TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH


KHA TUYẾT NGỌC

PHÂN TÍCH CÁC BÁO CÁO BỘ PHẬN
TẠI CÔNGTY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN HOA SEN
CHI NHÁNH CÁI RĂNG CẦN THƠ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Ngành: KẾ TOÁN
Mã số ngành: 52340301

01/2014


TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH


KHA TUYẾT NGỌC
MSSV: C1200246

PHÂN TÍCH CÁC BÁO CÁO BỘ PHẬN
TẠI CÔNGTY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN HOA SEN
CHI NHÁNH CÁI RĂNG CẦN THƠ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Ngành: KẾ TOÁN
Mã số ngành: 52340301

Sinh viên thực hiện

Kha Tuyết Ngọc

iii


LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập và kết quả
phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất kỳ đề tài nghiên cứu
khoa học nào

Cần thơ, ngày10 tháng 05 năm 2014
Sinh viên thực hiện

Kha Tuyết Ngọc

iv


NHẬN XÉT CƠ QUAN THỰC TẬP
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................
................................................................................................................

1.3 Đối tượng nghiên cứu .................................................................................... 02
1.4 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU ..................................................... 02
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............. 04
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN ......................................................................................... 04
2.1.1 Khái niệm, mục tiêu và nhiệm vụ của kế toán quản trị ................................ 04
2.1.2 Khái niệm, phân loại chi phí trong kế toán quản trị ..................................... 05
2.1.3 Định nghĩa và đặc điểm của báo cáo bộ phận .............................................. 14
2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................................................................. 16
2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu ...................................................................... 16
2.2.2 Phương pháp xử lý số liệu .......................................................................... 16
CHƯƠNG 3: GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN HOA SEN
CHI NHÁNH CÁI RĂNG CẦN THƠ ........................................................ 19
3.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN ................................................ 19
3.1.1 Lịch sử hình thành phát triển của Công ty ................................................... 19
3.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của Chi nhánh ....................................... 20
3.2 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH ............................. 21
3.3 CƠ CẤU TỔ CHỨC...................................................................................... 22
3.4 TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CHI NHÁNH................................. 22
3.4.1 Tổ chức bộ máy kế toán .............................................................................. 22
3.4.2 Tổ chức hình thức kế toán và chế độ kế toán............................................... 24
3.4.3 Các chính sách kế toán áp dụng tại Chi nhánh ............................................ 25
3.5 PHƯƠNG HƯỚNG HOẠT ĐỘNG ............................................................... 25

vi


CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CÁC BÁO CÁO BỘ PHẬN TẠI CÔNG TY CỔ
PHÀN TẬP ĐOÀN HOA SEN - CHI NHÁNH CÁI RĂNG CẦN THƠ ............. 26
4.1 PHÂN LOẠI CÁC DẠNG CHI PHÍ TẠI CHI NHÁNH ............................... 26
4.1.1 Thiết lập sơ đồ hướng phân tích báo cáo bộ phận tại Chi nhánh .................. 26



PHỤ LỤC 1..... ................................................................................................... 78
PHỤ LỤC 2..... ................................................................................................... 79
PHỤ LỤC 3..... ................................................................................................... 80

DANH SÁCH BẢNG
viii


Trang
Bảng 2.1: Báo cáo bộ phận theo thu nhập ............................................................ 16
Bảng 4.1: Phân loại chi phí tại Chi nhánh ............................................................ 27
Bảng 4.2: Kết quả của việc tách chi phí ............................................................... 30
Bảng 4.3: Bảng phân tích báo cáo thị trường tiêu thụ sản phẩm tại Chi nhánh
năm 2011 ........................................................................................................... 32
Bảng 4.4: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm tiêu thụ tại Chi nhánh 2011 ............. 33
Bảng 4.5: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm tole tiêu thụ tại Chi nhánh 2011 ...... 36
Bảng 4.6: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm thép tiêu thụ tại Chi nhánh 2011 ..... 36
Bảng 4.7: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm xà gồ tiêu thụ tại Chi nhánh 2011 ... 40
Bảng 4.8: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm khác tiêu thụ tại Chi nhánh 2011 .... 42
Bảng 4.9: Bảng phân tích báo cáo thị trường tiêu thụ sản phẩm tại Chi nhánh
năm 2012............................................................................................................. 44
Bảng 4.10: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm tiêu thụ tại Chi nhánh 2012 ......... 47
Bảng 4.11: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm tole tiêu thụ tại Chi nhánh 2012 .... 49
Bảng 4.12: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm thép tiêu thụ tại Chi nhánh 2012 ... 53
Bảng 4.13: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm xà gồ tiêu thụ tại Chi nhánh 2012 . 54
Bảng 4.14: Bảng phân tích báo cáo sản phẩm khác tiêu thụ tại Chi nhánh 2012 .. 56
Bảng 4.15: Bảng phân tích báo cáo thị trường tiêu thụ sản phẩmtại Chi nhánh
năm 2013............................................................................................................ 61

