Vai trò của trò chơi ngôn ngữ trong giảng dạy tiếng Anh

(ĐHVH) - Việc sử dụng các trò chơi ngôn ngữ trong giảng dạy ngoại ngữ là một trong những phương
pháp hữu hiệu có thể làm tăng động cơ học tập cho sinh viên. Chúng giúp và khích lệ sinh viên duy trì
việc học và sự hứng thú của họ với việc học. Ngoài ra, chúng còn giúp cho giáo viên tạo ra những ngữ
cảnh mà ở đó ngôn ngữ thực hành rất hữu dụng và dễ hiểu với người học. Trong bài viết này, chúng tôi
sẽ đề cập đến các lợi ích của việc sử dụng trò chơi ngôn ngữ, các loại trò chơi thường được sử dụng
trong giảng dạy ngoại ngữ nói chung, và tiếng Anh nói riêng. Bên cạnh đó, chúng tôi còn đưa ra một số
gợi ý hữu ích cho giáo viên trong việc áp dụng trò chơi này.
Giới thiệu
Hiện nay, tiếng Anh được sử dụng ở hầu hết mọi lĩnh vực trong cuộc sống và nó được coi là ngôn ngữ
quốc tế số một trên thế giới. Vì thế, việc học và sử dụng tiếng Anh ngày càng tăng. Ở Việt Nam, tiếng
Anh ngày càng chiếm vị trí quan trọng và đang là môn ngoại ngữ được sử dụng phổ biến nhất. Trước
đây, việc giảng dạy ngôn ngữ chủ yếu chú trọng vào cấu trúc câu và ngữ pháp. Người học tiếng Anh
thành công hay thất bại phụ thuộc vào khả năng nắm vững các quy tắc về ngữ pháp và cấu trúc câu
tiếng Anh. Ở thời điểm đó, việc giảng dạy ngoại ngữ bị chi phối bởi phương pháp dạy truyền thống,
trong đó giáo viên là người chi phối mọi hoạt động dạy và học trên lớp và môi trường học tập chủ yếu
là môi trường lấy người dạy làm trung tâm.
Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của xã hội, phương pháp dạy học cũng thay đổi theo để đáp ứng nhu
cầu sử dụng thành thạo các kỹ năng giao tiếp tiếng Anh ngày càng tăng. Chính nhu cầu này đã tạo ra
đòi hỏi cao về chất lượng giảng dạy, cũng như về các nguồn và tài liệu phục vụ giảng dạy ngôn ngữ.
Ngoài ra, nhu cầu về phương pháp giảng dạy phù hợp hiện nay cũng trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Chính vì thế, phương pháp dạy ngoại ngữ hiện nay đã chuyển từ đường hướng lấy người dạy làm trung
tâm sang đường hướng lấy người học làm trung tâm. Ở đó, người học được giao tiếp trong môi trường
giao tiếp thực sự, được hoạt động theo cặp, hay theo các nhóm nhỏ để thực hiện các công việc cụ thể.
Người học có cơ hội được bày tỏ ý kiến hay cảm xúc của mình và được đặt câu hỏi nếu họ không hiểu
vấn đề nào đó.
Thực tế, trong dạy và học ngoại ngữ, sinh viên sẽ học hiệu quả hơn nếu họ được học trong bầu không
khí học tập vui vẻ, thư giãn và có nhiều cơ hội được giao tiếp trong bối cảnh của thế giới thực. Việc sử
dụng các trò chơi ngôn ngữ trong giảng dạy ngoại ngữ là một trong những phương pháp hữu hiệu có
thể làm tăng động cơ học tập cho sinh viên, một trong những yếu tố quyết định đến thành công trong

họ phải nói ra hoặc viết ra những điều thể hiện được quan điểm của mình hay để truyền đạt thông tin
với đội chơi khác. Điều này có nghĩa là, trò chơi tạo cơ hội cho sinh viên giao tiếp với nhau, thậm chí
những học sinh rụt rè, thiếu tự tin cũng bị cuốn hút vào loại hoạt động này. Ngoài ra, giáo viên không
còn đóng vai trò là người kiểm soát và chi phối mọi hoạt động trên lớp, cụ thể là những điều sinh viên
phải trình bày. Trong trò chơi ngôn ngữ, họ chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn, tổ chức, điều khiển
trò chơi và là người cung cấp thông tin. Theo Rixon (1981) giáo viên nên ở đó với vai trò là người cung
cấp thông tin về từ vựng, về cấu trúc mới gặp phải, hay là người gợi mở, giúp cho người chơi hiểu rõ
hơn về vấn đề nào đó bằng việc giải thích khác đi dễ hiểu hơn. Tóm lại, sử dụng trò chơi là cách tạo ra
môi trường lớp học lấy người học làm trung tâm, tạo cho sinh viên nhiều cơ hội chủ động và tự chủ
hơn để họ có thể làm chủ được mình trong các hoạt động giao tiếp.
