GVHD: LÊ THÙY LINH

NHÓM 5

MỤC LỤC

DANH MỤC HÌNH

1


GVHD: LÊ THÙY LINH

NHÓM 5

1. TOPIC 1:

Một nhà máy sản xuất bánh quế gặp sự cố mất điện trong 2 giờ khi đang sản
xuất. Ở khâu đóng gói, một mẻ bánh đang ở trong tình trạng một nửa số lượng bánh
đã được đóng gói trong khi nửa còn lại chưa được đóng gói.
Ban lãnh đạo yêu cầu kiểm tra chất lượng cảm quan của một số bánh chưa
được đóng gói trong 2 giờ. Phòng thí nghiệm cảm quan hãy tiến hành một thí nghiệm
để giải quyết vấn đề trên.
Chuẩn bị thí nghiệm:
Mục đích tiến hành:
Đánh giá và xác định sự khác biệt giữa loại bánh quế của công ty.
1.1.2.
Chọn phép thử:
1.1.
1.1.1.


1.2.2.
-

các mẫu được mã hóa bao gồm cả mẫu A và not A. Xác định mẫu nào là A và mẫu

-

nào là not A.
1.2.3.
Phân công công việc:
Số lượng: 5 người
Mã hóa mẫu, code: 1 người
Chuẩn bị và rót mẫu: 2 người
Phục vụ thí nghiêm, hướng dẫn: 2 người
Thu mẫu về và tổng hợp kết quả: 2 người
Báo cáo: 5 người kết hợp
Chú ý đến quá trình thực nghiệm (đọc kỹ hướng dẫn thí nghiệm và trả lời).
Chỉ tiến hành thí nghiệm khi tất cả các thực nghiệm viên đã hiểu rõ cách tiến
hành thí nghiệm.
 Điều kiện phòng thí nghiệm:
Khu chuẩn bị mẫu nằm ở góc khuất tránh người thử nhìn thấy.
Khu thử mẫu đảm bảo các điều kiện ánh sáng và nhiệt độ. Cần đảm bảo sự độc
lập giữa những người thử, đảm bảo tính khách quan của các câu trả lời.
1.2.4.

Trật tự trình bày mẫu và mã hóa mẫu:
Trình tự sắp xếp mẫu ngẫu nhiên của mỗi mẫu được trình bày đồng nhất về

hình dạng, kích thước và đã được mã hóa. Thí nghiệm gồm 4 tổ hợp mẫu là:
A-A, Not A-Not A, A-Not A, Not A-A.

Đề nghị súc miệng với nước trước khi bắt đầu thực hiện phép thử.
Có thể đa số xúc xích heo được giới thiệu cho bạn tương ứng với loại A hoặc
notA. Thực ra, cách sắp xếp mẫu được thực hiện một cách ngẫu nhiên và khác nhau
đối với từng người thử. Vì thế bạn không phải bận tâm về câu trả lời trước của bạn.
Bạn sẽ sử sụng một phiếu trả lời cho một mẫu, và phải đưa ngay cho người điều
khiển thí nghiệm khi bạn đã điền xong câu trả lời.

1.2.7.

Phiếu trả lời:
PHIẾU TRẢ LỜI

Mã số của người thử:

Ngày thử:

Bánh quế có mã số………là bánh quế :
A



not A 
Đánh dấu câu trả lời của bạn vào vị trí thích hợp
1.3.
Phiếu chuẩn bị thí nghiệm:
4


GVHD: LÊ THÙY LINH



Bảng đánh giá cảm quan:
Mã

STT

2.BB

trật tự
mẫu

Trật tự
mẫu

Mã hóa

Trả lời

Nhận xét

Mẫu

Mẫu

Mẫu

Mẫu

Mẫu thử


Sai

02

1

AA

468

732

Not A

A

Sai

Đúng

03

2

BB

977

805


Đúng

05

2

BB

497

605

Not A

Not A

Đúng

Đúng

06

1

AA

151

607


BA

020

147

Not A

A

Đúng

Đúng

09

1

AA

550

227

Not A

A

Sai


Not A

A

Đúng

Đúng

12

2

BB

457

566

Not A

A

Đúng

Sai

13

3


Sai

15

4

BA

825

493

Not A

Not A

Đúng

Sai

16

1

AA

326

894


BB

766

553

A

Not A

Sai

Đúng

19

4

BA

306

733

Not A

Not A

Đúng


Not A

A

Sai

Đúng

22

3

AB

477

307

A

Not A

Đúng

Đúng

23

2


Đúng

25

1

AA

320

172

A

A

Đúng

Đúng

26

2

BB

697

298



NHÓM 5

28

4

BA

068

764

A

A

Sai

Đúng

29

3

AB

771

197


AA

223

176

A

A

Đúng

Đúng

32

4

BA

195

234

A

Not A

Sai


15

17

32

Tổng

34

30

64

Xử lý số liệu :

Tổng số câu trả lời là mẫu A và Không A được đếm và kiểm định

χ2

được sử dụng để

so sánh giữa tần số quan sát và tần số mong đợi.

