A. PHẦN MỞ ĐẦU
Trong trường THPT, Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong trong bộ
máy tổ chức, quản lý của trường THCS, THPT. Trong trường, các tổ, nhóm chuyên
môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác và
các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của
nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác
hướng tới mục tiêu giáo dục.
Hoạt động chuyên môn của Tổ chuyên môn là một hoạt động thiết yếu, chủ lực
cho tất cả hoạt động giáo dục. Vai trò quản lý của tổ trưởng góp phần không ít vào
việc nâng cao chất lượng giáo dục. Mọi công tác chuyên môn được bàn bạc, thống
nhất và đi đến việc thực hiện đều phải qua các sinh hoạt giữa các thành viên trong tổ
nhằm đảm bảo hiệu quả đúng theo mọi tiến độ của kế hoạch năm học đã được xây
dựng.
Năm học 2009 – 2010 thực hiện chủ đề “ Năm học đổi mới quản lý và nâng
cao chất lượng giáo dục” ; tiếp tục thực hiện các cuộc vận động “Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, trường THPT Vinh Xuân, huyện Phú Vang, tỉnh
Thừa Thiên Huế quyết tâm thi đua dạy tốt, học tốt đã và đang tạo sự chuyển biến
mạnh mẽ và nâng cao chất lượng dạy học. Vậy để thực hiện tốt nhiệm vụ đặt ra của
các cấp, ngành thì trước hết phải đổi mới công tác quản lý và đổi mới phải bắt đầu từ
tổ chức các Tổ chuyên môn.
Bởi vì, Tổ chuyên môn là một bộ phận hết sức quan trọng trong tất cả các hoạt
động của trường học nói chung và trường THPT nói riêng. Tổ chuyên môn có vai trò
đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động, xây dựng chương trình
giảng dạy bộ môn, quản lý giáo viên trong tổ một cách cụ thể, đi sát các lớp, cập nhật
tình hình chất lượng học sinh cũng như trình độ, năng lực của giáo viên trong công tác
giảng dạy và giáo dục ở nhà trường.
Theo kết luận của Hội nghị lần thứ 6 BCH Trung ương khóa IX “về tiếp tục
thực hiện Nghị quyết trung ương 2 khóa VIII, phương hướng phát triển giáo dục-đào
tạo, khoa học công nghệ từ nay đến năm 2005 và 2010”, Đảng nhấn mạnh: tạo chuyển
biến cơ bản về chất lượng giáo dục, trước hết là nâng cao đội ngũ giáo viên, thực hiện
giáo dục toàn diện…”. Đội ngũ nhà giáo là nhân tố hàng đầu quyết định chất lượng
để nâng cao chất lượng bộ môn; vẫn còn một số tổ nhận thức chưa đầy đủ và thực
hiện chưa đạt hiệu quả cao về chuyên môn, lúng túng trong việc xây dựng kế hoạch,
thực hiện giờ sinh hoạt chuyên môn, còn mang nặng tính hình thức, mang nặng tính
hành chính nên chất lượng bộ môn và giáo dục học sinh còn có hạn chế.
Trong công tác quản lý, người quản lí cần xác định đầy đủ chức năng, nhiệm
vụ của tổ khối chuyên môn, vai trò của người tổ trưởng để có những biện pháp quản
lý, kiểm tra, đánh giá phù hợp, chính xác để phát huy vai trò của Tổ chuyên môn trong
hoạt động của trường.
II. Những biện pháp quản lý Tổ chuyên môn
1. Phổ biến, quán triệt chức năng, nhiệm vụ của Tổ chuyên môn
a. Chức năng Tổ chuyên môn
2
- Tổ chuyên môn giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn
liên quan đến dạy và học;
- Tổ chuyên môn trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định.
- Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn là
hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường.
- Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều hành tổ
chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của
Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỷ luật
giáo viên thuộc tổ mình quản lý.
Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt; có năng
lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học sinh. Tổ
trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng
nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao
tiếp, ứng xử.
theo các tiết trong phân phối chương trình;
- Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân, soạn giảng của tổ
viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học
sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng,
đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; soạn giáo án theo phân phối chương
trình, chuẩn kiến thức, kĩ năng và sách giáo khoa, thảo luận các bài soạn khó; viết
sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới phương pháp dạy
học, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học
sinh yếu kém...);
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên mới
tuyển dụng (đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy học theo
chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng CNTT
trong dạy học góp phần đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra, đánh
giá...).
- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định về hoạt
động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ của tổ;
thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định);
- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên (thực hiện hồ sơ
chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương trình, chuẩn kiến
thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ
của các thành viên trong tổ...);
- Dự giờ giáo viên trong tổ theo quy định (4 tiết/giáo viên/năm học);
- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại giáo viên; đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo
viên... Việc này đòi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải nắm thật rõ về tổ viên của mình về
ưu điểm hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công).
4
b. Quản lý học tập của học sinh
trường trung học
5
- Kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học nhằm thực
hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác;
- Kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, dạy ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học
sinh yếu kém;
- Kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết
trong phân phối chương trình;
- Kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại khóa, báo cáo chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm.