Hình 4.13: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm khác tiêu thụ năm 2011 ............ 41
Hình 4.14: Cơ cấu doanh thu của thị trường tiêu thụ sản phẩm năm 2012 ............ 43
Hình 4.15:Cơ cấu số dư bộ phận của thị trường tiêu thụ sản phẩm năm 2011 ...... 43
Hình 4.16: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm tiêu thụ năm 2012 ............................ 46
Hình 4.17: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm tiêu thụ năm 2012 ...................... 46
Hình 4.18: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm tole tiêu thụ năm 2012 ..................... 50
Hình 4.19: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm tole tiêu thụ năm 2012 ............... 50
Hình 4.20: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm thép tiêu thụ năm 2012 .................... 51
Hình 4.21: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm thép tiêu thụ năm 2012 .............. 51
Hình 4.22: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm xà gồ tiêu thụ năm 2012................... 54
Hình 4.23: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm xà gồ tiêu thụ năm 2012 ............ 54
Hình 4.24: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm khác tiêu thụ năm 2012 .................... 57
Hình 4.25: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm khác tiêu thụ năm 2012 ............ 57
Hình 4.26: Cơ cấu doanh thu của thị trường tiêu thụ sản phẩm năm 2013 ............ 59
Hình 4.27: Cơ cấu số dư bộ phận của thị trường tiêu thụ sản phẩm năm 2013 ..... 59
Hình 4.28: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm tiêu thụ năm 2013 ............................ 60
Hình 4.29: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm tiêu thụ năm 2013 ...................... 60
x


Hình 4.30: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm tole tiêu thụ năm 2013 ..................... 63
Hình 4.31: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm tole tiêu thụ năm 2013 ............... 63
Hình 4.32: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm thép tiêu thụ năm 2013 .................... 66
Hình 4.33: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm thép tiêu thụ năm 2013 .............. 66
Hình 4.34: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm xà gồ tiêu thụ năm 2013................... 68
Hình 4.35: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm xà gồ tiêu thụ năm 2013 ............ 68
Hình 4.36: Cơ cấu doanh thu của sản phẩm khác tiêu thụ năm 2013 .................... 70
Hình 4.37: Cơ cấu số dư bộ phận của sản phẩm khác tiêu thụ năm 2013 ............. 70

