Khoá luận tốt nghiệp - 1 - Nguyễn Thị Thanh Hà
PHN M U
*****
1. Tớnh cp thit ca ti
Vn cú vai trũ rt quan trng trong i sng kinh t - xó hi. Vn l c s, nn
tng t chc mi hot ng trong nn kinh t. Mt t nc cú tim lc vn mnh
s to phỏt trin kinh t bn vng. H thng NHTM ra i l ni cung cp vn cho
nn kinh t. Vỡ vy, y nhanh s nghip CNH HH nc ta, ũi hi h thng
NHTM phi tn dng, khai thỏc trit mi ngun vn nhn ri c trong nc v
ngoi nc. Ngc li, vn li l c s ngõn hng t chc mi hot ng kinh
doanh. Nhng ngõn hng trng vn s cú nhiu th mnh trong kinh doanh. Do ú,
ngoi vn ban u cn thit, ngõn hng phi thng xuyờn chm lo ti vic tng
trng vn trong sut quỏ trỡnh hot ng ca mỡnh. Vic lm th no tng quy
mụ v cht lng vn huy ng luụn l vn c quan tõm hng u ca cỏc
NHTM Vit Nam.
Tim lc v vn trong nn kinh t l rt ln nhng thu hỳt c l iu
khụng n gin, vỡ trờn th trng ngy cng cú nhiu cỏc NHTM, cỏc t chc ti
chớnh (qu tit kim bu in, qu tớn dng, cụng ty bo him...) cnh tranh nhau
cựng phỏt trin, gõy khú khn cho cụng tỏc huy ng vn ca NHNo&PTNT VN núi
chung v ca chi nhỏnh Bc H Ni núi riờng. Mi thnh lp nm 2001, cũn gp phi
rt nhiu khú khn, tr ngi c bit l s cnh tranh gay gt ca cỏc NHTM khỏc
trờn cựng a bn, nhng chi nhỏnh NHNo&PTNT Bc H Ni luụn chỳ trng n
cụng tỏc huy ng vn v ó gt hỏi c nhng kt qu rt kh quan. Tuy nhiờn,
vn cũn mt s tn ti trong cụng tỏc huy ng vn m Chi nhỏnh cn khc phc. Do
ú, vic a ra cỏc gii phỏp thit thc khc phc nhng tn ti trờn, gúp phn hon
thin, nõng cao hiu qu hot ng huy ng vn ti Chi nhỏnh Bc H Ni, to
Chi nhỏnh phỏt trin bn vng l mt yờu cu cp thit.
Xut phỏt t thc trng trờn, em ó quyt nh chn ti: Gii phỏp tng
cng ngun vn huy ng ti NHNo&PTNT chi nhỏnh Bc H Ni lm ti
bo v khoỏ lun ca mỡnh.
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 3 - Nguyễn Thị Thanh Hà
CHNG 1
Lí LUN CHUNG V HOT NG HUY NG VN CA NHTM
TRONG NN KINH T TH TRNG
1.1 NHTM v vai trũ ca NHTM trong nn kinh t th trng
1.1.1 Khỏi nim ngõn hng thng mi
Cỏc t chc trung gian ti chớnh l mt b phn hp thnh h thng ti chớnh
trong nn kinh t th trng, cú chc nng dn vn t nhng ngi cú kh nng dn
vn ti nhng ngi cú nhu cu v vn nhm to iu kin vn cho u t phỏt trin
kinh t xó hi. Ngõn hng thng mi l mt b phn ln nht trong h thng trung
gian ti chớnh. Ti iu I khon 1 phỏp lnh s 38 ngy 25/05/1990 quy nh v ngõn
hng, hp tỏc xó tớn dng v cụng ty ti chớnh quy nh: NHTM l t chc kinh
doanh tin t, m hot ng ch yu v thng xuyờn l nhn tin gi ca khỏch
hng, vi trỏch nhim hon tr v s dng s tin ú cho vay, thc hin
nghip v chit khu v lm phng tin thanh toỏn.
Ti iu 20 Lut cỏc t chc tớn dng cú hiu lc thi hnh k t ngy
01/10/1998 cú quy nh: NHTM l loi hỡnh TCTD c thc hin ton b hot
ng ngõn hng v cỏc hot ng kinh doanh khỏc cú liờn quan.