χ test 2 = ∑
i =1

(Oi − Ei )
Ei

(Oi − Ei )
Ei

= 1.004 < χ2α=0,05 = 3,87

 Kết luận

Hai loại bánh quế có tính chất cảm quan khác nhau.
Thí nghiệm trên đã được tiến hành giống với tình huống đưa ra. Như vậy, đề
nghị nhà sản xuất không nên đóng gói số bánh quế đã để ở ngoài không khí 2 giờ
giống với đóng gói nửa số đã đóng gói trước đó, có thể dùng một phương pháp nào đó
để cho 2 loại bánh quế có tính chất cảm quan như nhau rồi hãy đóng gói, hoặc là đóng
gói nhưng bao bì khác để tránh khách hàng mua 2 bịch bánh quế cùng loại nhưng tính
chất cảm quan khác nhau.

8


GVHD: LÊ THÙY LINH
2

NHÓM 5

TOPIC 2:
Một công ty sản xuất xúc xích heo muốn đưa ra thị trường một sản phẩm mới

và họ muốn biết sản phẩm của họ có khác với sản phẩm cùng loại của một công ty
khác đang được lưu thông rộng rãi trên thị trường. Công ty đề nghị nhóm đánh giá
cảm quan tiến hành một phép thử cảm quan để trả lời câu hỏi trên.
2.1.

Đối tượng:
Số lượng gồm 32 người
Độ tuổi : 18 tuổi trở lên
Giới tính : Nữ và Nam
Đó là những người đã sử dụng và nhận biết được mẫu A. Người thử sẽ phải thử 1 dãy
2.3.2.
-

các mẫu được mã hóa bao gồm cả mẫu A và not A. Xác định mẫu nào là A và mẫu

-

nào là not A.
2.3.3.
Phân công công việc:
Số lượng: 5 người
Mã hóa mẫu, code: 1 người
Chuẩn bị và rót mẫu: 2 người
Phục vụ thí nghiêm, hướng dẫn: 2 người
Thu mẫu về và tổng hợp kết quả: 2 người
Báo cáo: 5 người kết hợp
Chú ý đến quá trình thực nghiệm (đọc kỹ hướng dẫn thí nghiệm và trả lời).
Chỉ tiến hành thí nghiệm khi tất cả các thực nghiệm viên đã hiểu rõ cách tiến
hành thí nghiệm.
 Điều kiện phòng thí nghiệm:
Khu chuẩn bị mẫu nằm ở góc khuất tránh người thử nhìn thấy.
Khu thử mẫu đảm bảo các điều kiện ánh sáng và nhiệt độ. Cần đảm bảo sự độc
lập giữa những người thử, đảm bảo tính khách quan của các câu trả lời.
2.3.4. Chuẩn bị mẫu, dụng cụ:




GVHD: LÊ THÙY LINH

NHÓM 5

Hình 3. Trình bày mẫu

 Dụng cụ:

Stt

Loại dụng cụ

Số lượng

Đĩa nhựa

96 cái

Ly nhựa

35 cái

2

Khăn giấy

32 tờ


2 cái
2

cái

Quy cách, trình tự:
11


GVHD: LÊ THÙY LINH

NHÓM 5

Mẫu xúc xích được trình bày trong đĩa nhựa, mỗi đĩa chứa 1 khoanh xúc xích
đường kính 12 mm. Mẫu xúc xích được sử dụng đánh giá ở nhiệt độ thường.
Nước thanh vị là nước lọc được đựng trong trong ly nhựa.
Mỗi người thử được kèm theo 1 khăn giấy, một cây viết.
2.3.6.

Trật tự trình bày mẫu và mã hóa mẫu:

Trình tự sắp xếp mẫu ngẫu nhiên của mỗi mẫu được trình bày đồng nhất về hình
dạng, kích thước và đã được mã hóa. Thí nghiệm gồm 4 tổ hợp mẫu là:
A-A, Not A-Not A, A-Not A, Not A-A.
2.3.7.

Tiến hành:

Người thử sẽ được giới thiệu, cho làm quen với mẫu chuẩn A và học mẫu chuẩn.
Quá trình này không mất nhiều thời gian nếu người thử có kinh nghiệm với sản phẩm.