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT


Khấu hao

TSCĐ

Tài sản cố định

UBND

Uỷ ban nhân dân

CPSX

Chi phí sản xuất

TT
QĐ

Thông tư
Quyết định

BTC

Bộ tài chính

xii


Chương 1:
GIỚI THIỆU

nhánh Cái Răng Cần Thơ từ đó đề ra giải pháp, kiến nghị giúp doanh nghiệp kiểm
soát, quản lý chi phí và doanh thu của từng bộ phận đạt hiệu quả
1.2.2 Mục tiêu cụ thể:
- Mục tiêu 1: Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty giai đoạn 20112013.
- Mục tiêu 2: Tập hợp và phân loại chi phí cho từng bộ phận, thiết lập và phân tích
báo cáo thu nhập bộ phận theo các hướng thích hợp để thấy được bộ phận nào hoạt
động hiệu quả hơn trong giai đoạn 2011-2013.
- Mục tiêu 3: Tìm ra nguyên nhân và đề xuất các giải pháp khắc phục những tồn tại
nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty trong thời gian tới.
1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1 Phạm vi thời gian:
- Thời gian thực hiện đề tài: Từ 06/01/2014 đến 28/04/2014.
- Thời gian của số liệu thu thập:Số liệu được sử dụng trong đề tài được lấy tại Công
Ty Cổ Phần Tập Đoàn Hoa Sen Chi nhánh Cái Răng Cần Thơ từ năm 2011 đến năm
2013.
1.3.2 Phạm vi không gian
Đề tài được thực hiện tại Công Ty Cổ Phần Tập Đoàn Hoa Sen Chi nhánh Cái
Răng Cần Thơ
1.3.3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài sẽ tập trung nghiên cứu, phân tích cụ thể về tình hình hoạt động của Công ty
thông qua việc phân tích các báo cáo bộ phận. Tuy nhiên, do hạn chế trong công việc
thu thập dữ liệu, đề tài chỉ phân tích báo cáo bộ phận trong lịch vực thương mại bán
hàng mà không đề cập đến lĩnh vực cung cấp dịch vụ của Chi nhánh.
1.4 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
Dương Thị Cẩm Tú (2007) Thiết lập và phân tích các báo cáo bộ phận tại xí
nghiệp MITAGAS Cần Thơ. Qua bài nghiên cứu này, tác giả đã tìm hiểu về tình hình

2



Giúp đỡ người quản lý trong việc định hướng và điều khiển các hoạt động tổ
chức.
Thúc đẩy người quản lý và các nhân viên khác phấn đấu hoàn thành các mục
tiêu của tổ chức trong ngắn hạn hay dài hạn.
Theo dõi và đo lường sự thực hiện các hoạt động, những người quản lý và các
nhân viên khác trong doanh nghiệp.
Đánh giá vị trí cạnh tranh của tổ chức, làm việc với các nhà quản lý khác để
đảm bảo sự cạnh tranh lâu dài của tổ chức theo ngành nghề, đặc biệt là trong bối cảnh
hội nhập và cạnh tranh toàn cầu như hiện nay.
c) Nhiệm vụ
* Xác định chỉ tiêu cần quản lý ở từng bộ phận của doanh nghiệp
Trên thực tế nhiều doanh nghiệp chỉ cần tập trung quản lý chi tiết một số chỉ
tiêu quan trọng có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển và hiệu quả kinh doanh
của doanh nghiệp. Như vậy chọn chỉ tiêu nào, vào thời điểm nào để quản lý có hiệu
quả, nhằm thu thập được thông tin, phục vụ cho việc ra quyết định là rất cần thiết đối
với người làm công tác lập kế toán
*Thu nhận thông tin theo các chỉ tiêu đã lựa chọn

4


Nhiều nguồn thông tin phục vụ cho kế toán quản trị. Nguồn thông tin này có thể
thu thập từ các kế hoạch, dự toán trong ngắn hạn hay dài hạn, thông tin của bộ phận
thống kê trong doanh nghiệp, của ngành hay niên giám thống kê, hệ thống dự báo, sổ
sách ghi chép ban đầu, đây là thông tin của bộ phận kế toán tài chính. Kế toán viên cần
căn cứ vào chỉ tiêu đã lựa chọn để thu thập thông tin cho phù hợp.
* Xử lý thông tin
Sau khi thông tin đã được thu nhập phù hợp với các chỉ tiêu đã lựa chọn, cần
phải thực hiện việc xử lý thông tin theo các nguyên tác sau. Thứ nhất là loại bỏ các
thông tin không quan trọng, kế tiếp là tính toán, phân bổ các số liệu theo tiêu chuẩn

xuất kinh doanh, được tại trợ từ vốn kinh doanh và được bù đắp từ thu thập; chi tiêu
không gắn liền với mục đích kinh doanh được tài trợ từ những nguồn khác vốn kinh
doanh như quỹ phúc lợi, trợ cấp của nhà nước… không được bù đắp từ thu nhập hoạt
động kinh doanh vốn là biểu hiện bằng tiền những tài sản của doanh nghiệp nhưng bản
thân chúng chưa tạo nên phí tổn.[Kế toán quản trị 1, 2013,tr.18]
b) Phân loại chi phí
* Phân loại chi phí trong quá trình sản xuất
- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Chi phí này bao gồm những loại nguyên vật liệu, vật liệu chính tạo ra thực thể của
sản phẩm: săt thép, gỗ, vải… được xác định thông qua phiếu xuất kho nguyên liệu.
Chi phí về nguyên vật liệu trược tiếp được tính thẳng vào chi phí sản xuất sản phẩm,
ngoài ra trong quá trình sản xuất còn phát sinh những loại nguyên liệu có tác dụng phụ
thuộc, nó kết hợp nguyên liệu chính để sản xuất ra sản phẩm vật liệu phụ có tác dụng
làm tăng chất lượng sản phẩm, hoặc tạo ra màu sắc, mùi vị hoặc rút ngắn chu kỳ sản
xuất của sản phẩm. Thông thường chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ
cấu giá thành. Chi phí này tăng giảm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản
phẩm.
-