1.1.2 Vai trũ ca NHTM i vi s phỏt trin ca nn kinh t
Hot ng ca NHTM a dng, phong phỳ v cú phm vi rng ln, trong khi
cỏc t chc ti chớnh khỏc thng hot ng trờn mt vi lnh vc hp v theo hng
chuyờn sõu. Vi c im kinh doanh c bn l i vay cho vay, NHTM gi vai trũ
nht i vi s phỏt trin ca nn kinh t:
1.1.2.1 NHTM l ni cung cp vn cho nn kinh t:
Vn c to ra t quỏ trỡnh tớch lu, tit kim ca mi cỏ nhõn, doanh nghip
v nh nc trong nn kinh t. NHTM l ch th chớnh ỏp ng nhu cu vn cho sn
xut kinh doanh. NHTM ng ra huy ng cỏc ngun vn nhn ri v tm thi nhn
ri mi t chc, cỏ nhõn, mi thnh phn kinh t v thụng qua hot ng tớn dng,
thc hin vai trũ iu tit nn ti chớnh trong nc phự hp vi s vn ng ca nn
ti chớnh quc t.
NHTM ra i, thụng qua vic thc hin cỏc chc nng: trung gian ti chớnh,
chc nng lm th qu cho xó hi, lm trung gian thanh toỏn v chc nng to tin,
cựng vi vai trũ ca mỡnh c bit l chc nng trung gian tớn dng, NHTM ó tr
thnh mt b phn quan trng trong vic thỳc y nn kinh t phỏt trin.
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 5 - Nguyễn Thị Thanh Hà
1.1.3 Cỏc nghip v c bn ca NHTM:
Kt cu bng TKTS ca NHTM
1.1.3.1 Nghip v ti sn cú
õy l nghip v phn ỏnh quỏ trỡnh s dng vn vo cỏc mc ớch nhm m
bo an ton cng nh tỡm kim li nhun ca cỏc NHTM. Ni dung ca nghip v
ny bao gm:
- Nghip v ngõn qu: phn ỏnh cỏc khon vn ca ngõn hng c dựng vo vi
mc ớch nhm m bo an ton v kh nng thanh toỏn v thc hin quy nh v d
tr bt buc do Ngõn hng Trung ng ra.
- Nghip v cho vay: l nghip v to kh nng sinh li chớnh trong hot ng kinh
doanh ca cỏc NHTM. Bao gm cỏc khon u t sinh li thụng qua cho vay ngn
hn v trung, di hn i vi nn kinh t.
- Nghip v u t ti chớnh: Cỏc NHTM thc hin quỏ trỡnh u t bng vn ca
mỡnh qua cỏc hot ng hựn vn, gúp vn, kinh doanh chng khoỏn trờn th trng.
- Nghip v khỏc: kinh doanh ngoi t, vng bc v kim khớ, ỏ quý; thc hin cỏc
dch v t vn, dch v ngõn qu; nghip v u thỏc v i lý; v cỏc dch v khỏc:
dch v bo qun hin vt quý, giy t cú giỏ, cho thuờ kột...m ngõn hng ó thu
c nhng khon li nhun ỏng k.
1.1.3.2 Nghip v ti sn n v vn t cú ca NHTM:
c s ú cỏc ngõn hng cú th s dng ngun vn nhn ri trờn ti khon a vo
hot ng kinh doanh. m rng nghip v ny cỏc NHTM cn chỳ trng n vic
phỏt trin cỏc dch v v khụng ngng nõng cao uy tớn ca mỡnh.
- Vn t cú ca ngõn hng: l vn thuc s hu riờng ca cỏc ngõn hng.
Trong thc t khon vn ny khụng ngng c tng lờn t kt qu hot ng kinh
doanh ca bn thõn ngõn hng mang li. B phn vn ny úng gúp mt phn ỏng
k vo vn trong hot ng kinh doanh ca cỏc NHTM, ng thi gúp phn vo vic
nõng cao v th ca NHTM trờn thng trng.
Ngoi ra cũn cú cỏc nghip v ngoi bn tng kt ti sn (cỏc nghip v ngoi
bng): cỏc khon chi phớ v phớ thu c liờn quan n mụi gii mua bỏn chng
khoỏn, mua bỏn n, thc hin kinh doanh hi oỏi nhõn danh khỏch hng...mc dự
cỏc nghip v ngoi bng ó to ra cho ngõn hng mt lng thu nhp nht nh tuy
nhiờn ngõn hng cng phi i mt vi nhng ri ro do cỏc hot ng ny mang li.
1.2 Vn trong hot ng kinh doanh ca NHTM
NHTM l mt b phn ln nht trong h thng trung gian ti chớnh. Cỏc
NHTM cú th c t chc theo nhiu loi hỡnh khỏc nhau: ngõn hng t nhõn,
NHTM c phn, NHTM quc doanh v cỏc ngõn hng liờn doanh. Dự di bt k
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 7 - Nguyễn Thị Thanh Hà
hỡnh thc no, cỏc NHTM luụn t li nhun lờn hng u. t c iu ú,
cụng c duy nht m cỏc NH phi cú l vn.