- Văn bản của lãnh đạo nhà trường về việc nhận xét thực hiện các nhiệm vụ năm học
của Tổ chuyên môn;
- Các minh chứng khác (nếu có)
b. Sinh hoạt ít nhất hai tuần một lần về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các
hoạt động giáo dục khác
- Biên bản sinh hoạt chuyên môn của tổ hoặc nhóm chuyên môn;
- Sổ nhật ký hoặc biên bản đánh giá chất lượng về hiệu quả hoạt động giáo dục của
các thành viên trong tổ;
- Biên bản đánh giá, xếp loại giáo viên;
- Các thông tin, minh chứng khác liên quan đến chỉ số.
c. Hằng tháng, rà soát, đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ được phân công
- Biên bản rà soát, đánh giá để cải tiến các biện pháp thực hiện nhiệm vụ được giao
của Tổ chuyên môn.
- Biên bản chỉnh sửa, bổ sung các nội dung mới, các biện pháp mới vào kế hoạch.
6. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra giáo viên và tổ chuyên môn
- Trường xây dựng kế hoạch thanh tra kiểm tra toàn diện, chuyên đề, đột xuất, định kỳ
đối với cán bộ giáo viên và tổ chuyên môn ngay từ đầu năm học.
- Tổ chuyên môn chủ động đề xuất kế hoạch kiểm tra, thanh tra của tổ báo cáo cho
trương, nghị quyết của Chi bộ Đảng đến Tổ chuyên môn kịp thời, chính xác hơn. Các
tổ viên là đảng viên sẽ gương mẫu, thúc đẩy các thành viên khác thực hiện nhiệm vụ
tốt hơn. Tăng cường công tác bồi dưỡng các đoàn viên ưu tú đối với tổ Sử - Địa GDCD, giới thiệu cho Đảng kết nạp để tổ có đảng viên, tạo điều kiện thuận lợi hơn
trong công tác điều hành, quản lý, phổ biến các nghị quyết của Chi bộ.
- Tổ chuyên môn cũng hỗ trợ hoạt động của Công đoàn, Đoàn Thanh niên bằng cách
truyền đạt các chủ trương của các đoàn thể này để phối hợp chặt chẽ và từ đó góp
phần giáo dục toàn diện học sinh, thực hiện kế hoạch nhà trường và thực hiện được
mục tiêu giáo dục đề ra.
- Tổ chuyên môn không thể hoạt động độc lập mà có quan hệ chặt chẽ với các Tổ
chuyên môn khác, với Ban Giám hiệu nhà trường, với Công đoàn, Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh. Các mối quan hệ trên nếu được thực hiện tốt, chặt chẽ, đồng
bộ thì chắc chắn hoạt động của Tổ chuyên môn sẽ đạt hiệu quả tốt hơn.
7
C. PHẦN KẾT LUẬN
Để thực hiện được chủ đề năm học “Năm học đổi mới quản lý và nâng cao chất
lượng giáo dục” thì đổi mới cách quản lý từ Tổ chuyên môn, đổi mới từ cách sinh hoạt
tổ, mỗi thành viên trong tổ là một hạt nhân quan trọng. Mỗi giáo viên phải không
ngừng phấn đấu để nâng cao trình độ, đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công
nghệ thông tin phù hợp, có hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện từng bước thực hiện thành công sự nghiệp giáo dục mà
Đảng, Nhà nước và nhân dân đã giao phó. Do đó người quản lý phải tăng cường các
biện pháp quản lý Tổ chuyên môn, thường xuyên kiểm tra, có đánh giá kịp thời để
điều chỉnh, rút kinh nghiệm cho các tổ khối chuyên môn hoạt động đạt hiệu quả cao,
khắc phục những tồn tại để vươn lên. Từ đó nâng cao chất lượng của bộ môn, xây
dựng mỗi Tổ chuyên môn là một tập thể thực sự đoàn kết, nhiệt tình thực hiện thành
công kế hoạch của tổ, của trường. Để đạt được điều đó, người tổ trưởng phải có cái
nhìn tổng quát và biết gắn kết những ý tưởng riêng trong tổ thành ý tưởng chung của
- Phân phối chương trình ( chính khoá và bám sát tự chọn )
- Kế hoạch năm học của tổ
- Kế hoạch hoạt động ngoại khoá
- Danh sách giáo viên đăng ký báo cáo chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm
- Biên bản sinh hoạt Tổ chuyên môn
- Phiếu kiểm tra đánh giá hồ sơ, giáo án của tổ viên
- Hồ sơ bài kiểm tra gồm có:
+Đề kiểm tra
+Đáp án, biểu điểm
+Phiếu thống kê kết quả từng bài kiểm tra
2. Hồ sơ chuyên môn của giáo viên
- Giáo án (giáo án chính khoá, giáo án tự chọn, gián án tích hợp)
- Sổ dự giờ
- Sổ báo giảng
- Sổ chủ nhiệm (nếu có )
- Sổ tích luỹ chuyên môn
- Tập tài liệu văn bản tham khảo (như trên)
9
TÀI LIỆU THAM KHẢO
*****
1. Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông
có nhiều cấp học, ban hành kèm theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày
02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
2. Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường THPT ban hành kèm theo
Quyết định số 80/2008/QĐ-BGDĐT ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và
Đào tạo.
3. Dự thảo Hướng dẫn sử dụng tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường
…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………..
………………,ngày ……tháng…..năm …….
11