Chi phí nhân công trực tiếp
Chi phí này bao gồm tiền lương và các khoản phụ cấp liên quan đến tiền lương

của người công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm được tập hợp như là chi phí tiền
lương trực tiếp. Khả năng và kỹ năng của họ sẽ ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng
của sản phẩm. Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm chi phí về tiền lương các khoản
tính theo lương được tính thẳng vào sản phẩm họ sản xuất ra. Cho một số ngành nghề
thì chi phí này tương đối lớn, nhưng khi khoa học ký thuật ngày càng phát triển thì chi
phí này cũng giảm nhanh chóng.

6

phí chuyển đổi. Chi phí này có tác dụng phản ánh mức chi phí cần thiết để chuyển
đổi nguyên liệu từ dạng thô sang dạng thành phẩm, và là cơ sở để lập kế hoạch về
lượng chi phí cần thiết để chế biến một lượng nguyên liệu nhất định thành thành
phẩm..
* Chi phí ngoài sản xuất
- Chi phí quản lý là những chi phí phát sinh trong quá trình quản lý, điều hành doanh
nghiệp khi tiến hành hoạt động

7


- Chi phí bán hàng: là những chi phí phát sinh liên quan đến quá trình đem sản phẩm
đến người mua.
Phạm vi xác định của chi phí bán hàng được tính từ lúc sản phẩm đã rời khỏi nơi sản
xuất tớ khi chuyển đến người mua.
* Phân loại chi phí theo mục tiêu quản trị
Chi phí khả biến:
Là những chi phí mà giá trị của nó sẽ tăng, giảm theo tỷ lệ với sự gia tăng,
giảm về mức độ hoạt động. Tổng số của chi phí khả biến sẽ tăng khi mức độ hoạt
động tăng. Tuy nhiên nếu tính trên một đơn vị của mức độ hoạt động thì chi phí khả
biến là không đổi. Chi phí khả biến trên chi phát sinh khi có hoạt động [ Giáo trình
kế toán quản trị 1, tr.14]
Chi phí bất biến
Là những chi phí mà tổng số của nó không thay đổi khi mức độ hoạt động
thay đổi. Chi phí bất biến chia làm 2 loại: chi phí bất biến bắt buộc và chi phí bất
biến không bắt buộc
Chi phí bất biến bắt buộc: có bản chất lâu dài, không thể cắt giảm đến
không cho dù mức độ hoạt động giảm xuống hoặc khi sản xuất bị giản đoạn.
Chi phí bất biến không bắt buộc: có bản chất ngắn hạn, trong những trường
hợp cần thiết người ta có thể cắt giảm.

• Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí
Đây là cách phân loại chi phí theo khả năng phản ứng hoặc thay đổi như thế nào
của chi phí khi có những thay đổi xảy ra trong các mức độ hoạt động SX – KD. Mức
độ hoạt động có thể hiểu là số lượng sản phẩm được sản xuất ra, số lượng sản phẩm
được tiêu thụ, số giờ máy hoạt động… Theo đó, chi phí được chia thành chi phí khả
biến ( biến phí), chi phí bất biến ( định phí) và chi phí hỗn hợp.
-

Biến phí
Đây là những chi phí mà về mặt tổng số sẽ thay đổi tỷ lệ thuận với sự thay đổi mức

độ hoạt động của doanh nghiệp. Nghĩa là, mức độ hoạt động tăng ( hoặc giảm) thì biến
phí cũng tăng ( hoặc giảm) theo với cùng một tỷ lệ. Tuy nhiên, biến phí tính trên một
đơn vị sản phẩm là không đổi.
Các biến phí trong doanh nghiệp thường là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi
phí lao động trực tiếp sản xuất hay thực hiện dịch vụ, giá vốn của hàng hóa mua vào
để bán lại, chi phí bao bì đóng gói ban đầu, hoa hồng bán hàng, chi phí vận chuyển…