1.2.1 Khỏi nim v vn
Vn ca NHTM l nhng giỏ tr tin t do NHTM to lp hoc c huy
ng, dựng cho vay, u t v thc hin cỏc dch v kinh doanh khỏc.
Thc cht, vn ca ngõn hng l mt b phn thu nhp quc dõn tm thi
nhn ri trong quỏ trỡnh sn xut, phõn phi v tiờu dựng, m ngi ch s hu ca
chỳng gi vo ngõn hng thc hin cỏc mc ớch khỏc nhau. Hay núi cỏch khỏc,
h chuyn nhng quyn s dng vn tin t cho ngõn hng, ri ngõn hng phi
hn. Trong khi cỏc ngõn hng ln cho vay c ti th trng trong vựng thm chớ
trong nc v c quc t, thỡ cỏc ngõn hng nh li b gii hn trong phm vi hp, m
ch yu trong tng khu vc nh. Thờm vo ú, do kh nng vn hn hp nờn cỏc
ngõn hng nh khụng phn ng nhy bộn c vi s bin ng v lói sut, gõy nh
hng n kh nng thu hỳt vn u t trong xó hi. Gi s trờn a bn nhu cu v
vn rt ln, m ngõn hng khụng huy ng c thỡ khụng th ỏp ng c nhu cu
cho vay. Nu kh nng vn ca ngõn hng ú di do, chc chn s ỏp ng c
nhu cu vn cho vay, cú iu kin m rng th trng tớn dng v cỏc dch v
ngõn hng. Chớnh vỡ vy, cng khng nh rừ tm quan trng ca vn trong hot ng
kinh doanh ngõn hng.
1.2.2.3 Vn quyt nh nng lc thanh toỏn v m bo uy tớn ca ngõn hng trờn
thng trng.
Tht vy, trong nn kinh t th trng, tn ti v ngy cng m rng quy
mụ hot ng ũi hi cỏc ngõn hng phi coi uy tớn ln trờn th trng l iu trng
yu. Uy tớn ú phi c th hin trc ht kh nng sn sng thanh toỏn, chi tr
cho khỏch hng ca ngõn hng. Kh nng thanh toỏn ca ngõn hng cng cao thỡ vn
kh dng ca ngõn hng cng ln. Vỡ vy, loi tr cỏc nhõn t khỏc, kh nng thanh
toỏn ca ngõn hng t l thun vi vn ca ngõn hng núi chung v vi vn kh dng
ca ngõn hng núi riờng. Vi tim nng vn ln, ngõn hng cú th hot ng kinh
doanh vi quy mụ ngy cng m rng, tin hnh cỏc hot ng cnh tranh cú hiu
qu nhm va gi ch tớn, va nõng cao thanh th trờn thng trng.
1.2.2.4 Vn quyt nh nng lc cnh tranh ca ngõn hng.
Thc t ó chng minh: quy mụ, trỡnh nghip v, phng din k thut
hin i ca ngõn hng l tin cho vic thu hỳt ngun vn. ng thi, kh nng
vn ln l iu kin thun li i vi ngõn hng trong vic m rng quan h tớn dng
vi cỏc thnh phn kinh t xột c v quy mụ, khi lng tớn dng, ch ng v thi
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 9 - Nguyễn Thị Thanh Hà
dng lũng tin i vi khỏch hng, duy trỡ kh nng thanh toỏn trong trng hp ngõn
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 10 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
hng gp thua l. Nú cũn l mt trong nhng cn c quyt nh n kh nng v khi
lng vn huy ng ca ngõn hng. Nh vy, quy mụ s tng trng ca vn t cú
s quyt nh n nng lc v th phỏt trin ca NHTM. V bn cht, vn t cú l
mt b phn ca ti sn n, m mi thnh phn ca nú gn lin vi mt loi nghip
v nht nh.
Vn t cú ca NHTM c cu thnh bi 2 b phn c bn:
Vn cp 1 bao gm: Vn iu l (vn ó c cp, vn ó gúp), Qu d tr b
xung vn iu l, Qu d phũng ti chớnh, Qu u t phỏt trin nghip v, Li
nhun khụng chia. Vn cp 1 c dựng xỏc nh gii hn mua, u t vo ti sn
c nh ca ngõn hng.
Vn cp 2 ca ngõn hng bao gm:
- 50% phn giỏ tr tng thờm khi nh giỏ li ti sn c nh.