1.3. Trò chơi ngôn ngữ làm tăng động cơ học tập cho người học
Trò chơi là nguồn khích lệ, tăng cường hứng thú học tập cho sinh viên và thường được coi là bước khởi
động thu hút sự chú ý của sinh viên vào môi trường giảng dạy ngoại ngữ. Ngoài ra, nó còn được xem là
phương tiện kiểm soát lớp học. Theo Hallowen (1989) các trò chơi ngôn ngữ tăng cường động cơ học
tập cho sinh viên ở mức độ lớn hơn so với sách giáo khoa thông thường, hay các tài liệu học tập, do
chúng đòi hỏi và thúc đẩy sinh viên phải tham gia tích cực vào trò chơi.
Đối với hầu hết các trò chơi, sự cạnh tranh giữa những người chơi và đội chơi là một nhân tố làm tăng
mạnh mẽ động cơ học tập cho họ, khích lệ họ tham gia trò chơi. Đây cũng là lý do quan trọng nhất
khiến hầu hết sinh viên trở nên hứng thú và bị lôi cuốn vào các trò chơi.
Ngoài ra, với giờ thực hành ngôn ngữ dồn dập trong thời gian dài thì rất ít sinh viên có thể tập trung
vào việc học được. Thậm chí, rất ít sinh viên thu được hiệu quả thực sự từ cách học này. Việc sử dụng
trò chơi trong giảng dạy là một trong những cách hữu hiệu nhất để tạo cho sinh viên những giờ học trên
lớp thoải mái và thú vị để có thể duy trì động cơ học tập cho họ. Bên cạnh đó, khi sinh viên có cơ hội
để tham gia trò chơi trên lớp, họ sẽ được khuyến khích lựa chọn bạn chơi cùng với mình. Điều này
không chỉ tạo ra không khí học tập thân thiện mà còn khích lệ họ giúp đỡ lẫn nhau. Những sinh viên
nào kém hơn thì được những sinh viên giỏi hơn trong nhóm giúp đỡ để trở nên tự tin hơn và có thể
mạnh dạn bày tỏ ý kiến của mình. Kết quả là tất cả sinh viên trong lớp đều cảm thấy thích thú hơn, và
có nhiều động cơ để tham gia vào trò chơi hơn, mà động cơ học tập là một yếu tố không thể thiếu được
trong quá trình thu nhận kiến thức của sinh viên. Nó là nhân tố chính quyết đinh sự thành công hay thất
bại của họ. Sự thành công và động cơ học tập có mối tương hỗ nhau: nếu người học thành công học

thông thường họ thường sử dụng để đánh giá học sinh là thông qua bài kiểm tra viết hoặc nói. Tuy
nhiên, hình thức đánh giá này đòi hỏi phải mất nhiều thời gian. Bởi vì, giáo viên không thể chấm thi và
trả tận tay cho sinh viên bài kiểm tra viết ngay trên lớp. Họ phải mất thời gian khá lâu để chấm và trả
bài. Trong khi đó, sự phản hồi ngay sau khi giáo viên giảng bài thì mới có hiệu quả.
Giáo viên có thể đánh giá theo hình thức nhanh hơn, đó là thông qua trò chơi. Hầu hết các trò chơi đều
cung cấp sự phản hồi ngay tức thì cho sinh viên, vì việc thắng hay thua phụ thuộc vào việc sinh viên
thể hiện trong trò chơi đó tốt đến mức độ nào.
Ngoài ra, thông qua sự quan sát của mình, giáo viên có thể nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu của
sinh viên cũng như những chỗ hổng cần được bổ sung trong quá trình tiếp thu kiến thức của họ.
Bên cạnh việc cung cấp sự phản hồi ngay tức thì, các trò chơi ngôn ngữ còn giúp giáo viên kiểm tra
sinh viên đã học được một cách không chính thức những gì mà không cần phải yêu cầu sinh viên làm
bài kiểm tra giấy nghiêm túc, hay phải lên bảng làm bài tập, hay làm một đống bài tập trên giấy một
cách nhàm chán và mệt mỏi. Hình thức đánh giá này đặc biệt hiệu quả và có sức thu hút đối với sinh
viên.
2. Một số loại trò chơi ngôn ngữ được dùng trong giảng dạy ngôn ngữ
2.1 Trò chơi thực hành ngôn ngữ (Language Practice Games)
Trò chơi thực hành ngôn ngữ rất có ích đối với sinh viên, đặc biệt đối với sinh viên năm thứ nhất.