Phiếu trả lời:
PHIẾU TRẢ LỜI

Mã số của người thử:

Ngày thử:

Xúc xích tiệt trùng có mã số………là xúc xích :


A

not A 
Đánh dấu câu trả lời của bạn vào vị trí thích hợp
2.4.
Phiếu chuẩn bị thí nghiệm :
PHIẾU CHUẨN BỊ THỰC HÀNH ĐÁNH GIÁ CẢM QUAN
Nhóm thực hiện: nhóm 5
Tình huống:
Công ty A sản xuất xúc xích heo gần đây không bán chạy sản phẩm vì trên thị
trường có một công ty sản xuất ra xúc xích heo gần giống với công ty A. Giám đốc
công ty A yêu cầu phòng đánh giá cảm quan diều tra xem có sự giống nhau hay không
giữa 2 sản phẩm của 2 công ty.
 Phép thử : A –Không A
 Giới thiệu :

Mẫu xúc xích của công ty A, kí hiệu :mẫu A.
Mẫu xúc xích của công ty khác, kí hiệu : mẫu B
 Kí hiệu trật tự mẫu :



Nhận xét

Mẫu

Mẫu

Mẫu

Mẫu

Mẫu

Mẫu

thử 1

thử 2

thử 1

thử 2

thử 1

thử 2

BA

792


Không Không
A

A

Không Không
A

A

Không Không

13


GVHD: LÊ THÙY LINH

NHÓM 5
A

A

Không Không

04

3

AB


763

813

08

4

BA

119

147

09

1

AA

550

227

A

10

3


13

3

AB

501

261

14

2

BB

562

645

15

4

BA

825

493

Không
A

Không Không
A
Không
A

A
A
Không
A
Không
A
Không
A

Không Không
A

A

Không Không
A

A

Không Không
A


Đúng

Đúng

Sai

Đúng

Đúng

Đúng

Sai

Sai

Đúng

Đúng

Đúng

Sai

Đúng

Đúng

Sai


A

19

4

BA

306

733

A

Không
A
Không
A

Sai

Đúng

Sai

Sai

Đúng

Sai

20

3

AB

561

A

21

1

AA

532

980

A

22

3

AB

477


AA

320

172

A

26

2

BB

697

298

27

3

AB

712

865

28


A
Không
A

Không Không
A

A
Không
A
Không
A

Không Không
A
Không
A

A
A

Không Không
A
A

A

A
Không
A

176

32

4

BA

195

234

A

Không
A

Không Không
A

A

Đúng

Sai

Đúng

Sai


32

Tổng

23

41

64

 Xử lý số liệu :

Tổng số câu trả lời là mẫu A và Không A được đếm và kiểm định

χ2

được sử dụng để

so sánh giữa tần số quan sát O
và tần số mong đợi.

χ test 2

E1 =
E3 =

(O − Ei )
=∑ i
Ei
i =1

Tra bảng phụ lục với mức ý nghĩa 5% và bậc tự do n = 1 ta có:
2tra bảng = 3.84 > test2 = 0.341 nên ta kết luận hai sản phầm
không khác nhau tại mức ý nghĩa được chọn.

16


GVHD: LÊ THÙY LINH
3.

NHÓM 5

TOPIC 3:
Một công ty muốn biết thị hiếu của người tiêu dùng đối với các sản phẩm sữa

tươi tiệt trùng trên thị trường,yêu cầu nhóm đánh giá cảm quan thực hiện phép thử thị
hiếu đối với một số dòng sản phẩm sữa tươi tiệt trùng đang có mặt trên thị trường.
3.1.
Xác định và phân loại mẫu trên thị trường:
Lý do chọn mẫu : sữa tươi tiệt trùng xuất hiện trên thị trường ngày càng nhiều
và nhanh chóng phát triển trở thành một trong những loại thức được yêu thích nhất
của nhiều người.
STT

Tên sản phẩm

Tên công ty
Tổng công ty cổ

Thể tích 1 bịch

Công ty Cổ phần
Sữa Việt Nam
Công ty Dutch lady
Việt Nam

220 ml
220 ml
200 ml
220 ml

17


GVHD: LÊ THÙY LINH

NHÓM 5

Hình 4: Năm sản phẩm sữa tươi tiệt trùng
3.2.

Lựa chọn phép thử:
Để đánh giá mức độ ưa thích của người tiêu dùng Việt Nam đối với các loại sản

phẩm sửa tươi tiệt trùng ta nên dùng phép thử cho điểm trên thang 9 điểm:
12345678-

Cực kỳ ghét
Rất ghét
Ghét
Hơi ghét


các phiếu thông tin, phiếu đánh giá điểm, đồng thời thu lại kết quả khi người thử
3.5.