- 40% phn giỏ tr tng thờm cỏc loi chng khoỏn u t khi nh giỏ li.
- Giỏ tr cỏc trỏi phiu chuyn i hoc c phiu u ói do ngõn hng phỏt
hnh tho món cỏc iu kin c quy nh ti Q 457.
- Cỏc cụng c n khỏc nh: mt s loi chng khoỏn ngõn hng phỏt hnh,
mt s khon n di hn m ngõn hng vay ca cỏc t chc tớn dng trong v ngoi
nc cú th c tớnh nh 1 phn vn t cú ca ngõn hng khi tho món cỏc iu
kin ca NHTW.
- Mt s khon n khỏc
- D phũng chung ti a theo mt t l nht nh trờn tng ti sn cú ri ro ca
ngõn hng ( VN quy nh t l ny l 1.25%)
Quy mụ v tc tng trng vn t cú th hin th v lc ca ngõn hng trờn
th trng (dự tng bng con ng no). Nú quyt nh kh nng hin i hoỏ ca
ch c huy ng trong mt thi gian nht nh, khi ó huy ng khi lng vn
theo d kin cỏc NHTM s ngng vic huy ng (bỏn) giy t cú giỏ.
Túm li: Vn huy ng l cụng c chớnh i vi hot ng kinh doanh ca cỏc
NHTM. Nú l ngun vn chim t trng ln nht trong tng ngun vn ca ngõn
hng (thng trờn 80%), gi v trớ quan trng trong hot ng kinh doanh ngõn hng.
ng thi cỏc NHTM phi tụn trng cỏc gii hn v mc huy ng vn theo quy
nh. Ti VN trc õy l 20 ln so vi vn t cú.
Mc dự phm vi s dng vn huy ng b hn ch so vi vn t cú, song nu
cỏc ngõn hng s dng tt cỏc ngun vn ny thỡ khụng nhng ngun li ca ngõn
hng tng lờn m cũn to cho ngõn hng cú c uy tớn ngy cng cao. Qua ú, to
cho ngõn hng m rng c vn v gúp phn m rng quy mụ hot ng kinh
doanh ca mỡnh.
1.2.3.3 Vn i vay
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 12 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
Vn i vay l quan h vay vn gia NHTM v NHTW, hoc gia cỏc NHTM
vi nhau hay gia cỏc NHTM vi cỏc t chc tớn dng khỏc.
Cỏc NHTM s i vay vn b sung vo vn hot ng ca mỡnh khi ngõn
hng ó s dng ht vn kh dng m vn khụng vn hot ng, hay núi cỏch
khỏc: tm thiu vn kh dng.
Tu theo mc ớch s dng v hỡnh thc vay vn, vn vay NHTW
c chia thnh hai loi: vn vay ngn hn b sung, vn vay thanh toỏn v vay tỏi
cp vn (vay tỏi chit khu, tỏi cm c).
1.2.3.4 Vn khỏc
Trong quỏ trỡnh lm trung gian thanh toỏn, NHTM cng to c mt khon
vn gi l vn trong thanh toỏn. Cỏc khon tin tm thi c trớch khi ti khon
ny nhp vo ti khon khỏc ch s dng, nờn tm c coi l nhn ri.
Thụng qua nghip v huy ng vn s giỳp huy ng cỏc ngun vn nh l
trong xó hi phc v cho quỏ trỡnh sn xut kinh doanh, phỏt trin kinh t quc dõn,
úng gúp tớch cc cho s nghip CNH-HH t nc. Bi l, nú khuyn khớch dõn
c, t chc kinh t tng cng tit kim, tớch lu tiờu dựng t ú tng ngun ni lc
cho quc gia, to tng trng kinh t. ng thi mang li cho h mt khon thu
nhp t lói, qua ú gúp phn n nh, nõng cao i sng cho ngi gi tin, kớch
thớch tiờu dựng lm tng sc mua ca xó hi.
Hn na, ngun vn huy ng l c s cho cỏc khon vay m t ú cỏc d ỏn
kh thi c thc hin khin cho cỏc ngnh ngh mi c ra i, cỏc doanh nghip
m rng sn xut kinh doanh to thờm cụng n vic lm giỳp tng thu nhp, ci thin
i sng cho ngi lao ng.
Ngoi ra, qua nghip v phỏt hnh giy t cú giỏ NHTM ó to thờm hng hoỏ
cho th trng vn, thỳc y th trng ti chớnh, tin t phỏt trin.