Chúng giúp chữa lỗi và phát triển các yếu tố ngôn ngữ. Điều đó rất quan trọng đối với sinh viên trước
khi họ thực hành các kỹ năng giao tiếp. Trò chơi này bao gồm trò chơi cấu trúc (structure games), trò
chơi tù vựng (vocabulary games), trò chơi đánh vần (spelling games), trò chơi phát âm (pronunciation
games), trò chơi con số (number games), trò chơi vẽ hay điền tranh ảnh (picture filling/ drawing
games)…
2.1.1 Trò chơi cấu trúc (structure games)
Trò chơi này có thể được sử dụng để dạy cấu trúc ngữ pháp mới, hoặc để ôn lại những cấu trúc ngữ
pháp đã học. Chúng rất có ích trong việc giúp cho sinh viên thực hành và phát triển các kỹ năng giao
tiếp. Sau đây là một số các trò chơi từ vựng.
Animals Quiz: mục đích của trò chơi là thực hành sử dụng động từ ‘to be’ ở thì hiện tại đơn, sử dụng
“have you got”, và “can (ability)”.
Feel and Think: mục đích để diễn tả một nghi ngờ bắt đầu bằng:
- “ I think it’s a…”

tiết),Rhythm Dominoes {Thực hành một số mẫu trọng âm trong các cụm từ ngắn, ví dụ : Can’t you hear
me? (•∙•∙); Close the door (•∙•); Please tell me (••∙)…}, Stress Snap{nhận dạng trọng âm ở các danh từ
đơn giản, ví dụ: question(•∙); balloon(∙•); cinema(•∙∙)…}…là các trò chơi luyện phát âm chuẩn các từ
Tiếng Anh cho sinh viên.
2.2. Trò chơi giảng dạy ngôn ngữ giao tiếp (Communicative Language Teaching Games)
Trò chơi này được thiết kế để tạo cơ hội cho sinh viên được giao tiếp trong ngữ cảnh giao tiếp thực sự.
Họ phải làm việc cùng nhau để đạt được mục đích cụ thể của trò chơi thông qua việc sử dụng ngôn
ngữ. Vì thế, thông qua trò chơi có tính giao tiếp, sinh viên được thích nghi với bối cảnh giao tiếp của
thế giới thực. Sau đây là một số trò chơi thực hành giao tiếp.
2.2.1. Trò chơi điền thông tin (Information- Gap Games): Big clock Games (thực hành nói giờ
giấc), Bandits and Sheriffs (miêu tả đồ vật trong lớp học), Casanova’s Diary (Thực hành hỏi và kể về
các sự kiện trong quá khứ và tương lai), Family Portrait (thực hành miêu tả người nào đó)…
2.2.2. Trò chơi đoán nghĩa (Guessing Games): Actions by One Person (thực hành kể lại một chuỗi sự
kiện sử dụng thì quá khứ tiếp diễn), Guess the Jobs (nói về nghề nghiệp sử dụng thì hiện tại đơn),
Hiding and Finding (thực hành đặt câu hỏi, và đưa ra gợi ý)…
2.2.3. Trò chơi kết hợp (Matching Games): Computer Dating (thực hành hỏi và nói chuyện về sở
thích ), Flat Mates (Hỏi và đáp về thói quen), Home, Sweet Home (Miêu tả về ngôi nhà hay căn hộ),
My Home Town (Miêu tả nơi chốn)…
2.2.4. Trò chơi đóng vai (Role- Play Games): Animal Noise (Yêu cầu sự chỉ dẫn), Fashion Shows
(Miêu tả người và quần áo), The Lost Property Office (Thực hành đưa ra lời đề nghị, yêu cầu và lời xin
lỗi)…
Kết luận
Việc học ngoại ngữ là một quá trình đòi hỏi sinh viên phải nỗ lực liên tục và trò chơi ngôn ngữ tạo ra
môi trường học tập vui vẻ và thư giãn giúp tăng cường và duy trì hứng thú học tập cho họ. Đồng thời
làm tăng động cơ học tập, khiến sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động học tập.
Các trò chơi thực hành ngôn ngữ rất có ích đối với sinh viên, đặc biệt đối với sinh viên năm thứ nhất,
những người còn ít vốn từ vựng tiếng Anh. Trò chơi này giúp chữa lỗi và phát triển các yếu tố ngôn
ngữ như phát âm, đánh vần,…cho sinh viên. Những yếu tố này rất quan trọng đối với họ trước khi họ
thực hành các kỹ năng giao tiếp. Các trò chơi có tính giao tiếp tạo cho sinh viên cơ hội được giao tiếp