
giá tập trung nhng hiệu quả của giao dịch là không chắc chắn và rủi ro cao. Sự
hiện diện của trung gian tài chính và chuyên nghiệp cho bên mua, bên bán gặp
nhau sẽ làm giảm đáng kể chi phí. Nh vậy, vai trò môi giới chứng khoán tiết
kiệm chi phí giao dịch xét trong từng khâu và trên tổng thể thị trờng, giúp nâng
cao tính thanh khoản cho thị trờng.

đang nắm giữ, và rất có thể chậm hoặc không đầy đủ.
Cũng nhờ nguồn thông tin thu thập đợc và xử lý công phu và tốn kém
này, ngời môi giới có đủ kiến thức để trở thành nhà t vấn riêng cho khách hàng.
Khi thị trờng đã phát triển, hàng hoá phong phú và đa dạng; nhng chứng khoán,
công cụ phái sinh đem đến cho khách hàng những sản phẩm đợc cải thiện và
khi đó vai trò của nhà môi giới càng quan trọng. Ngoài việc đề xuất cho khách
hàng những chứng khoán và dịch vụ đơn thuần, nhà môi giới còn giới thiệu cho
khách hàng những trái phiếu, cổ phiếu mới phát hành, chứng chỉ quỹ đầu t,
những công cụ đầu t khác và quan trọng hơn đề xuất các kết hợp những chứng
khoán đơn lẻ trong một danh mục đầu t để giảm thiểu rủi ro, tối đa hoá lợi
nhuận cho khách hàng.
Nh vậy, dù môi giới chứng khoán và t vấn đầu t chứng khoán là hai
nghiệp vụ tách rời nhau theo nghĩa chúng đợc cấp chứng chỉ hành nghề riêng
biệt, song trong hoạt động môi giới chứng khoán hàm lợng t vấn đầu t là khá
cao. Ngời đầu t trông đợi ở nhà môi giới của mình thực hiện các công việc sau:
_ Cho họ biết khi nào mua chứng khoán;
_ Cho họ biết khi nào bán chứng khoán;
_ Cho họ biết những gì đang diễn ra trên thị trờng.
Để giúp khách hàng đa ra những quyết định, nhà môi giới phải tiến hành
xem xét các yếu tố nh: chỉ số giá/thu nhập (P/E), những hình mẫu về tình hình
thu nhập và giá, tình trạng chung về nhóm ngành, cổ phiếu và tình trạng có đợc,
có thể nói những khuyến nghị của nhà môi giới là lợi ích vô cùng đáng giá đối
với khách hàng.
Từ vô số các biểu đồ, báo cáo tài chính và dữ liệu nghiên cứu, nhà môi
giới phải quyết định những khoản đầu t nào là phù hợp nhất cho từng khách
hàng của mình. Nhà môi giới là ngời có khả năng biến các thông tin thành các
khuyến nghị đầu t đúng đắn cụ thể cho từng mục tiêu đầu t riêng lẻ của mỗi
khách hàng của mình.
Không chỉ đa ra những lời khuyên về cách thức phân bổ tài sản để đáp ứng
những mục tiêu tài chính của khách hàng, tuỳ từng lúc, ngời môi giới có thể trở