- i vi bn thõn NHTM:
Hot ng huy ng vn ó giỳp NHTM m rng quan h vi nhiu i
tng khỏch hng, bit c nhu cu v sn phm, dch v ca tng i tng khỏch
hng t ú tỡm cỏch tho món tt nht cỏc nhu cu ú, to nim tin i vi khỏch
hng giỳp nõng cao uy tớn ca ngõn hng. Nh vy, hot ng huy ng vn ca
NHTM s tr nờn d dng, thun li hn. To iu kin cho NHTM m rng mng
li hot ng, tng th phn, tng sc cnh tranh trờn thng trng.
Mt khỏc, hot ng huy ng vn cú hiu qu s giỳp hot ng kinh doanh
ca NHTM khụng b ngng tr. Vỡ do thiu vn ngõn hng s t chi cho vay, u t
trong khi cỏc khon cho vay, u t ny s mang li thu nhp cao cho ngõn hng, nh
vy ngõn hng s mt i c hi kinh doanh, mt khỏch hng tt, t hn l nú lm
gim uy tớn ca ngõn hng.
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 14 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 15 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
Tin gi thanh toỏn thng c bo qun ti ngõn hng trờn hai loi ti
khon: ti khon tin gi thanh toỏn v ti khon vóng lai. i vi ti khon tin gi
thanh toỏn, vic rỳt tin hoc chi tr cho bờn th ba thng c thc hin bng sộc
hay chuyn khon. Khỏch hng m ti khon ny nhm mc ớch m bo th
nng v s dng d dng thun tin ng vn khi cn. Ti khon vóng lai l ti
khon cú lỳc d n, cú lỳc d cú. Vi ti khon ny, ch ti khon cũn cú th c
ngõn hng ỏp ng nhu cu vay vn trong mt khong thi gian nht nh.
ng trờn gúc NHTM tin gi khụng k hn l mt khon n m ngõn
hng luụn phi ch ng tr cho khỏch hng vo bt k lỳc no. Tuy nhiờn, trong mi
ngõn hng do cú s khụng khp nhp gia xut v nhp trờn mi ti khon hay gia
cỏc ti khon lm cho xut ln hn nhp (s tin gi vo ln hn s tin rỳt ra) to
nờn tn khon m NHTM c phộp s dng mt phn lm vn kinh doanh.
- Tin gi khụng k hn thun tuý (tin gi khụng k phi giao dch): l khon
tin c ký gi vi mc ớch an ton ti sn, khụng mang tớnh cht phc v thanh
toỏn. Khi cn khỏch hng cú th n ngõn hng rỳt tin chi tiờu. Cng nh trng
hp trờn, ngõn hng phi tho món yờu cu rỳt tin ca khỏch hng bt c khi no v
ch c s dng tn khon khi ó m bo kh nng thanh toỏn chi tr.
Ti mt s nc cú cụng ngh ngõn hng phỏt trin cao, vic rỳt tin t ti
khon ny phn ln c thc hin bng in thoi hoc cng cú th rỳt tin mt
cỏch d dng qua cỏc mỏy rỳt tin t ng_ATM bng vic s dng cỏc th ATM.
Loi tin gi ny c mnh danh l tin gi theo yờu cu, khụng em li lói sut c
th.
Ti Vit Nam, tin gi thuc loi ny c th hin di cỏc hỡnh thc nh:
ti khon tin gi khụng k hn ca cỏc t chc kinh t v ti khon tin gi cỏ nhõn.
Do t trng thanh toỏn khụng dựng tin mt VN cũn quỏ thp, khuyn khớch
vic thc hin thanh toỏn qua ngõn hng, cỏc NHTM VN ó tin hnh tr lói cho
hin ch yu bng chng ch tin gi_CDs v c ghi rừ hn nh v giỏ tr thanh
toỏn. Vic rỳt tin trc hn s b pht v cú th vt quỏ tin lói m khỏch hng
c hng. c, khc phc vic rỳt vn trc hn, NHTM thng cp cho
khỏch hng mt khon tớn dng m coi khon tin gi cú k hn l ti sn m bo
cho khon vay.
Ti VN, hỡnh thc tin gi cú k hn bng cỏc chng ch tin gi (m ta
thng gi l k phiu ngõn hng cú mc ớch) ó xut hin vi cỏc k hn 3 thỏng,
6 thỏng...Tuy mi c s dng trong vi nm gn õy, song trờn thc t t trng
huy ng vn bng hỡnh thc phỏt hnh k phiu ngõn hng cao hn so vi cỏc loi
hỡnh huy ng khỏc.