9


Biến phí chỉ phát sinh khi có hoạt động, khi không có hoạt động biến phí bằng
Phương trình biểu diễn biến phí:
Y = aX
Với

Y: Biến phí
a: Biến phí tính cho 1 đơn vị hoạt động
X: Là mức hoạt động
y


y=b

0

x
Hình 2.2: Đồ thị định phí

Chi phí hỗn hợp
Chi phí hỗn hợp là những chi phí mà bao hàm cả yếu tố biến phí và định phí.
Ở một mức hoạt động căn bản thì chi phí hỗn hợp sẽ biểu hiện đặc điểm của định
phí, quá mức đó nó lại thể hiện đặc điểm của biến phí
Phần định phí phản ánh phần chi phí căn bản, tối thiểu để duy trì sự phục vụ và để
giữ cho dịch vụ đó luôn luôn ở tình trạng sẵn sang phục vụ.
Phần biến phí phản ánh phần thực tế phục vụ hoặc phần vượt quá mức căn
bản (định phí) do đó phần này sẽ biến thiên tỷ lệ thuận với mức sử dụng trên mức
căn bản.
Công thức chi phí hỗn hợp:
Y = aX + b
Trong đó:
a: Phần biến phí trong chi phí hỗn hợp
b: Phần định phí trong chi phí hỗn hợp
X: Mức độ hoạt động
Y: Chi phí hỗn hợp

11


Y


Một phương pháp thứ 2 để phân tích chi phí hốn hợp là phương pháp đồ thị phân tán
Phương pháp đồ thị phân tán phân tích chi phí hỗn hợp thông qua quan sát và dùng đồ
thị để tìm công thức dự toán chi phí hỗn hợp có dạng Y = a+b.X, từ đó tìm ra các
thánh phần biến phí và định phí trong chi phí hỗn hợp.
Quá trình thực hiện phương pháp này gồm 2 bước như sau:

12


Bước 1: Vẽ đồ thị và thể hiện chi phí trên trục tung, mức độ hoạt động thể hiện
trên trực hoành. Các tỷ lệ trên đồ thị cần phải đảm bảo càng chính các càng tốt. Căn cứ
vào sổ lần quan sát thực nghiệm thống kê, lần lượt vẽ các điểm với các mức độ hoạt
động cụ thể tương ứng với chi phí của các mức độ hoạt động này.
Bước 2: Kẻ một đường thẳng nằm trung bình giữa các điểm đã vẽ ở bước 1 sao
cho chúng đi qua nhiều điểm nhất. Hay nói cách khác, chúng phải thể hiện đặc trưng
nhất về chi phí hỗn hợp ở các mức độ hoạt động khác nhau. Đường này sẽ cắt trục
tung tại điểm a (chính là tổng định phí).
Sau khi biết các tham số a và b, ta xây dựng phương trình dự toán chi phí hỗn hợp với
các trị số a, b cụ thể dưới dạng: Y = a + b.X
Phương pháp đồ thi phân tán là một công cụ phân tích chi phí hỗn hợp rất hứu ích. Nó
được quan sát và đúc kết từ thực tiễn của doanh nghiệp,mô tả được những đặc trưng,
đồng thời, cũng chỉ rõ những sai lệch của chi phí hỗn hợp trong một số trường hợp do
ảnh hưởng bởi điều kiện thiên tai, kinh tế xã hội đến dự thay đổi thất thường của chi
phí hỗn hợp. Phương pháp này rất hữu ích nếu nhà phân tích có kinh nghiệm và hỗ trợ
đắc lực từ công cụ máy tính
- Phương pháp bình phương bé nhất
Phương pháp bình phương bé nhất với kỹ thuật phân tích tinh vi hơn phương
pháp đồ thị phân tán. Thay vì kẻ một đường thẳng hồi quy qua các điểm bằng sự quan
sát thông thường, phương pháp bình phương bé nhất thiết lập đường biểu diễn dựa trên
thuật toán thống kê. Căn cứ vào đặc tính chỉ phí hỗn hợp, chúng ta thiết lập phương