đã hoàn thành.
Tổng hợp và báo cáo: 5 người cùng làm.
Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ:
 Chuẩn bị nguyên liệu:
Loại mẫu

A

B

C

D

E

Số mẫu trình bày

60 mẫu

60 mẫu

60 mẫu

60 mẫu


LOẠI DỤNG CỤ

SỐ LƯỢNG

1

Ly nhựa

305 cái

2

Khăn giấy

60 cái

3

Bút chì

14 cái

4

Cục tẩy

14 cái

5



Phép thử được tiến hành trong phòng thí nghiệm cảm quan.
 Trật tự và mã hóa mẫu:

Trình tự sắp xếp mẫu ngẫu nhiên của mỗi mẫu được trình bày đồng nhất về thể tích
và đã được mã hóa. Thí nghiệm gồm 10 tổ hợp mẫu là:
1. ABCED

2. BCADE

3. CDBEA

4. DECAB

5. EADBC

6. DCEBA

7. EDACB

8. AEDBC

9. BACED

10. CBDAE

Trật tự mẫu được xáo trộn sao cho mỗi bộ mẫu có một trật tự riêng, không trùng
lặp nhau. Có 60 người thử vậy ta sẽ có 60 trật tự mẫu tất cả.
3.6.


Anh/chị sẽ nhận được lần lượt 5 mẫu sữa tươi đã được gắn mã số gồm 3 chữ số.
Hãy thử nếm từng mẫu và đánh giá mức độ ưa thích của anh/chị đối với mẫu này bằng
cách cho điểm trên thang dưới đây. Ghi nhận câu trả lời của anh/chị vào phiếu đánh
giá.
Lưu ý: mỗi mẫu thử ứng với một phiếu đánh giá và đưa lại cho thực nghiệm viên
ngay khi anh/chị trả lời xong. Anh/chị súc miệng bằng nước lọc trước khi thử mẫu và
21


GVHD: LÊ THÙY LINH

NHÓM 5

bất cứ khi nào anh/chị thấy cần thiết.

Cực kì ghét.
Rất ghét.
Ghét.
Hơi ghét.
Không thích, không ghét.

1
2
3
4
5

6. Hơi thích.
7. Thích.
8. Rất thích.


5

6


7





8

9

Phiếu chuẩn bị thí nghiệm:
PHIẾU CHUẨN BỊ THỰC HÀNH ĐÁNH GIÁ CẢM QUAN

Nhóm thực hiện: Nhóm 5
Một công ty muốn biết thị hiếu của người tiêu dùng đối với các sản phẩm sữa tươi
tiệt trùng trên thị trường,yêu cầu nhóm đánh giá cảm quan thực hiện phép thử thị hiếu đối
với một số dòng sản phẩm sữa tươi tiệt trùng đang có mặt trên thị trường.
Tình huống:
Một công ty muốn biết thị hiếu của người tiêu dùng đối với các sản phẩm sữa tươi
tiệt trùng trên thị trường,yêu cầu nhóm đánh giá cảm quan thực hiện phép thử thị hiếu đối
với một số dòng sản phẩm sữa tươi tiệt trùng đang có mặt trên thị trường.
 Phương pháp:
Dùng phép thử mô tả định lượng (QDA)
 Giới thiệu:

1. ABCED

2. BCADE

3. CDBEA

4. DECAB

5. EADBC

6. DCEBA

7. EDACB

8. AEDBC

9. BACED

10. CBDAE

•

Thang điểm:

1-

Cực kỳ ghét

2-


 Bảng đánh giá cảm quan:

Mã
STT

TT
mẫu

01

5

02

6

03

9

04

2

Mã hóa

TT
mẫu

M1


2

Kết quả

M2

M3

M4

M5

M1

M2

M3

M4

M5

904

220

379

127


364

588

167

4

4

6

4

5

401

272

220

975

7

7

4


10

11

7

12

5

13

2

14

6

15

4

16

1

17

3


B

8

EDAC

48

B

6

AEDB

75

C

6

CBDA

32

E

5

EDAC


DECA

49

B

0

ABCE

21

D

6

CDBE

97

A

5

BACE

13

D


547

771

603

6

4

7

8

9

609

712

532

941

6

7

9


8

7

7

7

6

759

754

501

834

8

7

3

4

7

130


5

4

301

728

479

684

7

5

8

2

6

907

989

868

990


245

564

458

6

5

7

4

5

117

457

977

722

7

8

6


4

5

3

2

4
24


GVHD: LÊ THÙY LINH
20

8

21

3

22

5

23

9


10

32

3

33

9

34

5

NHÓM 5

AEDB

15

C

5

CBDE

62

A


C

2

BCAD

04

E

1

DCEB

04

A

8

DECB

03

A

9

CBDA


BACE

43

D

3

EADB

01

C

1

674

177

813

186

5

4

5


6

8

3

6

1

063

368

645

737

5

1

5

5

7

701


6

8

516

242

446

102

7

7

3

5

6

015

384

932

448


882

865

048

8

6

8

7

4

689

687

816

298

4

6

9


6

7

3

7

5

226

151

412

375

6

5

7

6

6

168