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 17 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
c) Tin gi tit kim (tin gi ch yu ca dõn c)
Xột v bn cht, õy l mt phn thu nhp ca cỏ nhõn ngi lao ng cha
s dng cho tiờu dựng. TGTK l mt dng c bit tớch lu tin t trong lnh vc
tiờu dựng cỏ nhõn.
T lõu, TGTK ó c coi l cụng c huy ng vn truyn thng ca cỏc
NHTM. Vn huy ng t cỏc ti khon tit kim thng chim mt t trng ỏng k
trong tin gi ngõn hng ( M chim khong 25% tng tin gi ngõn hng). Trờn
thc t, trong nn kinh t th trng, TGTK c phỏt trin di hai loi hỡnh tit
kim sau:
- TGTK khụng k hn: l khon tin gi khỏch hng cú th rỳt ra bt k lỳc
no song khụng c s dng cỏc cụng c thanh toỏn chi tr cho ngi khỏc.
Thc cht õy l khon TGTK thụng thng. i vi khon tin gi ny, ch
ti khon cú th rỳt ra bt c lỳc no m khụng phi bỏo trc. Tuy nhiờn, s d ti
khon ny thng khụng ln, nhng cú u im hn so vi cỏc ti khon tin gi
giao dch ch: s d ny ớt bin ng. Chớnh vỡ vy, i vi loi tin gi ny, cỏc
1.3.3.2 Huy ng vn qua phỏt hnh giy t cú giỏ
Ngun vn truyn thng v ch yu to lp cỏc qu ca NHTM l tin gi.
Chớnh nhng ngun tin gi ca cụng chỳng (TGTK, tin gi thanh toỏn) ó cung
cp c s cho hu ht cỏc khon cho vay, u t ca ngõn hng, qua ú to ra li
nhun cho ngõn hng. Tuy nhiờn cỏc nh qun lý NHTM phi lm gỡ khi m s lng
cng nh s tng trng tin gi khụng ỏp ng tt c cỏc yờu cu xin vay hay
u t m ngõn hng mun thc hin? ũi hi cỏc NHTM phi tỡm kim v s dng
cỏc cụng c mi huy ng vn mt cỏch d dng, ỏp ng nhu cu vn ca mỡnh.
õy chớnh l lý do ra i k phiu, trỏi phiu ngõn hng v chng ch tin gi.
a) Chng ch tin gi (CDs):
CDs l cụng c vay n do ngõn hng phỏt hnh nhm huy ng vn trờn th
trng vi bn cht tng t nh mt khon tin gi cú k hn. Ngi s hu CDs
c hng lói nh k v c hon tr mnh giỏ khi n hn.
Thi hn ca CDs thng l ngn hn t 1-3 thỏng, hoc 6 thỏng
S khỏc bit ch yu ca CDs vi cỏc khon tin gi cú k hn l chỳng cú th
chuyn nhng v mnh giỏ c thng nht theo mt mc giỏ chun. Vỡ vy nú tr
nờn hp dn hn. CDs giỳp ngõn hng cú th huy ng vn mt cỏch ch ng m
khụng phi ph thuc vo tin gi ca khỏch hng.
b) K phiu ngõn hng: l giy nhn n ca ngõn hng vi cam kt tr gc v lói sau
mt thi gian nht nh.
K phiu ngõn hng c phỏt hnh thng xuyờn, cú thi hn khỏ linh hot
v phong phỳ: ba thỏng, sỏu thỏngdo vy, k phiu cú tớnh n nh rt cao, tớnh tp
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 19 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
trung cao v cú lói sut cao hn so vi tin gi cựng k hn, li cú th chuyn
nhng nờn thu hỳt c khi lng vn tng i ln. K phiu ngõn hng c s
dng nhm mc ớch sinh li v nhm s dng cỏc ti sn ti chớnh cú tớnh lng cao.
Khoá luận tốt nghiệp - 20 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
- Tỏi cp vn
NHTW cho NHTM vay trờn c s chng t cú giỏ. Cỏc chng t ny phi l
cỏc chng t cú cht lng, tc phi tho món nhng iu kin: hp phỏp, hp l,
m bo an ton. Tỏi cp vn bao gm hai hỡnh thc:
+ Cho vay tỏi chit khu: NHTW nhn cỏc chng t cú giỏ m cỏc NHTM ó
chit khu trc õy thc hin cỏc nghip v ging nh cỏc NHTM ó lm. Tuy
nhiờn, vic cho vay tỏi chit khu i vi cỏc NHTM ó c gii hn trong mc cho
phộp (hn mc tỏi chit khu) thc hin chớnh sỏch tin t ca Nh nc.
+ Cho vay cú m bo: l hỡnh thc cỏc NHTM em cỏc chng t cú giỏ n
NHTW lm m bo xin vay vn. Cn c trờn tng mnh giỏ cỏc chng t cú giỏ
lm m bo, NHTW s cho vay theo t l nht nh tu theo s qun lý ca Nh
nc.
Trong s ú, hỡnh thc thng gp l vay tỏi chit khu. Vi vai trũ l ngi
cho vay cui cựng, NHTW luụn cho cỏc NHTM vay vi mt mc giỏ nht nh: ú l
lói sut tỏi chit khu. Lói sut tỏi chit khu c NHTW s dng nh mt cụng c
iu tit v mụ, tu vo yờu cu iu tit ca nn kinh t m lói sut ny cú th c
nõng cao hoc h thp. hn ch tỡnh trng cỏc NHTM t vay vn, NHTW ó s
dng cỏc cụng c nh hn mc tỏi chit khu hay lói sut tỏi chit khu. Song dự sao,
õy cng l sõn sau i vi hot ng huy ng vn nhm lm gia tng vn kh dng
trong kinh doanh ca cỏc NHTM.
b) Vay t cỏc t chc tớn dng khỏc:
ú l cỏc khon vay thụng thng m cỏc NHTM vay ln nhau trờn th trng
liờn ngõn hng hay th trng tin t.
Cỏc NHTM thng s dng gii phỏp i vay trong cỏc trng hp sau:
+ Th nht: cỏc NHTM thng ch vay NHTW khi khụng cũn gii phỏp no
khỏc nhm trỏnh vic s dng ti a hn mc tỏi chit khu, m qua y cú th gõy
s chỳ ý ca NHTW.
a) Hnh lang phỏp lý
Nhng b lut tỏc ng n hot ng kinh doanh ca NHTM nh: lut cỏc
TCTD, lut Ngõn hng Nh nc, lut u t nc ngoi...nhng lut ny quy nh
t l huy ng vn so vi vn t cú, quy nh vic phỏt hnh trỏi phiu, k phiu, quy
nh mc cho vay ca NHTM i vi mt khỏch hng...hoc cỏc NHTM khụng c
nhn tin gi hoc cho vay bng cỏch tng gim lói sut, m phi da vo lói sut do
ngõn hng Nh nc a ra v ch c xờ dch trong biờn nht nh.
Bờn cnh ú, chớnh sỏch ti chớnh tin t cng nh hng n nghip v to
vn ca NHTM. Nú th hin cỏc khớa cnh sau:
- Mc tiờu chớnh sỏch tin t: kim soỏt lm phỏt, bỡnh n giỏ c, n nh sc
mua ng tin, tng trng kinh t, to cụng n vic lm. Khi nn kinh t lm phỏt
tng, Nh nc cú chớnh sỏch tht cht tin t bng cỏch tng lói sut tin gi thu
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 22 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
hỳt tin ngoi xó hi thỡ lỳc ú NHTM s huy ng vn d dng hn. Hoc khi Nh
nc cú chớnh sỏch khuyn khớch u t, m rng sn xut thỡ cỏc NHTM khú huy
ng hn vỡ ngi cú tin nhn ri s b tin vo sn xut cú li hn gi ngõn hng..
- Vic s dng cỏc cụng c chớnh sỏch tin t:
+ Lói sut chit khu: nu NHTW tng lói sut tỏi chit khu s hn ch cỏc
NHTM n xin vay, v ngc li.
+ D tr bt buc: tng cao s lm gim vn kh dng ca NHTM, tht cht
kh nng to tin ca NHTM v ngc li.
- Chớnh sỏch u t ca Nh nc: hp lý hay khụng hp lý s nh hng trc
tip ti mụi trng kinh doanh khụng ch i vi khỏch hng m ngay c vi ngõn
hng, qua ú nh hng n chớnh sỏch huy ng vn ca ngõn hng.
b) Tỡnh hỡnh kinh t xó hi trong v ngoi nc
Khi nn kinh t vo thi k tng trng, sn xut phỏt trin, t ú to iu
a) Hỡnh thc huy ng
Ngõn hng mun d dng tỡm kim ngun vn thỡ trc ht phi a dng hoỏ
hỡnh thc huy ng. Hỡnh thc huy ng cng phong phỳ thỡ ngõn hng cng d huy
ng hn. Ngõn hng cú th huy ng bng cỏch phỏt hnh k phiu, trỏi phiu, huy
ng tin gi: tin gi khụng k hn, cú k hn, TGTK trong ú a ra nhiu thi
hn khỏc nhau cho cỏc loi TGTK cú k hn...
b) Lói sut huy ng
i vi ngi gi tin l cỏc doanh nghip thỡ lói sut khụng phi l vn
m h quan tõm, m h quan tõm nhiu nht n vic s dng cỏc dch v thanh toỏn
t ngõn hng (tin gi khụng k hn). Bờn cnh tin gi khụng k hn, vn huy ng
ca ngõn hng cũn bao gm: tin gi cú k hn ca doanh nghip v TGTK ca dõn
c, h gi vo ngõn hng nhm mc ớch hng lói, vỡ vy lói sut l iu m h rt
quan tõm, v b phn tin gi ny rt nhy cm vi lói sut huy ng c
nhiu vn, cỏc NHTM phi cú chớnh sỏch lói sut hp lý, sao cho va m bo kớch
thớch ngi gi tin, va phự hp vi lói sut cho vay trỏnh vic huy ng vi giỏ
cao m u t vi giỏ thp. Cỏc NHTM thng chia nh lói sut theo nhiu thi hn
khỏc nhau, v khụng ng vn h li gim lói sut cho vay, nhng vn phi m
bo kinh doanh cú lói.
c) Mng li phc v cho cụng tỏc huy ng vn
Vi nhng ngõn hng sỏt a bn dõn c hoc gn trung tõm thng mi thỡ s
thun li khi thu hỳt vn. Mng li huy ng thng c biu hin qua vic t
chc cỏc qu tit kim. Khi dõn chỳng cú tin nhn ri s ra quy tit kim gn nh
nht gi tin nhm tit kim chi phớ v thi gian i li. Vỡ vy, mng li huy
Lớp NHB K7 Học viện ngân
hàng
Khoá luận tốt nghiệp - 24 - Nguyễn Thị Thanh
Hà
ng cn rng rói, to iu kin thun li cho ngi gi tin. Mng li nờn m ra c
nhng ni nh: nụng thụn, vựng sõu, vựng xa
Hà
Thờm vo ú, mt ngõn hng cú c s vt cht vng mnh, mt tr s lm
vic khang trang, sch p, phng tin lm vic hin i s to cho ngi gi cm
giỏc yờn tõm hn, giỳp ngõn hng huy ng vn nhiu hn.
h) Hot ng cho vay
Nu hỡnh thc cho vay ca ngõn hng cng m rng (khụng ch l cho vay
ngn hn, trung di hn m cũn c cho vay hp vn, mua bỏn n...) s buc ngõn
hng phi lo lng tỡm kim ngun vn, huy ng th no cho phự hp. Mt khỏc, quỏ
trỡnh s dng vn tt s giỳp ngõn hng ci thin thu nhp, lm tng vn t cú.
i) Mc thõm niờn ca mt ngõn hng
i vi cỏc khỏch hng khi cn giao dch vi mt ngõn hng bao gi h cng
tin tng vo mt ngõn hng cú thõm niờn hn l ngõn hng mi thnh lp. Vỡ h cho
rng ngõn hng hot ng lõu i thỡ cú th lc, cú uy tớn, cú kinh nghim, cú ngun
vn ln v cú kh nng thanh toỏn cao. Do vy, mc thõm niờn v mt khớa cnh
no ú cng to ra lũng tin i vi khỏch hng.
1.4 Kinh nghim huy ng vn mt s ngõn hng quc t v bi hc
vn dng i vi cỏc NHTM Vit Nam
1.4.1 Kinh nghim ca mt s NHTM quc t:
Ngoi cỏc hỡnh thc huy ng vn truyn thng nh: nhn tin gi, phỏt hnh
cụng c n. Mt s NHTM ln trờn th gii cũn s dng nhiu cỏc hỡnh thc huy
ng vn khỏc nhau huy ng c nhiu vn vi hiu qu cao
- Ti M: thụng qua mng mỏy tớnh m khỏch hng c cung cp hng lot
cỏc dch v k toỏn. Vớ d, ngõn hng s tr lng vo ti khon tin gi cỏ nhõn ca
tng ngi trong mt cụng ty no ú m h m ti khon ti ngõn hng. Ngi nhn
lng cú th yờu cu ngõn hng tr bng tin mt, sộc hoc gi li ngõn hng. Vy
ngõn hng khụng phi m s tit kim m ch cp sộc cho ch ti khon tu ý s
dng, iu ny tin li cho c hai bờn vỡ nú lm gim nhiu cỏc th tc hnh chớnh,
tit kim thi gian, giỳp ngõn hng cú th huy ng c mt lng vn khỏ n nh
theo chu k m li m bo an ton, thun tin cho khỏch hng. Dch v ny ó giỳp